Quy chế pháp lý về trách nhiệm bồi thường thiệt hại Đối với người thứ ba Ở mặt Đất và trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi tàu bay va chạm hoặc gây cản trở nhau

Dưới đây là một số điểm quan trọng về ý nghĩa và tầm quan trọng của việc xác định trách nhiệm trong các vụ việc liên quan đến hàng không:  Bảo vệ quyền lợi của hành khách, hàng hóa và b

BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI HỌC VIỆN HÀNG KHÔNG VIỆT NAM

TRỞ NHAU Nhóm

Sinh viên

: :

11 Mai Tuấn Đạt - 2253410037 Hoàng Nhựt Vinh - 2253410224 Chu Văn Thành - 2253410213

TP Hồ Chí Minh, ngày…, tháng…, năm 2024

NHẬN XÉT

TP Hồ Chí Minh, ngày…, tháng…, năm 2024

Giảng viên chấm bài

CHỦ ĐỀ 11:

QUY CHẾ PHÁP LÝ VỀ TRÁCH NHIỆM BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI ĐỐI VỚI NGƯỜI THỨ BA Ở MẶT ĐẤT VÀ TRÁCH NHIỆM BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI KHI TÀU BAY VA CHẠM HOẶC GÂY CẢN

TRỞ NHAU

I THẾ NÀO LÀ TRÁCH NHIỆM BỒI THƯỜNG.

1. Tổng quan về trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong lĩnh vực hàng không.

- Trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong lĩnh vực hàng không là một phầnquan trọng của hệ thống pháp luật hàng không quốc tế và nội địa Đây là một cơ chế quan trọng để bảo vệ quyền lợi của hành khách, hàng hóa và bên thứ ba trong trường hợp xảy ra tai nạn hoặc sự cố trong quá trình vận chuyển hàng không

- Trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong lĩnh vực hàng không được quy định rõ ràng trong các công ước quốc tế như Công ước Warsaw và Công ước Montreal Theo đó, các hãng hàng không có trách nhiệm bồi thường thiệt hại mà hành khách, hàng hóa hoặc bên thứ ba gặp phải do sự cố hoặctai nạn trong quá trình vận chuyển

- Ngoài ra, các quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại cũng được quy định trong luật hàng không nội địa của mỗi quốc gia Các hãng hàng không phải tuân thủ các quy định này và đảm bảo rằng họ có đủ khả năng tài chính để bồi thường cho các thiệt hại mà họ gây ra

- Tuy nhiên, việc bồi thường thiệt hại trong lĩnh vực hàng không cũng có thể gặp phải nhiều khó khăn và tranh chấp, đặc biệt là trong trường hợp tai nạn hoặc mất tích của máy bay Do đó, việc hỗ trợ pháp lý và bảo vệ

quyền lợi của các bên liên quan là rất quan trọng để đảm bảo rằng họ nhận được sự bồi thường xứng đáng.

2. Ý nghĩa và tầm quan trọng của việc xác định trách nhiệm pháp lý trong các vụ việc liên quan đến hàng không.

- Việc xác định trách nhiệm trong các vụ việc liên quan đến hàng không rất quan trọng vì nó ảnh hưởng đến quyền lợi của các bên liên quan, bao gồm hành khách, hãng hàng không, nhà sản xuất, cơ quan quản lý hàng không và các bên liên quan khác và nó giúp đảm bảo rằng các bên liên quan sẽ được bảo vệ và nhận được sự bồi thường xứng đáng trong trường hợp xảy ra sự cố hoặc tai nạn Dưới đây là một số điểm quan trọng về ý nghĩa và tầm quan trọng của việc xác định trách nhiệm trong các vụ việc liên quan đến hàng không:

 Bảo vệ quyền lợi của hành khách, hàng hóa và bên thứ ba: Việc xác định rõ trách nhiệm pháp lý giúp đảm bảo rằng các bên liên quan sẽ được bảo vệ và nhận được sự bồi thường nếu họ gặp phải thiệt hại

do sự cố hoặc tai nạn trong quá trình vận chuyển hàng không

 Tạo điều kiện cho việc giải quyết tranh chấp: Việc xác định trách nhiệm pháp lý giúp rõ ràng hóa quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong trường hợp xảy ra tranh chấp Điều này giúp giảm thiểu sự mâu thuẫn và tăng cơ hội giải quyết tranh chấp một cách công bằng

và hiệu quả

 Tăng cường sự minh bạch và trách nhiệm của các hãng hàng không:Việc xác định trách nhiệm pháp lý giúp tăng cường sự minh bạch vàtrách nhiệm của các hãng hàng không Các hãng hàng không phải

tuân thủ các quy định pháp lý và đảm bảo rằng họ có đủ khả năng tài chính để bồi thường cho các thiệt hại mà họ gây ra.

 Tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững của ngành hàng không: Việc xác định trách nhiệm pháp lý giúp tạo ra một môi trường kinh doanh ổn định và an toàn cho ngành hàng không Điều này giúp thu hút đầu tư và phát triển bền vững của ngành hàng không trong tương lai

=> Tóm lại, việc xác định trách nhiệm trong các vụ việc liên quan đến hàng không rất quan trọng để đảm bảo quyền lợi của các bên liên quan, đồng thời đảm bảo an toàn và sự phát triển bền vững của ngành hàng không

3. Thực trạng hạn chế, bất cập trong quy định và thực thi pháp luật.

- Trong quy định và thực thi pháp luật về trách nhiệm bồi thường thiệt hạiđối với người thứ ba ở mặt đất và trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi tàu bay va chạm hoặc gây cản trở nhau vẫn còn nhiều hạn chế và bất cập như sau:

 Thiếu rõ ràng và chi tiết trong quy định: Có thể thấy rằng, trong một

số trường hợp, quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại vẫn chưa đủ rõ ràng và chi tiết, dẫn đến sự mơ hồ trong việc xác định trách nhiệm của các bên khi xảy ra tai nạn

 Thiếu sự minh bạch và minh chứng: Trong một số trường hợp, việc chứng minh trách nhiệm của các bên khi xảy ra tai nạn hàng không vẫn chưa được thực hiện một cách minh bạch và công bằng, dẫn đến

sự bất công và khó khăn cho người bị thiệt hại

 Thiếu sự thực thi nghiêm túc: Mặc dù có quy định rõ ràng về trách nhiệm bồi thường thiệt hại, nhưng việc thực thi và xử lý các trường hợp vi phạm vẫn còn nhiều hạn chế, từ đó tạo điều kiện cho các bên

vi phạm tiếp tục hành động một cách thách thức

=> Tóm lại, việc cải thiện và hoàn thiện quy định và thực thi pháp luật về trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với người thứ ba ở mặt đất và trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi tàu bay va chạm hoặc gây cản trở nhau là cần thiết để bảo vệ quyền lợi của người dân và đảm bảo an toàn trong hoạt động hàng không

 Người sử dụng tàu bay bất hợp pháp gây thiệt hại cho người thứ ba

ở mặt đất thì phải bồi thường Người chiếm hữu tàu bay phải chịutrách nhiệm liên đới với người sử dụng bất hợp pháp tàu bay vềthiệt hại đã gây ra nếu không chứng minh được rằng mình đã ápdụng mọi biện pháp cần thiết để ngăn chặn việc sử dụng bất hợppháp đó

 Người khai thác tàu bay quy định tại Chương này là người trực tiếp

sử dụng tàu bay hoặc nhân viên của người đó sử dụng tàu bay trong

- Quy chế pháp lý hiện hành về trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối vớingười thứ ba ở mặt đất thường được quy định trong các văn bản pháp luậtnhư Luật hàng không dân dụng, các quy định của cơ quan quản lý hàngkhông, và các văn bản hướng dẫn, quy định cụ thể liên quan Dưới đây làmột số điểm cơ bản về quy chế pháp lý này:

 Luật hàng không dân dụng: Luật này quy định rõ ràng về tráchnhiệm của các bên trong hoạt động hàng không, bao gồm tráchnhiệm bồi thường thiệt hại đối với người thứ ba ở mặt đất Cụ thểtheo Luật hàng không dân dụng, các hãng hàng không, các tổ chức,

cá nhân hoạt động trong lĩnh vực hàng không phải chịu trách nhiệmbồi thường thiệt hại khi xảy ra tai nạn hoặc hành vi vi phạm phápluật gây ra

 Quy định của cơ quan quản lý hàng không: Các cơ quan quản lýhàng không cũng có vai trò quan trọng trong việc xác định và thựcthi trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với người thứ ba ở mặt đất.Các quy định, hướng dẫn của cơ quan này thường điều chỉnh cụ thể

về trách nhiệm của các bên và quy trình xử lý khi có vụ vi phạm xảyra

 Văn bản hướng dẫn, quy định cụ thể: Ngoài ra, các văn bản hướngdẫn, quy định cụ thể của các tổ chức, doanh nghiệp hoạt động trongngành hàng không cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xác địnhtrách nhiệm bồi thường thiệt hại Các quy định này thường tập trungvào việc áp dụng nguyên tắc bồi thường công bằng và hợp lý đốivới người thứ ba bị thiệt hại

=> Tuy nhiên, việc áp dụng và thực thi quy chế pháp lý về trách nhiệmbồi thường thiệt hại đối với người thứ ba ở mặt đất vẫn còn nhiều hạn chế

và cần được cải thiện, đảm bảo tính minh bạch, công bằng và hiệu quảtrong việc bảo vệ quyền lợi của người dân và đảm bảo an toàn hàngkhông.

- Quy chế pháp lý hiện hành về trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối vớingười thứ ba ở mặtất thường được quy định trong các văn bản pháp lýnhư Luật hàng không dân dụng, các quy định của cơ quan quản lý hàngkhông, và các văn bản hướng dẫn, quy định cụ thể liên quan Dưới đây làmột số điểm cần phân tích về quy chế pháp lý này:

 Trách nhiệm của các bên: Quy chế pháp lý thường xác định rõ ràngtrách nhiệm của các bên liên quan trong trường hợp xảy ra tai nạnhoặc vi phạm pháp luật Các bên bao gồm hãng hàng không, nhânviên, cơ quan quản lý hàng không, và người thứ ba bị thiệt hại

 Nguyên tắc bồi thường: Quy chế pháp lý thường áp dụng nguyêntắc bồi thường công bằng và hợp lý đối với người thứ ba bị thiệt hại.Điều này có thể bao gồm việc bồi thường thiệt hại về tài sản,thương tích, tổn thất về sức khỏe, và các chi phí khác phát sinh

 Quy trình xử lý vi phạm: Quy chế pháp lý thường quy định rõ ràng

về quy trình xử lý khi có vi phạm pháp luật liên quan đến tráchnhiệm bồi thường thiệt hại Điều này bao gồm việc xác định tráchnhiệm, thu thập chứng cứ, và quyết định về mức độ bồi thường

 Hạn chế và cải thiện: Tuy quy chế pháp lý hiện hành có thể đáp ứngđược một số yêu cầu, nhưng vẫn còn tồn tại hạn chế cần được cảithiện Các hạn chế này có thể bao gồm sự mơ hồ trong quy định,thiếu sự minh bạch và công bằng trong quy trình xử lý, và thiếu sựthực thi nghiêm túc

=> Tổng thể, việc phân tích quy chế pháp lý hiện hành về trách nhiệm bồithường thiệt hại đối với người thứ ba ở mặt đất là cần thiết để đánh giá vàcải thiện hệ thống pháp luật liên quan đến hoạt động hàng không, đảmbảo an toàn và bảo vệ quyền lợi của người dân.

2. Quy định pháp lý về trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi tàu bay

va chạm hoặc gây cản trở nhau.

- Trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người khai thác khi tàu bay vachạm hoặc gây cản trở nhau được quy định tại Khoản 1 Điều 188 Luậthàng không dân dụng Việt Nam 2006 Theo đó, trong trường hợp xảy rathiệt hại do tàu bay va chạm hoặc gây cản trở nhau thì trách nhiệm bồithường thiệt hại của người khai thác tàu bay được xác định như sau:

 Trong trường hợp xảy ra thiệt hại do tàu bay va chạm hoặc gây cảntrở nhau thì trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người khai thác tàubay được xác định như sau:

 Thiệt hại xảy ra do lỗi của một bên thì bên có lỗi phải bồi thường

 Thiệt hại xảy ra do lỗi của nhiều bên thì trách nhiệm bồi thườngđược xác định theo mức độ lỗi của mỗi bên; trường hợp khôngxác định được mức độ lỗi thì các bên có trách nhiệm bồi thườngngang nhau

 Quy định tại khoản 1 Điều này không cản trở việc yêu cầu ngườivận chuyển bồi thường thiệt hại Người vận chuyển có quyền yêucầu người khai thác tàu bay có trách nhiệm bồi thường thiệt hại theoquy định tại khoản 1 Điều này thực hiện nghĩa vụ hoàn trả khoảntiền đã bồi thường

- Theo đó, mức độ bồi thường thiệt hại cũng được xác định căn cứ vàoyếu tố lỗi của các bên đối với thiệt hại xảy ra Riêng đối với trường hợphai hoặc nhiều tàu bay đang bay do va chạm hoặc gây cản trở cho nhau

mà gây thiệt hại cho người thứ ba ở mặt đất thì người khai thác tàu baycủa mỗi tàu bay gây thiệt hại phải chịu trách nhiệm liên đới đối với thiệthại đó theo mức độ lỗi của mỗi bên

3. Trách nhiệm bồi thường đối với người thứ ba ở mặt đất.

- Trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với người thứ ba ở mặtất là mộtkhía cạnh quan trọng trong lĩnh vực hàng không, đảm bảo rằng người dân

và tài sản trên mặt đất không bị ảnh hưởng bởi các hoạt động hàng không.Dưới đây là một số điểm quan trọng về trách nhiệm bồi thường thiệt hạiđối với người thứ ba ở mặt đất:

 Trách nhiệm của hãng hàng không: Hãng hàng không có tráchnhiệm bồi thường thiệt hại nếu hoạt động của họ gây ra tai nạn hoặcgây thiệt hại cho người thứ ba ở mặt đất Điều này bao gồm việc bồithường cho thiệt hại về tài sản, thương tích, tổn thất về sức khỏe vàcác chi phí phát sinh khác

 Trách nhiệm của cơ quan quản lý hàng không: Cơ quan quản lýhàng không cũng có trách nhiệm giám sát và đảm bảo rằng các quyđịnh về an toàn hàng không được tuân thủ để tránh tai nạn và thiệthại cho người thứ ba ở mặt đất

 Quy định về bảo hiểm: Hãng hàng không thường phải mua bảohiểm trách nhiệm dân sự để đảm bảo khả năng bồi thường khi có sự

cố xảy ra Bảo hiểm này giúp bảo vệ cả hãng hàng không và ngườithứ ba khỏi rủi ro tài chính

 Quy trình xử lý khi có vụ vi phạm: Khi xảy ra sự cố gây thiệt hạicho người thứ ba ở mặt đất, cần có quy trình xử lý rõ ràng và côngbằng để xác định trách nhiệm và bồi thường cho người bị ảnhhưởng.

=> Tổng thể, trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với người thứ ba ở mặt đất

là một phần quan trọng của hệ thống pháp luật hàng không, đảm bảo an toàn

và bảo vệ quyền lợi của cả người tham gia hoạt động hàng không và ngườidân sống dưới mặt đất

III.Trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với người thứ ba ở mặt đất.

1. Định nghĩa người thứ ba và các trường hợp phổ biến xảy ra thiệt hại.

- Trong ngữ cảnh của luật bồi thường thiệt hại, "người thứ ba ở mặt đất"thường ám chỉ những người không trực tiếp tham gia vào hoạt động hoặc

sự kiện gây ra thiệt hại, nhưng lại bị ảnh hưởng bởi nó Đây là nhữngngười bị thiệt hại một cách gián tiếp hoặc vô tình trong quá trình diễn racác hoạt động có tiềm năng gây nguy hiểm hoặc thiệt hại

- Ví dụ, 1 chiếc máy bay cỡ nhỏ gặp sự cố rơi xuống thủ đô Tokyo (東京)của Nhật Bản ngày 26/10/2015 khiến 3 người thiệt mạng và nhiều ngườikhác bị thương, làm hư hại nhiều xe cộ và tài sản Những người dân này

là người thứ 3 ở mặt đất

2. Các quy định pháp lý quốc tế

- Quy định quốc tế về trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với người thứ

ba ở mặt đất, đặc biệt trong lĩnh vực hàng không, được điều chỉnh bởi các

công ước và văn bản pháp lý quốc tế Dưới đây là một số quy định quốc

tế quan trọng liên quan đến trách nhiệm này:

 Công ước Rome 1952

 Công ước Montreal 1999

 Công ước Geneva 1948

 Công ước Chicago 1944

3. Cơ sở pháp lý tại Việt Nam

- Trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với người thứ ba ở mặt đất tại ViệtNam được quy định trong các văn bản pháp luật chính như Bộ luật Dân

sự, Luật Hàng không dân dụng, và các nghị định, thông tư liên quan

 Bộ luật Dân sự năm 2015.

 Điều 584 Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại

Điều này quy định rằng người nào có hành vi xâm phạm đến tínhmạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền và lợiích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồithường, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác

 Điều 589 Thiệt hại do tài sản bị xâm phạm

Quy định các loại thiệt hại phải bồi thường bao gồm:

+ Tài sản bị mất, bị hủy hoại hoặc bị hư hỏng

+ Lợi ích gắn liền với việc sử dụng, khai thác tài sản bị mất, bị giảmsút

+ Chi phí hợp lý để ngăn chặn, hạn chế và khắc phục thiệt hại.

+ Thiệt hại khác do luật định

 Điều 590 Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm

Quy định các khoản bồi thường bao gồm:

+ Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe

và chức năng bị mất hoặc giảm sút

+ Thu nhập thực tế bị mất hoặc giảm sút do sức khỏe bị xâm phạm.+ Chi phí hợp lý và phần thu nhập bị mất của người chăm sóc người

bị thiệt hại trong thời gian điều trị

+ Thiệt hại khác do luật định

 Luật Hàng không dân dụng Việt Nam năm 2006, sửa đổi, bổ sung năm 2014.

 Điều 166 Trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người khai thác tàu bay

Quy định người khai thác tàu bay phải bồi thường thiệt hại do tàubay gây ra cho người và tài sản trên mặt đất Trách nhiệm nàykhông phụ thuộc vào việc có lỗi hay không, tức là trách nhiệmkhách quan

 Điều 167 Giới hạn trách nhiệm bồi thường thiệt hại

Quy định giới hạn trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người khaithác tàu bay trong một số trường hợp nhất định, trừ khi chứng minhđược rằng thiệt hại do lỗi cố ý hoặc do sự sơ suất nghiêm trọng củahọ

 Các Nghị định, Thông tư Hướng dẫn

 Các văn bản hướng dẫn chi tiết các điều luật nêu trên, ví dụ:+ Nghị định 64/2022/NĐ-CP về lĩnh vực kinh doanh ngành hàngkhông và các quy định về bảo hiểm dân sự cũng như trách nhiệmbồi thường

+ Thông tư 291/2016/TT-BTC hướng dẫn thực hiện một số điều củaNghị định về bảo hiểm trách nhiệm dân sự

4. Các yếu tố xác định trách nhiệm

- Hành Vi Gây Thiệt Hại:

Mức độ vi phạm: Xem xét mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm, từ

đó xác định mức độ trách nhiệm

- Thiệt Hại Xảy Ra

Loại thiệt hại: Thiệt hại có thể là thiệt hại về tài sản, sức khỏe, tính mạng,hoặc quyền lợi khác của người thứ ba

Mức độ thiệt hại: Đánh giá mức độ thiệt hại để xác định mức bồi thườngcần thiết

- Mối Quan Hệ Nhân Quả

Mối quan hệ nhân quả trực tiếp: Phải chứng minh rằng thiệt hại xảy ra làkết quả trực tiếp của hành vi gây thiệt hại Không có mối quan hệ nhânquả thì không có trách nhiệm bồi thường

- Yếu Tố Lỗi

Lỗi cố ý hoặc sơ suất: Xác định xem người gây thiệt hại có lỗi trong việcgây ra thiệt hại không Lỗi có thể là do cố ý hoặc do sự sơ suất, thiếu cẩntrọng.

Trách nhiệm khách quan: Trong một số trường hợp, trách nhiệm bồithường thiệt hại có thể áp dụng mà không cần chứng minh lỗi, ví dụ trongcác hoạt động có tính nguy hiểm cao như hàng không

- Giới Hạn Trách Nhiệm

Giới hạn pháp lý: Một số quy định pháp luật đặt ra giới hạn trách nhiệmbồi thường thiệt hại Cần xem xét các giới hạn này để xác định mức bồithường tối đa

Bảo hiểm: Trong nhiều trường hợp, trách nhiệm bồi thường được chi trảthông qua bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc hoặc tự nguyện

- Các Tình Tiết Miễn Trách Nhiệm hoặc Giảm Nhẹ Trách Nhiệm

Sự kiện bất khả kháng: Thiệt hại xảy ra do các sự kiện bất khả kháng (nhưthiên tai, chiến tranh) có thể miễn trách nhiệm bồi thường

Lỗi của người bị thiệt hại: Nếu người bị thiệt hại cũng có lỗi góp phầngây ra thiệt hại, mức bồi thường có thể được giảm nhẹ