Tiểu luận nhập môn ngành Đề tài thương mại Điện tử trong thời Đại hiện nay

Khái niệm này bao gồm một loạt các giao dịch thương mại, từ việc mua bán lẻ trực tuyến, giao dịch giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp B2B, đến giao dịch giữa doanh nghiệp với người tiêu d

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HIẾN

KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN (Bold, size 16)

63

TIỂU LUẬN NHẬP MÔN NGÀNH

Đề tài: Thương mại điện tử trong thời đại hiện nay

GVHD: ĐỒ ĐÌNH TRANG LỚP: 241INT30608

NGUYỄN THÀNH NGUYÊN MSSV: 241A010717

TP HỒ CHÍ MINH – 2024

Trong kỷ nguyên số hóa hiện nay, thương mại điện tử (TMĐT) đã vươn lên trở thành một trong những lĩnh vực có sức ảnh hưởng lớn nhất, góp phần thay đổi cách thức giao dịch và tiêu dùng toàn cầu Thay vì phải đến tận nơi để mua sắm, người tiêu dùng ngày nay chỉ cần vài thao tác đơn giản trên các thiết bị thông minh đã có thể tiếp cận hàng nghìn sản phẩm và dịch vụ TMĐT không chỉ mang lại sự tiện lợi và đa dạng lựa chọn cho khách hàng mà còn

mở ra nhiều cơ hội phát triển kinh doanh, đặc biệt là với các doanh nghiệp nhỏ và vừa

Chủ đề này thu hút sự quan tâm đặc biệt bởi sự tăng trưởng vượt bậc của công nghệ và các ứng dụng liên quan, từ thanh toán trực tuyến, tiếp thị số cho đến logistics và bảo mật thông tin Tuy nhiên, đi kèm với sự phát triển là những thách thức như bảo vệ dữ liệu khách hàng, tăng cường an ninh mạng, và quản lý chất lượng dịch vụ Thông qua bài tiểu luận này, chúng

em mong muốn khám phá sâu hơn về các khía cạnh của TMĐT, bao gồm những cơ hội và thách thức hiện tại, đồng thời định hướng các xu hướng phát triển trong tương lai

MỤC LỤC

1 TỔNG QUAN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ 4

1.1 Thương mại di động (M-Commerce) 4

1.2 Thương mại điện tử doanh nghiệp 4

1.3 Thương mại điện tử trên mạng xã hội 4

2 VAI TRÒ CỦA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ 5

2.1 Hỗ trợ quản lý và tối ưu hóa quy trình kinh doanh 5

2.2 Kết nối doanh nghiệp và khách hàng 5

2.3 Phát triển các giải pháp thương mại hiện đại 5

3 ỨNG DỤNG CỦA CNTT TRONG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ 5

3.1 Xây dựng và vận hành nền tảng thương mại điện tử trong CNTT 5

3.2 Thanh toán trực tuyến 6

3.3 Tiếp thị số 7

3.4 Quản lý logistics và chuỗi cung ứng 7

3.5 Bảo mật và an toàn thông tin 7

4 ƯU NHƯỢC ĐIỂM CỦA THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ 8

4.1 Ưu điểm 8

4.2 Nhược điểm 9

5 HƯỚNG PHÁT TRIỂN TƯƠNG LAI CỦA THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ 10

5.1 Công nghệ thúc đẩy sự đổi mới 10

5.1.1 Trí tuệ nhân tạo (AI): 10

5.1.2 Công nghệ thực tế ảo: 10

5.2 Thương mại điện tử tích hợp mạng xã hội (Social Commerce): 10

5.3 Thương mại điện tử xuyên biên giới (Cross-border E-commerce): 10

5.4 Giao hàng nhanh và tự động hóa logistics: 10

5.5 Thanh toán số và tiền kỹ thuật số: 10

5.6 Tạo nên mạng lưới bảo mật: 10

5.7 Tăng cường trí tuệ nhân tạo trong tìm kiếm: 11

6 KẾT LUẬN 11

1 TỔNG QUAN THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

Thương mại điện tử (e-commerce) là hình thức mua bán hàng hóa và dịch vụ thông qua các phương tiện điện tử, chủ yếu là Internet Khái niệm này bao gồm một loạt các giao dịch thương mại, từ việc mua bán lẻ trực tuyến, giao dịch giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp (B2B), đến giao dịch giữa doanh nghiệp với người tiêu dùng (B2C) và cả giữa người tiêu dùng với người tiêu dùng (C2C)

Thương mại điện tử có thể được chia thành các loại hình chính như:

• B2C (Business to Consumer): Doanh nghiệp bán sản phẩm hoặc dịch vụ trực tiếp cho người tiêu dùng Ví dụ: các trang web bán lẻ như Amazon, Tiki

• B2B (Business to Business): Giao dịch giữa các doanh nghiệp với nhau Ví dụ: các nền tảng cung cấp nguyên liệu, thiết bị cho các doanh nghiệp khác

• C2C (Consumer to Consumer): Người tiêu dùng bán hàng hóa hoặc dịch vụ cho nhau, thường thông qua các nền tảng trung gian Ví dụ: eBay, Chợ Tốt

• C2B (Consumer to Business): Người tiêu dùng cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ cho doanh nghiệp Ví dụ: các trang web cho phép người dùng bán ảnh, thiết kế cho các công ty

Hiện nay chúng ta mua sắm trên máy tính, điện thoại, máy tính bảng và các thiết bị khác Người tiêu dùng thường xuyên lướt xem các trang web, truy cập mạng xã hội, các sàn thương mại điện tử lớn ở Việt Nam, tham gia vào các kênh mua sắm online đang phát triển mạnh Dưới đây là tổng quan về ba cách tiềm năng để tiến hành thương mại điện tử trong hiện tại

1.1 Thương mại di động (M-Commerce)

Các giao dịch trực tuyến diễn ra trên thiết bị di động được gọi là thương mại di động hoặc M-Commerce Người tiêu dùng trên toàn thế giới gần như ai cũng có thiết bị cầm tay, nên không ngạc nhiên khi thương mại di động đang phát triển mạnh mẽ và được kỳ vọng sẽ vượt qua thương mại phi di động vào năm 2021 Nhiều người dùng nghiên cứu về sản phẩm

và mua hàng trực tuyến trên điện thoại Xu hướng này không có dấu hiệu chậm lại, vì vậy việc tối ưu hóa cửa hàng trực tuyến để phù hợp với thiết bị di động là điều cần thiết

1.2 Thương mại điện tử doanh nghiệp

Thương mại điện tử doanh nghiệp là việc mua bán sản phẩm của các công ty hoặc tổ chức lớn Một doanh nghiệp lớn bán nhiều loại sản phẩm khác nhau hoặc có nhiều dòng thương hiệu, khi chuyển sang bán hàng trực tuyến nghĩa là đang tham gia vào thương mại điện

tử doanh nghiệp

1.3 Thương mại điện tử trên mạng xã hội

Mạng xã hội có thể giúp bạn tiếp thị và quảng bá cửa hàng thương mại điện tử của mình đến nhiều đối tượng Cũng giống như việc giúp bạn kết nối với bạn bè và gia đình, mạng xã hội cũng có tiềm năng thu hút khách hàng đến với doanh nghiệp của bạn Nếu được làm tốt,

tiếp thị truyền thông trên mạng xã hội sẽ thu hút khách hàng một cách gần gũi và hiệu quả Mạng xã hội có thể giúp bạn:

· Thu hút khách hàng mới

· Xây dựng độ nhận thức thương hiệu

· Tạo doanh số bán hàng trực tuyến

2 VAI TRÒ CỦA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ 2.1 Hỗ trợ quản lý và tối ưu hóa quy trình kinh doanh

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện hiệu quả quản lý của các doanh nghiệp Hệ thống quản lý tự động hỗ trợ tổ chức kho hàng thông minh, giúp kiểm soát hàng tồn kho chính xác, tối ưu hóa lưu trữ và giảm thiểu chi phí vận hành Bên cạnh đó, các hệ thống thanh toán trực tuyến được phát triển trên nền tảng CNTT ngày càng an toàn và tiện lợi, cho phép khách hàng thực hiện giao dịch nhanh chóng, dễ dàng và đảm bảo bảo mật thông tin

2.2 Kết nối doanh nghiệp và khách hàng

CNTT thúc đẩy sự gắn kết giữa doanh nghiệp và khách hàng thông qua các nền tảng thương mại điện tử hiện đại Các doanh nghiệp có thể sử dụng dữ liệu lớn (Big Data) để phân tích thói quen mua sắm, sở thích và hành vi của người tiêu dùng Từ đó, họ xây dựng những chiến lược kinh doanh phù hợp và cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng Ngoài ra, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) được tích hợp vào các hệ thống chăm sóc khách hàng như chatbot hoặc trợ lý ảo, giúp hỗ trợ khách hàng một cách tự động và liên tục, 24/7

2.3 Phát triển các giải pháp thương mại hiện đại

Công nghệ thông tin không ngừng mở rộng khả năng của thương mại điện tử bằng cách tích hợp các dịch vụ hậu mãi, logistics thông minh và quản lý chuỗi cung ứng toàn diện vào các nền tảng thương mại điện tử Những giải pháp này không chỉ nâng cao hiệu quả hoạt động

mà còn giúp doanh nghiệp cạnh tranh hiệu quả hơn trên thị trường toàn cầu

3 ỨNG DỤNG CỦA CNTT TRONG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

3.1 Xây dựng và vận hành nền tảng thương mại điện tử trong CNTT

Công nghệ thông tin sẽ hỗ trợ tạo ra các website và các ứng dụng thân thiện để khách hàng có thể dễ dàng tiếp cận đến nhu cầu thương mại của khách hàng Những công ty hay là doanh nghiệp về thương mại họ sẽ thường tạo ra các website hoặc ứng dụng như là Shopee, Tiki, Lazada… Họ tạo ra các website để các khách hàng có thể tìm hiểu và có nhu cầu mua sản phẩm có thể mua trực tuyến thông qua website hoặc ứng dụng do họ tạo ra

Shopee là một nền tảng thương mại điện tử mua sắm hàng đầu tại khu vực Đài Loan và Đông Nam Á được thành lập bởi tập đoàn SEA của Forrest

Li ở Singapore vào năm 2015 Shopee được đánh giá phù hợp với thị trường hoạt động hiện tại Nền tảng này cung cấp dịch vụ mua sắm trực tuyến dễ dàng, thuận tiện và nhanh chóng cho cả người bán và người mua hàng

Nguồn:

https://olhardigital.com.br/wp-content/uploads/2020/12/o-que-e-shopee.jpg

Hình Thương mại điện tử Shopee

Lazada là một sàn thương mại điện

tử hàng đầu ở Việt Nam cũng như khu vực

Đông Nam Á Để hình dung dễ dàng hơn

thì có thể tưởng tượng rằng Lazada tạo ra

một nền tảng thương mại điện tử, trên đó

tạo ra các gian hàng Đó là nơi để khách

hàng và người bán hàng gặp gỡ trao đổi với

người trung gian chính là Lazada Đương

nhiên Lazada sẽ nhận lại một phần hoa

hồng từ người bán

Nguồn:

https://console.kr-

asia.com/wp-content/uploads/2022/09/KrASIA-Lazada.png

Hình Thương mại điện tử Lazada

Bất kỳ một các nhân, tổ chức, doanh nghiệp hay thương hiệu nào cũng đều có thể tham gia bán hàng trên Lazada Tất nhiên hàng hóa trên Lazada vẫn được đảm bảo đầy đủ cả về chất lượng và độ uy tín nhé

3.2 Thanh toán trực tuyến

Hiện nay, công nghệ thông tin càng phát triển cho nên việc thanh toán trực tuyến ngày càng phổ biến Thanh toán trực tuyến là một hình thức thanh toán qua internet để hoàn thành việc mua bán sản phẩm hay các dịch vụ mà không cần có mặt tại quầy thanh toán trức tiếp Đây là một trong những yếu tố cốt lõi của thương mại điện tử, giúp tăng tính tiện lợi và hiệu quả trong giao dịch

Thanh toán trực tuyến là phương thức thanh toán tiện lợi và nhanh chóng, các giao dịch

sẽ được xử lí trong thời gian ngắn thường thì sẽ mất vài giây đến vài phút Nó được thức hiện

qua các nền tảng kỹ thuật số như là website, ứng dụng di động hoặc các cổng thanh toán Thanh toán trực tuyến không sử dụng tiền mặt chỉ sử Sử dụng các phương thức điện tử như thẻ ngân hàng, ví điện tử, mã QR và có tính bảo mật cao

3.3 Tiếp thị số

Cách tiếp thị trong các thương mại điện tử họ thường sẽ sử dụng các công cụ quảng cáo trực tuyến như là Google Ads, Facebook Ads để tiếp cận đến mục tiêu khách hàng Ngoài quảng cáo trực tuyến ra ta vẫn còn vài cách tiếp thị khác như là thông qua Website và SEO, Email Marketing, qua điện thoại di động hay là qua video

+ Website và SEO: Làm tối ưu hóa các Website giúp cải thiện thứ tự trên các công cụ tìm kiếm như Google

+ Email Marketing: Họ sẽ giới thiệu sản phẩm, chương trình khuyến mãi, và chăm sóc

khách hàng thông qua Email của khách hàng

3.4 Quản lý logistics và chuỗi cung ứng

Logistics là đề cập đến việc quản lí quá trình vận chuyển, lưu kho và giao nhận hàng hóa Mục tiêu của Logistics là đảm bảo sản phẩm được vận chuyển đúng nơi, đúng thời điểm, với chi phí tối ưu

Chuỗi cung ứng là mạng lưới các tổ chức, con người, hoạt động, thông tin và nguồn lực liên quan đến việc sản xuất và phân phối sản phẩm hay dịch vụ Bao gồm tất cả các giai đoạn từ tìm nguồn nguyên liệu, sản xuất, vận chuyển, lưu kho, và giao hàng đến tay người tiêu dùng

Vậy thì quản lý logistics và chuỗi cung ứng là quản lý sự phát triển và quản trị các dịch vụ vận chuyển từ điểm xuất phát đầu tiên đến nơi tiêu thụ cuối cùng sao cho đạt hiệu quả và tối ưu nhất Đây là một phần quan trọng trong hoạt động của doanh nghiệp, đặc biệt

là trong các lĩnh vực sản xuất, thương mại điện tử và bán lẻ Và nó giúp tối ưu hóa giao hàng thông minh, theo dõi đơn hàng trực tuyến

3.5 Bảo mật và an toàn thông tin

Công nghệ thông tin trong thương mại điện tử giúp bảo mật và an toàn các thông tin liên quan đến các khách hàng Bảo mật thông tin trong thương mại điện tử là việc sử dụng các kỹ thuật công nghệ và quy trình quản lí nhằm bảo vệ dữ liệu thông tin giao dịch với khách hàng trước các nguy cơ mất mát, lừa đảo, đánh cắp, hoặc tấn công mạng

Vậy vì sao ta cần bảo mật và an ninh thông tin trong thương mại điện tử:

Để bảo vệ dữ liệu khách hàng bao gồm trong các dữ liệu ấy là có thông tin cá nhân của khách, lịch sử giao dịch và cả thông tin tài chính

Bảo mật và an toàn thông tin giúp ngăn chặn lừa đảo và tấn công mạng , nó sẽ giúp hạn chế các rủi ro về giả mạo giao dịch, đánh cắp thông tin của khách hàng

Giúp tạo nên uy tín của doanh nghiệp vì nếu các doanh nghiệp vi phạm bảo mật như

là tiết lộ thông tin khách hàng hay là tiết lộ giao dịch nó gây ra mất niềm tin của khách hàng đối với doanh nghiệp và sẽ làm giảm lượng khách

Bảo mật và an toàn thông tin của khách hàng cũng là tuân thủ pháp luật quy định yêu cầu các doanh nghiệp phải đảm bảo bảo mật thông tin của khách hàng

4 ƯU NHƯỢC ĐIỂM CỦA THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

4.1 Ưu điểm

Theo khảo sát của Hiệp hội thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) Hiện nay có tới 58% người tiêu dùng Việt Nam đồng ý tiếp tục mua hàng trên các nền tảng thương mại điện

tử vì sự tiện lợi của nó mang lại và nhiều người vẫn tiếp tục duy trì thói quen mua hàng này, đây là một xu hướng khẳng định “vị thế” từ năm này sang năm khác dần dần tiếp tục lan rộng và phát triển mạnh bao gồm như:

+ Tiện lợi : Vì luôn hoạt động cả ngày lẫn đêm nên người mua hàng có thể mua trong bất cứ thời gian nào và có thể lựa chọn thoải mái sản phẩm mình muốn trong giỏ hàng và đơn hàng

sẽ được giao đến tận nhà, luôn có thông tin đơn vận chuyển giúp khách hàng biết mình sẽ nhận hàng ở thời gian nào

Hình Sự đa năng của thương mại điện tử

+ Khi mua sắm trực tuyến sẽ hiển thị những thông chi tiết về giá cả và sản phẩm từ chất liệu, màu sắc, cách sử dụng, đánh giá từ các người mua hàng trước đó Từ đó, giúp khách hàng có cái nhìn trực quan hơn về sản phẩm, dễ dàng lựa chọn sản phẩm đó có hợp với mình không, dựa trên đánh giá giúp cửa hàng khắc phục những thiếu sót

+ Đa dạng: Cung cấp rất nhiều sản phẩm độc đáo và bắt mắt và dịch vụ cho người mua hàng

+ Giá cả cạnh tranh: Vì không tốn tiền thuê mặt bằng và nhân viên bán hàng nên giá của các sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử thì thường thấp hơn loại hình truyền thống

+ Tiết kiệm thời gian và chi phí: không cần tới cửa hàng, khách hàng và cả người bán hàng nên tiết kiệm được nhiều thời gian và chi phí cho các dịch vụ mua bán

+ Nhiều ưu đãi và khuyến mãi: Vào các dịp lễ quan trọng các sản phẩm giảm giá nên thu hút được khách hàng Một số nền tảng thương mại điện tử sẽ đánh giá mức độ mua sắm của khách hàng và chia ra nhiều cấp bậc, số lượng mua hàng càng nhiều ở các mức giá khác nhau thì cấp bậc càng cao thì càng nhận được nhiều ưu đãi khi có chương trình khuyến mãi

4.2 Nhược điểm

Thương mại điện tử là một lĩnh vực kinh doanh đầy tiềm năng, hứa hẹn mang lại lợi nhuận cao Tuy nhiên, đây cũng là một thị trường cạnh tranh khốc liệt, đặc biệt là về giá cả sản phẩm Với sự tiện lợi của mua sắm trực tuyến, người tiêu dùng dễ dàng so sánh giá cả giữa các nhà cung cấp khác nhau, buộc các doanh nghiệp phải không ngừng điều chỉnh chiến lược để có được lợi thế cạnh tranh

Khi mua sắm trực tuyến thì không thể kiểm tra hoặc trải nghiệm sản phẩm trực tiếp, thường thì nhận được hàng mới được kiểm tra nên sẽ tỷ lệ rủi ro khi mua hàng của một số shop bán hàng không chất lượng

Hình Những mặt hạn chế của thương mại điện tử

Việc trả hàng hay hoàn trả hàng có thể khó hơn hơn so với mua tại cửa hàng Khi bạn coi trên mạng có quảng cáo một sản phẩm rất độc đáo và bắt mắt người xem và bạn đặt hàng, nhưng khi nhận lại không giống như trên quảng cáo sản phẩm rất kém chất lượng, khiến người mua có những trải nghiệm không được tốt và mất tiền, bây giờ có rất nhiều thủ đoạn lừa đảo, bán hàng kém chất lượng lan rộng khắp các sàn thương mại, khi bạn ấn vào một link mua hàng không rõ nguồn gốc khi đó bạn có thể sẽ bị mất thông tin cá nhân quan trọng

Vấn đề vận chuyển khi giao hàng sẽ gặp nhiều khó khăn khi gửi hàng quốc tế hoặc hàng có kích thước lớn Ngoài phí vận chuyển thì bạn cần quan tâm đến bao bì sản phẩm cần tìm hiểu kĩ

Khi mua sắm trực tuyến thì cần Internet để mua hàng và có một số khu vực hay đối tượng nào đó khó khăn trong việc truy cập Internet, làm hạn chế sự phát triển của thương mại điện tử

5 HƯỚNG PHÁT TRIỂN TƯƠNG LAI CỦA THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

- Hiện tại thương mại điện tử đang phát triển mạnh mẽ và có xu hướng đổi mới để phát triển

và mở ra các xu hướng công nghệ, đi theo các người tiêu dùng và sự thay đổi trong hành vi mua sắm Trong tương lai, thương mại điện tử sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ và đi theo các

xu hướng công nghệ và đang có dấu hiệu không ngừng đổi mới để phát triển về thương mại điện tử

* Dưới đây là những hướng phát triển chính:

5.1 Công nghệ thúc đẩy sự đổi mới

5.1.1 Trí tuệ nhân tạo (AI):

- AI sẽ tiếp tục cải thiện việc cá nhân hóa trải nghiệm mua sắm thông qua gợi ý sản phẩm, tối ưu hóa giá cả và dự báo nhu cầu khách hàng

- Chatbot AI xử lý ngôn ngữ tự nhiên tốt hơn, giúp nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng

5.1.2 Công nghệ thực tế ảo:

- Thực tế ảo (VR) cho phép khách hàng trải nghiệm sản phẩm từ xa và cảm giác chân thật nhất có thể để hoà vào thế giới ảo

5.2 Thương mại điện tử tích hợp mạng xã hội (Social Commerce):

-Tạo mạng lưới bán hàng tự động: Nơi người dùng có thể mua sắm trực tiếp thông qua các bài đăng, video ngắn hoặc livestream

5.3 Thương mại điện tử xuyên biên giới (Cross-border E-commerce):

- Giúp tối ưu hoá rào cản về ngôn ngữ, thanh toán sẽ tiếp tục giảm nhờ công nghệ

- Người tiêu dùng sẽ dễ dàng mua hàng từ bất kỳ nơi nào trên thế giới, trong khi doanh nghiệp cũng có cơ hội mở rộng thị trường quốc tế

5.4 Giao hàng nhanh và tự động hóa logistics:

- Sử dụng robot và drone giao hàng

- Sử dụng máy bay không người lái để giảm chi phí và tăng tốc độ giao hàng

5.5 Thanh toán số và tiền kỹ thuật số:

- Ví điện tử và thanh toán di động: Trở thành phương thức thanh toán phổ biến, đặc biệt ở các thị trường đang phát triển

5.6 Tạo nên mạng lưới bảo mật:

- Các doanh nghiệp sẽ khai thác Big Data để hiểu sâu hơn về hành vi người tiêu dùng, nhưng đồng thời phải tăng cường bảo mật dữ liệu cá nhân để tạo lòng tin

- Quy định về bảo mật dữ liệu sẽ ảnh hưởng đến cách các công ty TMĐT vận hành