THIẾT KẾ TRANG PHỤC SỰ KIỆN MANG PHONG CÁCH DÂN GIAN ĐƯƠNG ĐẠI CHO NỮ TỪ 25 ĐẾN 35 TUỔI LẤY Ý TƯỞNG TỪ BỘ TRANH TỨ QUÝ MAI – LAN – CÚC - TRÚC VÕ THỊ LỆ HỒNG Đồ án tốt nghiệp trình độ C
Mục đích nghiên cứu
Bộ sưu tập tốt nghiệp này không chỉ giúp tác giả củng cố kiến thức mà còn ghi nhận những nỗ lực học tập trong thời gian đại học, đánh dấu sự trưởng thành trong ngành thời trang Tác giả cam kết nâng cao kiến thức và hoàn thiện kỹ năng, áp dụng các bài học về kỹ thuật xử lý chất liệu, nắm bắt xu hướng, và thể hiện ý tưởng qua ngôn ngữ thời trang cùng quan điểm thẩm mỹ cá nhân.
Tác giả luận văn mong muốn phát triển đề tài về giá trị văn hóa tượng trưng của triết học phương Đông, đặc biệt là Việt Nam, đồng thời khơi dậy vẻ đẹp của dòng tranh Sơn mài đang bị lãng quên Những thiết kế trong bộ sưu tập không chỉ giúp quảng bá giá trị văn hóa cho thế hệ trẻ mà còn định hình phong cách thời trang mà tác giả hướng tới trong tương lai.
Giới hạn đề tài
Đề tài: Thiết kế trang phục sự kiện mang phong cách dân gian đương đại cho nữ từ
25 - 35 tuổi lấy ý tưởng từ bộ tranh tứ quý Mai - Lan - Cúc – Trúc
Bộ tranh tứ quý Mai Lan Cúc Trúc không chỉ thể hiện vẻ đẹp văn hóa Việt Nam mà còn phản ánh tâm hồn và phong cách sống của người Việt qua ba kỹ thuật tranh sơn mài: khắc trũng, đắp nổi và cẩn ốc Những tác phẩm này mang đến một cái nhìn tinh tế về ngôn ngữ thời trang, khẳng định giá trị nghệ thuật độc đáo của dân tộc.
Trang phục sự kiện mang phong cách dân gian đương đại kết hợp hài hòa giữa văn hóa truyền thống và hiện đại Các thiết kế như áo yếm, áo dài, và áo tứ thân được phối hợp với váy xếp ly, váy ngắn, và tay cách tân Sự kết hợp này không chỉ thể hiện tính kế thừa mà còn đổi mới, tạo nên phong cách thời trang ấn tượng và phù hợp cho các sự kiện.
Kỹ thuật thực hiện bao gồm đính kết, nghiên cứu chất liệu mới, dập ly, độn, đắp nổi, cắt laser, in chuyển nhiệt và thêu, tạo ra các thiết kế 2D và 3D đa dạng Đối tượng khách hàng chính của bộ sưu tập này là nữ nghệ sĩ, như ca sĩ và diễn viên, cùng những người nổi tiếng có ảnh hưởng trong cộng đồng, tham gia các sự kiện như họp báo, thảm đỏ và liên hoan phim Họ thường ở độ tuổi từ 25 đến 35, có thu nhập ổn định và xác định rõ mức chi tiêu, vì vậy rất chú trọng đến trang phục để nổi bật trong các sự kiện Họ cũng yêu thích các giá trị văn hóa truyền thống và sở hữu phong cách thời trang riêng biệt.
Quá trình nghiên cứu
Để hoàn thành tốt Bộ sưu tập của mình, tác giả luận văn cần nghiên cứu kỹ lưỡng và có kiến thức chuyên sâu về lĩnh vực đã chọn, đặc biệt là dòng tranh phong thủy trong phòng khách của gia đình và họ hàng Việc lắng nghe những câu chuyện văn hóa truyền thống từ ông bà và quan sát hình ảnh bốn loài hoa kết hợp với các cảnh vật và con vật trong tranh sẽ giúp tác giả có cái nhìn sâu sắc hơn về nghệ thuật này.
Khám phá các tư liệu trên Google về kỹ thuật làm tranh Sơn mài và các phương pháp nổi bật của loại hình nghệ thuật này Từ những thông tin đã chọn lọc, hãy tái hiện chúng vào thiết kế một cách chân thật và sinh động, nhằm truyền tải cái hồn của nghệ thuật tranh phong thủy.
Tham khảo Pinterest để tìm hình ảnh phù hợp cho bảng thiết kế, bao gồm các bảng khách hàng, phong cách, concept và các kỹ thuật dựng form cũng như xử lý chất liệu.
Cập nhật những show diễn thời trang mới nhất để nắm bắt xu hướng hiện hành Nghiên cứu thị trường để hiểu rõ sở thích của khách hàng trên các trang web bán hàng và cửa hàng thời trang Tham khảo ý kiến từ các nhà thiết kế nổi tiếng và những người đã có kinh nghiệm trong lĩnh vực này, cũng như xem xét các bộ sưu tập của sinh viên khóa trước để rút ra bài học về cách lựa chọn phong cách phù hợp.
Tác giả luận văn đã phân tích tài liệu dựa trên những trải nghiệm và quan sát thực tế, chọn lọc các hình ảnh gây ấn tượng mạnh mẽ và mang lại cảm xúc sâu sắc nhất để xây dựng các bảng nghiên cứu.
Tìm hiểu các nguồn thông tin video, hình ảnh sẽ chọn lọc những thông tin cần thiết thể hiện đúng nhất ý tưởng
Khai thác hình ảnh thể hiện vẻ đẹp đặc trưng của từng loại hoa và cảnh vật trong tranh, tôi rút ra những kết luận về các đặc điểm nổi bật Sau đó, tôi nghiên cứu kỹ các đặc trưng phong cách và ghi chú những cách xử lý phù hợp để áp dụng vào bộ sưu tập của mình.
Đề tài nghiên cứu này nhằm mang đến cái nhìn mới về các giá trị văn hóa quý báu từ xa xưa Tác giả sử dụng nhiều kỹ thuật xử lý vải độc đáo như dập ly, đính kết và xử lý bề mặt vải ấn tượng, cùng với các kỹ thuật rập 2D và 3D cut out, hứa hẹn tạo ra những thiết kế đặc sắc và sáng tạo.
1 Tranh tứ quý: là loại tranh treo theo bộ, một bộ gồm bốn bức vẽ cảnh bốn mùa xuân, hạ, thu, đông
Mai Lan Cúc Trúc là bộ tứ quý đại diện cho bốn mùa trong năm, tượng trưng cho dòng chảy tự nhiên và mang ý nghĩa thịnh vượng, an khang cho người sở hữu.
Tranh Sơn mài là loại tranh truyền thống, sử dụng vật liệu như sơn then, sơn cánh gián làm chất kết dính, cùng với các loại son, bạc thếp, vàng thếp và vỏ trai Những tác phẩm này thường được vẽ trên nền vóc màu đen, tạo nên sự độc đáo và tinh tế cho từng bức tranh.
4 Sơn mài Khắc trũng: tranh sử dụng kĩ thuật dùng dao trổ, khoét những phần có màu từ 1 đến 2 mm
Sơn mài Đắp nổi là kỹ thuật nghệ thuật độc đáo, trong đó các họa hình được tạo ra bằng cách sử dụng thạch cao trộn với sơn, sau đó đắp lên bề mặt của tranh đã được đánh bóng và in màu Kỹ thuật này không chỉ mang lại độ sâu cho tác phẩm mà còn tạo nên sự sinh động và hấp dẫn cho người xem.
6 Sơn mài Khảm trai: Sơn ta dùng để Gắn và vỏ trai, vỏ ốc để tạo ra những tác phẩm nghệ thuật
Chương này nghiên cứu về bộ tranh tứ quý Mai - Lan - Cúc - Trúc, nhấn mạnh sự phát triển của trang phục sự kiện và xu hướng thời trang xuân hè 2025 dành cho phụ nữ từ 25 đến 35 tuổi Nội dung sẽ được trình bày qua các đề mục cụ thể.
3 Các tác phẩm sáng tạo có ảnh hưởng
2.1.1 Tìm hiểu tranh tứ quý Mai Lan Cúc Trúc và Mai Lan Cúc Trúc trong dòng tranh Sơn mài Khắc trũng, Đắp nổi và Khảm xà cừ
Tranh tứ quý Mai Lan Cúc Trúc
Tranh tứ quý, hay còn gọi là tranh tứ bình, là một dòng tranh truyền thống được ưa chuộng để trang trí trong không gian gia đình như phòng khách, phòng thờ cúng tổ tiên và phòng làm việc Trong văn hóa phương Đông, bộ tứ biểu trưng cho cuộc sống viên mãn, hạnh phúc, sum vầy và thịnh vượng, xuất hiện trong nhiều tác phẩm văn hóa và nghệ thuật cả truyền thống lẫn dân gian.
Hoa mai tượng trưng cho sự bất diệt và sức mạnh kiên cường Loài hoa này không ngại vượt qua mọi khó khăn để nảy nở trong mùa xuân, sau khi đã chịu đựng cái lạnh khắc nghiệt của mùa đông Với vẻ đẹp rạng rỡ và tươi tắn, hoa mai thể hiện sự mạnh mẽ dù có vẻ ngoài mảnh mai.
Hoa lan không chỉ là biểu tượng của mùa hè trong bức tranh tứ quý mà còn đại diện cho sự sinh sôi và phát triển mạnh mẽ Trong mùa hè khô hạn, cây hoa lan vươn mình cao, đâm chồi nảy lộc với sức sống mãnh liệt Ngoài ra, hoa lan còn mang ý nghĩa viên mãn, vẹn toàn, tạo cảm giác thư thái và bình an cho con người, đồng thời mang lại năng lượng tích cực và tốt lành.
Hoa cúc là biểu tượng của mùa thu, mang ý nghĩa may mắn và tài lộc Loài hoa này không chỉ tràn đầy sức sống mà còn mang lại sự lạc quan, giúp bạn cân bằng cuộc sống Đồng thời, hoa cúc còn biểu trưng cho một cuộc sống bình yên và giản dị.
Cơ sở lý luận
2.1.1 Tìm hiểu tranh tứ quý Mai Lan Cúc Trúc và Mai Lan Cúc Trúc trong dòng tranh Sơn mài Khắc trũng, Đắp nổi và Khảm xà cừ
Tranh tứ quý Mai Lan Cúc Trúc
Tranh tứ quý, hay còn gọi là tranh tứ bình, là dòng tranh truyền thống được ưa chuộng để trang trí không gian gia đình như phòng khách, phòng thờ cúng và phòng làm việc Trong văn hóa phương Đông, bộ tứ biểu trưng cho cuộc sống viên mãn, hạnh phúc, sum vầy và thịnh vượng, xuất hiện trong nhiều tác phẩm văn hóa và nghệ thuật, cả truyền thống lẫn dân gian.
Hoa mai biểu trưng cho sự bất diệt và sức mạnh kiên cường, vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống Để nở rộ trong mùa xuân, cây hoa mai đã phải trải qua cái lạnh khắc nghiệt của mùa đông Với vẻ đẹp rạng rỡ và tươi tắn, hoa mai thể hiện sự mạnh mẽ, dù có vẻ ngoài mảnh mai.
Hoa lan là biểu tượng của mùa hè, thể hiện sự sinh sôi và phát triển mạnh mẽ Trong điều kiện khô hạn và nắng gắt của mùa hè, hoa lan vươn lên cao, đâm chồi nảy lộc, mang lại cảm giác thư thái và bình an Ngoài ra, hoa lan còn tượng trưng cho sự viên mãn, vẹn toàn và mang đến năng lượng tích cực cho con người.
Hoa cúc là biểu tượng của mùa thu, mang ý nghĩa may mắn và tài lộc Loài hoa này không chỉ mang đến sự lạc quan và sức sống mạnh mẽ, mà còn giúp bạn cân bằng cuộc sống Hoa cúc còn thể hiện cuộc sống bình yên và giản dị.
Cây trúc, biểu tượng của mùa đông đầu năm, thể hiện hình ảnh của bậc quân tử với ý nghĩa trường thọ Thân trúc thẳng tắp thể hiện sự ngay thẳng, hiên ngang và kiên cường Đồng thời, cây trúc cũng mang đến hình ảnh mạnh mẽ, luôn vươn mình xanh tươi bất chấp cái lạnh của mùa đông.
Tranh sơn mài là một trong những nghệ thuật truyền thống đặc sắc của Việt Nam, nổi bật với sự điêu luyện trong công nghệ và tinh xảo trong nghệ thuật Để tạo ra một tác phẩm tranh sơn mài đẹp và tinh tế, nghệ nhân cần có sự kiên trì và tỉ mỉ trong từng chi tiết.
Một tác phẩm tranh sơn mài hoàn chỉnh trải qua nhiều giai đoạn, từ việc làm khung gỗ đến hoàn thiện với hàng chục loại sơn dầu, kéo dài từ 4 tuần đến nhiều năm Quá trình chế tác kỳ công và kỹ thuật tỉ mỉ giúp các tác phẩm sơn mài Việt Nam bền đẹp và được đánh giá cao về mặt nghệ thuật qua nhiều thập kỷ.
Nghệ thuật tranh sơn mài Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ từ khi các họa sỹ Việt Nam sử dụng chất liệu màu mới Tranh sơn mài là thể loại hội họa kết hợp các chất liệu truyền thống, bao gồm sơn then, sơn màu, sơn mài, bạc đồng, vàng nhũ và vỏ trai, được vẽ trên nền vóc màu đen.
Hình 01: Họa sĩ đang hoàn thiện tác phẩm tranh sơn mài
Tranh sơn mài đắp nổi
Tranh đắp nổi Dáng hoa Mai Lan Cúc Trúc thể hiện vẻ đẹp cổ kính và sinh động của tứ quý với sắc vàng nhạt trên nền núi non hùng vĩ Màu sắc hài hòa thu hút, làm nổi bật nhân vật chính và phụ trong bức tranh phong thủy Kỹ thuật sơn mài đắp nổi sử dụng thạch cao trên nền gỗ đã được đánh bóng, sau đó phơi khô và mài phẳng tỉ mỉ để tạo ra các chi tiết nổi bật Độ cao thấp của từng chi tiết hoàn toàn phụ thuộc vào tay nghề của nghệ nhân và quy trình thủ công, mang lại sự độc đáo cho tác phẩm.
Bảng 01: Bảng nghiên cứu ý tưởng tranh Sơn mài Đắp nổi Mai Lan Cúc Trúc
Tranh Sơn mài Khắc trũng
Mai Lan Cúc Trúc nổi bật với kỹ thuật khắc trũng tinh tế, tạo nên vẻ đẹp tự nhiên và mộc mạc qua những dáng hoa nhẹ nhàng, lả lướt Hình ảnh đôi chim, đôi bướm trong khung cảnh thơ mộng của bốn mùa mang lại cảm giác ấm áp Quy trình làm sơn mài khắc trũng bao gồm việc phủ sơn quang hoặc sơn chu, sau đó đánh bóng để tạo độ bóng cho mặt nền Nghệ nhân sẽ vẽ họa mẫu, dùng dao khoét các chỗ màu khoảng một đến hai mm để tạo nên mặt nền đồng đều cho hoa văn Những họa tiết lá cỏ và lông chim được tạo ra bằng kỹ thuật Sủi, mang lại sự mềm mại, sau đó chấm màu vào từng họa tiết và hoàn thiện bằng cách đánh bóng.
Bảng 02: Bảng nghiên cứu ý tưởng tranh Sơn mài khắc trũng Mai Lan Cúc Trúc
Tranh Sơn mài Cẩn ốc (khảm xà cừ)
Tranh Sơn mài Cẩn ốc (khảm trai) là sản phẩm nghệ thuật độc đáo, được tạo ra bởi những người thợ Khảm với quy trình tỉ mỉ Họ sử dụng vật liệu như trai, xác và cứu ngư, trải qua nhiều công đoạn như vẽ mẫu, mài, cưa cắt mỏng, chạm khắc và đánh bóng Sau khi hoàn tất việc vẽ, hình ảnh sẽ được in lên sản phẩm bằng cách chọn lọc kỹ càng vỏ ốc và vẽ scan lên đó Công đoạn cưa ốc để tạo hình là phần khó nhất, yêu cầu kỹ thuật cao và sự khéo léo, đảm bảo không làm trầy xước hay gãy sản phẩm.
Sau khi ốc được cưa và ráp thành hình hoàn chỉnh, người thợ sử dụng keo dán ốc lên bề mặt phẳng của sản phẩm theo thiết kế đã định Tiếp theo, họ dán keo từng bước và tiến hành mài với sơn, quy trình này được lặp lại nhiều lần cho đến khi sơn hom vừa vặn với bề mặt ốc.
Mỗi lớp sơn hom cần thời gian khô từ 3-7 ngày, tùy thuộc vào độ dày của lớp sơn Sau đó, quy trình tiếp tục với sơn lót, sơn quang phủ và vẽ màu, tương tự như các dòng sản phẩm khác Đối với dòng Cẩn ốc, cần thực hiện bước làm phong và tách ốc trong quá trình sơn quang và mài sơn quang Để khắc chi tiết và hoa văn trên ốc, thợ sẽ sử dụng dao trổ thép sắc bén Sau khi khắc xong, sơn đen hoặc màu mực tàu được phết lên vết khắc để tiến hành mài, chỉ giữ lại phần sơn trong vết khắc, giúp các tác phẩm tranh tường trở nên hoàn hảo hơn.
Kỹ thuật Cẩn ốc đòi hỏi sự tỉ mỉ cao từ nghệ nhân, tạo nên những tác phẩm tranh nghệ thuật độc đáo Hình ảnh hoa Mai, Lan, Cúc, Trúc được thể hiện một cách uyển chuyển và tinh tế Các chi tiết như đôi chim và đôi bướm mang đến sự chuyển động hài hòa, làm cho bức tranh bốn mùa trở nên sinh động Những đường nét cong mềm mại của cánh lan và sự rắn rỏi của thân trúc chứa đựng nhiều ý nghĩa sâu sắc từ nghệ nhân.
Bảng 03: Bảng nghiên cứu ý tưởng tranh Sơn mài Cẩn ốc (Khảm xà cừ) Mai Lan Cúc Trúc
Bảng 04: Mood board Tranh Sơn mài khắc trũng, đắp nổi, khảm xà cừ Mai Lan Cúc Trúc thể hiện ý tưởng về tranh tứ quý, sử dụng kỹ thuật tranh sơn mài khắc trũng, đắp nổi và khảm xà cừ Bộ sưu tập Vọng Thời hướng tới vẻ đẹp truyền thống và hiện đại, khắc họa vẻ đẹp của bốn loài hoa đặc trưng, biểu trưng cho bốn mùa ấm no hạnh phúc Màu sắc chủ đạo là các tông màu ấm hài hòa như nâu, đỏ, vàng, lấy cảm hứng từ sắc hoa bốn mùa Hình ảnh hoa lá và chim muôn kết hợp với kỹ thuật nổi bật của ba dòng tranh sơn mài là những yếu tố quan trọng mà tác giả muốn khai thác trong thiết kế Do đó, việc phối hợp hài hòa giữa chất liệu và phom dáng là cần thiết để tạo nên cảm xúc cho bộ sưu tập “Vọng Thời” - Tiếng vọng thời gian.
2.1.2 Nghiên cứu về thể loại trang phục sự kiện mang phong cách dân gian đương đại
Khái niệm trang phục sự kiện
Cơ sở thực tế
Để phát triển một sản phẩm thời trang thành công, việc xác định đối tượng khách hàng là yếu tố quan trọng hàng đầu Phân tích và nghiên cứu khách hàng là nhiệm vụ thiết yếu của các nhà thiết kế và thương hiệu Đối tượng khách hàng cho bộ sưu tập thời trang sự kiện phong cách dân gian đương đại cần được xác định rõ ràng để đảm bảo sự phù hợp và thu hút.
Tình trạng hôn nhân của khách hàng chủ yếu là độc thân hoặc đã có gia đình, với độ tuổi từ 25 đến 35 Ở độ tuổi này, họ có cái nhìn cởi mở và tươi mới về thời trang, thường lựa chọn những thiết kế phù hợp với phong cách cá nhân của mình.
Thu nhập: Trên 4000 $/1 tháng Với mức lương này họ độc lập về tài chính sẽ sẵn sàng chi tiền để xây dựng hình ảnh của bản thân
Nghề nghiệp: Họ là những người hoạt động nghệ thuật như: nghệ sĩ, người nổi tiếng
Họ thường xuất hiện trước công chúng như họp báo, thảm đỏ, hay trình diễn
Nơi sinh sống chủ yếu là thành phố, phương tiện đi lại thường là ô tô
Gu thẩm mỹ: Yêu thích những thiết kế sang trọng và ấn tượng mang nhiều ý nghĩa
Sở thích của họ là mua sắm, du lịch, dự sự kiện…
Bảng 06: Bảng đối tượng khách hàng
Một số xu hướng phù hợp để đưa vào bộ sưu tập:
Red color: Nếu phải chọn một màu sắc nổi bật trong Tuần lễ thời trang Thu Đông 2024-2025 thì đó chính là màu đỏ
Floral: Các nhà thiết kế đang bỏ các họa tiết hoa mỹ để chuyển sang thứ gì đó ấn tượng hơn nhiều khi nói đến hoa
Transparent Craft: Sử dụng chất liệu xuyên thấu
Full skirt: Váy dài dần trở lại và gây cơn sốt lớn
Craft: Sử dụng kĩ thuật xử lý thủ công
Bảng 07: Bảng xu hướng thời trang 2024/2025
Những ảnh hưởng đến đề tài
2.3.1 Bộ sưu tập có ảnh hưởng
Bộ sưu tập “Mai Lan Cúc Trúc” NTK Thủy Nguyễn
Bộ sưu tập của Thuỷ Nguyễn, lấy cảm hứng từ bức họa tứ quý "Mai lan cúc trúc", biểu trưng cho sự ấm no và hạnh phúc Nhà thiết kế đã áp dụng công nghệ in 3D trên vải để gia tăng độ sắc nét cho từng họa tiết và sắc màu Các tông màu rực rỡ như đỏ, cam, vàng, xanh lam được lựa chọn, mang đến bầu không khí vui tươi cho bộ sưu tập ứng dụng.
Hình 10 : BST của Thủy Nguyễn lấy cảm hứng từ bộ tranh tứ quý "Mai lan cúc trúc"
Bộ sưu tập “Cúc Ngự Y Văn” NTK Đoàn Kim Khánh
Khám phá vẻ đẹp của hoa cúc, biểu tượng văn hóa truyền thống lâu đời, đã gắn liền với triều đại phong kiến hưng thịnh của Việt Nam Đồng thời, nghệ thuật khảm sành xứ Huế phát triển mạnh mẽ vào cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, thể hiện sự tinh tế và độc đáo trong nghệ thuật thủ công truyền thống.
Hình 11 : Bộ sưu tập ‘‘Cúc Ngự Y Văn’’ nhà thiết kế Đoàn Kim Khánh
2.3.2 Nhà thiết kế có ảnh hưởng
Nhà thiết kế Thủy Nguyễn, với thương hiệu Thủy Design House, mang đến phong cách thời trang đương đại, tôn vinh vẻ đẹp văn hóa truyền thống quê hương qua góc nhìn cá nhân Với 9 năm kinh nghiệm, Thủy Nguyễn đã giới thiệu nhiều bộ sưu tập nổi tiếng như “Mỵ Châu” và “Mộng Bình Thường”, để lại dấu ấn mạnh mẽ nhờ vào những thiết kế độc đáo, kỹ thuật xử lý thủ công tinh xảo và hoa văn ấn tượng.
Hình 12 : Hình ảnh Nhà thiết kế Thủy Nguyễn và Bộ sư tập Định hướng thiết kế
Bộ sưu tập “Thiết kế trang phục sự kiện mang phong cách dân gian đương đại từ bộ tranh tứ quý Mai – Lan – Cúc – Trúc” thể hiện sự hòa quyện hoàn hảo giữa giá trị truyền thống và xu hướng hiện đại.
Truyền thống: Sử dụng các họa tiết, chất liệu và màu sắc từ tranh tứ quý
Thời trang hiện đại mang đến sự tiện lợi và thoải mái cho người mặc thông qua những thiết kế cắt may tinh tế, kiểu dáng đa dạng và chất liệu cao cấp Sự kết hợp giữa các kỹ thuật may truyền thống như thêu tay, in họa tiết và đính hạt tạo nên những sản phẩm độc đáo, vừa mang tính thẩm mỹ cao vừa giữ gìn giá trị văn hóa.
Sáng tạo trong cách phối hợp trang phục là yếu tố then chốt để tạo nên những bộ đồ độc đáo và thể hiện dấu ấn cá nhân Bộ sưu tập này mang đến sự quyến rũ và thơ mộng, với cách xử lý và chọn lựa vải tinh tế, không làm lộ rõ những chi tiết thô kệch, mà ngược lại, tôn vinh vẻ kiêu kỳ cho người mặc.
Tên bộ sưu tập: “Vọng Thời” (Tiếng vọng thời gian)
Tranh tứ quý Mai Lan Cúc Trúc không chỉ mang lại may mắn cho gia chủ mà còn thể hiện ước mong cho bốn mùa thuận lợi, mùa màng bội thu Với kỹ thuật tranh Sơn mài như khắc trũng, đắp nổi và khảm xà cừ, tác phẩm này thổi hồn vào ý nghĩa văn hóa dân tộc, khơi gợi những giá trị truyền thống Điều này nhắc nhở thế hệ trẻ cần gìn giữ và phát huy những nét đẹp văn hóa đặc sắc của dân tộc.
Thể loại trang phục: Trang phục sự kiện Đối tượng khách hàng: nữ 25 đến 35 tuổi
Phong cách: Phong cách dân gian đương đại truyền thống và hiện đại Sử dụng màu sắc nổi bật thể hiện nét đẹp của tranh bốn mùa
Kiểu dáng thời trang hiện đại bao gồm các hình bóng chữ X, I, hình thang và những đường nét sáng tạo Những trang phục chủ đạo được ưa chuộng là áo yếm, váy dài, váy xếp ly và áo khoác xuyên thấu, tạo nên sự phong phú và đa dạng trong tủ đồ.
Màu sắc: Tông màu chủ đạo được sử dụng cho bộ sưu tập lần này là màu nâu, đỏ, vàng của tranh
Hoa văn, họa tiết: Lấy từ hình ảnh hoa lá, chim, bướm trong tranh
Chất liệu chính là: lưới, voan organza, voan cát, voan cà cừ…
Kỹ thuật xử lý: ráp mảnh, vẽ trên vải, đính kết, thêu độn, lắc tay, dập ly… Phụ kiện: khuyên tai, giày…
Chương này tóm tắt quá trình nghiên cứu và thiết kế trang phục sự kiện mang phong cách dân gian đương đại cho nữ từ 25 – 35 tuổi, lấy cảm hứng từ bộ tranh tứ quý Mai - Lan - Cúc - Trúc Nội dung tập trung vào việc phát triển mẫu, thử nghiệm phom dáng, lựa chọn chất liệu và các phương án xử lý chất liệu phù hợp Chương sẽ được trình bày theo các đề mục cụ thể.
1 Phương án thiết kế mẫu
Phương án thiết kế mẫu
Qua quá trình nghiên cứu ý tưởng về bộ tranh tứ quý Mai Lan Cúc Trúc, tác giả đã phát triển một bộ sưu tập thời trang độc đáo, kết hợp giữa truyền thống và hiện đại Bộ sưu tập này sử dụng các kỹ thuật tranh sơn mài khắc trũng, đắp nổi và khảm xà cừ, mang đến vẻ đẹp mới mẻ Màu sắc đặc trưng của bốn mùa được sử dụng để thể hiện vẻ đẹp tự nhiên, tạo nên sự hài hòa giữa thời trang và nghệ thuật.
Bảng 09: Phân tích ý tưởng hoa mai trên ba dòng tranh tranh sơn mài khắc trũng, đắp nổi và khảm xà cừ
Tác giả luận văn khéo léo sử dụng hình dáng hoa mai mềm mại, nổi bật trên các dòng tranh khắc trũng, đắp nổi và khảm xà cừ, thể hiện ý tưởng thiết kế một cách chân thực Phom dáng cấu trúc mang vẻ đẹp thướt tha như áo dài, áo yếm, kết hợp với các kỹ thuật xử lý độc đáo Cụ thể, dáng hoa mai trong tranh khắc trũng phù hợp với kỹ thuật thêu lắc tay và bản in, trong khi hoa mai trong tranh sơn mài đắp nổi lại thích hợp với kỹ thuật làm hoa thủ công cho bề mặt nổi Cuối cùng, hoa mai trong tranh khảm xà cừ được thể hiện qua chất liệu ánh xà cừ ngũ sắc, kết hợp với in kỹ thuật số và chần chỉ xà cừ.
Bảng 10: Phân tích ý tưởng hoa lan trên 3 dòng tranh tranh sơn mài khắc trũng, đắp nổi và khảm xà cừ
Hoa lan có dáng vẻ mềm mại và quyến rũ, với màu sắc nhã nhặn như hồng, vàng và ngũ sắc nổi bật trên các dòng tranh khắc trũng, đắp nổi và khảm xà cừ Phom dáng hoa mang vẻ đẹp thướt tha như váy dài yếm, thể hiện tinh tế qua các kỹ thuật xử lý Hoa lan khắc trũng sử dụng sắc màu tươi tắn và kỹ thuật đính kết tạo bề mặt trũng, thêu hoa bằng kẽm, nhuộm hoặc vẽ trên vải Trong khi đó, hoa lan trong tranh đắp nổi được tạo thành từ các mảnh ghép, thêu độn và chần bông, cùng với việc làm hoa thủ công bằng vải Dáng hoa trong tranh khảm xà cừ được thể hiện qua kỹ thuật in trên vải, sử dụng chất liệu metallic với độ ngũ sắc Áo yếm được cách điệu với vạt áo thành cánh hoa lan, kết hợp hoàn hảo với quần ống loe, áo dài và váy dài.
Bảng 11: Phân tích ý tưởng hoa cúc trên 3 dòng tranh tranh sơn mài khắc trũng, đắp nổi và khảm xà cừ
Hoa Cúc mang vẻ đẹp quý phái, thể hiện sự tỉ mỉ qua những cánh hoa nhỏ và dày Mỗi bức tranh đều khắc họa vẻ đẹp của hoa Cúc từ nhiều góc độ khác nhau, với các phương pháp như in kỹ thuật số và vẽ trên vải Tranh đắp nổi được tạo ra bằng cách sử dụng chần bông, thêu hoặc đính kết, mang lại chiều sâu cho tác phẩm Ngoài ra, tranh khảm trai sử dụng các loại vải ánh xà cừ như voan xà cừ và kim tuyến, cùng với việc in màu trên vải, để thể hiện vẻ đẹp tỉ mỉ của nghệ thuật tranh.
Bảng 12: Phân tích ý tưởng hoa lan trên 3 dòng tranh tranh sơn mài khắc trũng, đắp nổi và khảm xà cừ
Cây trúc thể hiện vẻ đẹp mảnh mai và rắn rỏi, thường được khắc họa trong các bức tranh với sắc xanh sống động Kỹ thuật thêu lắc tay và đính cườm tạo nên sự chuyển động cho hình ảnh cây trúc Những bức tranh đắp nổi với dáng trúc khỏe khoắn, tràn đầy năng lượng, sử dụng kỹ thuật xếp ly, thêu độn và đắp vải Ngoài ra, tranh khảm xà cừ với dáng trúc tinh tế, mạnh mẽ, kết hợp giữa kỹ thuật ráp mảnh, in kỹ thuật số và kim tuyến, mang đến sự độc đáo và cuốn hút.
Hình 13: Thiết kế sketch hoa mai
Hình 14: Thiết kế sketch hoa Lan
Hình 15 : Thiết kế Sketch hoa Cúc
Hình 16: Thiết kế Sketch Trúc
3.1.2 Bộ sưu tập mẫu thiết kế (20 mẫu màu)
Phương án thực hiện
Tôi đã chọn mẫu cây trúc để thể hiện trong tranh sơn mài khảm xà cừ, đặc biệt là hình ảnh lá trúc trên áo yếm, nhằm thử nghiệm phom.
Hình 18: Mẫu chọn thử nghiệm phom
Thử nghiệm phom áo choàng
Mẫu áo ngoài dài qua gối với tay phồng và draping xếp ly đã được thực hiện bằng phương pháp làm rập 2D kết hợp draping 3D Qua quá trình thử nghiệm, tác giả nhận thấy tay áo còn một số hạn chế, đặc biệt là xếp ly không đủ phồng Để khắc phục, tác giả sẽ chọn chất liệu có độ đứng phom cao hơn và ủi thêm xếp ly nhằm tăng cường độ phồng cho sản phẩm.
Hình 19: Mẫu thử nghiệm phom áo choàng
Thử nghiệm phom áo yếm
Với thiết kế này, tôi áp dụng phương pháp làm rập trên mannequin để tạo ra áo yếm ôm sát cơ thể Tôi đã thử nghiệm bằng cách xếp pen vào và bỏ pen, và nhận thấy phom áo yếm khá ổn Tuy nhiên, tôi sẽ xem xét lại độ vừa vặn khi thử trên cơ thể thực tế.
Hình 20: Mẫu thử nghiệm phom áo yếm
3.2.2 Thử nghiệm xử lý chất liệu
Kỹ thuật ráp mảnh , đính kết
Sau khi hoàn thiện phom áo yếm, bước tiếp theo là vẽ hình dáng lá trúc theo ý muốn Tiến hành cắt rập và may lộn từng mảnh nhỏ, sau đó đính kết chúng lại với nhau bằng cườm như thiết kế đã đề ra Quá trình này yêu cầu sự tỉ mỉ và kiên nhẫn để đảm bảo thành phẩm giống với bản thiết kế ban đầu.
Hình 21 : Thử nghiệm rả, ráp, đính kết nối áo yếm lá trúc
Qua việc kiểm tra form và kỹ thuật xử lý chất liệu, tôi đã rút ra những yếu tố cần thiết để tạo ra bộ sưu tập này Khi đặt nhà thiết kế trên bản vẽ để hiện thực hóa trang phục, cần chú ý đến tỷ lệ quần áo, chất liệu và kỹ thuật xử lý Tỷ lệ form dáng và màu sắc cần phải hài hòa và cân xứng Thường thì tỷ lệ chân của người mẫu vẽ sẽ nhỏ hơn so với người mẫu thực, do đó khi làm rập cần lưu ý điều này Thị trường hiện có rất nhiều chất liệu với thành phần khác nhau; để truyền đạt tốt ý tưởng thiết kế, chất liệu cần có độ trong và độ cứng phù hợp Các kỹ thuật xử lý chất liệu cũng cần phải hài hòa và đồng điệu với nhau, kết hợp giữa việc tạo ra chất liệu mới từ chất liệu có sẵn và xử lý chất liệu.
Chương này trình bày quá trình chuyển đổi các mẫu phác thảo từ ý tưởng đến sản phẩm may hoàn chỉnh, với các đề mục cụ thể nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan và chi tiết về từng bước trong quy trình hiện thực hóa.
1 Quá trình thực hiện mẫu 1
2 Quá trình thực hiện mẫu 2
3 Quá trình thực hiện mẫu 3
4 Quá trình thực hiện mẫu 4
Quá trình thực hiện mẫu 1
Thiết kế số 1 mang phong cách dân gian đương đại với áo dài cách tân, lấy cảm hứng từ hoa mai - biểu tượng của mùa xuân và ý chí kiên cường Tác giả sử dụng hình ảnh hoa mai trong tranh sơn mài với đặc điểm vừa cứng cỏi vừa mềm mại, thể hiện sự vượt lên khó khăn Hoa mai nở rộ sau cái lạnh của mùa đông, mang đến vẻ đẹp ấm áp, rực rỡ, và tác giả mong muốn tạo nên bức tranh mùa xuân với sắc vàng tươi sáng qua kỹ thuật ráp vải trên áo dài Thiết kế kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, sử dụng kỹ thuật vẽ và thêu tay tinh xảo, cùng chất liệu voan organza xuyên thấu, phù hợp với xu hướng xuân hè 2025.
Hình 23: Mẫu thiết kế số 1
Bảng 13: Bảng vẽ kĩ thuật mẫu 1
Mẫu thiết kế sử dụng chất liệu voan organza cao cấp với độ mỏng và bóng vừa phải, kết hợp với voan cát để tạo phom đứng vững chắc hơn Các kỹ thuật xử lý bao gồm vẽ trên vải, ráp mảnh, và thêu lắc tay hoa voan, tạo nên sự tinh tế và độc đáo cho sản phẩm.
Hình 24: Bảng chất liệu mẫu 1
Hình 25: Dựng phom áo dài
Sử dụng phương pháp may ráp mảnh, dập ly quần, vẽ trên vải organza, thêu lắc tay và đính kết hoa trên áo dài
Bảng 14: Bảng xử lý chất liệu mẫu 1
Quá trình thực hiện mẫu 2
Mẫu thiết kế áo yếm cách tân mang phong cách dân gian đương đại thể hiện vẻ đẹp mùa hè rực rỡ với hình ảnh hoa lan vươn mình phát triển, mang lại nguồn năng lượng tích cực Tác giả khéo léo kết hợp hai dòng tranh khắc trũng và đắp nổi, tạo nên phần áo cách điệu giống cánh hoa lan mềm mại, bên trong là hình ảnh những đóa hoa lan rực rỡ Phần quần được thiết kế thành những cánh hoa lan, sử dụng kỹ thuật vẽ trên vải và hoa thêu đính kết, tạo nên sự nhẹ nhàng và lả lướt, đồng thời kết hợp với xu hướng xuyên thấu mới lạ.
Hình 27: Mẫu thiết kế số 2
Bảng 15: Bảng vẽ kĩ thuật mẫu 2
Mẫu thiết kế chủ yếu được làm từ chất liệu voan organza, voan tơ ánh và voan cát, kết hợp với các kỹ thuật xử lý như vẽ trên vải, ráp mảnh và thêu hoa kẽm cườm.
Hình 28: Bảng chất liệu mẫu 2
Hình 29: Tạo phom yếm hoa lan
Áo cách điệu cánh hoa lan được thiết kế độc đáo với kỹ thuật vẽ trên vải, kết hợp đính kết hoa thêu tay bằng kẽm cườm Các mảnh vải tròn được ráp lại khéo léo, tạo nên hình ảnh hoa lan nổi bật trên quần.
Bảng 16: Bảng xử lý chất liệu mẫu 2
Quá trình thực hiện mẫu 3
Mẫu thiết kế số 3 mang phong cách dân gian đương đại với dáng váy xòe mềm mại, thể hiện vẻ đẹp của hoa cúc thanh cao, đại diện cho mùa thu và cầu chúc bình yên Ý tưởng kết hợp tranh sơn mài khảm xà cừ tinh tế, với hình ảnh hoa cúc ở phần dưới thiết kế Phần trên sử dụng kỹ thuật đắp nổi và màu sắc xà cừ ngũ sắc, tạo nên tác phẩm hoàn chỉnh Tông màu vàng nâu thể hiện sắc trời thu lãng mạn, sử dụng chất liệu voan kính và voan xà cừ Kỹ thuật in kỹ thuật số, dập ly, ráp mảnh đính kết và thêu độn kết hợp xu hướng làm hoa thủ công và vải trong suốt.
Hình 31: Mẫu thiết kế số 3
Bảng 17: Bảng vẽ kĩ thuật mẫu 3
Mẫu thiết kế được tạo ra từ chất liệu voan organza cao cấp mềm mại, voan cát kính với độ trong suốt và ánh sáng ngũ sắc của voan xà cừ Kỹ thuật thêu độn và in họa tiết được áp dụng để tăng tính thẩm mỹ cho sản phẩm Dưới đây là các chất liệu được sử dụng cho mẫu 3.
Hình 32: Bảng chất liệu mẫu 3
Hình 33: Dựng phom váy dài, áo lưới
Kỹ thuật xử lý thêu độn bông trên nền voan lưới tutu kết hợp với voan xà cừ tạo nên những sản phẩm độc đáo Việc in họa tiết và dán kim tuyến xà cừ không chỉ tăng tính thẩm mỹ mà còn mang lại sự sang trọng cho trang phục.
Bảng 18: Bảng xử lý chất liệu mẫu 3
Quá trình thực hiện mẫu 4
Thiết kế cuối cùng mang đậm phong cách dân gian đương đại, kết hợp áo tứ thân và váy xếp ly, thể hiện vẻ đẹp mùa đông qua hình ảnh cây trúc kiên cường Tác giả khéo léo sử dụng tranh sơn mài khảm xà cừ để tạo nên những đường nét mềm mại, với kỹ thuật dập ly mô phỏng vân lá trúc trên váy Áo yếm được thiết kế từ các mảnh ghép hình lá trúc, tạo sự kết nối vững chắc và quyến rũ Sự kết hợp giữa tay áo cách điệu và họa tiết trúc xà cừ cùng với gam màu đỏ trầm và vải xuyên thấu tạo nên một tổng thể hài hòa và ấn tượng.
Hình 35: Mẫu thiết kế số 4
Bảng 19: Bảng vẽ kĩ thuật mẫu 4
Voan cát kính có độ mỏng và trong suốt, cùng với độ cứng phù hợp, tạo nên thiết kế tinh tế Kỹ thuật in kỹ thuật số được áp dụng để tạo ra các họa tiết sắc nét, trong khi các mảnh lá trúc được kết nối bằng cườm cho áo yếm, mang lại sự độc đáo Phần váy được dập ly tỉ mỉ, tạo nên vẻ đẹp mềm mại và thu hút.
Hình 36: Bảng chất liệu mẫu 4
Hình 37: Dựng phom áo yếm, áo choàng
In kĩ thuật số họa tiết tranh, ráp mảnh và đính kết, dập ly rẽ quạt
Bảng 20: Bảng xử lý chất liệu mẫu 4
Tiểu kết chương 4 (Look book)
Bộ sưu tập “Vọng Thời” khắc họa giá trị văn hóa truyền thống, giúp chúng sống dậy qua nghệ thuật tranh sơn mài độc đáo Các kỹ thuật khắc trũng, đắp nổi và khảm xà cừ tạo nên vẻ đẹp cần được gìn giữ và lan tỏa Tứ cảnh trong tranh không chỉ đẹp để chiêm ngưỡng mà còn chứa đựng những đức tính tốt và bài học quý giá Hình ảnh Mai Lan Cúc Trúc thể hiện sự luân hồi tự nhiên, mang ý nghĩa trường tồn và vĩnh cửu.
Hình 39: Poster của Bộ sưu tập Vọng Thời
Chương này tổng kết các kết quả đạt được trong đề tài, nhấn mạnh tính mới và ứng dụng của nghiên cứu Ngoài ra, chương cũng đề cập đến hướng phát triển tương lai của đề tài và đưa ra những kiến nghị liên quan đến quá trình đào tạo, nếu có Nội dung sẽ được trình bày theo các đề mục cụ thể.
Kiến nghị
Hướng phát triển của đề tài
Trong bộ sưu tập tốt nghiệp này, việc lựa chọn chất liệu đã tiêu tốn nhiều thời gian do tính phức tạp của nó Đối với lần đầu tiếp xúc với kỹ thuật in và thiết kế họa tiết, việc tạo ra sản phẩm đúng ý tưởng thiết kế gặp nhiều khó khăn, đòi hỏi phải thử nghiệm và in đi in lại nhiều lần, dẫn đến chi phí phát sinh Các kỹ thuật xử lý yêu cầu tay nghề cao, đặc biệt khi làm việc với vải mỏng như voan Vì đây là trang phục sự kiện, các phương án xử lý thủ công cần được thực hiện tỉ mỉ, do đó cũng mất không ít thời gian.
Tranh tứ quý Mai - Lan - Cúc - Trúc mang đến những thiết kế độc đáo, phù hợp cho nhiều loại trang phục như dạo phố và công sở Ý tưởng từ hoạ tiết này có thể được ứng dụng linh hoạt qua các phương pháp như vẽ trên vải, in ấn hay ráp mảnh, tạo nên sự mới mẻ mà không quá cầu kỳ Chất liệu nhẹ nhàng, mềm mại cùng với xử lý tinh tế sẽ mang lại trải nghiệm thú vị cho khách hàng.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
The traditional craft of lacquer painting in Vietnam showcases a variety of techniques that highlight its cultural significance and artistic value Artisans utilize methods such as layering, polishing, and inlaying to create intricate designs and vibrant colors Each technique contributes to the depth and texture of the artwork, making it a unique representation of Vietnamese heritage The preservation of these traditional methods is vital for sustaining the craftsmanship and promoting the art form to a global audience Understanding these techniques not only enhances appreciation for lacquer art but also supports the local artisans and their communities.
2 https://canocxacu.com/tin-tuc/cac-loai-tranh-son-mai-tai-binh-duong-450.html
3 https://myngheviet.vn/tin-tuc/cac-loai-tranh-son-mai-noi-tieng-853/
4 Nét độc đáo của tranh sơn mài ứng dụng Bình Dương https://thuvienbinhduong.org.vn/?ArticleId035ad-ee10-4742-acbb-
5 Pinteres https://www.pinterest.com/
6 Thủy Nguyễn- Thủy design house https://www.elle.vn/elle-network/star/thuy-nguyen
BST "Mai Lan Cúc Trúc" của NTK Thủy Nguyễn mang đến sự rực rỡ của mùa xuân với những thiết kế tinh tế, khéo léo kết hợp giữa truyền thống và hiện đại Các mẫu trang phục trong bộ sưu tập này không chỉ thể hiện vẻ đẹp văn hóa Việt Nam mà còn phù hợp với xu hướng thời trang hiện đại Thủy Nguyễn đã sử dụng chất liệu cao cấp cùng màu sắc tươi sáng, tạo nên những sản phẩm nổi bật, thu hút ánh nhìn Bộ sưu tập hứa hẹn sẽ là lựa chọn hoàn hảo cho những dịp lễ hội và sự kiện quan trọng trong năm.
8 Tranh tứ quý và ý nghĩa cao quý trong phong thủy https://tuongxinh.com.vn/tranh-tu-quy-va-y-nghia-cao-quy-trong-phong-thuy/
9 Khám phá ý nghĩa tranh tứ quý https://mytour.vn/vi/blog/bai-viet/tranh-tu-quy-la-gi-kham-pha-y-nghia-phong- thuy-cua-tranh-tu-quy-mytour.html
10 Giải mã phong cách dân gian đương đại https://www.coolmate.me/post/phong-cach-dan-gian-duong-dai-la-gi-3008
