Tuy nhiên, sự hiện diện của điện trong môi trường làm việc cũng mang đến nhiều rủi ro, và tai nạn điện giật là một trong những nguy cơ nghiêm trọng nhất mà người lao động có thể phải đối
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
TIỂU LUẬN Trình bày phương pháp xử lý và cấp cứu người bị điện giật trong xưởng sản xuất để đảm bảo an toàn sức khỏe, tính mạng người lao động.
Ngành học: Robot & Trí tuệ nhân tạo
_Hà Nội, 2024_
Trang 2BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
MÃ ĐỀ: 42
ĐỀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ PI3.2
Tên học phần: An toàn và môi trường công nghiệp
Mã học phần : ME6001
Trình độ đào tạo: Đại học
Đề bài:
NỘI DUNG BÀI BÁO CÁO/ TIỂU LUẬN
I Thông tin chung
Tên lớp học phần: 20241ME6001010 Khóa: K18
Họ và tên sinh viên: ……… ….Mã sinh viên:………
II Nội dung bài báo cáo
1 Tên đề bài: Trình bày phương pháp xử lý và cấp cứu người bị điện giật trong xưởng sản xuất để đảm bảo an toàn sức khỏe, tính mạng người lao động
2 Yêu cầu hoạt động của sinh viên
- Hoạt động 1: Tìm hiểu về nguyên các nguyên nhân gây ra tai nạn điện trong
xưởng sản xuất
- Hoạt động 2: Tìm hiểu về các tác dụng của dòng điện đối với cơ thể người.
- Hoạt động 3: Tìm hiểu về các dạng tai nạn điện trong xưởng sản xuất.
- Hoạt động 4: Tìm hiểu về các phương pháp xử lý và cấp cứu người bị điện giật
trong xưởng sản xuất
- Hoạt động 5: Phân tích và đánh giá các phương pháp xử lý và cấp cứu người bị
điện giật trong xưởng sản xuất
- Hoạt động 6: Thu thập số liệu và minh chứng (hình ảnh) để viết báo cáo
- Hoạt động 7: Viết báo cáo.
3 Sản phẩm cần đạt được
- Quyển báo cáo trình bày toàn bộ kết quả về phương pháp xử lý và cấp cứu
người bị điện giật trong xưởng sản xuất để đảm bảo an toàn sức khỏe, tính mạng người lao động
III Nhiệm vụ học tập
- Hoàn thành toàn bộ nội dung được giao theo quy định
- Nộp quyển báo cáo cho Giảng viên theo đúng thời gian quy định
- Ngày giao đề bài: 01 / 10 /2024 Ngày hoàn thành: 30 / 11 /2024
Hà Nội, ngày 01 tháng 10 năm 2024
GIẢNG VIÊN GIẢNG DẠY
Lê Thị Phương Thanh
Chú ý:
Sinh viên viết báo cáo
Trang 3MỤC LỤC
I LỜI MỞ ĐẦU 4
II NỘI DUNG CHÍNH
1 Nguyên nhân gây ra tai nạn điện trong xưởng sản xuất 5
1.1 Thiết bị và dây dẫn điện hư hỏng hoặc xuống cấp 5
1.2 Sử dụng điện không đúng cách 6
1.3 Môi trường làm việc không đảm bảo an toàn điện 7
1.4 Thiếu kiến thức và kỹ năng an toàn điện của người lao động 7
1.5 Thiết kế hệ thống điện không an toàn hoặc không đạt chuẩn 8
1.6 Yếu tố thiên nhiên và sự cố ngoài ý muốn 9
2 Tác hại của dòng điện đối với cơ thể người 9
2.1 Tác động sinh học của trường điện từ 9
2.2 Tác động nhiệt 10
2.3 Tác động lên hệ thống nội tiết 10
2.4 Tác động gây rối loạn thần kinh 11
2.5 Tác động gây rối loạn hệ tuần hoàn 12
2.6 Tác động tĩnh điện 12
2.7 Các tác động khác 12
3 Các dạng tai nạn điện trong xưởng sản xuất 13
4 Các phương pháp xử lý và cấp cứu người bị điện giật 14
III KẾT LUẬN 17
Trang 4I LỜI MỞ ĐẦU
Trong thời đại công nghiệp hóa và hiện đại hóa ngày nay, điện năng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong mọi hoạt động sản xuất và vận hành của các xưởng công nghiệp Hệ thống điện cung cấp nguồn năng lượng cần thiết để vận hành máy móc, dây chuyền sản xuất và các thiết bị điều khiển tự động, từ
đó nâng cao hiệu suất làm việc và đáp ứng nhu cầu sản xuất ngày càng lớn Tuy nhiên, sự hiện diện của điện trong môi trường làm việc cũng mang đến nhiều rủi ro, và tai nạn điện giật là một trong những nguy cơ nghiêm trọng nhất mà người lao động có thể phải đối mặt Điện giật không chỉ gây ra các tổn thương nặng nề trên cơ thể mà còn có thể dẫn đến những hậu quả vô cùng nguy hiểm, bao gồm cả nguy cơ tử vong nếu không được xử lý và cấp cứu kịp thời
Theo các báo cáo về an toàn lao động, tỷ lệ tai nạn điện trong các xưởng sản xuất vẫn còn ở mức đáng lo ngại, đặc biệt là khi người lao động chưa được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng để phòng tránh và xử lý các tình huống khẩn cấp Nhiều vụ tai nạn xảy ra do thiếu ý thức về an toàn điện, thao tác không đúng cách hoặc thiếu hiểu biết về hệ thống điện trong xưởng Chính vì vậy, việc nâng cao nhận thức về an toàn điện, đồng thời xây dựng quy trình cấp cứu hiệu quả cho người lao động là một yêu cầu cấp thiết trong mọi môi trường sản xuất
Tiểu luận này được thực hiện với mục tiêu nghiên cứu, phân tích và trình bày các phương pháp xử lý và cấp cứu người bị điện giật trong môi
trường xưởng sản xuất Nội dung của tiểu luận sẽ tập trung vào việc làm rõ các nguyên nhân dẫn đến tai nạn điện giật trong xưởng sản xuất, cũng như tác động của dòng điện lên cơ thể con người ở các mức độ khác nhau Đặc biệt, tiểu luận
sẽ đi sâu vào quy trình cấp cứu người bị điện giật, từ các bước sơ cứu ban đầu đến các kỹ thuật hỗ trợ nhằm duy trì sự sống và ổn định tình trạng của nạn nhân trước khi có sự can thiệp y tế chuyên sâu Ngoài ra, tiểu luận cũng sẽ tiến hành phân tích và đánh giá hiệu quả của các phương pháp sơ cứu hiện tại, từ đó đưa ra các đề xuất nhằm cải thiện quy trình xử lý tai nạn điện giật tại nơi làm việc
Trang 5II NỘI DUNG CHÍNH
1 NGUYÊN NHÂN GÂY RA TAI NẠN ĐIỆN TRONG XƯỞNG SẢN XUẤT
Tai nạn điện trong xưởng sản xuất là một vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng của người lao động Các nguyên nhân gây ra tai nạn điện không chỉ đơn thuần là sự cố kỹ thuật mà còn là sự kết hợp của nhiều yếu tố khách quan và chủ quan trong môi trường làm việc
Để hiểu rõ hơn về nguy cơ này, dưới đây là những nguyên nhân chi tiết cùng với các ví dụ minh họa về thực tế trong các xưởng sản xuất
1.1 Thiết bị và dây dẫn điện hư hỏng hoặc xuống cấp
- Máy móc và thiết bị cũ không được bảo trì định kỳ: Máy móc khi hoạt động trong môi trường sản xuất liên tục và chịu sự hao mòn theo thời gian Khi các thiết bị điện bị hư hỏng mà không được thay thế hoặc bảo trì đúng cách, chúng trở thành một mối nguy hiểm tiềm tàng cho người lao động Ví
dụ, một xưởng sản xuất kim loại với các máy mài điện cũ, nếu không được kiểm tra thường xuyên, sẽ dẫn đến các bộ phận dây dẫn hoặc vỏ cách điện bị hỏng, gây điện giật khi người lao động tiếp xúc với máy móc Các máy này, nếu không được bảo dưỡng, có thể gây chập điện hoặc thậm chí cháy nổ
- Dây dẫn điện bị hỏng hoặc xuống cấp: Dây điện thường xuyên tiếp xúc với ma sát, độ ẩm hoặc tác động cơ học, dẫn đến tình trạng vỏ cách điện
bị mòn hoặc hỏng Điều này đặc biệt nguy hiểm khi các dây điện bị lộ ra ngoài và tiếp xúc trực tiếp với các bộ phận kim loại hoặc người lao động
- Thiết bị cách điện bị xuống cấp: Các thiết bị như ổ cắm, phích cắm, cầu dao là những yếu tố quan trọng giúp đảm bảo an toàn điện cho người lao động Tuy nhiên, nếu các thiết bị này không được thay thế hoặc bảo trì thường xuyên, khả năng cách điện sẽ giảm sút, gây nguy cơ điện giật Một
ví dụ điển hình là trong một xưởng dệt, nơi các ổ cắm bị cắm bị hỏng, không còn khả năng cách điện, người lao động khi sử dụng máy may có thể bị điện giật nếu chạm vào các bộ phận của máy
Trang 6Lớp cách điện bị xuống cấp gây tai nạn
1.2 Sử dụng điện không đúng cách
- Thao tác vận hành thiết bị sai cách: Việc không tuân thủ đúng quy trình vận hành thiết bị là một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tai nạn điện trong xưởng sản xuất Ví dụ, trong một xưởng cơ khí, khi vận hành máy khoan, người lao động không kiểm tra kỹ lưỡng trước khi sử dụng có thể dẫn đến hỏng hóc thiết bị, khiến dây điện bị lộ
ra ngoài và người lao động bị điện giật Ngoài ra, việc khởi động và tắt máy sai cách cũng
có thể gây quá tải hoặc chập điện
Thao tác vận hành thiết bị sai cách
- Sử dụng thiết bị nối dài và ổ cắm không đạt chuẩn: Trong nhiều xưởng sản xuất, việc sử dụng dây nối dài không đạt chuẩn hoặc kết nối quá nhiều thiết bị vào một ổ cắm
có thể dẫn đến tình trạng quá tải và nguy cơ cháy nổ Ví dụ, tại một xưởng lắp ráp điện tử, các công nhân có thể nối nhiều máy móc vào một ổ cắm duy nhất, dẫn đến quá tải và khiến hệ thống điện chập cháy, gây nguy hiểm cho cả khu vực
Trang 7- Sử dụng quá tải hệ thống điện: Việc không có hệ thống điện đủ công suất cho các thiết bị trong xưởng là một vấn đề nghiêm trọng Khi các thiết bị hoạt động đồng thời mà
hệ thống điện không cung cấp đủ công suất, dây dẫn có thể bị nóng, dẫn đến chập điện
Ví dụ, trong xưởng chế biến gỗ, nếu các máy cưa, máy bào, và máy chà nhám đều được bật cùng lúc trên cùng một mạch điện mà không có sự phân chia hợp lý, sẽ dễ dẫn đến quá tải, gây nguy cơ cháy nổ và điện giật
1.3 Môi trường làm việc không đảm bảo an toàn điện
- Môi trường ẩm ướt hoặc nhiều hóa chất: Các yếu tố môi trường như độ ẩm cao, hoặc sự hiện diện của hóa chất dễ gây ra sự cố điện trong các xưởng sản xuất Ví dụ, trong một xưởng sản xuất thực phẩm, khi nước hoặc hơi ẩm xâm nhập vào hệ thống điện, các thiết bị điện có thể bị hư hỏng và rò rỉ điện Tình trạng này dễ dàng dẫn đến nguy cơ điện giật cho công nhân khi họ tiếp xúc với các thiết bị không được bảo vệ đúng cách
- Không gian làm việc chật hẹp và khó tiếp cận: Các xưởng sản xuất với không gian làm việc hạn chế có thể gây khó khăn trong việc tiếp cận và kiểm tra thiết bị điện Trong trường hợp này, nếu có sự cố xảy ra, người lao động sẽ khó khắc phục kịp thời
- Hệ thống tiếp đất không an toàn: Hệ thống tiếp đất là một phần quan trọng trong việc bảo vệ an toàn điện, giúp dòng điện có thể chảy xuống đất thay vì qua cơ thể người lao động Một số xưởng sản xuất không chú ý đến việc kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống tiếp đất, dẫn đến việc dòng điện có thể truyền qua người khi xảy ra sự cố
Môi trường làm việc không an toàn
1.4 Thiếu kiến thức và kỹ năng an toàn điện của người lao động
- Thiếu đào tạo và huấn luyện an toàn điện: Người lao động thiếu kiến thức về các nguy cơ điện và không biết cách ứng phó khi có sự cố là một trong những nguyên nhân dẫn đến tai nạn điện Ví dụ, trong một xưởng sản xuất nhựa, công nhân chưa được huấn
Trang 8luyện đầy đủ về cách kiểm tra thiết bị điện, dẫn đến việc sử dụng các máy móc hư hỏng
mà không phát hiện ra lỗi, khiến dòng điện có thể rò rỉ và gây nguy hiểm
- Bất cẩn và chủ quan khi làm việc: Một số công nhân có thể trở nên chủ quan và không chú ý khi vận hành thiết bị điện, đặc biệt là đối với những người đã làm việc lâu năm Việc bỏ qua các quy trình kiểm tra an toàn hoặc sửa chữa thiết bị khi chưa tắt nguồn điện là một trong những nguyên nhân phổ biến gây ra tai nạn
Bất cẩn khi làm việc
- Không sử dụng thiết bị bảo hộ cá nhân: Một số công nhân trong xưởng sản xuất không sử dụng đầy đủ các thiết bị bảo hộ cá nhân như găng tay cách điện, giày chống tĩnh điện Điều này làm tăng nguy cơ bị điện giật khi tiếp xúc với các thiết bị điện
1.5 Thiết kế hệ thống điện không an toàn hoặc không đạt chuẩn
- Thiết kế hệ thống điện không hợp lý: Một số xưởng sản xuất có hệ thống điện không được thiết kế hợp lý, làm tăng nguy cơ tai nạn điện Ví dụ, trong một xưởng đóng gói thực phẩm, nếu dây dẫn điện được luồn qua các khu vực dễ bị va chạm hoặc gần các
bề mặt kim loại, khi có sự cố về điện, các công nhân có thể dễ dàng bị điện giật
- Không có các thiết bị bảo vệ an toàn: Việc thiếu các thiết bị bảo vệ an toàn như cầu dao tự động, bộ ngắt mạch hoặc bộ chống rò điện là một trong những nguyên nhân chính gây ra tai nạn điện Trong một xưởng chế tạo gỗ, nếu không có cầu dao tự động để ngắt nguồn khi xảy ra sự cố, hệ thống điện có thể tiếp tục hoạt động, gây nguy hiểm cho công nhân
Trang 9- Sử dụng thiết bị điện không đạt tiêu chuẩn: Các thiết bị điện không đạt tiêu chuẩn chất lượng sẽ làm tăng nguy cơ rò rỉ điện hoặc cháy nổ Ví dụ, trong một xưởng sơn, nếu
sử dụng dây điện không có vỏ bọc cách điện đúng chuẩn hoặc thiết bị điện không có chứng nhận an toàn, sẽ gây nguy cơ tai nạn nghiêm trọng khi có sự cố
1.6 Yếu tố thiên nhiên và sự cố ngoài ý muốn
- Ảnh hưởng của thời tiết xấu: Thời tiết xấu như mưa, bão có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống điện trong các xưởng sản xuất Ví dụ, trong một xưởng sản xuất thực phẩm, nếu hệ thống điện ngoài trời không có biện pháp bảo vệ tốt, sét có thể đánh trúng
và gây cháy nổ, dẫn đến tai nạn cho người lao động
- Va chạm không mong muốn: Khi các thiết bị máy móc hoạt động trong không gian hạn chế, có thể xảy ra va chạm với dây dẫn điện, gây đứt hoặc hư hỏng hệ thống điện Ví dụ, trong một xưởng sửa chữa ô tô, các xe di chuyển có thể va chạm vào dây điện hoặc các thiết bị điện, gây rò rỉ điện và nguy hiểm cho công nhân
2 TÁC HẠI CỦA DÒNG ĐIỆN ĐỐI VỚI CƠ THỂ NGƯỜI
Dòng điện có thể gây ra hàng loạt tác động nguy hiểm và phức tạp đến cơ thể người Các tác động này có thể biến đổi từ cảm giác nhẹ như tê và ngứa đến các biến chứng nặng nề như tổn thương cơ, thần kinh, thậm chí tử vong Mức độ nghiêm trọng của những tác động này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như cường độ dòng điện, đường đi qua cơ thể, thời gian tiếp xúc, và tính chất của dòng điện (xoay chiều hoặc một chiều)
Để hiểu rõ hơn về ảnh hưởng của dòng điện, cần phân tích chi tiết các loại tổn thương
mà dòng điện có thể gây ra
2.1 Tác động sinh học của trường điện từ lên cơ thể
- Con người không thể nhìn thấy và không thể cảm nhận ngay được sự hiện diện của trường điện từ, chính vì vậy không phải bao giờ cũng có thể lường trước được sự nguy hiểm của sự tác động của chúng Sự phát xạ điện từ tác động có hại đến cơ thể người Kết quả của sự tác động của trường điện từ làm thay đổi các hoạt động của hệ thống thần kinh, tuần hoàn, nội tiết và nhiều hệ thống khác của cơ thể người
- Sự tác động thường xuyên của bức xạ điện từ nhân tạo thực sự làm sa sút sức khỏe của mỗi cá thể người và sinh vật Trẻ con và đặc biệt là thai nhi, rất nhạy cảm đối với sự tác động khó chịu của trường điện từ Cơ chế hấp thụ năng lượng của cơ thể người khá phức tạp Cơ quan nhạy cảm nhất đối với sự tác động của trường điện từ là hệ thống thần kinh trung ương
- Việc làm suy giảm chức năng nội tiết sẽ gây hiệu ứng từ phía hệ thống tim mạch,
Trang 10tuần hoàn, miễn dịch và trao đổi chất v.v Sự ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch gây ra
sự suy giảm hoạt động của các cơ quan trao đổi chất, thay đổi mạch đập và nhịp tim
2.2 Tác động nhiệt
- Biểu hiện tác động đầu tiên của năng lượng điện từ là sự đốt nóng, mà có thể dẫn đến sự biến đổi, thậm chí sự tổn thương cho các tế bào và mô của cơ thể sống Cơ chế hấp thụ năng lượng thực sự hết sức phức tạp Hiện tượng quá nhiệt của cơ thể khi hấp thụ năng lượng điện từ dẫn đến sự thay đổi tần số của mạch đập, nhịp tim và phản ứng mao mạch Máu được coi là một chất điện phân, dưới tác động của trường điện từ, trong máu sinh ra các dòng điện ion, gây sự phát nóng các mô và tế bào Với một cường độ xác định trường điện từ gây ra một ngưỡng đốt nóng mà cơ thể người không chịu nổi Sự đốt nóng đặc biệt nguy hiểm đối với các cơ quan có hệ thống mao mạch kém , với sự lưu thông máu ít (như mắt, não, dạ dày ) Đặc biệt nhạy cảm đối với hiệu ứng nhiệt là thủy tinh thể của mắt, túi mật, bọng đái,tinh hoàn và một số cơ quan khác
2.3 Tác động lên hệ thống nội tiết
- Nhiều nghiên cứu với loài gặm nhấm và khỉ đã chứng minh rằng việc tiếp xúc với mức bức xạ RF sinh nhiệt sẽ tạo ra những thay đổi nội tiết, sự thay đổi nhất quán nhất là
sự gia tăng corticosterone trong huyết tương, giá trị SAR vượt quá 3 W/kg tạo ra sự gia tăng corticosterone trong huyết tương ở chuột phụ thuộc vào sự tiết ra hormone vỏ thượng thận của tuyến yên Mức độ hormone tuyến giáp giảm cũng đã được quan sát thấy trong phản ứng với mức độ bức xạ RF sinh nhiệt, và phản ứng này có liên quan đến
sự ức chế tiết thyrotropin của tuyến yên Nói chung, sự thay đổi nồng độ hormone có thể đảo ngược sau khi chấm dứt tiếp xúc với RF Những phát hiện này chỉ ra rằng hệ thống sưởi RF làm thay đổi các tương tác phức tạp của hệ thống vùng dưới đồi, tuyến yên, tuyến thượng thận và tuyến giáp rất quan trọng trong việc duy trì cân bằng nội môi Điều đáng chú ý là việc chuột tiếp xúc với vi sóng 2,45 GHz xung không sinh nhiệt trong 2 năm không tạo ra những thay đổi nội tiết có thể phát hiện được
- Các nghiên cứu về tác động nội tiết có thể có của điện trường và từ trường ELF đã mang lại kết quả không nhất quán Tăng, giảm và không thay đổi hormone steroid trong huyết tương đã được báo cáo Kết quả nghiên cứu với chó và chuột cho thấy ngưỡng điện trường 60 Hz cần thiết để tạo ra sự thay đổi nồng độ corticosterone hoặc testosterone trong máu vượt quá 10 kV/m Kết quả thí nghiệm với khỉ tiếp xúc với điện trường và từ