Chỉ ra nguồn sáng, vật đợc chiếu sáng trong các vật sau đây: sao Hoả, sao Chức Nữ , hòn than đỏ, que củi, mắt mèo ta nhìn thấy ban đêm, gơng soi sáng loáng, cây nến đang cháy, bóng đèn đ
Trang 1A quang học:
1.a Tại sao nói: ngoài trời đêm 30 mở mắt cũng nh nhắm mắt ? Tại sao ban ngày lấy tay bịt mắt thì không thấy ánh sáng ? Mắt nhận thấy ánh sáng khi nào ? Tại sao ngời bị bệnh mộng mắt chỉ thấy xung quanh sáng lờ mờ ?
b Một cây nến cha thắp để trong hộp kín, ta ghé mắt vào lỗ ở thành hộp để nhìn thì có thấy cây nến không ? Vì sao ? Một bóng đèn điện đang sáng trong phòng,
ta đi ra ngoài, khuất tờng, mắt có nhìn thấy đèn nữa không ? Vì sao ? Tại sao vào buổi tối, khi trong phòng kín đột ngột mất điện ta không nhìn thấy các đồ vật xung quanh ? Mắt nhìn thấy một vật khi nào ?
c Tìm một ví dụ thực tế chứng tỏ: Nếu từ vật không có ánh sáng phát ra thì mắt không nhìn thấy vật ? Tìm một ví dụ thực tế chứng tỏ: Từ vật có ánh sáng phát
ra, nhng ánh sáng đó không đến đợc mắt, thì mắt không nhìn thấy vật ?
d Tại sao từ trong bóng tối, đột ngột bớc ra chỗ sáng, ta cảm thấy chói mắt ? Tại sao từ ngoài sáng bớc vào hầm có ít ánh sáng lọt vào, thoạt tiên ta thấy tối sầm, sau đó mới cảm nhận đợc là có ánh sáng ?
2 a Từ các vật sau đây đều có ánh sáng phát ra: Mặt Trời, Mặt Trăng, ngọn nến
đang cháy, cây nến nằm trên bàn, bóng đèn điện cha bật, dây tóc đèn điện đang sáng, ngọn lửa đèn cồn, cây bút bi, quyển vở Các nhà khoa học đã chia tất cả các vật sáng đó thành 2 loại khác nhau Theo em, các nhà khoa học đã phân chia
nh thế nào ? Hai loại vật sáng đó khác nhau ở chỗ nào ?
b Chỉ ra nguồn sáng, vật đợc chiếu sáng trong các vật sau đây: sao Hoả, sao Chức Nữ , hòn than đỏ, que củi, mắt mèo ta nhìn thấy ban đêm, gơng soi sáng loáng, cây nến đang cháy, bóng đèn điện đang sáng
c Hãy kể tên 4 nguồn sáng, 4 vật đợc chiếu sáng trong thực tế ?
3 a Vật chắn sáng là gì ? Cho 3 ví dụ ? Vật trong suốt là gì ? Cho 3 ví dụ ?
b Nớc là vật chắn sáng hay vật trong suốt ? Nhựa PVC (làm xô, chậu) là vật chắn sáng hay vật trong suốt ?
c Vật rắn trong suốt đợc dùng ở những chỗ nào trong thực tế ?
4 a Quan sát ánh đèn pha ô tô hoặc đèn la de chiếu trong không khí ban đêm ta
có nhận xét gì về đờng truyền của ánh sáng trong không khí bình thờng ? Làm thế nào để kiểm tra 3 điểm thẳng hàng ? Bố trí, thực hiện thí nghiệm thế nào để
mặt bìa, dùng bút bi đánh dấu 3 điểm, dùng thớc thẳng hoặc dây chỉ mảnh căng
Trang 2Dùng 3 kim cắm lần lợt để kim cắm sau che không cho ánh sáng truyền đến kim cắm trớc, dùng thớc hoặc dây chỉ để kiểm tra)
b Trong nớc và thuỷ tinh bình thờng đờng truyền ánh sáng thế nào ? Làm thế nào để kiểm tra dự đoán ? Nhận xét chung về đờng truyền ánh sáng ?
c Nớc và không khí đều là môi trờng trong suốt, nhng tính chất khác nhau Trong không khí ánh áng truyền thẳng, nhng khi truyền từ không khí sang nớc
ánh sáng có tiếp tục đi thẳng hay không ? Làm thế nào để xác minh nhận định nào đúng ? Từ không khí vào thuỷ tinh, ánh sáng có tiếp tục truyền thẳng hay không ? Nh vậy, xuyên các môi các môi trờng trong suốt nhng không cùng tính chất thì đờng truyền ánh sáng có còn thẳng nữa không ? Vậy, trong môi trờng trong suốt ánh sáng chỉ truyền theo đờng thẳng với điều kiện gì ?
d Nớc nóng lên thì có cùng tính chất với nớc lạnh nữa không ? Vì sao ? Xuyên qua các khối nớc nóng lạnh khác nhau thờng xuyên thay đổi thì đờng truyền ánh sáng sẽ nh thế nào ? Làm thế nào để kiểm tra dự đoán ?
e Đặt một bình thủy tinh hình hộp chữ nhật đựng nớc lên đun trên ngọn lửa đèn cồn Quan sát các vật qua bình thủy tinh đó ta sẽ thấy hiện tợng gì ? Giải thích?
g Tại sao nhìn vào nồi nớc đang đun, ta thấy đáy nồi đang lợn ?
h Tại sao nhìn qua ngọn lửa đang cháy ta thấy các vật lung linh ?
i Tại sao giữa tra hè nắng nóng, nhìn xuống mặt đờng nhựa ta thấy dờng nh có nớc chảy trên mặt đờng ?
5.a Vận tốc truyền đi của ánh sáng trong chân không là bao nhiêu ?
b So với trong chân không, trong không khí , trong nớc, trong thủy tinh vận tốc truyền đi của ánh sáng có thay đổi gì không ?
c Tính thời gian ánh sáng truyền từ Mặt Trời đến Trái Đất ?
6 a Đờng truyền của ánh sáng đợc biểu diễn nh thế nào ? Một chùm sáng đợc
biểu diễn nh thế nào ?
b Theo hình dạng của chùm ánh sáng ngời ta chia ra những loại chùm sáng nào ? Vẽ hình biểu diễn các loại chùm sáng đó ?
c Xác định loại cho các chùm sáng sau đây: chùm ánh sáng phát ra từ một ngọn nến đang cháy; chùm ánh sáng Mặt Trời xuyên qua một lỗ hổng ở mái che; chùm ánh sáng từ bóng đèn điện xuyên qua một ô cửa sổ; chùm ánh sáng mặt trời đợc hắt trở lên từ một lòng chảo inốc; chùm ánh sáng đi ra từ pha của một
đèn pin
7 a Một bóng đèn pin nhỏ xíu đặt tại S Giữa S và màn M đợc biểu diễn bởi
đoạn thẳng CD có đặt một tấm bìa chắn đợc biểu diễn bằng đoạn thẳng AB nh hình vẽ Hãy vẽ các chùm sáng từ S đến màn Trên màn có những vùng nào ?
C
S . A
B
D
b Vùng bóng tối sẽ thay đổi thế nào khi ta dịch vật chắn sắng về phía màn ? Khi
ta xoay nghiêng vật chắn sáng ? Vùng bóng tối sẽ thay đổi thế nào khi ta dịch vật chắn sáng về phía S ? Khi nào thì trên màn toàn là vùng bóng tối ?
8 a Đặt thêm một bóng đèn nhỏ S2 cách S1 một đoạn ngắn Vẽ các chùm sáng từ
vùng sáng đèn này với vùng tối đèn kia nên gọi là gì ?
b Độ rộng các vùng thay đổi thế nào khi ta dịch vật chắn sáng lại gần màn ? Khi nào thì mất vùng bóng nửa tối ? Độ rộng các vùng thay đổi thế nào khi ta dịch vật chắn sáng lại gần 2 đèm ? Khi nào thì trên màn toàn bóng tối
9 Đặt một đĩa sáng IJ thay vào vị trí của đèn Trên màn M sẽ có các vùng sáng
tối nh thế nào ? Độ rộng các vùng đó sẽ thay đổi thế nào khi ta dịch vật chắn lại gần màn ? khi dịch vật chắn sáng lại gần đĩa sáng ?
Trang 310 a Khi nguyệt thực xảy ra, ngời ta thấy Mặt Trăng nh thế nào ? Trăng sáng là
do đâu ? Nguyệt thực xảy ra khi nào ? Vẽ hình minh hoạ ?
b Khi nhật thực xảy ra, ngời ta thấy Mặt Trời nh thế nào ? Vẽ hình minh hoạ vị trí tơng đối của Mặt Trời, TráI Đất và Mặt Trăng khi đó ? Độ sáng xung quanh thế nào ? Đứng ở đâu thì thấy nhật thực toàn phần ? Đứng ở đâu thì thấy nhật thực bán phần ?
11* Một bóng đèn điện nhỏ đợc gắn ở trần nhà cao 4m Thẳng xuống phía dới, ở
chính giữa khoảng cách sàn và trần nhà, ta đặt nằm ngang một tấm bìa chắn sáng hình vuông mỗi cạnh 4dm
a Vẽ hình biểu diễn và tính diện tích vùng bóng tối trên sàn nhà ?
b Diện tích vùng bóng tối sẽ tăng hay giảm trong các trờng hợp sau: quay xiên tấm bìa ? nâng tấm bìa lên cao ?
12* Thay bóng đèn nhỏ bằng một bóng đèn dài 6dm và gắn lên trần sao cho
bóng đèn nằm song song với cạnh của tấm bìa, giữ nguyên vị trí tấm bìa
a Vẽ hình biểu diễn, tính bề rộng vùng bóng tối, bóng nửa tối trên mặt sàn ?
b Hạ dần tấm bìa xuống đến mặt sàn thì trong quá trình đó vùng bóng tối, bóng nửa tối thay đổi thế nào ?
c Nâng dần tấm bìa lên cao thì vùng bóng tối, bóng nửa tối thay đổi thế nào ?
d Muốn kích thớc vùng bóng tối trên sàn không thay đổi khi di chuyển tấm bìa lên xuống thì kích thớc tấm bìa phải nh thế nào ?
13* Hai tấm ván phẳng đặt nằm ngang cách mặt sàn 1m, cách nhau một khe hở
rộng 0,3m Phía trên 2 tấm ván có một bóng đèn nêon dài 0,6m nằm ngang, vuông góc với khe hở và cân giữa khe hở Đèn cách 2 tấm ván 0,5m
a Vẽ hình, xác định vùng bóng tối, bóng nửa tối trên sàn ?
b Kích thớc các vùng đó thay đổi thế nào khi ta nâng đèn lên cao ?
c Sẽ có gì trên sàn nhà khi ta quay cho đèn song song với cạnh khe hở ?
14 a Vẽ vùng mà một mắt M nhìn thấy qua một khe hở AB ?
c Vẽ vùng đặt mắt nhìn thấy một điểm sáng S qua một khe hở AB ?
e* Trên hình vẽ, dấu hiệu để mắt M nhìn thấy vật V qua một khe hở là gì ?
(V nằm trong vùng nhìn thấy của M qua khe hở hoặc M nằm trong vùng đặt mắt nhìn thấy V qua khe hở)
15 A đứng quan sát đờng bb’ qua cửa sổ aa’ A
a A có nhìn thấy B không ? Vì sao ? a a’
b Xác định trên hình vẽ quãng đờng
mà A nhìn thấy B di chuyển trên bb’ b B b’
16 Bốn ngời A, B, C, D đứng tại các c
vị trí trong khu vực có các bức tờng A
chắn aa’, bb’ nh hình vẽ D a a’
a. A nhìn thấy những ai ?
b B không nhìn thấy những ai ? b C
c Ai nhìn thấy nhiều ngời nhất ? B
d C phải dịch đến khoảng nào trên cc’
để nhìn thấy đồng thời cả A, B và D ? b’ c’
17 Làm thí nghiệm để quan sát xem ánh sáng sẽ truyền tiếp nh thế nào khi gặp
các bề mặt sau đây:
a Bề mặt kim loại sáng bóng
b Bề mặt nhựa trắng mài nhám
c Bề mặt tấm nhựa trong và nhẵn
d Bề mặt nớc có gió thổi
e Bề mặt thủy tinh mài nhám
f Bề mặt tấm xốp nhuộm đen sần sùi
Trang 418 a Gơng là gì ? Gơng phẳng là gì ? Hãy nêu 3 ví dụ về gơng phẳng trong thực
tế ?
b Sự phản xạ ánh sáng là gì ? Biểu diễn tia tới, tia phản xạ ? Pháp tuyến là gì ? Góc tới là gì ? Góc phản xạ là gì ?
19 a Giữ nguyên điểm tới, quay đèn la de vòng tròn theo phơng ngang, chùm
tia tới sẽ quay, quan sát chùm tia phản xạ ta có dự đoán gì về mặt phẳng chứa tia tới và tia phản xạ ? Làm thế nào để kiểm tra đợc nhận xét đó ?
b Giữ nguyên điểm tới, quay đèn la de vòng tròn theo phơng đứng, chùm tia tới
sẽ quay, quan sát chùm tia phản xạ ta có nhận xét gì về quan hệ giữa góc tới và góc phản xạ ? Làm thế nào để kiểm tra đợc nhận xét đó ?
c Tia sáng phản xạ ra từ mặt gơng phẳng tuân theo quy luật nh thế nào ? Vẽ hình minh họa ?
20 Chiếu một chùm sáng song song rất hẹp vào một gơng phẳng.
a Chùm tia phản xạ thuộc loại chùm sáng nào ? Vì sao ?
21* Chiếu một chùm sáng song song rất hẹp theo phơng nằm ngang vào một gơng
a Xác định góc giữa gơng phẳng với phơng nằm ngang ?
góc bao nhiêu độ ?
22 Một điểm sáng S đặt trớc một gơng phẳng AB nh hình vẽ
A
S .
B
a Vẽ 2 tia tới A, tới B và 2 tia phản xạ của chúng ?
SAB = S’AB ? Quan hệ S và S’ qua gơng ?
c Các tia từ S tới và phản xạ trên gơng, khi kéo dài về phía sau gơng sẽ cùng đi qua điểm nào ? Vì sao ?
d Đặt mắt trong vùng có chùm tia phản xạ từ gơng, mắt sẽ nhận đợc những tia sáng nào? Các tia sáng đó coi nh xuất phát từ đâu ? Mắt ta sẽ nhìn thấy gì trong
không ? Gọi là ảnh gì ?
23 a Nếu thay S bằng một vật sáng thì ta sẽ nhìn thấy ảnh của vật trong gơng là
ảnh gì ? độ lớn, vị trí của ảnh nh thế nào ?
b Bố trí thực hiện thí nghiệm thế nào để kiểm tra đợc các tính chất đó ?
24 a Một điểm sáng S đặt cách mặt phản xạ của gơng phẳng một khoảng bằng
4cm thì ảnh S’ sẽ cách S bao nhiêu cm ?
b Nếu ta quay gơng quanh một điểm O nằm trên mặt gơng và cách điểm sáng S một khoảng 7cm thì ảnh S’ sẽ di chuyển nh thế nào ?
25 Một gơng phẳng nằm ngang, mặt phản xạ quay lên
a Vẽ ảnh của một cây nến cao 5cm khi đặt cây nến vuông góc mặt gơng và chân nến nằm tại mặt gơng;
b Vẽ ảnh của một cây nến cao 5cm khi đặt cây nến song song với mặt gơng và cách mặt gơng 3cm
26 Một viên bi lăn theo một đờng thẳng nằm trên trên một mặt phẳng ngang thì
ảnh của viên bi sẽ di chuyển trên đờng nh thế nào nếu mặt gơng phẳng quay về phía viên bi và lập với phơng ngang một góc: 300; 450; 900; 1350 ?
Trang 527 Vẽ hình xác định vị trí đặt gơng trong các trờng hợp sau đây:
a Bóng đèn điện nhỏ Đ và ảnh Đ’ của nó cùng nằm trên phơng thẳng đứng, Đ’ trên, Đ dới và ĐĐ’= 6cm
b Cây nến dài 5cm và ảnh của nó cùng nằm trên một đờng thẳng có phơng nằm ngang, chân nến và chân ảnh cây nến cách nhau 2cm Đầu cây nến quay sang phải
c Cây nến dài 5cm và ảnh của nó đều nằm trong phơng thẳng đứng, song song với nhau và cách nhau 6cm Cây nến nằm phía bên phải so với ảnh
28 Vẽ hình xác định vị trí đặt gơng trong các trờng hợp sau đây:
a Bút chì dài 6cm đặt trên mặt phẳng ngang ảnh của bút chì nằm theo phơng thẳng đứng, phía dới mặt phẳng ngang, đầu của ảnh bút chì hớng lên trên và cách đầu của bút chì 4cm
b Viên bi lăn thẳng trên mặt phẳng ngang, ảnh của viên bi lăn chếch lên theo
29 Một bóng đèn nhỏ đặt trên mặt sàn nhà Phía trên bóng đèn có treo một gơng
phẳng nằm ngang, mặt phản xạ quay xuống sàn nhà Chiều rộng mặt gơng bằng 2dm Trên mặt sàn nhà có một vùng sáng hơn xung quanh
a Vẽ hình để giải thích sự xuất hiện vùng sáng hơn ở trên sàn nhà ?
b Tính bề rộng của vùng sáng đó ? Nếu ta nâng dần gơng lên cao thì bề rộng vùng sáng thay đổi thế nào ? Giải thích ?
c Nếu giữ nguyên vị trí của gơng, nâng bóng đèn lên cao thì bề rộng vùng sáng thay đổi thế nào ? Giải thích ?
30 Cho điểm sáng S đặt trớc các gơng phẳng nh hình vẽ.
S S S S
A A A A
a Vẽ đờng đi của các tia sáng xuất phát từ điểm sáng S đến phản xạ trên mặt các gơng phẳng rồi đi qua điểm A
b Xác định số ảnh và vị trí của các ảnh trong các gơng ?
31 Một bóng đèn nêon dài AB = 5dm đợc gắn thẳng đứng trên tờng Cách tờng
1m ta đặt một gơng phẳng CD = 5dm thẳng đứng, song song với mặt tờng, quay mặt phản xạ vào tờng và ở cùng độ cao so với bóng đèn
32 a Vẽ vùng mà một mắt M nhìn thấy các vật qua một gơng phẳng AB ?
b Đa mắt M lại gần gơng AB thì vùng nhìn thấy rộng ra hay hẹp lại ?
d Vẽ vùng đặt mắt nhìn thấy ảnh của điểm sáng S trong gơng phẳng AB ?
e Dịch S ra xa gơng AB, vùng đặt mắt nhìn thấy S’ có rộng ra không ?
AB ?
33 A đứng nhìn vào gơng phẳng aa’ A
a A có nhìn thấy ảnh của B không ? Vì sao ? a’
b Xác định trên hình vẽ quãng đờng
di chuyển của B trên bb’ mà a
A nhìn thấy ảnh của B b B b’
34 Bốn ngời A, B, C, D đứng tại các e
vị trí trong khu vực có các gơng phẳ ng D A
ab bc, cd, da nh hình vẽ a b
a. A nhìn thấy ảnh của những ai ?
b B không nhìn thấy ảnh của những ai ?
Trang 6c Những ai nhìn thấy ảnh của ít ngời nhất ? d c
d. C phải dịch đến khoảng nào trên ee’ B C
để nhìn thấy đồng thời ảnh của A và D ? e’
35. Một ngời cao từ đầu đến chân DC = 1,6m, mắt ở độ cao MC = 1,5m đứng thẳng, soi mình vào một gơng phẳng AB treo đứng cách ngời 1m, mép dới B của gơng cách mặt đất 0,9m
a Ngời đó có nhìn thấy ảnh của chân mình trong gơng không ?
b Nếu AB = 0,7m thì ngời đó nhìn thấy trong gơng ảnh của một đoạn cơ thể dài bao nhiêu ? Lùi ra xa để quan sát thì độ dài đó tăng hay giảm ?
c Để nhìn thấy đợc toàn bộ cơ thể trong gơng thì phải đặt mép trên A của
g-ơng ở độ cao bao nhiêu ? chiều cao tối thiểu của gg-ơng là AB = ?
36 Một ngọn đèn nhỏ nằm trên đỉnh cột cao h1 = 4m Một ngời đang đứng, mắt
a Vẽ hình mô tả đờng truyền một tia sáng từ ngọn đèn, đến gơng, phản xạ ra rồi truyền đến mắt ?
b Tính khoảng cách từ gơng đến chân cột đèn ?
37 Cho một gơng phẳng nhỏ và một thớc dây Hãy tìm cách xác định độ cao của
một bóng đèn điện treo trên cột thẳng đứng trong 2 trờng hợp:
a Ngời đến đợc chân cột đèn
b Ngời không đến đợc chân cột đèn
38 Một ngời soi vào một gơng phẳng đã bị vỡ ra thành 2 mảnh
a Ngời đó sẽ thấy mấy ảnh của mình trong gơng vỡ ?
b Khi nào ngời đó chỉ thấy một ảnh của mình trong gơng vỡ ?
39 Cho điểm sáng S, gơng phẳng G1 cố định và gơng phẳng G2 quay đợc quanh
điểm O nh hình vẽ
S .
O
C
40 a Nêu 2 ví dụ về gơng cầu lồi thờng gặp trong thực tế ?
b Một tia sáng tới gơng cầu lồi, nếu kéo dài xuyên qua mặt gơng nó sẽ đi qua tâm C của gơng Tia phản xạ ra sẽ đi theo đờng nào ?
c Cho một tia sáng tới mặt gơng cầu lồi và tâm C của gơng Làm thế nào để vẽ tia phản xạ ?
41 a Chiếu một chùm sáng song song vào gơng cầu lồi Vẽ chùm phản xạ ?
b Chùm sáng phản xạ là chùm sáng gì nếu chùm sáng tới gơng cầu lồi là chùm sáng phát ra từ một bóng đèn điện nhỏ ?
c Có thể có chùm sáng phản xạ là chùm hội tụ từ gơng cầu lồi đợc không ?
42 Một điểm sáng S1 đặt trớc mặt phản xạ của một gơng cầu lồi
Trang 7b Khoảng cách từ ảnh S1’ đến gơng lớn hơn hay bé thua khoảng cách từ S1 đến
ảnh và lập luận để chứng tỏ điều đó ?
chiều từ S1 đến S2 ?
e Từ các kết quả và nhận xét ở các câu trên, hãy nêu các tính chất của ảnh của một vật tạo bởi gơng cầu lồi ?
g Dịch một vật sáng lại gần gơng cầu lồi, ảnh của nó sẽ dịch ra xa hay lại gần
g-ơng ? ảnh sẽ to ra hay nhỏ lại ?
43 Cho gơng cầu lồi AB, vị trí đặt mắt M và vị trí của ảnh M’ trong gơng.
a Vẽ vùng đặt vật mà mắt M nhìn thấy ảnh của vật qua gơng cầu lồi ?
b Đa mắt M lại gần gơng thì vùng nhìn thấy rộng ra hay hẹp lại ? Vì sao ?
c Nếu AB là một gơng phẳng thì vị trí M’ ở đâu ? Vẽ vùng nhìn thấy các vật qua gơng phẳng Từ đó so sánh vùng nhìn thấy các vật qua gơng cầu lồi với gơng phẳng có cùng kích thớc ?
d Đặt hai viên bi C và D trớc gơng cầu lồi Mắt M sẽ nhìn thấy ảnh của viên bi nào ? không thấy ảnh của viên bi nào trong gơng ? Vì sao ?
44 Cho gơng cầu lồi AB, vị trí điểm sáng S và vị trí của ảnh S’ trong gơng.
a Vẽ vùng đặt mắt để nhìn thấy ảnh S’ trong gơng ?
b Dịch S ra xa gơng AB, vùng đặt mắt nhìn thấy S’ có rộng ra không ?
c Đặt mắt lần lợt tại điểm C và điểm D Tại vị trí nào mắt nhìn thấy ảnh S’ ? Vị trí nào mắt không thấy ảnh S’ trong gơng ? Vì sao ?
45 a Nêu 2 ví dụ về gơng cầu lõm thờng gặp trong thực tế ?
b Một tia sáng tới gơng cầu lõm rồi phản xạ ra theo đúng đờng cũ khi nào ?
c Chiếu một tia sáng tới mặt gơng cầu lõm Biết tâm C của gơng Vẽ tia phản xạ ?
46 a Chiếu một chùm sáng song song vào gơng cầu lõm Vẽ chùm phản xạ ?
b Nếu đặt một bóng đèn điện sáng rất nhỏ vào giao điểm F của các tia phản xạ
đã vẽ ở câu a thì chùm sáng phản xạ là chùm sáng gì ?
c Chùm sáng phản xạ từ gơng cầu lõm sẽ là chùm sáng gì nếu ta dịch bóng đèn
ra xa gơng hơn điểm F ? nếu ta dịch bóng đèn vào gần gơng hơn F ?
47 Một điểm sáng S1 đặt trớc mặt của một gơng cầu lõm, trong điểm F
ảnh và lập luận để chứng tỏ điều đó ?
chiều từ S1 đến S2 ?
e Từ các kết quả và nhận xét ở các câu trên, hãy nêu các tính chất của ảnh của một vật tạo bởi gơng cầu lõm khi vật đặt trong điểm F ?
48 Một điểm sáng S1 đặt trớc mặt của một gơng cầu lõm, ngoài điểm F
ảnh và lập luận để chứng tỏ điều đó ?
chiều từ S1 đến S2 ?
e Từ các kết quả và nhận xét ở các câu trên, hãy nêu các tính chất của ảnh của một vật tạo bởi gơng cầu lõm khi vật đặt trong điểm F ?
Trang 8g Dịch một vật sáng đặt trong F lại gần gơng cầu lõm, ảnh của nó sẽ dịch ra xa hay lại gần gơng ? ảnh sẽ to ra hay nhỏ lại ?
49 Cho gơng cầu lõm AB, vị trí đặt mắt M và vị trí của ảnh M’ trong gơng.
a Vẽ vùng đặt vật mà mắt M nhìn thấy ảnh của vật qua gơng cầu lõm ?
b Nếu AB là một gơng phẳng thì vị trí M’ ở đâu ? Vẽ vùng nhìn thấy các vật qua gơng phẳng Từ đó so sánh vùng nhìn thấy các vật qua gơng cầu lõm với gơng phẳng có cùng kích thớc ?
c Nếu AB là gơng cầu lồi thì vùng nhìn thấy các vật qua gơng sẽ lớn hơn hay bé hơn vùng nhìn thấy qua gơng cầu lõm ?
50.a Pha đèn pin dùng để làm gì ? Tại sao pha đèn pin phải là gơng cầu lõm mà
không thể là gơng phẳng hoặc gơng cầu lồi ?
b Kính chiếu hậu của ôtô dùng để làm gì ? Tại sao kính chiếu hậu của ôtô thờng dùng gơng cầu lồi mà không dùng gơng phẳng, gơng cầu lõm ?
c Có thể dùng loại gơng gì, bố trí nh thế nào để có thể tập trung ánh sáng Mặt Trời đốt nóng cho một bình nớc ?
51.Với khoảng cách từ ngời đến gơng nh nhau, một ngời lần lợt soi mình vào ba
gơng cùng kích thớc thấy ảnh của mình trong gơng nh sau: Gơng A cho ảnh lớn hơn bản thân, gơng B cho ảnh nhỏ hơn bản thân, gơng C cho ảnh bằng bản thân
a Các ảnh đó là ảnh thật hay ảnh ảo ?
b Xác định loại của mỗi gơng A, B, C ?
c Khoảng cách từ ảnh đến gơng nào là lớn nhất ? là bé nhất ?
52 Một ngời đứng soi mình vào một tấm inốc mỏng Ngời đó sẽ thấy ảnh của
mình thay đổi thế nào nếu:
a Uốn cong tấm inốc thành cái máng dựng đứng, bề lõm quay về mình
b Uốn cong tấm inốc thành cái máng dựng đứng, bề lồi quay về mình
c Uốn cong tấm inốc thành cái máng nằm ngang, bề lõm quay về mình
d Uốn cong tấm inốc thành cái máng nằm ngang, bề lồi quay về mình
53 a Chiếu hai tia sáng tới mặt gơng thì có
hai tia phản xạ ra nh hình vẽ Làm thế nào để
xác định gơng đã cho thuộc loại nào trong ba
loại gơng phẳng, gơng cầu lồi, gơng cầu
lõm ?
b Ngời ta đặt những dụng cụ quang học gì
tại các điểm A, B, C, D, E ?
A
B
C
D
E
Trang 9B điện học:
1 a Nguyên tử gồm những thành phần nào ? Vị trí các thành phần đó trong
nguyên tử ?
b Thành phần nào mang điện tích dơng ? Thành phần nào mang điện tích
âm ?
c Vì sao nguyên tử bình thờng trung hòa về điện ?
2 a Trong hai thành phần: hạt nhân và electron, thành phần nào có thể thoát ra
khỏi nguyên tử ?
b Nguyên tử mất bớt electron thì mang điện tích gì ? có tên gọi là gì ?
c Ion âm là gì ?
d Electron nh thế nào thì gọi là electron tự do ?
e Electron tự do có nhiều ở đâu ?
f Ion dơng, ion âm có nhiều ở đâu ? Điều kiện để chúng có thể di chuyển tự
do ?
3 a Mọi vật xung quanh ta đều đợc cấu tạo bởi các hạt có tên chung là gì ?
b Tại sao các vật bình thờng không nhiễm điện ?
c Vật nhận thêm electron thì mang điện tích gì ?
d Vật thế nào thì nhiễm điện dơng ?
4 a Các vật nhiễm điện có những tính chất chung nào ?
b Để nhận biết một vật nhiễm điện ta có thể dùng những cách nào ?
c Cách nào trong các cách đã nêu khó phát hiện vật nhiễm điện yếu ?
5 a Các vật nhiễm điện tác dụng vào nhau theo quy luật thế nào ?
b Sau khi xát vào lông thú, hai thanh nhựa sẽ hút hay đẩy nhau ? Vì sao ?
c Đa thanh nhựa đã xát vào len lại gần thanh thủy tinh đã xát vào lụa khô thì chúng sẽ hút nhau hay đẩy nhau ? Vì sao ?
d Thanh thủy tinh sau khi xát vào lụa khô sẽ hút hay đẩy mảnh lụa khô ?
6 a Đa hai quả cầu nhỏ lại gần nhau thì thấy chúng đẩy nhau Có thể khẳng
định gì về dấu của điện tích trên hai quả cầu đó ?
b Nhìn thấy một đũa thủy tinh hút một quả cầu bấc mà khẳng định rằng quả cầu bấc và đũa thủy tinh nhiễm điện trái dấu thì có đúng không ?
7 Cho các quả cầu nhỏ, nhẹ A, B, C, D treo dới các sợi tơ mảnh
Biết rằng A đẩy B, B hút C, C đẩy D
a Các vật trên có vật nào không nhiễm điện hay không ? Vì sao ?
b Nếu D mang điện tích dơng thì dấu điện tích của các vật kia thế nào ?
c D sẽ tác dụng thế nào với B ? Với A ?
8 Một quả cầu bấc đã nhiễm điện đợc treo dới một sợi chỉ tơ mảnh Cho thêm
một thanh nhựa sẫm, một thanh thủy tinh, một mảnh lụa khô, một tất bằng len Hãy nêu các cách làm để xác định dấu của điện tích trên quả cầu
9 Một quả cầu bấc đợc treo dới một sợi chỉ mảnh Để phát hiện quả cầu có
nhiễm điện hay không, một bạn đề xuất các cách làm nh sau:
a Đa một đũa thủy tinh đã xát vào lụa khô lại gần quả cầu Nếu đũa thủy tinh hút quả cầu thì quả cầu có nhiễm điện
b Đa một đũa nhựa đã xát vào áo len lại gần quả cầu Nếu quả cầu bị đẩy ra
xa thì quả cầu có nhiễm điện
c Đa một ngón tay của mình lại gần quả cầu Nếu quả cầu và ngón tay hút nhau thì quả cầu có nhiễm điện
Trong các cách nêu trên cách nào đúng ? Cách nào không đúng ? Vì sao ?
10.a Trong các xởng sơn hiện đại, khi phun sơn vào mặt kim loại, ngời ta nối
tấm kim loại với vật nhiễm điện âm cực mạnh Làm nh vậy để làm gì ?
b Tại sao quạt quay càng nhanh thì càng lắm bụi bám vào cánh quạt ?
11 Đa một đũa nhựa đã nhiễm điện lại gần một quả cầu nhỏ cha nhiễm điện đợc
treo dới một sợi tơ mảnh thì thấy rằng: thoạt tiên quả cầu bị hút về phía đũa nhựa, sau khi chạm vào đũa nhựa thì quả cầu lại bật ra Giải thích hiện tợng ?
12 a Tại sao xe chở xăng thờng có một sợi xích sắt kéo lê trên mặt đờng ?
b Trên các nóc nhà cao thờng phải đặt các cột thu lôi để làm gì ?
c c Tại sao khi đang đi giữa đồng, gặp cơn dông không nên đứng trên gò cao và không nên trú dới các gốc cây cao ?
13 a Tại sao kim loại dẫn điện còn cao su lại cách điện ?
b Tại sao nớc tinh khiết không dẫn điện, nớc bẩn lại dẫn điện, nớc muối thì dẫn điện rất tốt ?
c Nớc chanh có dẫn điện không ? Vì sao ?
d Cơ thể ngời ta có dẫn điện không ? Vì sao ?
Trang 10e Không khí là chất dẫn điện hay chất cách điện ?
14 a Hãy kể tên 5 loại vật liệu dẫn điện ? 5 loại vật liệu cách điện ?
b Trong bóng đèn điện, bộ phận nào dẫn điện ? bộ phận nào cách điện ?
c Trong cái đui đèn, bộ phận nào dẫn điện ? bộ phận nào cách điện ?
d Trong cầu chì, bộ phận nào dẫn điện ? bộ phận nào cách điện ?
15 a Cột thu lôi làm bằng gỗ có đợc không ? Vì sao ?
b Dùng giấy tráng thiếc để gói pin có đợc không ? Vì sao ?
c Trên bình ắc quy có hớng dẫn: “Không nên để bình ắc quy ở nơi ẩm thấp Làm khô và sạch bề mặt ắc quy sau khi súc nạp” Tại sao ngời ta lại khuyên nh vậy ?
d Cầm thanh sắt chọc vào ổ điện thì có nguy hiểm không ? Vì sao ?
e Tại sao cầm kìm có vỏ nhựa để cắt dây điện thì an toàn ?
f Vì sao không đợc cầm cành cây tơi để gạt dây dẫn điện ?
16 a Dòng điện là gì ?
b Dòng điện trong dây dẫn kim loại là gì ?
c Dòng điện trong dung dịch muối, axit, bazơ là gì ?
d Dòng điện chạy qua cơ thể ngời là gì ?
17 Chỉ ra chỗ sai, chỗ thiếu, chỗ cha chính xác trong các câu sau:
a Dòng điện là dòng chuyển dời có hớng của các nguyên tử
b Dòng điện là sự chuyển dời của các hạt mang điện
c Dòng điện trong dây dẫn bằng nhôm là dòng chuyển dời có hớng của các ion dơng và ion âm
d Dòng điện là dòng chuyển dời có hớng của các electron tự do
e Dòng điện trong nớc muối là dòng chuyển dời có hớng của các ion (+)
f Dòng điện đi qua dung dịch axit trong bình ắc quy là dòng chuyển dời có hớng của các ion âm
g Dòng điện đi qua cơ thể ngời là dòng chuyển dời có hớng của các electron
18 a Khi đi qua vật dẫn, dòng điện có thể gây ra những tác dụng nào ?
b Dòng điện gây ra những tác dụng nào khi đi qua bàn là ?
c Khi đi qua đèn nêon, dòng điện gây ra những tác dụng nào ? Tác dụng nào
là chủ yếu ?
d Khi chạy qua các cuộn dây của sutvontơ, dòng điện gây ra những tác dụng nào ? Tác dụng nào là chính ?
e Dòng điện gây ra những tác dụng nào khi đi qua bể mạ điện ? Tác dụng nào là có ích ?
19 a Kể tên 5 dụng cụ điện sử dụng tác dụng nhiệt của dòng điện ?
b Kể tên 3 dụng cụ điện sử dụng tác dụng từ của dòng điện ?
c Kể tên 3 ứng dụng tác dụng hoá học của dòng điện ?
d Tác dụng sinh lí của dòng điện đã đợc ngời ta ứng dụng vào việc gì ?
20 Chỉ ra chỗ sai, chỗ thiếu, chỗ cha chính xác trong các câu sau và sửa câu:
a Khi đi qua nồi cơm điện, dòng điện gây ra tác dụng hoá học
b Khi đi qua bóng đèn điện tròn, dòng điện chỉ gây ra tác dụng phát sáng
c Dòng điện đi qua ắc quy không gây ra tác dụng nào cả
d Khi đi qua quạt điện, dòng điện gây ra tác dụng nhiệt là chính
e Khi đi qua máy sấy tóc, dòng điện chỉ gây ra tác dụng nhiệt
f Dòng điện chỉ gây ra tác dụng làm lạnh khi đi qua tủ lạnh
21 a Để mạ inox cho cái thìa, ta sử dụng tác dụng nào của dòng điện ?
b Khi mạ cái thìa ta phải nối cái thìa với cực nào của nguồn điện ?
c Dung dịch để mạ kền cho cái thìa phải là dung dịch gì ?
22 Trong mỗi câu sau đây, sai ở chỗ nào ? Sửa thế nào cho đúng ?
a Nhúng hai thỏi than chì đã nối với hai cực của ắc quy vào dung dịch muối
đồng thì một lúc sau thỏi nối với cực dơng sẽ có màu đỏ
b Có thể dùng dung dịch muối nitơratbạc để mạ vàng cho vỏ đồng hồ
c Ngời ta sử dụng hyđroxitkẽm để mạ kẽm lên mặt các tấm tôn
d Nối hai cái nắp bút bằng nhôm với hai cực của ắc quy rồi nhúng vào một dung dịch muối của vàng thì cả hai nắp bút sẽ đợc mạ vàng
23 a Cuộn dây dẫn bằng đồng không hút sắt Có cách nào để làm cho cuộn dây
dẫn bằng đồng hút đợc sắt ?
b Nêu cách sử dụng cuộn dây dẫn có dòng điện để làm cho một cái dùi sắt
gõ vào một cái chuông ?
c Tại sao khi có dòng điện đi qua thì sutvontơ hút tuôcnơvit ?
24 a Chiều của dòng điện đợc quy ớc nh thế nào ?
b Hạt mang điện tích âm chuyển động có hớng theo chiều nh thế nào so với chiều của dòng điện ?
c Chiều của dòng điện trong một mạch điện đợc xác định nh thế nào ? d Chiều chuyển động có hớng của các electron tự do trong dây dẫn kim loại thế nào so với chiều dòng điện ?