Một số lưu ý khi soạn thảo câu trắc nghiệm môn toán

Cho nên tôi qua thực tế tôi đã rút ra vài kinh nghiệm ở vấn về trên và lựa chọn viết sáng kiến king nghiệm: “Một số lưu ý khi soạn thảo câu hỏi trắc nghịêm” Tuy nhiên câu hỏi trắc nghiệ

Tên sáng kiến: “MỘT SỐ LƯU Ý KHI SOẠN THẢO CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM”.

I Đặt vấn đề:

Hiện nay công tác giáo dục để có chất lượng thật sự thì việc đánh giá chất lượng của giáo viên hay từ học sinh là một vấn đề để những ai làm công tác quản lý giáo dục phải đáng quan tâm Với tình hình học sinh hiện nay, nếu là người giáo viên không khéo thì việc kiểm tra chất lượng từng học sinh, từng lớp học sẽ không chính xác, không đúng với thực lực của từng đối tượng Chẳng hạn đối với việc kiểm tra 15 phút, kiểm tra 45 phút hay kiểm tra học

kỳ là lúc để chúng ta nhận xét, đánh giá kết quả của một quá trình học tập của các em

Đối với các dạng kiểm tra đánh giá cần chú ý đến phần kiểm tra trắc nghiệm khách quan Cũng có nhiều học sinh rất hứng thú khí làm bài tập phần ở phần trắc nghiệm khách quan, nhưng cũng có nhiều em lúng túng, lo lắng Không biết nên chọn ý nào, cách nào, thậm chí có thể chọn ngẫu nhiên, không suy nghĩ

Với tình hình như thế, vai trò là một giáo viên bộ môn chúng ta cần có giải pháp cụ thể, một phương pháp hợp lý thì mới có thể đánh giá học sinh một cách toàn diện và chính xác hơn Cho nên tôi qua thực tế tôi đã rút ra vài kinh nghiệm ở vấn về trên và lựa chọn viết

sáng kiến king nghiệm: “Một số lưu ý khi soạn thảo câu hỏi trắc nghịêm”

Tuy nhiên câu hỏi trắc nghiệm khách quan là một trong những công cụ đo lường kết quả học tập Công cụ đo lường càng chính xác thì việc kiểm tra, đánh giá càng đúng đắn và như thế ta sẽ nhận được nhữung thông tin phản hồi từ phía học sinh, thay đổi nội dung bài giảng và hoàn thiện quá trình dạy học cho phù hợp với tình hình và mục tiêu giáo dục Các bài tập dạng trắc nghiệm soạn kỷ, dùng đúng phương pháp có thể là nguồn khích lệ học sinh chăm lo học tập, sửa đổi những sai lầm và hướng các hoạt động đế những mục tiêu mong ước

Với những yêu cầu về nội dung, hình thức và kỹ thuật soạn thảo câu hỏi và bộ câu hỏi tắc nghiệm khách quan thì phần đông những người trực tiếp giảng dạy chưa có đủ thời gian

để soạn thảo được một bộ câu hỏi đạt chuẩn Tuy nhiên, chính giáo viên trực tiếp giảng dạy hàng ngày, việc kiểm tra thường xuyên cũng là một điều kiện rất cần thiết cho việc nắm kiến

thức đạt được của từng học sinh trong một lớp, như thế thì việc đánh giá học sinh qua câu hỏi trắc nghiệm khách quan sẽ có hiệu quả xác thực hơn

II Nội dung:

Đối với bài viết này tôi viết trên khuôn khổ rút kinh nghiệm những nhầm lẫn của bản thân và những điều cần lưu ý khi tiến hành soạn một đề kiểm tra hay đề thi có phần trắc nghiệm:

Khi tiến hành soạn đề kiểm tra, bên cạnh soạn ma trận đề thì người giáo viên có thể soạn thêm các phần trắc nghiệm, hình thức trắc nghiệm: cụ thể số câu của từng phần:

Ví dụ:

Nhiều lựa chọn

Điền khuyết

Nối ý

Đúng sai

…

Cụ thể hơn ở từng phần:

- Với cấu trúc câu hỏi nhiều lựa chọn:

+ Giáo viên có thể dẫn vào bằng câu bỏ lửng (chưa hoàn tất), hay bằng câu hỏi

Ví dụ: Phân tích đa thức thành nhân tử là gì?

Hay là: phân tích đa thức thành nhân tử là phân tích đa thức đó thành ………

Cả hai câu hỏi trên có cùng một mục tiêu nội dung cần kiểm tra, nên giáo viên cần lựa chọn nội dung sao cho phù hợp đối tượng học sinh làm bài Tốt nhất nên lựa chọn nhứng câu hỏi dạng ít tốn thì giờ, hay ít gây khó khăn cho người làm bài tập dạng đó

+ Câu hỏi nêu ra cần cho học sinh hiểu: mục tiêu, nội dung cần kiểm tra Câu hỏi dẫn phải rõ ràng, gắn với một đáp án đúng với mục tiêu cảu câu đó:

Ví dụ: Hình thang là tứ giác có:

a Hai đường chéo bằng nhau b Hai góc kề một cạnh đáy bằng nhau

c Hai cạnh đáy song song d Hai cạnh bên bằng nhau

Ở đây ta thấy học sinh rất dễ dàng vận dụng phần định nghĩa hình thang để trả lời ý (c) đúng

+ Nhiều khi vô tình ta tiết lộ đáp án lựa chọn thông qua các câu hỏi ở phần trên Hay

là những câu đúng thường là đủ ý hơn, các câu sai có nội dung ngắn hơn

Ví dụ: Đường trung bình của tam giác là:

a Đoạn thẳng nối hai điểm của hai cạnh của tam giác

b Đoạn thẳng nối từ trung điểm

c Đoạn thẳng nối từ trung điểm của hai cạnh của tam giác

d Đoạn thẳng nối từ hai cạnh của tam giác

Qua ví dụ trên ta thấy học sinh linh hoạt thì rất dễ nhận ra ngay đáp án (c) vì đáp án (c) đầy đủ hơn Để tránh câu hỏi không mang tính tư duy cho học sinh thì giáo viên thể bổ sung các câu hỏi ngang như nhau, tránh lấy các câu ngắn ghép lại thành câu mang đầy đủ ý

để chọn là câu đúng

- Hay là những câu hỏi có dạng: “Tất cả điều đúng”, hay là “tất cả điều sai” ở dạng câu hỏi này là điểm để học chú ý, ở đây không phải câu nào giáo viên cũng chọn ý trên là đúng, vì nếu như hệ thống câu trả lời đã xác địhn các ý đúng, nếu chúng ta sử dụng phần mềm đảo đề

trắc nghiệm McMIX của thạc sĩ: Võ Tấn Quân thì không mang tính khoa học:

Ví dụ: Đa thức: 4x2 – 4xy + y2 được phân tích thành:

Nếu ta đổi các ý đúng của ví dụ trên là:

c/ Tất cả các ý trên d/ (y – 2x)2

Chúng ta sẽ thấy ý (c) và ý (d) nằm ở vị trí không phù hợp, không lô gic giữa các ý

- Đối với dạng câu hỏi điền khuyết: Thường là dạng cho học sinh thuộc bài ở các dạng: định nghĩa hay định lý, tính chất… tránh để cho học sinh nhận dạng ra các chổ trống để điền vào các cụm từ đã cho trước

Ví dụ: Hãy điền các cụm sau đây vào chổ trống cho hợp lý: (Song song, đối, có hai đường chéo cắt nhau tại trung điểm, song song và bằng nhau)

Dấu hiệu nhận biết hình bành hành là:

a/ Tứ giác có cạnh đối _ là hình bình hành

b/ Tứ giác có cạnh bên và bằng nhau là hình bình hành

c/ Tứ giác _ của mỗi đường là hình bình hành

d/ Tứ giác có cạnh _ bằng nhau là hình bình hành.

Ở ví dụ trên các đáp án thể hiện rõ quan dấu gạch chân ở dưới cũng đủ để các em đoán ra được đáp án Tốt nhất là chúng ta chia các khoản cách đó đều bằng nhau và số cụm

từ điền vào cũng phải nhiều hơn các ý cần điền vào chổ trống đó, để nội dung của câu mang tính tư duy hơn

Hay là một số câu quá dư thông tin để tìm thông tin còn lại khi điền vào chổ trống

Ví dụ: Hãy điền vào chổ trống sau đây:

(2x - _)(4x2 + 2xy + _) Chúng ta có thể không cần cho 2x hoặc 4x2 thì cũng có thể điền được vào 02 ô trống

đó

- Dạng nối cột: đây là dạng ta thường gặp ở một số đề có dạng trắc nghiệm khách quan Ở dạgn trắc nghiệm này học sinh thường có nhiều thuận lợi hơn để suy luận làm bài Có thể học sinh dự đoán ở cột A có số nào, đa thức nào nhìn qua cột bên kia nêu có liên hoan số đó hay đa thức có các hạng tử đó hoặc biến đổi về dạng có một trong những ý đó là chọn đúng Nhưng giáo viên cần chú ý một điều, dạng nối cột này nên chia hai cột đáp san nhiều hơn đáp án chính một câu hay hai câu để học không suy ra câu đúng còn lại Ở đây chúng ta không phải thánh đó học sinh, mà làm như thế để cho học tư duy hơn trong quá trình lựa chọn

Ví dụ: Hãy nối các ý ở hai cột sau để được kết quả đúng:

E (x + 1)3

- Dạng đúng sai: Đối với phần trắc nghiệm đúng sai là cho học sinh lựa chọn đúng một cách chính xác, khoa học Những đáp án đưa ra mang tính khả quan của từng đáp án, nhưng không không đưa ra những câu mang tính trọn vẹn của một vấn đề , chẳng hạn nêu định lý hay định nghĩa… ở dạng này chúng ta có thể cho học sinh phân tích để thấy

rỏ nooij dung đúng, sai

Ví dụ: Hãy đánh dấu chữ “Đ” vào câu đúng, chữ “S” cho câu sai của các câu sau đây:

1/ Trong hình thang cân thì có hai cạnh đáy song song và bằng nhau S

2/ Cho hình vẽ sau: A 3cm B

M 4cm N

C x D

x = (3+4)/2=3,5 cm S 3/ Hình tròn có vô số trục đối xứng Đ

Bên cạnh đó, chúng ta cần chú ngay khi sử dụng dạng trắc nghiệm khách quan khi giảng dạy một tiết học cũng cần chú ý đến vấn đề trên chứ không phải chỉ áp dụng cho tiết kiểm tra hay thi Cần có sự chuẩn bị trước như thế thì sẽ giúp cho học sinh hiểu được cách

áp dụng cách làm dạng trắc nghiệm khách quan và giáo viên nắm được lực học của từng đối tượng học sinh Với những lưu ý cơ bản đó ắt hẳn phần trắc nghiệm đối với học sinh không còn là ‘làm hên xui” nửa, mà học sinh sẽ có một kiến thức cơ bản, có cơ sở lý lụân của một đáp án đúng và hợp lý

III Kết lụân:

Hiện nay đã qua nhiều năm đổi mới cách kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh, đặt biệt là đề kiểm tra trắc nghịêm khách quan Tuy nhiên vẫn còn nhiều đề kiểm tra, thậm chí cả đề kiểm tra chất lượng đầu năm riêng bản thân vẫn còn thấy một số sai lầm như trên Vì thế bản thân mạnh dạng viết sáng kiến này hy vọng đóng góp một phần nhỏ công sức của mình cho sự nghiệp đổi mới nền giáo dục tỉnh nhà nói chung của huyện Đông Hải nói riêng

Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân và một số ý kiến của đồng nghiệp trong

cơ quan nhằm để đánh giá lực học của từng đối tượng học sinh thật chất hơn qua kiểm tra trắc nghiệm khách quan

Kính mong được sự quan tâm đóng góp ý kiến của các đồng nghiệp, quý thầy cố giáo

để tôi có thể rút kinh nghiệm thêm trong quá trình hoàn thành bộ câu hỏi trắc nghiệm trong kiểm tra và các kỳ thi

Xin chân thành cảm ơn!

ngày 06 tháng 10 năm 2008

Hội Đồng đánh giá xếp loại Trường SKKN:

………

Chủ tịch Hội Đồng