Nguyên nhân và giải pháp cho vấn đề học sinh bỏ học (cực hot)

Để giải quyết căn cơ thực trạng này , chúng ta cần đánh giá nghiêm túc nguyên nhân , đi sâu vào tìm hiểu tại sao để đánh giá và đưa ra những giải pháp , chính sách phù hợp để khắc phục đ

Đề tài:

NGUYÊN NHÂN VÀ GIẢI PHÁP CHO VẤN ĐỀ HỌC SINH BỎ HỌC

A/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI :

- Hiện nay , hiện tượng bỏ học của học sinh đang là vấn đề rất quan trọng và cấp bách , làm đau đầu tất cả các ngành, các cấp , các giáo viên có tâm huyết yêu nghề Đặc biệt là ở những địa phương nghèo , vùng sâu , vùng xa , vùng dân tộc thiểu số Việc bỏ học của học sinh không chỉ là nỗi lo của ngày hôm nay mà sẽ còn là gánh nặng của ngày mai Các em bỏ học sớm , thất học sẽ làm gì , đi đâu , về đâu hay là sẽ làm tăng thêm lực lượng lao động không có tay nghề , không qua đào tạo, năng suất lao động thấp, chưa kể việc các em rất dễ bị lôi kéo vào các tệ nạn xã hội

Để giải quyết căn cơ thực trạng này , chúng ta cần đánh giá nghiêm túc nguyên nhân , đi sâu vào tìm hiểu tại sao để đánh giá và đưa

ra những giải pháp , chính sách phù hợp để khắc phục để cho tất cả học sinh trong độ tuổi đều được cắp sách đến trường , góp phần nâng cao tri thức và xây dựng đất nước trong thời kỳ đổi mới

Vì vậy qua một thời gian tìm hiểu nghiên cứu tôi đã chon đề tài này, mong các đồng chí đồng nghiệp đóng góp xây dựng, ý kiến để tìm

ra những biện pháp tốt nhất ngăn chặn tình trạng học sinh bỏ học hiện nay và giúp đỡ mọi học sinh đều được đi học

B/ NỘI DUNG:

I Cơ sở lý luận:

Trong những năm gần đây, vấn đề đáng chú ý nhất đó là tình trạng học sinh bỏ học gia tăng quá nhanh Tại tỉnh Bạc Liêu ta học kì I năm học 2007 – 2008 có trên 2000 học sinh bỏ học, trong đó tỉ lệ học sinh bỏ học ở cấp tiểu học là 0,23% cấp THCS là 1.18% và THPT là 1,58% Chuyện học sinh bỏ học không phải mới nói trong năm học này mà học sinh THCS bỏ học nhiều hơn thường rơi vào học sinh ở các lớp đầu cấp,

cứ qua một kì nghỉ hè học sinh lại nghỉ nhiều hơn

Ở lứa tổi THCS và THPT là độ tuổi các em đã lao động được nếu nghỉ học là đi làm đủ thứ việc để kiếm tiền, còn lại một số em do học yếu, do gia đình có hoàn cảnh khó khăn, nghèo và các nguyên nhân khác

Vậy thì các em học sinh nghỉ học này, tương lai sẽ ra sao, sẽ làm

gì để ổn định cuộc sống và góp phần xây dựng đất nước Đây là vấn đề rất nan giải đang được đặt ra và cần giải quyết

II.Thực trạng và giải pháp

1 Đặc điểm tình hình:

Xã Vĩnh Hậu nói chung, trường THCS Vĩnh Hậu nói riêng là một

xã vùng ven biển, vùng đặc biệt khó khăn, có nhiều đồng bào dân tộc khơme sinh sống

Với diện tích tự nhiên 6.177 ha có 10403 nhân khẩu, trong đó người đồng bào dân tộc khơme 2.922 khẩu chiếm 28% Phần đa nhân dân trong xã sống bằng nghề nuôi trồng thuỷ sản khai thác vùng ven biển , đời sống kinh tế thường không ổn định

Từ những đặc điểm nêu trên công tác giáo dục học sinh không bỏ học, vận động học sinh đến trường quá trình thực hiện có những thuận lợi và khó khăn cơ bản sau :

2 Thuận lợi và khó khăn:

* Thuận lợi:

Được sự quan tâm của các cấp uỷ Đảng, các ban ngành đoàn thể

và phòng GD&ĐT huyện Hoà Bình, BGH trường THCS Vĩnh Hậu, đội ngũ giáo viên nhiệt tình, yêu nghề, cơ sở vật chất trang thiết bị dạy và học ngày càng đầy đủ và nâng cao, công tác giáo dục từng bước được nhân dân quan tâm

* Khó khăn:

Trường nằm trên địa bàn xã Vĩnh Hậu là vùng ven biển đời sống của một số bộ phận dân cư không ổn định (nhất là đồng bào dân tộc Khơme) số người này chiếm tỉ lệ tương đối cao giao thông đi lại gặp rất nhiều khó khăn, một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến việc học tập của con em mình

Với những khó khăn trên đã ảnh hưởng không nhỏ đến số học sinh

bỏ học của trường

3 / Nguyên nhân:

Qua một thời gian tìm hiểu và nghien cứu về tình hình học sinh bỏ học ở đây tôi thấy học sinh bỏ học là do một trong những nguyên nhân sau đây :

* Nguyên nhân khách quan :

- Đa số học sinh bỏ học là do hoàn cảnh kinh tế khó khăn vì ở địa bàn xã số người dân tộc chiếm khá đông nên gia đình thường đông con các em phải ở nhà phụ giup cha mẹ kiếm sống phụ giúp gia đình Có những gia đình rất nghèo mặc dù đã được địa phương quan tâm giúp đỡ nhưng cũng không thể cho con đi học được , các em phải lo kiếm tiền

để phụ giúp thêm cho cha mẹ Bên cạnh đó có gia đình nghèo cố gắng

lo cho con đi học nhưng con không chịu đi vì thích làm ra tiền để có tiền tiêu xài và phụ giúp gia đình

Ngoài nguyên nhân trên thì một số học sinh lại nghỉ học giữa chừng không phải vì nghèo mà vì chong đèn thâu đêm vẫn không thuộc được bài , học được một lúc là đau đầu mệt mỏi Như đã nói ở trên ở địa bàn

xã Vĩnh Hậu đa số là đồng bào dân tộc khơme khả năng giao tiếp tiếng Việt còn chậm nên tiếp thu bài giảng chưa tốt

Mặt khác , do chương trình giảng dạy nặng về kiến thức,thời gian giang dạy trên lớp ngắn làm cho số học sinh yếu, kém không theo kịp nội dung giảng dạy trên lớp Hệ quả là hoc sinh sao lãng việc học và bỏ học Là nơi có đông đồng bào dân tộc Khơme nên khi vào lớp một các

em hoàn toàn chưa biết tiếng Việt do đó khi vào học tiểu học ,học sinh không tiếp thu được bài, lên bậc trung học học sinh bị hổng kiến thức hông theo kịp chương trình nên bỏ học Điều này đã khiến cho nhà trường dù có kêu gọi đến mấy các em cũng không đến lớp, vì rất “ sợ ” chữ

- Do cha, mẹ đi làm ăn xa hoặc mâu thuẫn không ai quan tâm: Đây cũng là một nguyên nhân cơ bản để học sinh bỏ học nhiều,vì người dân sống chủ yếu bằng nghề làm biển, đi làm ăn xa nên một vài tháng mới về,các em ở nhà với ông, bà, người thân Ngoài ra một số gia đình cha , mẹ luôn mâu thuẫn cãi cọ nhau trước mặt con cái hoặc cờ bạc rượu chè, nên các em chán nản không muốn đi học vì không có người quan tâm

- Một nguyên nhân nữa là công tác chủ nhiệm của mọt số giáo viên còn yếu , chưa nhiệt tình Giáo viên chủ nhiệm chưa quan tâm tìm hiểu hoàn cảnh cuộc sống các học sinh của mình Bên cạch đó còn một

số giáo viên còn ít hiểu về tâm lý học sinh cho nên chưa tạo được môi trường thân thiện trong giao tiếp ứng xử

Do một số học sinh còn ham chơi ,không xác định rõ hướng mình học để làm gì , khi mà cuộc sống “Cơm áo , gạo tiền” cứ ngày ngày đeo bám các em , nên phải mưu sinh sớm để giúp đỡ gia đình , và đáp ứng những sở thích mà mình không có khi ở trên ghế nhà trường Vì vậy bỏ học như một nạn dịch từ em này “ lây” qua em khác một cách có chủ định

2 Giải pháp :

Để khắc phục những tình trạng bỏ học như trên , theo tôi có một số biện pháp như sau :

-Thứ nhất , bỏ học vì hoàn cảnh khó khăn Dân ta vốn có truyền thống hiếu học , muốn cho con em đi học để có cái chữ sau này làm việc không phải cực nhọc như cha mẹ chúng đang phải lăn lóc kiếm sống Nhưng vì nhà đông con hay vì hoàn cảnh khác không thể cho con học tập đây cũng là nỗi đau chung của xã hội Vì thế các ngành các cấp nên

sống của nhân dân đỡ vất vả hơn có điều kiện lo cho con em mình Đồng thời vận động các ban ngành đoàn thể , các mạnh thường quân các nhà hảo tâm ủng hộ tập viết , sách giáo khoa , đồ dùng học tập để tất cả học sinh đều có điều kiện đi học Nhà trường có chính sách miễn giảm học phí và cơ sở vật chất cho học sinh nghèo, khó khăn Đồng thời phân loại học sinh yếu kém để bồi dưỡng phụ đạo Kết hợp với Đoàn Đội mở lớp học tình thương , tạo môi trường thân thiện trong nhà trường để các

em không mặc cảm , tự ti và tạo môi trường vui chơi TDTT lành mạnh , trò chơi dân gian , vừa học vừa chơi để lôi kéo các em

Bên cạnh đó , nên chia tổ chóm học tập để các em có học lực khá giỏi giúp đỡ các bạn học yếu Kết hợp vừa học vừa chơi để các em không bị căng thẳng , ức chế

Cùng với những việc làm trên thì giáo viên chủ nhiệm nên đi sâu tìm hiểu xem điều kiện hoàn cảnh của từng học sinh bằng cách đến gia đình học sinh 02 lần/năm học ,để xem xét tìm hiểu tâm tư nguyện vọng ,

có biện pháp giúp đỡ động viên uốn nắn kịp thời , thông qua một số bạn khác , động viên , rủ các em cùng đến trường , phân tích cho các em thấy được kiến thức quan trọng như thế nào đối với cuộc sống Giáo viên yêu thương học sinh như con em của mình , để các em thấy thân thiện , tự tin , không bị bỏ rơi , không bị ghét bỏ

Nếu học sinh có dấu hiệu nghỉ học thì giáo viên phải là người đi trước tìm hiểu nguyên nhân Hãy biết lắng nghe , tôn trọng và giải quyết hợp lý những tâm tư nguyện vọng chính đáng của học sinh , tạo cho học sinh môi trường thuận lợi để học tập và phát triển Phát huy tính chủ động , tích cực , sáng tạo của học sinh trong học tập và trong các hoạt động xã hội một cách phù hợp , hiệu quả Một việc làm nữa là kết hợp với đoàn thể trong trường , địa phương , Đoàn viên thanh niên vận động học sinh ra lớp đối với trường hợp học sinh đã nghỉ học

Đồng thời tập trung các nguồn lực trong và ngoài nhà trường để khắc phục những yếu kém về cơ sở vật chất , thiết bị , đồ dùng dạy học , sân chơi , bãi tập , cảnh quan sư phạm nhà trường , để mỗi ngày đến trường thật sự là an toàn, thân thiện và vui vẻ cho học sinh

Kết hợp với xã Đoàn , Đoàn , Đội tổ chức nhiều hoạt động ngoài giờ lên lớp như : Văn hoá, văn nghệ, TDTT, hội thi… với nhiều hình thức khác nhau Khuyến khích học sinh chủ động tích cực tham gia phù hợp với lứa tuổi học sinh

- Khắc phục học sinh bỏ học : Vận động đến làng , xã Nên mở rộng cuộc vận động học sinh trở lại trường đến từng làng , xã Muốn vậy cần phải nắm rõ đối tượng , tìm hiểu kỹ nguyên nhân bỏ học ở từng học sinh và có hỗ trợ đúng chỗ , đúng cách Việc này phải làm trong thời điểm mà liên tục, lâu dài Bên cạnh đó kêu gọi các lực lượng xã hội xây dựng , tổ chức các đợt hỗ trợ thiết thực cho học sinh yếu , kém

Đưa những học sinh không có điều kiện học tập tại trường vào các trung tâm học tập cộng đồng

- Cùng với những việc làm trên thì phải có chính sách phụ đạo học sinh yếu , kém để không có học sinh lưu ban , vì học sinh lưu ban thì thường bỏ học mà học sinh bỏ học chính là đội quân trù bị của các tệ nạn xã hội Chúng ta kêu gọi chống ma tuý , chống các tệ nạn xã hội khác , đó chỉ là giải quyết “phần ngọn” còn việc chống học sinh bỏ học mới là “ phần gốc rễ “ cần giải quyết

Ngoài ra cũng nên có 01 bộ sách giáo khoa hay có chương trình sách giáo khoa dùng riêng cho các học sinh đặc thù (học sinh vùng sâu, vùng xa) dân tộc thiểu số Tại vì chương trình sách giáo khoa hiện nay chỉ phù hợp với học sinh thành thị , mà lại quá sức với học sinh khó khăn và học sinh vùng sâu , vùng xa khó có thể đáp ứng theo yêu cầu chương trình chung

Học sinh bỏ học đa phần ở gia đình lao động , nhận thức cho con học hành chưa sâu Con em họ phải cùng gia đình kiếm tiền sinh sống , chuyện học trước mắt chưa nuôi sống được gia đình Mặt khác với chương trình học hiện nay cha mẹ không chỉ bảo cho con học hay kiểm tra việc học hành cơ bản , ngay cả chương trình tiểu học chứ chưa nói đến chương trình phổ thông Ngoài ra cũng còn có một số gia đình cha

mẹ đi làm ăn xa nên chưa quan tâm sâu sắc đến việc học tập của con em mình Vì vậy giáo viên phải gần gũi , tìm hiểu , kết hợp với gia đình để

có biện pháp cùng giúp đỡ học sinh để có hướng giúp đỡ , giải thích cho học sinh thấy được tầm quan trọng của việc học tập là rất quan trọng

II Kết luận:

Trong qúa trình được giao nhiệm vụ chủ nhiệm lớp tôi đã vận dụng một

số phương pháp nêu trên để giáo dục , giúp đỡ học sinh không còn bỏ học nhiều như trước Nhìn chung tất cả phụ huynh học sinh và các em đều đã có ý thức trong việc đi học Khi đến lớp các em rất tự tin và hăng hái phát biểu , kể cả các em trước kia học rất yếu Tỷ lệ học sinh bỏ học

đã giảm nhiều

Tất cả các ban ngành đoàn thể , Ban giám hiệu , Đoàn - Đội cũng đã ủng hộ và giúp đỡ tạo mọi điều kiện về cơ sở vật chất , cảnh quan sư phạm nhà trường , để các em được vui chơi và học tập hợp lí

Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân , rất mong các đồng chí đóng góp ý kiến để xây dựng chuyên đề hoàn thiện hơn