TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG VIỆN KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ TIỂU LUẬN MÔN ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG ĐỀ TÀI: ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA VIỆC SỬ DỤNG KHÔNG GIAN TỰ HỌC MIỄN PHÍ TRONG TRƯỜNG ĐẾN CHI
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG VIỆN KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ
TIỂU LUẬN MÔN ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG
ĐỀ TÀI: ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA VIỆC SỬ DỤNG KHÔNG GIAN TỰ HỌC MIỄN PHÍ TRONG TRƯỜNG ĐẾN CHI TIÊU CHO KHÔNG GIAN MẤT PHÍ NGOÀI TRƯỜNG CỦA SINH VIÊN ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG.
Lớp tín chỉ: KTE2131.1 (2425-1)GD1.1 Giảng viên hướng dẫn: TS Đỗ Ngọc Kiên
Nhóm sinh viên thực hiện: Nhóm 4
Trang 2MỤC LỤC
MỤC LỤC 2
1 Giới thiệu chung 3
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu 4
2.1 Các nghiên cứu liên quan đi trước 4
2.2 Khoảng trống nghiên cứu 6
3 Phương pháp nghiên cứu: 6
3.1 Nguồn số liệu: 6
3.2 Phương pháp phân tích số liệu: 7
3.3 Phương pháp ghép điểm xu hướng: 9
4 Kết quả và thảo luận: 11
4.1 Chạy mô hình hồi quy logit: 11
4.2 Kết quả mức chi tiêu của sinh viên Ngoại thương cho không gian tự học mất phí khi tham gia mô hình: 14
5 Kết luận và đề xuất 16
5.1 Kết luận 16
5.2 Đề xuất 17
5.2.1 Một số đề xuất với nhà trường 17
5.2.2 Với sinh viên 17
6 TÀI LIỆU THAM KHẢO 19
Trang 3ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA VIỆC SỬ DỤNG KHÔNG GIAN TỰ HỌC MIỄN PHÍ TRONG TRƯỜNG ĐẾN CHI TIÊU CHO KHÔNG GIAN MẤT PHÍ NGOÀI TRƯỜNG CỦA SINH VIÊN ĐẠI HỌC
NGOẠI THƯƠNG.
Tóm tắt
Nghiên cứu ứng dụng phương pháp ghép điểm xu hướng (PSM) với nguồn số liệu thu thập được là 138 sinh viên Đại học Ngoại Thương nhằm đánh giá tác động của sử dụng không gian tự học miễn phí trong trường đến chi tiêu cho không gian
tự học mất phí trong trường của sinh viên đại học Ngoại Thương Kết quả nghiên cứu cho thấy nhóm sinh viên sử dụng không gian tự trong trường có chi tiêu cho việc học trong các không gian mất phí ngoài trường ít hơn nhóm sinh viên có ý định sử dụng không gian tự học là 8301 đồng Bên cạnh đó, kết quả phân tích của nghiên cứu cũng chỉ ra rằng tần suất sử dụng không gian tự học miễn phí trong trường, tầm quan trọng của không gian học, tham gia hoạt động ngoại khóa làm tăng xu hướng sử dụng không gian tự học trong trường của sinh viên đại học Ngoại Thương.
Từ khóa: không gian tự học miễn phí trong trường, ghép điểm xu hướng, tác
động, chi tiêu.
1 Giới thiệu chung
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng không gian học tập phù hợp có thể cải thiện khả năng tập trung, quản lý thời gian và sự tự tin của sinh viên khi chuẩn bị cho các bài kiểm
tra, từ đó nâng cao kết quả học tập Ví dụ, nghiên cứu của Dr Armando P Delfino (2019) chỉ ra rằng môi trường học tập được thiết kế khoa học giúp sinh viên tối ưu hóa thời gian và tập trung cao độ hơn, trong khi Manuel L Chilca Alva (2017) nhấn mạnh
các yếu tố như ánh sáng, ghế ngồi và độ ồn đều có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tập trung và kết quả học tập của sinh viên
Ngoài ra, nghiên cứu của Eva Hammar Chiriac (2014) cho thấy học tập nhóm
không chỉ cải thiện kết quả học tập mà còn nâng cao các kỹ năng mềm như làm việc nhóm, giao tiếp và giải quyết vấn đề – những kỹ năng rất quan trọng trong học tập cũng như công việc sau này Điều này càng thúc đẩy việc sinh viên chọn các không gian học tập phù hợp, tiện nghi để đáp ứng nhu cầu học cá nhân và học nhóm
Nhận thấy nhu cầu tìm kiếm những không gian phù hợp làm nơi học tập và làm việc
đã thúc đẩy nhiều quán cà phê tập trung vào nhu cầu này, cung cấp các tiện ích như Wifi, khu vực yên tĩnh để học, chỗ ngồi thoải mái hay đồ ăn, thức uống đa dạng Nhờ vậy,
Trang 4nhiều loại hình không gian bên ngoài đã trở thành địa điểm lý tưởng phục vụ cho nhu cầu học tập và trau dồi của sinh viên.Để nâng cao trải nghiệm cho tệp khách hàng này, nhiều loại hình kinh doanh đã mở rộng thực đơn, một số nơi còn trang bị sách cho khách, tạo cơ hội cho họ thư giãn và đọc sách trong không gian học tập và làm việc Song, những không gian tự học chất lượng hiện nay đều yêu cầu sinh viên chi trả một khoản phí tương đối lớn để sử dụng, từ đó tạo nên áp lực tài chính khi sinh viên có nhu cầu sử dụng lâu dài
Nắm bắt xu hướng học tập đổi mới, Trường Đại học Ngoại Thương đã chủ động khuyến khích và nâng cao chất lượng học tập của sinh viên thông qua việc xây dựng nhiều không gian tự học trong khuôn viên trường Năm 2019, Study Space chính thức đi vào hoạt động với trang thiết bị hiện đại và đầy đủ tiện nghi Chỉ một năm sau, vào cuối năm 2020, trường tiếp tục cải tiến và nâng cấp nhiều không gian học tập như trung tâm FTU-JAPI Universal House hay FTU Coffee & Bar Rooftop, tạo ra những môi trường học tập đa dạng, phù hợp với từng nhóm sinh viên khác nhau Đặc biệt, năm 2024, trường
đã khai trương thêm tòa nhà K với hệ thống chỗ ngồi rộng rãi, mở rộng quy mô không
gian học tập miễn phí cho sinh viên.
Mục tiêu chính của bài nghiên cứu này là đánh giá tác động của việc sử dụng không gian tự học lên chi tiêu cho không gian học tập mất phí bên ngoài, lí do cho việc sử dụng các không gian tự học mất phí bên ngoài thay vì sử dụng các không gian miễn phí trong trường đồng thời đề xuất các giải pháp cho các lãnh đạo nhà trường nhằm sửa đổi, cải tiến những hạn chế của không gian tự học trong trường, tăng cường hiệu quả sử dụng các không gian học tập trong trường đến kết quả học tập của sinh viên, tối ưu hoá chi tiêu trong học tập của sinh viên
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu
2.1 Các nghiên cứu liên quan đi trước
Ngày nay, việc sử dụng các không gian tự học mất phí như quán cà phê, cửa hàng tiện lợi, circle K đã trở thành một hiện tượng phổ biến trong cộng đồng sinh viên Việt Nam nói chung và sinh viên Đại học Ngoại Thương nói riêng Những không gian này cung cấp một môi trường học tập thay thế, thường đi kèm với các tiện ích như Wi-Fi, đồ uống và không gian thoải mái, thu hút đông đảo sinh viên tìm đến để học tập và thư giãn.Theo báo cáo của OECD (2018), sinh viên ngày càng đầu tư nhiều hơn vào các không gian học tập này nhằm cải thiện kết quả học tập của họ Tuy nhiên, mức chi tiêu cho việc sử dụng thường xuyên các dịch vụ này có thể tạo ra áp lực tài chính đáng kể cho sinh viên, đặc biệt là những người có nguồn thu nhập hạn chế trong bối cảnh tài chính khó khăn Do đó, mà nhiều sinh viên có xu hướng lựa chọn các không gian tự học miễn phí ngay trong khuôn viên trường để tiết kiệm chi phí.
Trang 5Tuy nhiên, tác động thực sự của việc cung cấp không gian tự học miễn phí đến thói quen chi tiêu của sinh viên, đặc biệt là đối với các dịch vụ tự học mất phí bên ngoài, vẫn chưa được nghiên cứu một cách đầy đủ và chi tiết, đặc biệt là trong bối cảnh Việt Nam, vì
nó là một trong số ít nghiên cứu tập trung vào tác động tài chính của không gian tự học thay vì tập trung vào những khía cạnh học thuật khác, tạo ra một góc nhìn mới, cần thiết cho nền giáo dục hiện đại Mặc dù chưa có nhiều nghiên cứu tập trung cụ thể vào tác động của không gian tự học miễn phí đến chi tiêu của sinh viên Ngoại thương, nhóm em vẫn tìm thấy một số nghiên cứu liên quan có thể cung cấp những hiểu biết hữu ích cho nghiên cứu của nhóm thực hiện
Đối với các nghiên cứu quốc tế, có không ít nghiên cứu được tiến hành với mục đích đánh giá tác động của việc sử dụng không gian học đến các hành vi chi tiêu Một nghiên cứu của Grigorios Papaioannou cùng các cộng sự (2023) về đề tài "Learning Spaces in Higher Education: A State-of-the-Art Review" Published in Trends in Higher Education, MDPI đã nhấn mạnh rằng không gian học tập không chỉ đơn thuần là nơi để học mà còn
có thể ảnh hưởng đến sự tương tác, động lực, kết quả học tập và kể cả các hành vi chi tiêu của sinh viên Giải thích chi tiết cho điều này thì nghiên cứu này có chỉ ra các yếu tố như ánh sáng, âm thanh, và cách bài trí có thể tác động đến sự tập trung và sự thoải mái của sinh viên đi kèm với tích hợp công nghệ giúp cải thiện trải nghiệm học tập từ đó chứng minh quá độ hài lòng cùng tần suất tham gia các không gian này của các sinh viên ngày càng cải thiện Sinh viên tạo thói quen học ở đây thay vì các không gian mất phí bên ngoài, giảm thiểu chi tiêu và thay đổi đáng kể hành vi chi tiêu cho các không gian tự học mất phí bên ngoài trường của sinh viên Một nghiên cứu khác của PLOS ONE (2019) về
"Flexible learning spaces facilitate interaction, collaboration and learning" có nói đến việc
sử dụng các không gian học tập được thiết kế linh hoạt có thể tăng cường tương tác và cộng tác của sinh viên, từ đó tác động đáng kể đến trải nghiệm học tập và hành vi chi tiêu của sinh viên Nói chi tiết hơn thì nó được xem như một loại hiệu ứng đám đông khi bạn
bè xung quanh chúng ta có xu hướng sử dụng các không gian tự học trên trường thì cũng một phần thúc đẩy chúng ta dùng nó thay vì ra ngoài tìm kiếm các không gian tự học mất phí khác, tiết kiệm được một lượng tiền nhất định
Không chỉ có các nghiên cứu quốc tế mà cũng có một số nghiên cứu trong nước có thể cung cấp một số thông tin hữu ích cho nghiên cứu của nhóm Đầu tiên phải nhắc đến hai nghiên cứu của Nguyễn Thị Thu Hương, 2015 và Lê Đình Ân và cộng sự, 2023, những nghiên cứu này đã khảo sát về thói quen chi tiêu của sinh viên Việt Nam, bao gồm
cả việc chi tiêu cho các hoạt động học tập và giải trí và cho thấy sinh viên Việt Nam thường có xu hướng chi tiêu một phần đáng kể thu nhập của mình cho các hoạt động bên ngoài trường học, bao gồm cả việc sử dụng các không gian tự học mất phí Điều này chứng minh được thu nhập và chu cấp từ gia đình của sinh viên tác động đến ý định sử dụng không gian ở trường hay bên ngoài Không chỉ thu nhập mà các yếu tố khác như môi trường học tập, sở thích cá nhân và hoạt động xã hội có ảnh hưởng đáng kể đến thời gian tự học và thói quen chi tiêu cho việc học của sinh viên Điều này đã được kết luận trong bài nghiên cứu của Nguyễn Hữu Đăng (2014) về ‘’Tập trung vào các yếu tố ảnh hưởng đến thời gian tự học của sinh viên tại Trường Kinh tế và Quản trị Kinh doanh’’
Trang 62.2 Khoảng trống nghiên cứu
Sau khi phân tích các nghiên cứu thực nghiệm đã có, nhóm nghiên cứu nhìn nhận được một số khoảng trống sau đây:
Thứ nhất, nhiều nghiên cứu hiện tại chủ yếu tập trung vào phương pháp định tính,
dẫn đến việc thiếu dữ liệu định lượng rõ ràng Các số liệu như tần suất sử dụng không gian tự học, mức độ chi tiêu cho không gian học tập bên ngoài, và các yếu tố ảnh hưởng
cụ thể đến quyết định chi tiêu của sinh viên cần được khảo sát và phân tích một cách hệ thống hơn Việc áp dụng các phương pháp định lượng sẽ cung cấp cái nhìn chính xác và đáng tin cậy về mối quan hệ giữa việc sử dụng không gian tự học trong trường và chi tiêu của sinh viên
Thứ hai, các nghiên cứu trước đây thường không xem xét đầy đủ các yếu tố tác động như mức độ hài lòng với không gian học tập, thói quen học tập, và nhu cầu cá nhân của sinh viên Những yếu tố này có thể có ảnh hưởng đáng kể đến quyết định chi tiêu cho không gian học tập ngoài trường Một nghiên cứu toàn diện cần phân tích các yếu tố này
để hiểu rõ hơn về động cơ và hành vi chi tiêu của sinh viên
Thứ ba, hầu hết các nghiên cứu trước đây không tập trung vào một nhóm đối tượng
cụ thể, chẳng hạn như sinh viên Đại học Ngoại Thương Điều này dẫn đến việc thiếu thông tin chi tiết về đặc điểm và nhu cầu học tập của nhóm này Nghiên cứu chuyên sâu
về sinh viên Đại học Ngoại Thương sẽ giúp hiểu rõ hơn về thói quen và hành vi chi tiêu của họ trong bối cảnh cụ thể của trường
Thứ tư, chưa có nhiều nghiên cứu so sánh giữa các trường đại học khác nhau hoặc giữa các nhóm sinh viên khác nhau hiện nay Việc nghiên cứu sự khác biệt trong hành vi
sử dụng không gian tự học và chi tiêu giữa sinh viên Đại học Ngoại Thương và sinh viên
từ các trường đại học khác sẽ giúp phát hiện ra những yếu tố đặc thù và những bài học có thể rút ra từ các mô hình khác nhau Điều này có thể cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về vấn đề nghiên cứu và giúp cải thiện môi trường học tập ở nhiều cơ sở giáo dục khác nhau
Từ những khoảng trống nghiên cứu này không chỉ chỉ ra những hạn chế trong các nghiên cứu hiện tại mà còn mở ra cơ hội cho các nghiên cứu tiếp theo Nhóm em tin rằng việc lấp đầy các khoảng trống này sẽ giúp cung cấp những thông tin giá trị, hỗ trợ cho các nhà quản lý giáo dục nói chung và nhà trường Đại học Ngoại Thương nói riêng có thể tối
ưu hóa không gian học tập trong trường từ đó giúp sinh viên giảm bớt gánh nặng tài chính cho việc sử dụng các không gian mất phí bên ngoài
3 Phương pháp nghiên cứu:
3.1 Nguồn số liệu:
Nghiên cứu được thực hiện tại trường Đại học Ngoại thương năm 2024 Dữ liệu được thu thập từ 138 sinh viên Trường Đại học Ngoại thương được chọn một cách ngẫu nhiên,
Trang 7bao gồm 71 sinh viên đã từng sử dụng không gian tự học và 67 sinh viên có ý định nhưng chưa sử dụng không gian tự học miễn phí trong trường
Để đảm bảo độ tin cậy của kết quả nghiên cứu, quy mô mẫu đã được xác định dựa trên công thức do Tabachnick & Fidell (1996) đề xuất cho các nghiên cứu sử dụng
phương pháp hồi quy: n ≥ 50 + 8p, với n là kích thước mẫu tối thiểu và p là số lượng biến độc lập trong mô hình Trong nghiên cứu này, với 10 biến độc lập được sử dụng để phân tích, kích thước mẫu tối thiểu cần thiết là 130 người tham gia Với 138 sinh viên tham gia, nghiên cứu này đã đáp ứng yêu cầu về kích thước mẫu, đảm bảo cho việc kiểm định mô hình nghiên cứu một cách đáng tin cậy
Bên cạnh dữ liệu sơ cấp thu thập từ sinh viên, nghiên cứu còn tận dụng dữ liệu thứ cấp từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm các tài liệu, báo cáo, nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến chủ đề nghiên cứu Việc kết hợp cả dữ liệu sơ cấp và thứ cấp giúp cung cấp một cái nhìn toàn diện và đa chiều về vấn đề nghiên cứu
Toàn bộ dữ liệu thu thập được đã được tổng hợp, xử lý và phân tích bằng phần mềm Excel và Stata 17, hai công cụ phổ biến trong lĩnh vực phân tích thống kê và kinh tế lượng
3.2 Phương pháp phân tích số liệu:
Để hiểu rõ hơn các yếu tố ảnh hưởng đến việc sinh viên có lựa chọn sử dụng không gian tự học miễn phí tại Đại học Ngoại thương hay không, nghiên cứu này sử dụng
phương pháp hồi quy Logit Đây là một phương pháp thống kê phổ biến, được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực như kinh doanh, kinh tế, giáo dục, y tế và nông nghiệp (Pannapa & Dennis, 2015) để phân tích các quyết định lựa chọn. Nói một cách đơn giản, hồi quy Logit giúp dự đoán xác suất một cá nhân sẽ lựa chọn một phương án nào đó (trong trường hợp này là sử dụng không gian tự học miễn phí) dựa trên các yếu tố khác nhau
Mô hình hồi quy Logit cụ thể được sử dụng trong nghiên cứu này sẽ được trình bày chi tiết dưới đây
Các hệ số hồi qui sẽ được ước lượng bằng phương pháp ước lượng hợp lý cực đại (Maximum Likelihood Estimation) để tìm ra các yếu tố có ảnh hưởng đáng kể đến quyết định của sinh viên Kết quả của hồi quy Logit sẽ cho biết xác suất sinh viên lựa chọn sử dụng không gian tự học miễn phí dựa trên các yếu tố này Các hệ số hồi quy sẽ cho thấy
Trang 8mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến quyết định của sinh viên, giúp nhà trường có thể điều chỉnh và cải thiện các dịch vụ hỗ trợ học tập một cách hiệu quả hơn
Biến kết quả: spending Tổng chi tiêu mỗi tuần cho các không gian tự học mất
phí ngoài trường (VNĐ)
Biến can thiệp:
participation
sử dụng không gian tự học trong trường ( 1: Đã sử dụng , 0: Có ý định sử dụng )
Biến phụ thuộc
allowance Thu nhập cá nhân hàng tháng
(VNĐ)
Nhóm nghiên cứu đề xuất
income Số tiền được chu cấp bởi gia
đình hàng tháng (VNĐ) Nhóm nghiên cứu đềxuất
distance Khoảng cách từ nhà/ trọ tới
trường (km) Nhóm nghiên cứu đềxuất
satisfaction_free Mức độ hài lòng đối với không
gian tự học trong trường (thang
đo Likert)
Nhóm nghiên cứu đề xuất
satisfaction Mức độ hài lòng đối với không
gian tự học mất phí ngoài trường (thang đo Likert
Sirgy, Grewal &
Mangleburg (2000)
frequency_free Tần suất sử dụng không gian tự
học miễn phí trong trường (lần/
tuần)
Collier & Morgan (2008)
Trang 9extracurricular_activities Tham gia hoạt động ngoại
khoá ( 1: Có, 0: Không ) Astin (1993)
space_important Mức độ coi trọng không gian
học tập (Thang đo Likert) Nhóm nghiên cứu đềxuất
spending_study Mức chi tiêu cho việc học tập
nói chung mỗi tuần (VNĐ)
Nhóm nghiên cứu đề xuất
tacdong Tác động của bạn bè trong việc
sử dụng không gian tự học miễn phí trong trường (Thang
đo Likert)
Salisbury, Palmonari, &
Sabatelli (1987)
Bảng 1 Danh sách các biến sử dụng trong mô hình hồi quy
3.3 Phương pháp ghép điểm xu hướng:
Để đánh giá tác động của việc sử dụng không gian tự học miễn phí trong trường đến chi tiêu cho không gian tự học mất phí ngoài trường thì trước tiên nghiên cứu phải ước lượng điểm xu hướng dựa trên nguồn lực của nông hộ thông qua mô hình hồi quy Logit Sau đó, phương ghép tiếp cận ghép điểm xu hướng (PSM) được sử dụng. PSM giúp tạo
ra các cặp sinh viên có điểm xu hướng tương đồng, nhưng một người sử dụng không gian
tự học miễn phí trong trường, người còn lại thì không Việc ghép cặp này giúp kiểm soát các yếu tố khác biệt giữa hai nhóm, từ đó phân tích chính xác hơn tác động của không gian tự học miễn phí đến chi tiêu cho không gian tự học mất phí
Công thức cụ thể để tính toán theo phương pháp ghép cặp điểm xu hướng sẽ được trình bày chi tiết ngay sau đây:
Trong đó ATT (Average treatment effect on the treated) là sự khác biệt giữa chi tiêu của nhóm sử dụng và không sử dụng không gian tự học trong trường Y(1) và Y(0) là chi tiêu của sinh viên thứ i sau khi sử dụng không gian tự học miễn phí trong trường Di là biến thể hiện sử dụng không gian tự học miễn phí, Di = 1 nếu sinh viên đã sử dụng không gian, Di = 0 nếu sinh viên chưa sử dụng không gian này
Trang 10Các phương pháp ghép khác nhau như so sánh cận gần nhất (Nearest neighbor matching – NNM), so sánh hạt nhân (Kernel matching – KM), so sánh bán kính (Radius matching) và
so sánh phân tầng (Stratification matching) (Rosenbaum & Rubin, 1983; Caliendo & Kopeinig, 2008) Trong bài nghiên cứu của nhóm sử dụng phương pháp so sánh hạt nhân (Kernel Matching - KM)