Yêu cầu cần đạt - Năng lực khoa học tự nhiên + Trình bày được một số nguồn năng lượng thông dụng và việc sử dụng chúng trong cuộc sống hằng ngày.. * Liên hệ/ Tích hợp nếu có - Thông q
Trang 1KẾ HOẠCH BÀI DẠY LỚP 5
MÔN: KHOA HỌC NĂNG LƯỢNG VÀ VAI TRÒ CỦA
NĂNG LƯỢNG
Sinh viên kiến tập: Lê Quốc Vinh MSSV: 3122150169 (DGT1222)
Lớp: 5/6 Giáo viên hướng dẫn kiến tập: BÙI THỊ KIM THANH
Năm học: 2024 - 2025
Trang 2KẾ HOẠCH BÀI DẠY Môn học: Khoa học Lớp: 5
Tuần: 7 Số tiết: 1
Tên bài học: Năng lượng và vai trò của năng lượng
Họ và tên: Lê Quốc Vinh
MSSV: 3122150169
Lớp: DGT1222
Thời gian thực hiện: 24/10/2024
I YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1 Năng lực đặc thù
1 Yêu cầu cần đạt
- Năng lực khoa học tự nhiên
+ Trình bày được một số nguồn năng lượng thông dụng và việc sử dụng chúng trong cuộc sống hằng ngày
+ Vận dụng được kiến thức về năng lượng trong cuộc sống thực tế
* Liên hệ/ Tích hợp (nếu có)
- Thông qua bài học mà từ đó hình thành cho HS ý thức trong việc sử dụng tiết kiệm các nguồn năng lượng thiết yếu trong cuộc sống
2 Năng lực chung
- Tự chủ và tự học: thông qua việc thảo luận nhóm và tạo sản phẩm về một số nguồn năng lượng xung quanh em
-Giải quyết vấn đề và sáng tạo: thông qua đề xuất các phương án để giải quyết
vấn đề, tình huống thực tế liên quan đến năng lượng và đưa ra dự đoán nếu không
có các nguồn năng lượng
3 Phẩm chất
- Trung thực: thể hiện qua việc học sinh tự hoàn thành các nhiệm vụ được giao
trong tiết học thông qua sức lực của bản thân
- Trách nhiệm: có ý thức tự tìm hiểu thêm những kiến thức khác liên quan đến
bài học
- Chăm chỉ: Ham hiểu biết, tìm hiểu về năng lượng và vai trò của năng lượng,
vận dụng kiến thức vào cuộc sống
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- GV:
+ Máy chiếu
+ Bảng nhóm
+ Hình ảnh SGK phóng to
+ Bảng khảo sát
Trang 3+ Cốc giấy, dây điện, que gỗ, pin, đèn led, bút màu, kéo
- HS:
+ SGK Khoa học 5 - bộ sách Chân trời sáng tạo
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
A Hoạt động Khởi động (4 phút)
a Mục tiêu:
- Tạo hứng thú và khơi gợi những hiểu
biết đã có của HS về các nguồn năng
lượng
b Phương pháp, hình thức tổ chức:
hoạt động lớp, hoạt động cá nhân
PPDH: đàm thoại, trực quan, thuyết
trình
ĐDDH: máy chiếu, phấn, bảng
Cách tiến hành:
- GV giới thiệu về chủ đề Năng lượng để
HS có sự hiểu biết tổng quan, tạo hứng
khởi bước vào khám phá các nội dung sẽ
học ở chủ đề này
- GV cho HS chuẩn bị một bài thuyết
trình ngắn về thực phẩm giàu năng lượng
mà mình đã học ở lớp 4 và một số nguồn
năng lượng khác có ở xung quanh HS
- GV yêu cầu một vài HS trình bày bài
thuyết trình của mình trước lớp
- GV dự kiến nội dung thuyết trình của
HS
- HS chú ý lắng nghe
- Học sinh có thể sử dụng hình ảnh, mô hình hoặc hình vẽ để minh họa trong bài thuyết trình
- HS xung phong trình bày
- Những thức ăn giàu năng lượng mà em
đã học ở môn Khoa học lớp 4: cơm, thịt, trứng, sữa,
+ Một số nguồn năng lượng khác: mặt trời, gió, nước chảy,
~ “Hôm nay mình sẽ trình bày về năng
lượng từ sữa Sữa là một thực phẩm
giàu năng lượng và rất tốt cho sức khỏe
Nó cung cấp nhiều chất dinh dưỡng quan trọng như protein, canxi, và
Trang 4- GV yêu cầu một vài HS khác nhận xét
phần trình bày của các bạn
- GV nhận xét và dẫn dắt vào bài học
“Năng lượng và vai trò của năng lượng”
- GV cho HS đọc nối tiếp tên bài
- GV viết tên bài lên bảng
ð Giáo viên rút ra kết luận: “Như vậy,
thông qua phần khởi động, các em đã
nhớ lại được các nguồn năng lượng đã
học ở lớp 4 Ngoài các nguồn năng
lượng đó thì đến với bài học ngày hôm
nay các em sẽ được tìm hiểu thêm các
loại năng lượng khác nữa Các em hãy
chú ý tập trung nhé!”
vitamin D Uống sữa giúp cơ thể chúng
ta có năng lượng để học tập, vui chơi và vận động Sữa cũng giúp xương chắc khỏe và phát triển tốt hơn Vì vậy, uống sữa hàng ngày là một cách tuyệt vời để
bổ sung năng lượng cho cơ thể Cảm ơn các bạn đã lắng nghe!”
~ “Hôm nay, mình sẽ nói về năng lượng
từ mặt trời Mặt trời là nguồn năng
lượng tự nhiên vô tận Tấm pin năng lượng mặt trời hấp thụ ánh sáng mặt trời và biến đổi nó thành điện năng Nguồn năng lượng này sạch, không gây
ô nhiễm và có thể sử dụng để thắp sáng nhà cửa, sưởi ấm nước và thậm chí là chạy ô tô Nếu chúng ta sử dụng nhiều hơn năng lượng mặt trời, chúng ta có thể giảm sự phụ thuộc vào các nguồn nhiên liệu hóa thạch và bảo vệ môi trường Cảm ơn các bạn đã lắng nghe!”
- HS nhận xét lẫn nhau
- HS chú ý lắng nghe
- HS đọc nối tiếp
B Hoạt động Khám phá và Luyện tập: (24 phút)
1 Hoạt động 1: Tìm hiểu một số nguồn năng lượng (10 phút)
Trang 5a Mục tiêu:
- HS nêu được một số nguồn năng lượng
thông dụng
- HS tìm hiểu và nêu được một số nguồn
năng lượng có ở địa phương
b Phương pháp, hình thức tổ chức:
hoạt động lớp, hoạt động cá nhân, hoạt
động nhóm
PPDH: đàm thoại, trực quan, làm việc
nhóm
ĐDDH: máy chiếu, tranh ảnh liên quan
đến bài học:
Cách tiến hành:
- GV dẫn dắt: “Năng lượng có vai trò rất
quan trọng Trong cuộc sống có nhiều
nguồn năng lượng khác nhau”
- GV chia nhóm thành nhóm bốn HS
- GV tổ chức cho các nhóm quan sát các
hình 1, 2, 3, 4, 5 (SGK trang 26), đọc nội
dung trong các hộp thông tin và yêu cầu
HS thảo luận để thực hiện nhiệm vụ: Kể
tên các nguồn năng lượng có trong hình
- GV mời hai nhóm trình bày kết quả thảo
luận
- GV tổ chức cho các nhóm nhận xét lẫn
nhau
- GV nhận xét và hướng dẫn HS rút ra kết
luận: “Một số nguồn năng lượng thông
dụng được sử dụng trong cuộc sống như
thức ăn, củi, than, dầu mỏ, mặt trời, gió,
nước, điện, ”
- GV phát cho HS các phiếu khảo sát
- HS chú ý lắng nghe
- HS chia nhóm
- HS trả lời:
+ Nguồn năng lượng ở Hình 1: Mặt trời + Nguồn năng lượng ở Hình 2: Thức
ăn
+ Nguồn năng lượng ở Hình 3: Củi, than
+ Nguồn năng lượng ở Hình 4: Xăng, dầu
+ Nguồn năng lượng ở Hình 5: Gió, nước
- Đại diện hai nhóm lên trình bày
- Các nhóm khác nhận xét và bổ sung (nếu có)
Trang 6Nguồn
năng lượng
Đánh dấu (X) nếu có
phương em
Cách sử dụng
Năng
lượng mặt
trời
Năng
lượng gió
Năng
lượng nước
(thuỷ điện)
Năng
lượng hoá
thạch (than,
dầu)
Năng
lượng sinh
học (rác,
thực vật)
- GV dự kiến câu trả lời của HS Nguồn
năng lượng
Đánh dấu (X) nếu có
phương em
Cách sử dụng
Năng lượng mặt trời
X
Dùng để lắp đặt các tấm pin năng lượng trên máy nhà Năng
lượng gió Năng lượng nước (thuỷ điện)
X
Cung cấp điện cho
Trang 7- GV cho các bạn HS lên chia sẻ trước
lớp
- GV tổng kết lại các phiếu khảo sát và
yêu cầu HS nhắc lại một số nguồn năng
lượng được sử dụng thông dụng trong
cuộc sống
ð Giáo viên rút ra kết luận: “Thông qua
hoạt động này, thầy nhận xét rằng lớp
chúng ta đã làm việc nhóm khá tốt Điển
hình đó là các em đã trình bày rõ ràng
về các nguồn năng lượng cũng như liên
hệ được với ở địa phương Các em hãy
tiếp tục phát huy nhé!”
nhà máy thuỷ điện Năng
lượng hoá thạch (than, dầu)
X
Cung cấp xăng dầu cho máy máy và ô
tô
Năng lượng sinh học (rác, thực vật)
Có thể dùng rác thải sinh học để tạo
ra phân bón hoặc khí sinh học
(biogas) cho việc đun nấu cho gia đình
- HS chia sẻ trước lớp
- HS thực hiện theo hiệu lệnh của
GV
2 Hoạt động 2: Tìm hiểu vai trò của năng lượng trong đời sống (7 phút)
Trang 8a Mục tiêu:
- HS nêu được vai trò của năng lượng
trong đời sống
b Phương pháp, hình thức tổ chức:
hoạt động lớp, hoạt động nhóm
PPDH: đàm thoại, trực quan, làm việc
nhóm
ĐDDH: máy chiếu, tranh ảnh liên quan
đến bài học:
Cách tiến hành:
- GV tổ chức cho HS quan sát hình 6
(SGK trang 27) và yêu cầu HS thảo luận
nhóm đôi để thực hiện nhiệm vụ: Cho
biết tên nguồn năng lượng cung cấp cho
hoạt động của con người, động vật, thực
vật, máy móc, có trong hình vào bảng
nhóm
- GV dự kiến câu trả lời của các nhóm
- GV yêu cầu các nhóm treo bảng nhóm
lên bảng và mời đại diện hai nhóm trình
bày kết quả thảo luận trước lớp
- GV tổ chức cho các nhóm nhận xét lẫn
nhau
- GV nhận xét chung
- HS quan sát hình và thực hiện nhiệm
vụ
- HS trả lời + Năng lượng cung cấp cho hoạt động của con người: mặt trời, thức ăn, nước uống,
+ Năng lượng cung cấp cho động vật: thức ăn, nước,
+ Năng lượng cung cấp cho thực vật: mặt trời, nước,
+ Năng lượng cho máy móc:
~ Quạt: năng lượng điện
~ Máy gặt lúa: xăng, dầu,
~ Pin mặt trời: mặt trời
- Các nhóm treo bảng nhóm lên bảng
- Các nhóm nhận xét và bổ sung (nếu có)
- HS chú ý lắng nghe
Trang 9- GV yêu cầu các nhóm trả lời câu hỏi:
“Vậy con người đã sử dụng năng lượng
vào những việc gì trong cuộc sống hằng
ngày?”
- GV mời hai nhóm trình bày kết quả thảo
luận
- GV tổ chức cho các nhóm nhận xét lẫn
nhau
- GV nhận xét, đánh giá kết quả làm việc
của các nhóm và hướng dẫn HS rút ra kết
luận: “Mọi hoạt động của con người,
thực vật, động vật, phương tiện máy móc
đều cần đến nguồn năng lượng”
ð Giáo viên rút ra kết luận: “Năng
lượng đóng vai trò rất quan trọng trong
đời sống của con người Chúng là một
phần không thể thiếu của cuộc sống
chúng ta Để có thể sử dụng năng lượng
một cách lâu dài, ta cần phải có những
kế hoạch cũng như hành động thiết
thực nếu không “nguồn sống ấy” sẽ cạn
kiệt mất.”
- HS trả lời: Con người đã sử dụng năng lượng cho những việc như: lao động, học tập, vui chơi,
- Đại diện các nhóm trình bày
- Các nhóm nhận xét và bổ sung (nếu có)
3 Hoạt động 3: Cùng thảo luận (7 phút)
a Mục tiêu:
- HS củng cố kiến thức về vai trò của
năng lượng trong đời sống
b Phương pháp, hình thức tổ chức:
hoạt động lớp, hoạt động cá nhân, hoạt
động nhóm
PPDH: đàm thoại, trực quan, làm việc
nhóm, thực hành
ĐDDH: máy chiếu, tranh ảnh liên quan
đến bài học, dụng cụ để làm đèn ngủ
Cách tiến hành:
- GV chuẩn bị dụng cụ để làm mô hình
đèn ngủ: Cốc giấy, dây điện, que gỗ, pin,
đèn led, bút màu, kéo
Trang 10- GV hướng dẫn HS cách làm mô hình
đèn ngủ:
+ Quy trình làm đèn ngủ gồm 4 bước như
sau:
~ Bước 1:Lắp thân đèn vào đế đèn
~ Bước 2: Nối bóng đèn với nguồn điện
~ Bước 3: Kết nối các bộ phận với nhau
~ Bước 4: Trang trí đèn ngủ
- GV tổ chức cho HS thực hành theo
nhóm bốn trong năm phút
- GV dự kiến sản phẩm của HS
- GV mời hai nhóm lên trình bày sản
phẩm của mình trước lớp
- GV tổ chức cho các nhóm nhận xét lẫn
nhau
- GV gợi mở: “Các em hãy thử nghĩ xem,
khi không có điện, điều gì sẽ không hoạt
động nữa? Làm thế nào chúng ta có thể
sử dụng đèn, quạt, máy lạnh, hay thậm
chí là điện thoại và máy tính?”
- GV mời HS nói về vai trò của năng
lượng điện trong đời sống Từ đó khẳng
định điện rất quan trọng và chúng ta cần
sử dụng một cách tiết kiệm
- GV kết luận: “Không những là năng
lượng điện mà những loại năng lượng
- HS chú ý quan sát
- HS chú ý tập trung thực hiện
- HS chú ý lắng nghe
- Các nhóm nhận xét và bổ sung (nếu có)
Trang 11khác như năng lượng hoá thạch, năng
lượng nước, cũng đang rất cần chúng
ta quan tâm vào bảo vệ Chúng ta cần sử
dụng một cách tiết kiệm Nếu phung phí
thì chắc chắn sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng
đến cuộc sống của con người.”
- GV cho HS xem video về cách tiết kiệm
năng lượng điện
https://youtu.be/HQxuC4MEXH8?si=-0PZMP5he1N0MIDg
- GV hướng dẫn HS rút ra những bài học
riêng cho bản thân
ð Giáo viên rút ra kết luận: “Thông
qua hoạt động cùng thảo luận, thầy
nhận xét rằng lớp chúng ta đã thấy rõ
được tầm quan trọng của các nguồn
năng lượng cũng như là cách tiết kiệm
những nguồn năng đấy Việc các em sử
dụng hiệu quả các nguồn năng lượng sẽ
giúp ích rất nhiều cho thế hệ mai sau.”
- HS chú ý quan sát
C Hoạt động Vận dụng: Xử lý tình huống (5 phút)
a Mục tiêu:
- HS vận dụng được kiến thức về vai trò
của năng lượng để xử lí một số tình huống
trong cuộc sống
b Phương pháp, hình thức tổ chức:
hoạt động lớp, hoạt động cá nhân, hoạt
động nhóm
PPDH: đàm thoại, trực quan, khăn trải
bàn
ĐDDH: máy chiếu, tranh ảnh liên quan
Cách tiến hành:
- GV chia lớp thành các nhóm bốn
- GV sử dụng phương pháp khăn trải bàn
cho các nhóm thảo luận
- HS tiến hành chia nhóm
Trang 12- GV chỉ định một trong hai tình huống ở
các hình 7, 8 (SGK trang 28) cho từng
nhóm
- GV mời bốn nhóm trình bày kết quả
mình thảo luận trước lớp
- GV dự kiến câu trả lời của HS
- GV tổ chức cho các nhóm nhận xét lẫn
nhau
- GV mời hai bạn HS đọc nội dung ở mục
Em tìm hiểu thêm (SGK trang 28) để có
thêm kiến thức về việc phân loại năng
lượng
- GV gợi ý và dẫn dắt để HS nêu được các
từ khoá trong bài: Nguồn năng lượng; Vai
trò của năng lượng
ð Giáo viên rút ra kết luận: “Qua hoạt
động xử lý tình huống, thầy thấy được
rằng lớp mình đã có những ý kiến,
phương án giải quyết rất tốt và thực tế
Điều này chứng tỏ được rằng các em đã
làm việc nhóm rất hiệu quả Thầy khen
các em!”
- HS chú ý theo hiệu lệnh của GV
- Đại diện các nhóm trình bày
- HS trả lời:
+ Hình 7: Bạn cần sạc đủ pin cho đèn bàn hoặc chuẩn bị đủ nến, để có thể thắp sáng khi cần thiết
+ Hình 8: Bạn cần ăn, uống đầy đủ chất dinh dưỡng,
- Các nhóm khác nhận xét và bổ sung (nếu có)
- HS đọc nội dung ở mục Em tìm hiểu thêm
- HS nêu được từ khóa trong bài
D Hoạt động nối tiếp (2 phút )
Trang 13a Mục tiêu:
- HS vận dụng được kiến thức về vai trò
của năng lượng để xử lí một số tình huống
trong cuộc sống
b Phương pháp, hình thức tổ chức:
hoạt động lớp, hoạt động cá nhân, hoạt
động nhóm
PPDH: đàm thoại, trực quan, kĩ thuật
321
ĐDDH: máy chiếu, tranh ảnh liên quan
Cách tiến hành:
- GV yêu cầu HS viết ra:
+ 3 điều các em đã học được trong bài
+ 2 câu hỏi các em vẫn còn thắc mắc hoặc
cần làm rõ
+ 1 điều mà các em thấy thú vị nhất trong
bài học
- GV mời hai HS lên chia sẻ trước lớp
- GV dự kiến câu trả lời của HS
- HS viết nhanh vào giấy
- 3 điều em đã học được trong bài:
+ Em được hiểu thêm về các loại năng lượng
+ Vai trò của năng lượng trong đời sống + Cách sử dụng hiệu quả các nguồn năng lượng
- 2 câu hỏi em vẫn còn thắc mắc hoặc cần làm rõ:
Câu hỏi 1: Tại sao khi sử dụng nhiều
thiết bị điện cùng lúc, điện trong nhà có thể bị quá tải?
Câu hỏi 2: Tại sao chúng ta cần phải sử
dụng tiết kiệm các nguồn năng lượng
- 1 điều em thấy thú vị nhất trong bài học:
+ Điều thú vị: Em thấy thú vị nhất là
năng lượng mặt trời có thể được thu thập
và biến đổi thành điện Em đã biết rằng
có những tấm pin mặt trời được gắn trên
Trang 14- GV giải đáp thắc mắc cho HS (nếu có)
ð Giáo viên rút ra kết luận: “Kết thúc
bài học ngày hôm nay, thầy nhận xét
rằng lớp chúng ta đã cùng nhau tham
gia bàn luận rất tốt Đồng thời thông
qua các ghi chú, thầy thấy rằng lớp ta
đã rất quan tâm đến các nguồn năng
lượng được nói đến, minh chứng cho sự
tập trung đó là các em đã có cho mình
những thắc mắc, băn khoăn về bài học
Thật đáng khen Các em tự thưởng cho
mình một tràn pháo tay nhé!”
mái nhà để cung cấp điện cho gia đình
mà không cần dùng điện từ lưới điện
- HS chú ý lắng nghe
IV ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY:
V PHỤ LỤC TIẾT DẠY
