Đề tài huy Động vốn của doanh nghiệp thông qua phát hành trái phiếu

Khi mua một trái phiếu, nhà đầu tư cho tổ chức phát hành vay một mức vốn tương ứng với mệnh giá của trái phiếu và nhận được khoản lãi định kỳ theo tỷ lệ lãi xuất nhất định không phụ thuộ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH

THI KẾT THÚC HỌC PHẦN TÊN HỌC PHẦN: LUẬT KINH DOANH

ĐỀ TÀI: HUY ĐỘNG VỐN CỦA DOANH NGHIỆP THÔNG QUA PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH

KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

BÀI TIỂU LUẬN

ĐỀ TÀI:

HUY ĐỘNG VỐN CỦA DOANH NGHIỆP THÔNG QUA

PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU

Sinh viên thực hiện : Lý Ngọc Tuấn

Mã sinh viên : 88234020216

Học phần : Luật Kinh Doanh

Mã học phần :

Giảng viên phụ trách : ThS Dương Mỹ An

Thành phố Hồ Chí Minh, Tháng 06 năm 2024

LỜI MỞ ĐẦU

Huy động vốn bằng trái phiếu là một trong các hình thức huy động vốn được sử dụng trong kinh doanh và đầu tư Các vấn đề liên quan đến việc doanh nghiệp huy động vốn bằng trái phiếu được quy định tại Luật chứng khoáng 2019, Nghị định 155/2020/NĐ-CP và các văn bản liên quan

Trong bối cảnh mới đầy khó khăn và thách thức của nền kinh tế ngày nay, việc

phát triển thị trường tài chính với cơ cấu hoàn chỉnh, được quản lí và hoạt động hiệu quả là định hướng lớn được Đảng, Nhà nước đặt ra nhằm thực hiện chủ trương phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Quá trình sửa đổi, bổ sung Điều luật và Nghị Định theo định hướng và chủ trương của Đảng, Nhà nước đã tạo ra một nền tảng pháp lí ngày càng hoàn thiện cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam phát triển Nhờ đó, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đã có nhiều sự phát triển trong thời gian gần đây, về cả doanh nghiệp và khối lượng phát hành cũng như nhà đầu tư Tuy nhiên, thị trường cũng bộc lộ những vấn đề về minh bạch thông tin, tuân thủ các quy định pháp luật của doanh nghiệp phát hành và các cam kết với nhà đầu tư Đây là những vấn đề cần được khắc phục kịp thời để thị trường trái phiếu phát huy vai trò và chức năng của mình trong thị trường tài chính Việt Nam Cùng với sự

phát triển đồng bộ của các doanh nghiệp việc huy động vốn trong các doanh nghiệp thông qua phát hành trái phiếu trở nên vô cùng quan trọng và cần thiết Chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu sâu hơn về trái phiếu và việc huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu, bài tiểu luận này hy vọng sẽ đóng góp vào việc hiểu rõ hơn về trái phiếu là gì? Cách thức, trình tự, thủ tục chào bán trái phiếu theo đúng thủ tục và quy định của pháp luật Từ đó xây dựng một môi trường kinh doanh ổn định, phát triển bền vững Mục tiêu nghiên cứu của tiểu luận là tìm hiểu về trái phiếu, cách thức phát hành và chào bán trái phiếu riêng lẻ của các doanh nghiệp

Phạm vi nghiên cứu bao gồm các doanh nghiệp được phát hành trái phiếu theo quy định của Pháp Luật Việt Nam Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong tiểu luận

sẽ bao gồm phân tích tài liệu pháp lý dựa trên cơ sở pháp luật quy định và nghiên cứu các trường hợp thực tế

LỜI CẢM ƠN

Trong tiểu luận này, em muốn bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến tất cả những người đã hỗ trợ trong quá trình nghiên cứu và viết về chủ đề "Huy động vốn của doanh nghiệp thông qua phát hành trái phiếu"

Em muốn bày tỏ lòng biết ơn đến Quý thầy cô giảng viên bộ môn Luật kinh doanh đã dành thời gian và kiến thức để hỗ trợ và hướng dẫn em trong quá trình nghiên cứu Đặc biệt, em muốn gửi lời cảm ơn đến giảng viên Ths Dương Mỹ An vớ

i sự chia sẻ kiến thức, góc nhìn và kinh nghiệm của cô về chủ đề này cũng như các thông tin được cung cấp đã rất quý báu, giúp em hiểu rõ hơn về các tình huống thực tế

và thúc đẩy quá trình nghiên cứu chủ đề Sự động viên và sự chỉ dẫn của cô không chỉ giúp em có cái nhìn sâu sắc hơn về chủ đề mà còn giúp em phát triển kỹ năng nghiên cứu và phân tích Với lòng biết ơn chân thành, em hi vọng rằng tiểu luận này sẽ đóng góp vào việc nâng cao hiểu biết và giải quyết các vấn đề về huy động vốn bằng trái phiếu trong các doanh nghiệp, góp phần vào sự phát triển bền vững của cộng đồng doanh nghiệp

Em xin chân thành cảm ơn!

1 Trái phiếu

- Trái phiếu là loại chứng khoáng xác nhận nghĩa vụ nợ của tổ chức phát hành phải trả cho người sở hữu trái phiếu Khi mua một trái phiếu, nhà đầu tư cho tổ chức phát hành vay một mức vốn (tương ứng với mệnh giá của trái phiếu) và nhận được khoản lãi định kỳ theo tỷ lệ lãi xuất nhất định không phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của công ty

- Người phát hành trái phiếu có thể là doanh nghiệp (trái phiếu doanh nghiệp) hoặc tổ chức chính quyền như: Chính Phủ (công trái hay trái phiếu chính phủ), kho bạc nhà nước (trái phiếu kho bạc)

- Trái phiếu là loại chứng khoán có kỳ hạn từ 1 năm trở lên do doanh nghiệp phát hành, xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với một phần nợ của tổ chức phát hành Mệnh giá của trái phiếu chào bán ra công chúng là 100 nghìn đồng và bội số của 100 nghìn đồng

3 Các loại trái phiếu:

- Trái phiếu niêm yết: Là các trái phiếu được đăng ký, lưu ký tập trung tại trung tâm lưu ký chứng khoán và được giao dịch trên sàn giao dịch chứng khoán tập trung như HOSE hoặc HNX Các giao dịch trái phiếu sẽ tuân theo quy định của Sở GDCK niêm yết

- Trái phiếu OTC: Là các trái phiếu được giao dịch trên thị trường phi tập trung

và việc giao dịch trái phiếu được tiến hành dựa trên thỏa thuận giữa các nhà đầu tư với nhau theo nguyên tắc “thuận mua vừa bán”

Các loại trái phiếu trên còn được phân chia theo các tiêu chí sau:

a Phân chia theo chủ thể phát hành:

- Trái phiếu chính phủ: Do chính phủ phát hành để huy động tiền nhàn rỗi trong nhân dân và các tổ chức kinh tế, xã hội Chính phủ luôn được coi là nhà phát hành có

uy tín nhất trên thị trường Vì vậy, trái phiếu do Chính Phủ phát hành luôn được coi

là loại chứng khoáng có ít rủi ro nhất

- Trái phiếu của ngân hàng và các tổ chức tài chính: Do các ngân hàng và các tổ chức tài chính phát hành để phục vụ các mục đích hoạt động kinh doanh như tăng vốn điều lệ, thực hiện dự án,

- Trái phiếu doanh nghiệp: Do các doanh nghiệp (bao gồm doanh nghiệp nhà nước, công ty cổ phần và công ty trách nhiệm hữu hạn) phát hành để phục vụ các mục đích hoạt động kinh doanh như tăng vốn điều lệ, thực hiện dự án,

b Phân chia theo lợi tức trái phiếu:

- Trái phiếu có lãi suất biến đổi (lãi suất thả nổi): Là trái phiếu mà lợi tức thay đổi theo từng thời kỳ, khoản lợi tức này được tính theo mức lãi suất biến đổi theo lãi suất tham chiếu

- Trái phiếu có lãi suất cố định: Là trái phiếu mà lợi tức được xác định theo một

tỷ lệ phần trăm cố định tính theo mệnh giá trái phiếu

- Trái phiếu có lãi xuất bằng không: Là trái phiếu không trả lãi cho nhà đầu tư Tuy nhiên, nhà đầu tư được mua với giá thấp hơn mệnh giá và được hoàn trả bằng mệnh giá khi giữ đến thời gian đáo hạn

c Phân chia theo tính chất trái phiếu:

- Trái phiếu chuyển đổi: Là loại trái phiếu do công ty cổ phần phát hành, có thể chuyển đổi thành cổ phiếu phổ thông của chính tổ chức phát hành theo điều kiện, điều khoản đã được xác định tại phương án phát hành trái phiếu

- Trái phiếu kèm chứng quyền: Là loại trái phiếu được công ty cổ phần phát hành kèm theo chứng quyền, cho phép người sở hữu chứng quyền được mua một số

cổ phiếu phổ thông của tổ chức phát hành theo điều kiện, điều khoảng đã được xác định tại phương án phát hành trái phiếu

- Trái phiếu không chuyển đổi, không kèm chứng quyền: Là trái phiếu không

đi kèm với quyền chuyển đổi thành cổ phần của doanh nghiệp phát hành, và không đi kèm quyền được mua cổ phần của doanh nghiệp phát hành

d Phân chia theo tính chất đảm bảo thanh toán:

- Trái phiếu có tài sản bảo đảm: Là loại trái phiếu được bảo đảm thanh toán toán bộ hoặc một phần lãi, gốc khi đến hạn bằng tài sản của tổ chức phát hành hoặc tài sản của bên thứ ba theo quy định của Pháp Luật về giao dịch bảo đảm hoặc được bảo lãnh thanh toán theo quy định của Pháp Luật

- Trái phiếu không có tài sản đảm bảo: Là loại trái phiếu không được đảm bảo thanh toán toàn bộ hoặc một phần gốc, lãi bằng tài sản của tổ chức phát hành hoặc bên thứ ba hoặc bảo lãnh thanh toán của tổ chức tài chính tín dụng

4 Ưu điểm khi doanh nghiệp huy động vốn bằng trái phiếu:

+ Ưu điểm:

- Lợi tức được giới hạn ở mức độ nhất định, thường thấp hơn cổ phiếu ưu đãi

- Lợi tức được trừ vào thu nhập chịu thuế khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp

- Không phải chia sẽ quyền quản lý và quyền kiểm soát doanh nghiệp cho các trái chủ

- Không phải chia sẽ quyền phân chia lợi nhuận cao cho các trái chủ

- Chi phí phát hành trái phiếu thường thấp hơn so với cổ phiếu thường và cổ phiếu ưu đãi

+ Nhược điểm:

- Phải trả nợ gốc đúng hạn (khác với cổ phiếu ưu đãi thì không bắt buộc phải trả lợi tức cố định đúng hạn mà có thể trì hoãn sang kỳ sau)

- Buộc phải trả lợi tức cố định đúng thời hạn đã quy định trước

- Tăng hệ số nợ của doanh nghiệp

5 Điều kiện phát hành trái phiếu để doanh nghiệp huy động vốn từ bên ngoài

Điều kiện phát hành trái phiếu để doanh nghiệp huy động vốn từ bên ngoài được quy định tại khoản 3 Điều 15 Luật Chứng Khoán 2019 được hướng dẫn bởi Điều 19, Điều 26 Nghị định 155/2020/NĐ-CP về điều kiện chào bán trái phiếu ra công chúng bao gồm:

- Doanh nghiệp có mức vốn điều lệ đã góp tại thời điểm đăng ký chào bán từ 30 tỷ đồng trở lên tính theo giá trị ghi trên sổ kế toán;

- Hoạt động kinh doanh của năm liền trước năm đăng ký chào bán phải có lãi, đồng thời không có lỗ lũy kế tính đến năm đăng ký chào bán; không có các khoản nợ phải trả quá hạn trên 01 năm;

- Có phương án phát hành, phương án sử dụng và trả nợ vốn thu được từ đợt chào bán được Đại hội đồng cổ đông hoặc Hội đồng quản trị hoặc Hội đồng thành viên hoặc chủ sở hữu công ty thông qua;

- Có cam kết thực hiện nghĩa vụ của tổ chức phát hành đối với nhà đầu tư về điều kiện phát hành, thanh toán, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư và các điều kiện khác;

- Có công ty chứng khoán tư vấn hồ sơ đăng ký chào bán trái phiếu ra công chúng, trừ trường hợp tổ chức phát hành là công ty chứng khoán;

- Đáp ứng quy định tại điểm e khoản 1 Điều 15 Luật Chứng Khoán 2019;

- Có kết quả xếp hạng tín nhiệm đối với tổ chức phát hành trái phiếu theo quy định của Chính phủ về các trường hợp phải xếp hạng tín nhiệm và thời điểm áp dụng;

- Tổ chức phát hành phải mở tài khoản phong tỏa nhận tiền mua trái phiếu của đợt chào bán;

- Tổ chức phát hành có cam kết và phải thực hiện niêm yết trái phiếu trên hệ thống giao dịch chứng khoán sau khi kết thúc đợt chào bán

Đối với chào bán trái phiếu ra công chúng bằng đồng Việt Nam của tổ chức tài chính quốc tế phải đáp ứng các điều kiện sau:

- Tổ chức phát hành là tổ chức tài chính quốc tế quy định của pháp luật về các tổ chức tín dụng mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên

- Trái phiếu chào bán là trái phiếu có kỳ hạn không dưới 10 năm

- Có phương án phát hành và phương án sử dụng toàn bộ số tiền huy động được từ đợt chào bán trái phiếu ra công chúng cho các dự án tại Việt Nam được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định của pháp luật

- Tổng số tiền huy động từ đợt chào bán tại Việt Nam không vượt quá 30% tổng vốn đầu tư của dự án

- Có cam kết thực hiện nghĩa vụ của tổ chức phát hành đối với nhà đầu tư về điều kiện phát hành, thanh toán, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư và các điều kiện khác

- Có cam kết thực hiện niêm yết trái phiếu trên hệ thống giao dịch chứng khoán sau khi kết thúc đợt chào bán

IV LỢI ÍCH KHI ĐẦU TƯ TRÁI PHIẾU DOANH NGHIỆP

Thị trường đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp tăng trưởng vượt bậc trong thời gian qua Điều này đồng nghĩa với việc sức hấp dẫn của kênh đầu tư này vô cùng lớn, các giao dịch trái phiếu doanh nghiệp giúp nhà đầu tư hưởng lợi khá nhiều mặt, cụ thể

- Lãi suất của trái phiếu doanh nghiệp cao hơn lãi suất tiền gửi.

- So với cổ phiếu, trái phiếu có độ rủi ro thấp hơn Nếu trong trường hợp doanh nghiệp

có nguy cơ vỡ nợ hoặc giải thể, các nhà đầu tư trái phiếu sẽ được ưu tiên thanh toán

nợ trước tiên

- Tính thanh khoản của trái phiếu cao, có thể linh hoạt mua đi bán lại với mức lãi suất thực nhận trong thời gian đầu tư

- Có thể dùng khoản tiền nhận được từ lãi suất định kỳ để tái đầu tư

- Trường hợp giá trái phiếu tăng, lãi suất sẽ được cộng dồn vào giá vốn

* Trái phiếu doanh nghiệp:

- Vai trò của nhà đầu tư: Trái chủ

- Lãi xuất: Được biết trước, theo quy định ban đầu khi doang nghiệp phát hành

- Mức độ linh hoạt khi chuyển nhượng: Được chuyển nhượng, tùy theo quy định từng thời kỳ

- Kỳ hạn: Dài hạn, từ 2 - 10 năm

- Mức độ bảo toàn vốn: Trung bình

- Phương thức nhận tiền: Nhận lãi định kỳ, vốn gốc khi đáo hạn

- Những yếu tố quyết định khi đầu tư: Thương hiệu doanh nghiệp uy tín, tình hình kinh doanh của doanh nghiệp, khả năng trả nợ của doanh nghiệp

TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Cô Dương Mỹ An – Slide bài giảng bộ môn Luật kinh doanh Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh

- Luật chứng khoáng 2019

- Luật doanh nghiệp

- Nghị định 65/2020/NĐ-CP

- Nghị định 153/2020/NĐ-CP

- Nghị định 155/2020/NĐ-CP

- Nghị định 158/2020/NĐ-CP