Tuy nhiên, hiện nay hoạt động tự học, tự nghiên cứu của sinh viên nói chung, trong đó có sinh viên trường Đại học Hoa Lư học môn Bóng chuyền là nội dung trong chương trình môn học Giáo d
Tính cấp thiết của đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh tầm quan trọng của tự học, coi đó là cốt lõi trong quá trình học tập Tự học không chỉ là bản chất của con người mà còn là con đường phát triển cá nhân và dân tộc, đồng thời là động lực chính cho giáo dục và đào tạo Trong bối cảnh đào tạo đại học, hoạt động tự học và tự nghiên cứu của sinh viên trở thành nhiệm vụ thiết yếu, là yêu cầu bắt buộc với một tỷ lệ thời gian nhất định trong chương trình học theo tín chỉ.
Trong quá trình học đại học, tự học đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng học tập và đào tạo Tự học không chỉ phát huy tính tự giác mà còn khuyến khích sinh viên tích cực chiếm lĩnh tri thức Vì vậy, việc bồi dưỡng năng lực tự học cho sinh viên là cần thiết trong các trường đại học Chỉ khi tự học và tự bồi đắp tri thức qua nhiều phương thức, sinh viên mới có thể khắc phục được những thiếu hụt về kiến thức khoa học và từ đó, tự tin hơn trong cuộc sống và công việc nhờ vào năng lực toàn diện của bản thân.
Bóng chuyền là môn thể thao tập thể yêu cầu sự phối hợp chiến thuật cao, đòi hỏi người chơi có óc quan sát và tinh thần đồng đội Để nâng cao thành tích và hoàn thiện kỹ thuật, người tập cần kiên trì tự luyện tập, điều này không chỉ phát triển thể lực mà còn rèn luyện phẩm chất tâm lý và ý chí Sự đa dạng trong kỹ năng và kỹ thuật thi đấu giúp phát triển các tố chất thể lực như sức nhanh, sức mạnh, sức bền, và tính khéo léo Tự tập luyện bóng chuyền cũng góp phần hình thành lòng dũng cảm, tính kiên định, và kỷ luật cho người tập Để đạt thành tích tốt, giảng viên cần đặt ra yêu cầu rõ ràng cho sinh viên, bao gồm việc thành thạo kỹ năng, đảm bảo khối lượng vận động và nâng cao thành tích Việc tổ chức giảng dạy hợp lý và khuyến khích hình thức tự tập luyện phong phú sẽ giúp sinh viên hứng thú hơn với môn thể thao này.
Hoạt động tự học và tự nghiên cứu của sinh viên trường Đại học Hoa Lư trong môn Bóng chuyền hiện nay chỉ đạt mức độ cơ bản, với sự thiếu ý thức trong tập luyện và sự nghèo nàn về hình thức tự rèn luyện Kết quả học tập môn Bóng chuyền trong những năm qua cũng chỉ ở mức đạt, do sinh viên chưa tự giác tập luyện và chưa nhận thức được tầm quan trọng của môn học, dẫn đến thái độ thụ động và phụ thuộc vào giảng viên Để nâng cao chất lượng tự học môn Bóng chuyền, cần có những biện pháp khoa học và hiệu quả, phù hợp với đặc thù môn học trong bối cảnh đổi mới phương thức đào tạo Xuất phát từ thực trạng này, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Biện pháp nâng cao chất lượng tự học môn Bóng chuyền của sinh viên Trường Đại học Hoa Lư.”
2.Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài
* Các nghiên cứu về vấn đề tự học trên thế giới
Tự học đã được thực hiện từ rất sớm, trước khi giáo dục trở thành một ngành khoa học thực sự Montaigne từng khuyên rằng giáo viên nên để học trò tự học và phát triển theo khả năng của mình Từ thế kỷ XVII, nhiều nhà giáo dục như J.AComensky, G.Brousseau, J.H Pestalozzi, và A.Disterweg đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển trí tuệ độc lập và sáng tạo của sinh viên thông qua tự khám phá Vào đầu thế kỷ XX, với sự phát triển của tâm lý học hành vi, nhiều phương pháp dạy học mới đã ra đời, khẳng định vai trò quan trọng của học sinh trong quá trình học tập Tuy nhiên, những phương pháp này cũng đặt ra yêu cầu cao về điều kiện học tập và giảng dạy, khiến cho việc triển khai chúng trở nên khó khăn Từ giữa những năm 1970, đã có nhiều tài liệu đề cập đến vấn đề này.
Sau chiến tranh thế giới thứ II, khoa học giáo dục đã có nhiều tiến bộ đáng kể, đặc biệt là sự kết hợp giữa dạy học truyền thống và các phương pháp dạy học hiện đại Trong giai đoạn này, các nhà giáo dục ở Mỹ và Tây Âu đã thống nhất khẳng định vai trò quan trọng của người học trong quá trình dạy học, đồng thời cũng nhấn mạnh vai trò của người thầy cùng với các phương pháp và phương tiện dạy học Những nghiên cứu này đã được triển khai theo nhiều hướng khác nhau, góp phần làm phong phú thêm lĩnh vực giáo dục.
Nghiên cứu về tự học đã làm sáng tỏ nguồn gốc và bản chất của nó, với các tác giả như H.F.Dobrưnhin, L.M.Ziubin, A.I.Serbalov, N.L.Luskanov và X.L Rubinstein Theo Rob Barnes, nguồn gốc của tự học là phẩm chất vốn có của nhân cách, trong khi A.N.Leonchiev và X.L Rubinstein nhấn mạnh động cơ học tập Bản chất của tự học được mô tả bởi H.F.Dobrưnhin là tính tích cực ý chí và trí tuệ; L.M.Ziubin cho rằng đó là sự tích hợp trí tuệ và nhân cách; A.I.Serbalov nhấn mạnh sự kết hợp giữa nhận thức, tình cảm và ý chí; còn N.L.Luskanov cho rằng đó là động lực học tập và thái độ cảm xúc đối với hoạt động học Các tác giả M.G.Iarosepxki, A.V.Petơropxki, M.Machiuxkin và A.A.Volochkov đã nghiên cứu cấu trúc của tự học, trong đó M.G.Iarosepxki và A.V.Petơropxki nhấn mạnh các nhân tố bên trong và bên ngoài, A.M.Machiuxkin đề cập đến tự học thích ứng và sáng tạo, và A.A.Volochkov xác định hệ thống tiềm năng của tự học.
Yếu tố điều chỉnh trong quá trình tự học bao gồm động thái và kết quả Theo L.N Pavlopva, việc chủ động học, xây dựng kế hoạch học tập và xác định mục đích học tập là rất quan trọng Sự sáng tạo, tự phân tích, cùng với cảm xúc và giá trị cá nhân cũng đóng góp vào hiệu quả của quá trình học tập.
Nghiên cứu này tập trung vào việc tìm hiểu hình thức tổ chức dạy học tự học, đồng thời phân tích các tác động đến từng bước trong quá trình học tập nhằm nâng cao tính tích cực tự học của người học.
Các nhà nghiên cứu đề xuất hình thức tổ chức dạy học tự học nhằm nâng cao tính tích cực tự học của người học, trong đó nổi bật là học tập cá thể theo hướng cá nhân hóa, cho phép học sinh tự chọn nội dung và phương pháp học tập dưới sự hướng dẫn của giáo viên Điều này giúp cá nhân phát triển năng lực và đạt được mục tiêu học tập Bên cạnh đó, học tập theo hướng phân hóa cũng được nhấn mạnh, yêu cầu giảng viên tiếp cận từng sinh viên để khuyến khích sự tích cực trong tự học Cuối cùng, việc thay đổi cấu trúc giờ học, kết hợp giữa truyền thụ bài mới và kiểm tra bài cũ, sẽ tiết kiệm thời gian, giảm sự nhàm chán và tăng cường thời gian tự học cho sinh viên.
Nghiên cứu tìm kiếm các phương hướng và biện pháp tác động vào từng giai đoạn của quá trình học tập là rất quan trọng Quá trình học tập của người học thường bao gồm các bước như tự học, tự nghiên cứu, nghe giảng trên lớp, làm thí nghiệm, thực hành và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập Để phát huy tính tích cực tự học, cần tìm ra các biện pháp hiệu quả tác động vào tất cả các khâu của quá trình này.
- Về khâu tổ chức tự học, tự nghiên cứu, có nhiều tác giả mà tiêu biểu là
AG Môlibôc nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kế hoạch hóa các dạng bài tập công tác độc lập về khối lượng và thời gian hoàn thành, cùng với việc dạy nghiên cứu bài giảng và tài liệu Điều này giúp sinh viên tự học tập tích cực hơn I.F.Khalarmov cũng cho rằng cần định hướng cho nỗ lực tìm tòi nghiên cứu của sinh viên để họ có thể giải quyết vấn đề nghiên cứu một cách hiệu quả.
Trong việc tổ chức dạy học trên lớp, nhiều tác giả như N.M.Zvereva, I Ia Lecner, I.F.Khalarmov và V ÔKôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc gợi vấn đề kết hợp với việc nắm chắc logic hoạt động nhận thức của người học Họ đưa ra các thủ thuật và biện pháp dạy học có ý nghĩa quan trọng trong việc phát huy tính tự học của người học.
Nhiều tác giả đã nhấn mạnh vai trò quan trọng của việc tổ chức kiểm tra và đánh giá kết quả học tập trong việc thúc đẩy tính tích cực tự học X.I Arkhanghenxki cho rằng cần bổ sung hệ thống các loại và dạng bài kiểm tra, bao gồm kiểm tra kết thúc, kiểm tra bổ sung và kiểm tra lý thuyết thực hành, nhằm đảm bảo các chức năng dạy học, giáo dục và phát triển Đồng thời, AG Môlibôc nhấn mạnh rằng để phát huy tính tích cực tự học, cần nhận thức rõ tầm quan trọng, mục đích, nội dung và hình thức của việc kiểm tra.
Nhiều tác giả quốc tế đã nghiên cứu sâu về tự học, tập trung vào các khía cạnh như nguồn gốc và bản chất của tự học, cấu trúc và biểu hiện của nó, cũng như con đường hình thành tích cực trong quá trình học tập Các nghiên cứu còn tìm kiếm các hình thức tổ chức dạy học và tác động đến các giai đoạn của quá trình tự học Bên cạnh đó, việc hoàn thiện các phương pháp và biện pháp dạy học cũng được nhấn mạnh nhằm nâng cao tính tích cực tự học của sinh viên, đặc biệt trong các môn khoa học đặc thù Những kết quả này đã vẽ nên bức tranh toàn diện về tự học, tạo cơ sở vững chắc cho việc đề xuất giải pháp cải thiện tính tích cực tự học của người học.
* Các nghiên cứu về vấn đề tự học ở Việt Nam
Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu thực trạng tự học môn Bóng chuyền của sinh viên Trường Đại học Hoa Lư nhằm đánh giá và phân tích những vấn đề hiện tại Dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn, đề tài sẽ đề xuất các biện pháp cải thiện chất lượng tự học môn Bóng chuyền, giúp sinh viên nâng cao kỹ năng và hiệu quả học tập.
Khách thể và đối tượng nghiên cứu
+ 07 giảng viên, giáo viên giảng dạy môn Giáo dục thể chất trường Đại học Hoa Lư
+ 110 sinh viên đại học D14 (55 sinh viên ngành giáo dục mầm non và 55 nữ sinh viên ngành giáo dục tiểu học)
+ Khảo sát thực trạng: bắt đầu từ tháng 2/2021
+ Tổ chức thực nghiệm: Bắt đầu từ 4,5, / 2022
Biện pháp nâng cao chất lượng tự học môn Bóng chuyền của sinh viên Trường Đại học Hoa Lư
+ 07 giảng viên, giáo viên giảng dạy môn Giáo dục thể chất trường Đại học Hoa Lư
+ 110 sinh viên đại học D14 (55 sinh viên ngành giáo dục mầm non và 55 nữ sinh viên ngành giáo dục tiểu học).
Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của việc nâng cao chất lượng tự học môn Bóng chuyền của sinh viên
Nghiên cứu thực trạng tự học môn Bóng chuyền tại Đại học Hoa Lư cho thấy nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quá trình này của sinh viên Các yếu tố như động lực học tập, phương pháp tự học, và sự hỗ trợ từ giảng viên đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả tự học Việc hiểu rõ những thách thức mà sinh viên gặp phải sẽ giúp cải thiện chương trình đào tạo và khuyến khích sinh viên tham gia tích cực hơn vào việc tự học môn Bóng chuyền.
Đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng tự học môn Bóng chuyền cho sinh viên Trường Đại học Hoa Lư, bao gồm việc tổ chức thực nghiệm một số phương pháp hiệu quả để cải thiện khả năng tự học và kỹ năng thi đấu của sinh viên.
Cách tiếp cận, phương pháp luận, phương pháp nghiên cứu
6.1 Cách tiếp cậnnghiên cứu đề tài
Nghiên cứu lý thuyết - thử nghiệm - ứng dụng
6.2 Phương pháp luận, phương pháp nghiên cứu:
6.2.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Phương pháp phân tích, tổng hợp và khái quát hóa tài liệu liên quan đến đề tài là cần thiết để xây dựng cơ sở lý luận vững chắc Việc áp dụng những phương pháp này giúp làm rõ các khái niệm và lý thuyết, tạo nền tảng cho nghiên cứu sâu hơn.
6.2.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
+ Quan sát quá trình tự học môn Bóng chuyền của sinh viên Trường Đại học Hoa Lư
+ Quan sát mức độ tự học môn Bóng chuyền của sinh viên Trường Đại học Hoa Lư
Sử dụng phiếu điều tra cho giảng viên, sinh viên nhằm tìm hiểu thực trạng tự học môn Bóng chuyền cho sinh viên Trường Đại học Hoa Lư
6.2.4 Phương pháp phỏng vấn, toạ đàm
Phương pháp này được áp dụng để điều tra thực trạng và lựa chọn biện pháp tổ chức hoạt động tự học môn Bóng chuyền Đồng thời, việc sử dụng phiếu phỏng vấn cung cấp cơ sở thực tiễn để xác định và đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động tự học của sinh viên.
6.2.5 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Nhằm tìm hiểu những kinh nghiệm của giảng viên về việc hướng dẫn tự học môn Bóng chuyền của sinh viên Trường Đại học Hoa Lư
6.2.6 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm
Nghiên cứu kế hoạch, giáo án tự học môn Bóng chuyền của sinh viên Trường Đại học Hoa Lư
6.2.7 Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Phương pháp nghiên cứu này nhằm kiểm nghiệm hiệu quả thực tiễn của các biện pháp tổ chức hoạt động tự học môn Bóng chuyền Thời gian thực nghiệm diễn ra trong 2 tháng, trong đó trước và sau thực nghiệm, chúng tôi tiến hành kiểm tra để đánh giá tác động của các biện pháp đã lựa chọn.
Tổ chức thực nghiệm được tiến hành theo hình thức thực nghiệm song song
Chúng tôi đã tiến hành thực nghiệm trên hai nhóm sinh viên khóa D14 khoa Tiểu học và Mầm non tại Trường Đại học Hoa Lư để khẳng định tính khoa học và hiệu quả của các biện pháp tổ chức hoạt động tự học môn Bóng chuyền, nhằm nâng cao chất lượng tự học của sinh viên.
- Thực nghiệm được tổ chức tại Trường Đại học Hoa lư Thời gian: 2 tháng
- Nhóm thực nghiệm 55 sinh viên
- Nhóm đối chứng là 55 sinh viên
6.2.8 Phương pháp sử lý số liệu
Sử dụng các công thức toán thống kê để xử lý số liệu đã điều tra
Các phương pháp nghiên cứu như nghiên cứu lý luận, điều tra, quan sát và đàm thoại được thực hiện một cách chặt chẽ và bổ sung cho nhau, đóng vai trò quan trọng trong quá trình nghiên cứu.
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN TỰ HỌC MÔN BÓNG CHUYỀN CỦA SINH VIÊN
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỰ HỌC MÔN BÓNG CHUYỀN CỦA SINH VIÊN
Tự học, theo Từ điển Giáo dục học, được định nghĩa là quá trình mà cá nhân tự mình tiếp thu tri thức khoa học và rèn luyện kỹ năng thực hành mà không cần sự hướng dẫn từ giáo viên hay sự quản lý trực tiếp từ cơ sở giáo dục.
Tác giả Nguyễn Kỳ định nghĩa tự học là hoạt động mà người học chủ động tìm kiếm tri thức và kinh nghiệm thông qua hành động của chính mình Trong quá trình tự học, người học đặt mình vào các tình huống nghiên cứu, xử lý vấn đề và thử nghiệm giải pháp, từ đó thể hiện bản thân và phát triển kỹ năng.
Tự học, theo quan điểm của nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nước, được hiểu dựa trên tinh thần của từ Hy Lạp "Autodidaktos", có nghĩa là tiếp thu tri thức một cách độc lập mà không cần sự hướng dẫn của giáo viên hay tham gia vào các giờ học chính thức Định nghĩa này thường dẫn đến việc coi tự học là quá trình học tập không có sự hỗ trợ của thầy cô và nằm ngoài khuôn khổ giáo dục truyền thống.
Trong bối cảnh giáo dục, tự học của sinh viên được hiểu là việc học diễn ra tại nhà, ngoài giờ lên lớp, trong khi việc nghe giảng trên lớp được coi là học Sự khác biệt giữa “học” và “tự học” nằm ở sự hiện diện của giảng viên; nếu có giảng viên thì đó là học, còn không có thì là tự học Do đó, giữa “học” và “tự học” tồn tại một rào cản rõ ràng, chúng không chỉ khác nhau về hình thức mà còn loại trừ lẫn nhau trong mối quan hệ với người dạy.
Tự học không chỉ đơn thuần là việc học mà không có sự hướng dẫn của thầy cô hay ngoài môi trường trường học Thực tế, tự học vẫn có thể diễn ra khi sinh viên nhận được sự hỗ trợ từ giảng viên hoặc người khác Do đó, tự học được hiểu là hoạt động mà người học tự quyết định, thực hiện và điều chỉnh một cách chủ động và tích cực để đạt được mục tiêu và hoàn thành nhiệm vụ đã đề ra.
Xung quanh quan niệm về đặc điểm của sự tự học, nhiều nhà nghiên cứu đã đưa ra những ý kiến đa dạng Một số người tập trung vào khía cạnh
Trong nghiên cứu về tự học, có những quan điểm khác nhau: một số người tập trung vào việc lĩnh hội kiến thức, trong khi những người khác nhấn mạnh tầm quan trọng của kết quả đạt được từ quá trình tự học Bên cạnh đó, cũng có các nhà nghiên cứu chủ yếu quan tâm đến quy trình tạo ra những kết quả đó.
Tự học là quá trình mà người học thể hiện sự tự giác, chủ động và độc lập trong việc tiếp thu tri thức Bản chất của tự học nằm ở việc cá nhân hóa quá trình học nhằm đáp ứng nhu cầu học tập của mỗi người Để đạt được chất lượng cao trong hoạt động tự học, người học cần được hướng dẫn và rèn luyện kỹ năng tự học, cũng như biết cách tổ chức các hoạt động học tập một cách khoa học và hiệu quả.
1.1.1.1 Đặc điểm tự học của sinh viên ở các trường đại học
Mục tiêu đào tạo của các trường đại học hiện nay là xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật có trình độ và lý tưởng cách mạng, quyết tâm đạt được những đỉnh cao trong văn hóa và khoa học Họ cũng phải thực hiện hiệu quả nhiệm vụ chuyên môn, đồng thời có khả năng giải quyết các vấn đề thực tiễn trong lĩnh vực nghề nghiệp của mình Phương châm "biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo" được đặt ra nhằm phát triển năng lực tự học và sáng tạo trong quá trình học tập.
Quá trình học tập của sinh viên đại học là một hành trình nhận thức mang tính nghiên cứu, trong đó mỗi sinh viên cần tự chiếm lĩnh tri thức và kỹ năng cần thiết cho nghề nghiệp tương lai Để thích ứng với yêu cầu xã hội hiện tại và lâu dài, sinh viên không chỉ cần năng lực nhận thức thông thường mà còn phải phát triển tư duy độc lập và sáng tạo Dưới sự hướng dẫn của giảng viên, sinh viên không chỉ tiếp thu kiến thức một cách thụ động mà còn cần đào sâu và mở rộng hiểu biết của mình.
Trong quá trình học tập, việc xác định mục đích và xây dựng động cơ học tập là rất quan trọng Sinh viên cần lựa chọn phương pháp và hình thức tự học hợp lý, đồng thời phát triển hệ thống kỹ năng tự học Tri thức được hình thành từ hoạt động thực tiễn; do đó, việc rèn luyện kỹ năng tự học một cách nghiêm túc và thường xuyên cần được chú trọng ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Tự học tại các trường đại học cần tập trung vào ba định hướng chính: nâng cao năng lực tự học và tự nghiên cứu, tạo điều kiện cho sinh viên phát triển tư duy sáng tạo, và rèn luyện kỹ năng thực hành thông qua tham gia nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn.
1.1.1.2 Vai trò và ý nghĩa của tự học
Chất lượng và hiệu quả giáo dục được cải thiện khi năng lực sáng tạo của người học được phát huy, biến quá trình giáo dục thành tự giáo dục Tự học đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao khả năng sáng tạo và tự chủ trong học tập.
Tự học là phương pháp hiệu quả giúp sinh viên nắm vững tri thức và kỹ năng cần thiết cho nghề nghiệp tương lai Qua quá trình tự học, sinh viên thể hiện vai trò chủ thể nhận thức cao, đồng thời kết hợp với vai trò đối tượng điều khiển trong dạy học, tạo nên sự thống nhất trong việc tiếp thu và ứng dụng kiến thức.
Tự học là một yếu tố quan trọng không chỉ hỗ trợ sinh viên trong quá trình học tập mà còn trang bị cho cán bộ tương lai những kỹ năng, động lực, và thói quen cần thiết để duy trì việc học suốt đời.
CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TỰ HỌC MÔN BÓNG CHUYỀN CỦA SINH VIÊN
Thời tiết là yếu tố khách quan không thể kiểm soát, ảnh hưởng lớn đến quá trình tập luyện Các rủi ro từ thời tiết bất thường gây khó khăn và bất tiện, đặc biệt là khi tập luyện ngoài trời Thời tiết xấu không chỉ làm gián đoạn chương trình mà còn có thể dẫn đến việc phải dừng tập luyện hoàn toàn.
*Phân bổ thời gian không hợp lý
Thời gian đóng vai trò quan trọng trong mọi công việc Các vấn đề phổ biến liên quan đến phân bổ thời gian bao gồm thời gian chuẩn bị, tập luyện, nghỉ ngơi và thực hiện kỹ thuật.
Mặc dù đã được kiểm tra và chạy thử, nhưng các kỹ thuật động tác, tư thế, và trang phục vẫn có thể gặp sự cố Những tình trạng này gây cản trở cho quá trình tập luyện, dẫn đến việc phải dừng lại nhiều lần và làm giảm hứng thú của sinh viên Để phòng ngừa những sự cố không mong muốn, việc tập trung vào khâu kiểm tra là rất cần thiết.
Tự ý thức của sinh viên đóng vai trò quan trọng trong việc xác định mục đích và ý nghĩa của tự học Sự hiểu biết về nội dung, cách thức tự học và các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình này giúp sinh viên tổ chức và tự kiểm tra, đánh giá kết quả tự học của mình Điều này không chỉ giúp họ đạt được mục tiêu giáo dục mà còn nâng cao hiệu quả trong quá trình đào tạo.
Thái độ tự học của sinh viên thể hiện qua nhu cầu, động lực và hứng thú trong việc học, cùng với tính tích cực và sự tự lực Sự say mê, quyết tâm cao và ý chí vượt qua khó khăn là những yếu tố quan trọng để thực hiện nhiệm vụ học tập Những cử chỉ và hành vi quan sát được, như sự cần mẫn và chăm chỉ, cũng phản ánh thái độ tự học Hơn nữa, việc hình thành và phát triển tư duy không chỉ dựa vào việc nắm vững kiến thức và kỹ năng, mà còn liên quan đến xúc cảm, tình cảm và thái độ tích cực của người học.
Các thành phần chính của thái độ tự học bao gồm nhu cầu tự học, động cơ tự học, hứng thú tự học và ý chí vượt qua khó khăn trong quá trình tự học.
Khả năng tự học là yếu tố quan trọng đối với sinh viên, giúp họ thực hiện kế hoạch học tập hiệu quả Sinh viên cần tổ chức việc tự học một cách khoa học, dựa vào kết quả học tập để nỗ lực phấn đấu hơn nữa Điều này đòi hỏi sinh viên phải chủ động trong việc thu thập tài liệu, tìm hiểu nội dung và phương pháp học tập, đồng thời phát triển nhu cầu tích lũy tri thức và kỹ năng thực hành.
Phương pháp học tập là cách thức đạt được mục tiêu học tập hiệu quả, đòi hỏi sinh viên phải có kế hoạch hợp lý, phân bổ thời gian hợp lý và áp dụng các hình thức tự học phù hợp Những phương pháp này ảnh hưởng quyết định đến kết quả học tập, bên cạnh đó, khả năng tư duy, khái quát, tổng hợp và phân tích vấn đề cũng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả của hoạt động tự học.
Bộ Giáo dục và Đào tạo chú trọng công tác Giáo dục Thể chất (GDTC) tại các trường đại học, thể hiện qua việc cải tiến chương trình môn thể dục phù hợp với điều kiện từng trường và địa phương Các trường thường xuyên tổ chức giải thể thao và tham gia các sự kiện khu vực, quốc tế nhằm khuyến khích sinh viên tập luyện Để đáp ứng yêu cầu hội nhập, cần đầu tư trang thiết bị cho giảng dạy và rèn luyện thể thao, trong đó đội ngũ giáo viên đóng vai trò quyết định đến chất lượng GDTC Giáo viên có trách nhiệm lập kế hoạch, giảng dạy theo chương trình, hướng dẫn sinh viên tự học và tổ chức các hoạt động thể thao Sinh viên là đối tượng trung tâm của GDTC, thể hiện hiệu quả qua việc hoàn thành chương trình học và mức độ hứng thú tham gia các hoạt động thể thao.
Phương pháp dạy học của giảng viên cần phải phù hợp với trình độ nhận thức và đặc điểm tâm sinh lý của từng sinh viên để phát triển khả năng tự học Khi khả năng tự học được hình thành, nó cần được rèn luyện và củng cố thường xuyên Đổi mới phương pháp giảng dạy là yếu tố quan trọng trong việc khuyến khích tính tích cực, tự giác và sáng tạo của sinh viên Nghiên cứu cho thấy, chất lượng tự học của sinh viên phụ thuộc vào khả năng tổ chức và điều khiển hoạt động học của giảng viên.
Việc tổ chức và quản lý sinh viên tự học đóng vai trò quan trọng trong việc rèn luyện và nâng cao khả năng tự học của sinh viên Hiện nay, sinh viên cao đẳng và đại học được quản lý theo cơ chế tự quản, tuy nhiên các trường vẫn áp dụng nhiều biện pháp để quản lý quá trình tự học Các biện pháp này bao gồm yêu cầu giáo viên đổi mới phương pháp dạy học và thực hiện nghiêm túc quy chế thi cử, kiểm tra và đánh giá theo từng năm học, kỳ học, tháng và tuần.
Môi trường tự học đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của sinh viên, bao gồm sự ảnh hưởng từ xã hội, yêu cầu thời đại, và mối quan hệ bạn bè Thời gian tự học cần được sắp xếp hợp lý, không chỉ vào thời điểm trong ngày mà còn phù hợp với đặc điểm tâm lý cá nhân để nâng cao khả năng tự học Điều kiện sống và sinh hoạt, cùng với các phương tiện học tập và tài liệu tham khảo, cũng là những yếu tố quyết định Cuối cùng, sự hỗ trợ từ gia đình, bạn bè và người thân là nhân tố không thể thiếu trong quá trình này.
Việc hình thành và phát triển khả năng tự học của sinh viên bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, trong đó yếu tố chủ quan đóng vai trò quyết định và ảnh hưởng trực tiếp đến hành động cũng như kết quả tự học Yếu tố khách quan tạo nền tảng cho kết quả tự học đạt mức cao hơn, nhưng để nâng cao khả năng tự học, yếu tố chủ quan là điều kiện cần và đủ J.A Comenxki đã chỉ ra rằng mỗi học sinh có vốn tri thức và trình độ tư duy riêng, và chỉ có tự học mới giúp họ nhận biết những điều còn thiếu và cần học.
THỰC TRẠNG TỰ HỌC MÔN BÓNG CHUYỀN CỦA
KHÁI QUÁT VỀ CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC THỂ CHẤT VÀ TỔ CHỨC DẠY HỌC MÔN BÓNG CHUYỀN CHO SINH VIÊN Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC HOA LƯ
2.1.1 Khái quát về chương trình giáo dục thể chất
Chương trình Giáo dục Thể chất tại Đại học Hoa Lư nhằm trang bị kiến thức và kỹ năng vận động cơ bản, hình thành thói quen tập luyện thể dục thể thao, từ đó nâng cao sức khỏe và phát triển thể lực cho sinh viên Chương trình không chỉ góp phần hoàn thiện nhân cách mà còn nâng cao khả năng học tập và kỹ năng hoạt động xã hội Với tinh thần tích cực, chương trình hướng tới mục tiêu giáo dục toàn diện, đào tạo đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật và quản lý kinh tế, văn hóa xã hội, đồng thời phát triển hài hòa giữa thể lực và tư duy, đáp ứng yêu cầu xã hội Qua đó, các hoạt động Giáo dục Thể chất cũng thúc đẩy phong trào thể dục thể thao trong toàn trường.
Rèn luyện tinh thần tập thể và ý thức tổ chức kỷ luật là yếu tố quan trọng trong việc xây dựng niềm tin và lối sống tích cực, lành mạnh Đồng thời, việc phát huy tinh thần tự giác trong học tập và rèn luyện thân thể cũng góp phần chuẩn bị cho việc phục vụ sản xuất và bảo vệ Tổ quốc.
- Giúp người học nhận thức tầm quan trọng của việc rèn luyện thân thể và phát triển thể chất cho bản thân
- Nâng cao năng lực nghề nghiệp, tích cực, chủ động tham gia các hoạt động thể dục thể thao của nhà trường và xã hội
* Về kiến thức Thể dục thể thao
- Một số nội dung cơ bản về lý luận và phương pháp thể dục thể thao
- Kiến thức cơ bản về phương pháp tập luyện, rèn luyện thể chất một số môn thể thao cơ bản
Vận dụng các điều luật thể thao cơ bản là yếu tố quan trọng trong việc tổ chức tập luyện và thi đấu, đồng thời giúp trọng tài thực hiện nhiệm vụ một cách hiệu quả Bên cạnh đó, phương pháp tự học và tự tổ chức tập luyện theo nhóm cũng đóng vai trò thiết yếu trong việc nâng cao kỹ năng và hiệu suất thi đấu của các vận động viên.
*Về kỹ năng thực hành và trình độ thể chất Người học đạt được các yêu cầu sau:
- Thực hiện được kỹ thuật cơ bản các môn thể thao thuộc chương trình
- Kỹ năng tự tập luyện và có thể thi đấu một số môn thể thao
- Kỹ năng tổ chức các hoạt động giao lưu thể dục thể thao
- Hoàn thành môn học và có kết quả các học phần phải đạt điểm 5 trở lên
Chương trình Giáo dục Thể chất tại Đại học Hoa Lư được thiết kế dựa trên khung chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhằm đáp ứng nhu cầu đào tạo theo hệ thống tín chỉ Chương trình này cũng xem xét điều kiện thực tế về đội ngũ giảng viên và cơ sở vật chất, bao gồm sân bãi luyện tập của Bộ môn Giáo dục Thể chất tại trường.
Chương trình Giáo dục Thể chất quy định rõ ràng về kiến thức và kỹ năng cần thiết trong một số môn thể thao, đồng thời xác định mức độ phát triển thể chất mà người học phải đạt được trong quá trình học tập.
2.1.2 Nội dung giảng dạy giáo dục thể chất
- Cung cấp cho người học các kỹ thuật, kỹ năng cơ bản của môn học và phát triển các tố chất vận động
- Quy định về yêu cầu, kiểm tra đánh giá kết quả học tập;
- Quy định về nội dung và kế hoạch giảng dạy;
Các học phần cần có đề cương chi tiết, bao gồm số lượng tín chỉ, điều kiện tiên quyết (nếu có), nội dung lý thuyết và thực hành, phương pháp đánh giá, giáo trình, tài liệu tham khảo, và các hoạt động thực hành phục vụ cho học phần.
Nắm được nội dung cơ bản trong các học phần của chương trình; Hiểu biết một số điều luật thi đấu cơ bản của môn học
Nắm vững nội dung cơ bản của học phần Giáo dục Thể chất bắt buộc trong chương trình học; hiểu rõ luật thi đấu và áp dụng các phương pháp tự luyện tập để rèn luyện thể chất và nâng cao sức khỏe.
Bài viết mô tả các học phần liên quan đến môn thể thao như Bóng rổ, Bóng chuyền và Cầu lông, tập trung vào việc phát triển kiến thức và kỹ năng thực hành Nội dung bao gồm các điều luật cơ bản của từng môn, cùng với các phương pháp tự tập luyện hiệu quả Ngoài ra, bài viết cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc rèn luyện thể chất và duy trì sức khỏe thông qua các hoạt động thể thao này.
Chương trình Giáo dục Thể chất có thời gian đào tạo kéo dài trong toàn khóa học, bao gồm 03 tín chỉ với tổng cộng 135 tiết Mỗi tín chỉ tương đương với 45 tiết học.
50 phút, không được trùng lặp nhau về nội dung môn học giữa các học phần
+ Giáo dục Thể chất 1 (01 tín chỉ)
+ Giáo dục Thể chất 2 (01 tín chỉ)
+ Giáo dục Thể chất 3 (01 tín chỉ)
* Đánh giá và xếp loại
Việc tổ chức và quản lý đánh giá kết quả học tập cho các môn học trong chương trình Giáo dục thể chất được thực hiện theo Quy chế đào tạo hệ chính quy tín chỉ của Trường Đại học Hoa Lư.
TỔ CHỨC KHẢO SÁT
Khảo sát thực trạng tự học môn Bóng chuyền của sinh viên Trường Đại học Hoa Lư nhằm đề xuất các biện pháp cải thiện chất lượng tự học bộ môn này Nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá năng lực tự học và tìm ra những khó khăn mà sinh viên gặp phải trong quá trình học tập Qua đó, đề xuất các giải pháp hiệu quả để nâng cao kỹ năng và kiến thức về Bóng chuyền cho sinh viên, góp phần phát triển thể chất và tinh thần thể thao của họ.
- Nhận thức của sinh viên về ý nghĩa, chương trình, nội dung và hình thức tự học môn Bóng chuyền của sinh viên Trường Đại học Hoa Lư
- Khảo sát thực trạng tự học môn Bóng chuyền của sinh viên Trường Đại học Hoa Lư
- Tìm hiểu mức độ khó khăn của sinh viên trong quá trình tự học môn Bóng chuyền của sinh viên Trường Đại học Hoa Lư
- Đánh giá mức độ tự học môn Bóng chuyền của sinh viên Trường Đại học Hoa Lư
2.2.3 Cách thức, thời gian tiến hành khảo sát
Bước 1: Tiến hành khảo sát
- Gửi phiếu khảo sát giảng viên giảng dạy học phần Giáo dục thể chất
2, giảng viên Giáo dục thể chất tham gia hướng dẫn tự học môn Bóng chuyền
- Quan sát quá trình tự học môn Bóng chuyền của sinh viên Trường Đại học Hoa Lư
Tiến hành đàm thoại với giảng viên môn Giáo dục thể chất 2 và các giảng viên hướng dẫn tự học môn Bóng chuyền nhằm làm rõ các nội dung khảo sát, đồng thời xác định nguyên nhân của thực trạng hiện tại.
- Đánh giá mức độ thực hiện việc tự học môn Bóng chuyền của sinh viên
Bước 2: Xử lý kết quả khảo sát
Bước 3: Phân tích thực trạng và tìm ra nguyên nhân ảnh hưởng đến thực trạng
Thời gian khảo sát thực trạng tiến hành từ tháng 4/2022 đến tháng 5/2022.
KẾT QUẢ KHẢO SÁT THỰC TRẠNG TỰ HỌC MÔN BÓNG CHUYỀN CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC HOA LƯ
2.3.1 Chương trình, nội dung và cách thức tự học môn bóng chuyền của sinh viên Trường Đại học Hoa Lư
2.3.1.1 Chương trình, nội dung học môn Bóng chuyền của sinh viên
Chương trình giảng dạy môn giáo dục thể chất tại Đại học Hoa Lư đã được khảo sát một cách chi tiết nhằm xác định các vấn đề liên quan đến việc tự học của sinh viên trong lĩnh vực này.
Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo việc phân bổ chương trình, nội dung tại Đại học Hoa Lư như sau:
Phân phối nội dung, chương trình môn giáo dục thể chất
TT Nội dung Tổng số giờ Học phần/Tín chỉ
Chương trình học được phân phối một cách chặt chẽ, quy định rõ ràng về thời gian và nội dung học tập, đồng thời điều chỉnh phù hợp với các đặc điểm riêng của trường, bao gồm điều kiện sân bãi, thời tiết và đội ngũ giảng dạy.
Chương trình học được chia thành ba tín chỉ và diễn ra trong hai năm đầu, với môn giáo dục thể chất được giảng dạy theo hình thức “cuốn chiếu”, tức là liên tục hoàn thiện nội dung các học phần Mỗi học sinh sẽ tham gia 3 tiết học trong vòng 15 tuần, học lệch buổi so với chương trình chính khóa Việc phân bổ thời gian và môn học hợp lý giữa các lớp trong tuần giúp tối ưu hóa việc sử dụng sân bãi và dụng cụ cho các môn học.
Về chương trình chi tiết môn học giáo dục thể chất tại Trường
Chuẩn đầu ra của chương trình giáo dục thể chất 2 của Trường
STT Chuẩn đầu ra học phần
Thang đo Bloom (6 cấp độ)
1 Vận dụng các nguyên lý kỹ thuật để thực hiện các kỹ thuật cơ bản của một số nội dung môn bóng chuyền Vận dụng
2 Vận dụng kiến thức đã học để tổ chức tập luyện và tham gia các hoạt động thi đấu Vận dụng
Có khả năng tự rèn luyện nâng cao sức khỏe phù với điều kiện môi trường học tập, làm việc và trong thực tiễn cuộc sống
Phần Nội dung học tập Số tiết Số tiết tự học
Giáo dục thể chất 2: Bóng chuyền 5
Lịch sử môn Bóng chuyền Thế giới và Việt
Nam; Phương pháp tổ chức thi đấu và trọng tài bóng chuyền
Tư thế chuẩn bị và kỹ thuật di chuyển 10
Kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng 2 tay trước mặt
Chuyền bóng thấp tay trước mặt (đệm bóng) 10
Chuyền bóng cao tay bằng 2 tay trước mặt; chuyền bóng thấp tay trước mặt; Phát bóng
Căn cứ vào chuẩn đầu ra cho nội dung môn học cho thấy:
Phần lớn kiến thức trong môn học yêu cầu sinh viên đạt mức cao trong quá trình nhận thức Việc nắm vững và hiểu rõ kiến thức là nền tảng để sinh viên có thể phân tích, tổng hợp, đánh giá, vận dụng và sáng tạo những gì đã học vào thực tiễn.
Thời gian giảng dạy trên lớp rất hạn chế, chỉ đủ để sinh viên tiếp cận và hiểu vấn đề Để nâng cao nhận thức, sinh viên cần rèn luyện kỹ năng tư duy, so sánh, phân tích, tổng hợp và thử nghiệm Điều này yêu cầu có đủ thời gian tự luyện tập, gắn liền với thực tiễn, và cần có kế hoạch cũng như phương thức tự học phù hợp.
Theo phân phối chương trình môn học niên chế trước đây, tỷ lệ thời gian học trên lớp và tự học là 1:1, trong khi chương trình tín chỉ yêu cầu 5 tiết tự học Việc thực hiện giờ tự học phụ thuộc vào yêu cầu của giảng viên và sự nỗ lực của sinh viên, được đánh giá qua điểm học phần môn học.
Việc kiểm tra và đánh giá kết quả học tập vào thứ 4 được thực hiện theo quy định chung, với kết quả phụ thuộc vào các yếu tố chủ quan trong quá trình tổ chức dạy học Để đảm bảo tính chính xác và khách quan trong đánh giá, nội dung và cách thức tổ chức thi và kiểm tra cần được thiết kế và thực hiện một cách hợp lý và khoa học, nhằm phản ánh đúng mức độ đạt chuẩn đầu ra.
2.3.1.2 Cách thức tự học môn Bóng chuyền của sinh viên
Tự học theo tài liệu và hướng dẫn của giảng viên là phương pháp hiệu quả Trước khi giảng dạy, giảng viên sẽ cung cấp danh mục tài liệu liên quan, và sinh viên cần tìm hiểu, đọc các tài liệu này Phương pháp này giúp sinh viên nắm vững kiến thức môn học và đạt kết quả học tập tốt.
Tự học qua các phương tiện truyền thông, sách và báo cho phép bạn chủ động thu thập thông tin và tích lũy kiến thức liên quan đến môn học trong thực tiễn Việc này cần được thực hiện thường xuyên để giúp bạn ghi nhớ và áp dụng hiệu quả trong học tập cũng như trong cuộc sống hàng ngày.
Tự học qua việc tham gia hội nghị, sự kiện và các lớp kỹ năng là cách hiệu quả giúp sinh viên tích lũy kinh nghiệm quý báu Những hoạt động này không chỉ mang lại bài học bổ ích từ các chuyên gia mà còn tạo động lực cho sinh viên học hỏi và phấn đấu vươn lên.
Tham gia các câu lạc bộ và đội nhóm trong và ngoài trường là cách hiệu quả để sinh viên tự học Hoạt động này không chỉ mang đến những trải nghiệm mới mà còn giúp sinh viên áp dụng kiến thức đã học vào thực tiễn Qua đó, sinh viên có cơ hội thu thập thêm bài học mới, phát triển toàn diện cả về học thức lẫn kỹ năng.
2.3.2 Thực trạng kết quả học tập môn Bóng chuyền của sinh viên trường Đại học Hoa Lư
Để đánh giá thực trạng tự học môn Bóng chuyền của sinh viên, chúng tôi đã tiến hành phỏng vấn sinh viên khóa đại học D14 ngành TH, MN trước khi bắt đầu môn học Kết quả phỏng vấn được thể hiện trong bảng 2.2.
Bảng 2.3 Kết quả phỏng vấn sinh viên về thực trạng học môn Bóng chuyền (n = 110)
TT Nội dung Ý kiến lựa chọn mi %
Thi qua môn học 50 45,5 Được điểm cao 45 41
Trở thành cán bộ chuyên ngành giỏi 0 0
Thỏa mãn yêu cầu hiểu biết 20 18,2 Nhanh hoàn thành khóa học 30 27,3 Đáp ứng nguyện vọng của gia đình 5 4,5
Có cơ hội việc làm 0 0 Được giảng viên ghi nhận 30 27,3 Được bạn bè tôn trọng 20 18,2 Được khen thưởng 5 4,5
Nếu bắt buộc thì thực hiện 55 50
4 Hình thức tự học Độc lập, không theo kế hoạch 34 31
Theo hướng dẫn của giảng viên 50 45,5
Học theo nhóm trên lớp 14 12,7
Tham gia câu lạc bộ học tập 0 0
Do giảng viên yêu cầu 50 45,5
Theo đề cương ôn tập 50 45,5
Vấn đề bản thân quan tâm, hứng thú 5 4,5 Liên quan đến việc làm sau này 0 0 Các vấn đề mang tính thời sự 0 0
6 Phương tiện sử dụng để tự học
Sân bãi, dụng cụ, trang phục 35 31,8
Tài liệu hướng dẫn(đề cương bài giảng, phim ảnh, báo chí )
Từ thực tiễn sinh hoạt, tập luyện 10 9,1
7 Mức độ đáp ứng của các phương tiện tự học
Cung cấp đủ phương tiện 50 45,5
Nhiều quá, không chọn lọc được 20 18,2 Thiếu phương tiện cần thiết 10 9,1
Sử dụng không hiệu quả 30 27,3
8 Thời lượng giành cho việc tự học
1 tiết tự học/ 1 tiết học trên lớp 64 58,2
2 tiết tự học/ 1 tiết học trên lớp 15 13,6
3 tiết tự học/ 1 tiết học trên lớp 5 4,5
Tại bất cứ nơi nào 7 6,4
Khi có bạn cùng học 5 4,5
Khi sắp phải kiểm tra 60 54,5
Vai trò của tự học đến kết quả môn học
12 Việc cần làm để tự học môn Bóng chuyền Định hướng rõ ràng mục tiêu 10 9,1 Được quan tâm, động viên 20 18,2 Hướng dẫn sử dụng các bài tập 25 22,7 Xác định cụ thể nội dung tự học 5 4,5
Có sự kiểm tra, đánh giá việc tự học 10 9,1
Có địa điểm tự học phù hợp 24 21,8
Có phong trào tự học 6 5,5
Có nhóm, câu lạc bộ học tập 5 9,1
*Thực trạng về mục đích tự học môn Bóng chuyền của sinh viên
Gần 46% sinh viên xác định mục tiêu tự học của họ là để vượt qua các môn học Điều này cho thấy đây là một nhiệm vụ phù hợp và giúp đảm bảo kết quả học tập an toàn, đặc biệt đối với sinh viên năm nhất đang làm quen với phương pháp tự học ở môi trường đại học.
Mặc dù sinh viên có mục tiêu học tập, nhưng động lực tự học của họ vẫn thấp do tỷ lệ thi đỗ lần đầu trong các môn học thường đạt trên 75% Thống kê này cho thấy việc vượt qua môn học không quá khó khăn, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý tự học của sinh viên.
CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TỰ HỌC MÔN BÓNG CHUYỀN CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC HOA LƯ
- Hệ thống giám sát quá trình tự học (Giảng viên, sinh viên)
Kết quả điều tra cho thấy rằng việc lựa chọn địa điểm và phương tiện học tập có ảnh hưởng lớn đến hoạt động tự học của sinh viên Phần lớn sinh viên chọn sân tập (18,2%) và các yếu tố như sân bãi, dụng cụ, trang phục (31,8%), cùng với hướng dẫn sử dụng các bài tập (22,7%) để tự học môn Bóng chuyền.
Những yếu tố chủ quan có ảnh hưởng lớn nhất đến hoạt động tự học của sinh viên chính là nhu cầu
Ý thức học tập và động cơ tự học của sinh viên còn thấp, mặc dù cơ sở vật chất đảm bảo Nhiều sinh viên, chủ yếu là người địa phương, gặp khó khăn về kinh tế, dẫn đến việc thiếu thời gian cho tự học Kết quả phỏng vấn 110 sinh viên cho thấy chỉ 45,5% có mục đích tự học để thi qua môn, trong khi chỉ 4,5% tự học theo phong trào Điều này cho thấy sinh viên chưa nhận thức rõ mục đích và tác dụng của tự học đối với đời sống thể chất và tinh thần, đây là nguyên nhân chủ quan lớn nhất ảnh hưởng đến hoạt động tự học của họ.
THỰC NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TỰ HỌC MÔN BÓNG CHUYỀN CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC HOA LƯ
MỤC ĐÍCH THỰC NGHIỆM
Thực nghiệm sư phạm được thực hiện để đánh giá hiệu quả và tính khả thi của các biện pháp nâng cao chất lượng tự học của sinh viên trong môn Bóng chuyền tại Đại học Hoa Lư Qua đó, nghiên cứu xác lập mối quan hệ nhân quả giữa các biện pháp này và hiệu quả của quá trình dạy học Mục tiêu của thực nghiệm là điều chỉnh và bổ sung các nghiên cứu lý thuyết, nhằm tìm ra phương hướng phù hợp để cải thiện chất lượng tự học của sinh viên trong môn Bóng chuyền.
XÂY DỰNG CÁC BIỆN PHÁP
3.2.1 Căn cứ để lựa chọn biện pháp
- Căn cứ vào các văn bản pháp quy của Bộ Giáo dục và đào tạo về công tác dạy và học
Theo Quyết định 53/2008/QĐ-BGDĐT, sinh viên có thể tự tập luyện thể lực trong thời gian không thể học tập theo kế hoạch, nhằm nâng cao sức khỏe và hoàn thành nhiệm vụ học tập Tuy nhiên, văn bản này không áp dụng cho học sinh, sinh viên khuyết tật, tàn tật hoặc những người mắc bệnh không thể vận động với cường độ cao, được xác nhận bởi cơ sở y tế có thẩm quyền từ cấp huyện trở lên.
Quyết định số 1076/QĐ-TTg ngày 17/6/2016 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án tổng thể phát triển giáo dục thể chất và thể thao trường học giai đoạn 2016-2020, định hướng đến năm 2025, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục thể chất trong các trường học Thông tư số 48/2020/TT-BGDĐT ngày 31/12/2020 của Bộ trưởng Bộ GDĐT quy định về hoạt động thể thao trong nhà trường, góp phần tạo điều kiện cho học sinh tham gia các hoạt động thể thao Ngoài ra, Quyết định số 53/2008/QĐ-BGDĐT ngày 18/9/2008 cũng đã đặt nền tảng cho việc phát triển thể dục thể thao trong giáo dục.
Bộ trưởng Bộ GDĐT về việc kiểm tra, đánh giá, xếp loại thể lực HSSV
- Quy định dạy và học và các văn bản liên quan đến công tác tổ chức đào tạo sinh viên của Trường Đại học Hoa lư
- Chương trình môn học Bóng chuyền dành cho sinh viên không chuyên trường Đại học Hoa lư
Dựa trên các kết luận đánh giá thực trạng công tác đào tạo tại trường Đại học Hoa Lư, các yếu tố quan trọng bao gồm cơ sở vật chất, nguồn kinh phí, đội ngũ giáo viên giảng dạy, quy trình giảng dạy và kiểm tra, cùng với công tác tổ chức quản lý quá trình dạy học.
Kết quả phỏng vấn cho thấy mức độ hài lòng của sinh viên về công tác tổ chức giảng dạy của giảng viên Bộ môn có mối liên hệ tích cực với kết quả thi kết thúc học phần Sinh viên đánh giá cao sự chuyên nghiệp và hiệu quả trong phương pháp giảng dạy, điều này không chỉ nâng cao trải nghiệm học tập mà còn góp phần cải thiện thành tích học tập của họ.
3.2.2 Yêu cầu lựa chọn biện pháp Để nâng cao chất lượng đào tạo môn Bóng chuyền cho sinh viên Trường Đại học Hoa lư cần phải lựa chọn được các giải pháp đồng bộ, mang tính khả thi Để đạt được mục đích đó, đề tài dựa vào những căn cứ sau đây:
- Đảm bảo mục tiêu dạy học
Dạy học là phương tiện quan trọng nhất giúp nhà trường thực hiện mục tiêu giáo dục và đào tạo Mục tiêu dạy học định hướng cho toàn bộ quá trình đào tạo, ảnh hưởng đến nội dung, phương pháp và biện pháp giảng dạy Do đó, việc lựa chọn các yếu tố này phải phù hợp để đảm bảo đạt được mục tiêu dạy học Đảm bảo mục tiêu dạy học là nguyên tắc cơ bản và quan trọng nhất trong việc đề xuất các biện pháp dạy học, theo Quyết định số 52/2008/QĐ-BGDĐT, ngày 18 tháng 9 năm.
Mục tiêu môn học giáo dục thể chất của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2008 là cung cấp kiến thức hệ thống về thể chất, đạo đức và giá trị văn hóa, đồng thời trang bị kiến thức cơ bản về môn Bóng chuyền và các kỹ thuật di chuyển Để nâng cao chất lượng tự học của sinh viên trong dạy học môn Bóng chuyền tại Đại học Hoa Lư, các biện pháp đề xuất cần phù hợp với mục tiêu môn học Những biện pháp không đúng hướng sẽ làm mất đi giá trị thực sự của môn học Do đó, cần khuyến khích sinh viên tự giác, tích cực và sáng tạo trong việc tiếp thu kiến thức về thể chất, đạo đức, văn hóa và các kỹ năng liên quan đến Bóng chuyền, góp phần xây dựng con người mới.
- Đảm bảo phù hợp nội dung môn học
Để nâng cao chất lượng tự học môn học, các biện pháp đề xuất cần dựa vào nội dung và đặc thù tri thức của môn học Việc lựa chọn biện pháp hiệu quả chỉ có thể thực hiện khi nó phù hợp với những yếu tố này Môn học thể chất, đặc biệt là Bóng chuyền, yêu cầu người học nắm vững các kỹ thuật động tác cơ bản như di chuyển tiến lùi và chuyền bóng Đặc thù tri thức của môn Bóng chuyền có ảnh hưởng lớn đến việc phát triển khả năng tự học của sinh viên, từ đó cần tìm ra những phương pháp phù hợp để khuyến khích tính tự học trong môn học này.
Môn Bóng chuyền không chỉ giúp sinh viên phát triển các nhóm cơ chủ yếu mà còn hình thành tư thế đúng và điều chỉnh trọng lượng cơ thể Thêm vào đó, việc tập luyện thường xuyên còn rèn luyện ý chí và giáo dục ý thức vượt qua khó khăn cho sinh viên.
Khi giảng dạy, cần tuân thủ nguyên tắc giáo dục từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp và từ nhẹ đến nặng Người dạy cũng cần nắm rõ nhiệm vụ cơ bản của môn học để tổ chức giảng dạy một cách phù hợp.
Để nâng cao hiệu quả giảng dạy, giảng viên cần nắm vững tâm sinh lý và sức khỏe của từng sinh viên, từ đó áp dụng các phương pháp tập luyện phù hợp Bên cạnh đó, việc thiết kế giáo án và chuẩn bị đồ dùng dạy học cũng cần được thực hiện một cách hợp lý để đáp ứng yêu cầu của tiết dạy.
Một số giảng viên hiện nay vẫn áp dụng các phương pháp tập luyện môn Bóng chuyền chậm và chưa khoa học, dẫn đến việc hạn chế trong việc tiếp cận các phương pháp mới.
Với các em sinh viên thì đa số các em còn coi nhẹ bộ môn, ngại luyện tập hay luyện tập chưa tích cực
Nhiều sinh viên thường chọn môn thể thao dựa trên sở thích cá nhân mà không xem xét đến thể trạng và tố chất thể thao của bản thân, dẫn đến tình trạng thiếu hụt cơ sở vật chất và dụng cụ tập luyện phù hợp.
Vào thứ năm, giáo viên cần nghiên cứu kỹ nội dung bài dạy và luyện tập từng động tác một cách nhuần nhuyễn Việc phân tích chi tiết các kỹ thuật động tác là rất quan trọng để sinh viên có thể hiểu và tiếp thu ngay Hơn nữa, sinh viên cũng cần có kế hoạch cho việc tự học của mình để đạt hiệu quả tốt nhất.
Để nắm bắt thực trạng thể lực của học sinh, việc thực hiện kiểm tra đánh giá vào đầu năm học là rất quan trọng Qua đó, giáo viên có thể hiểu rõ tình trạng sức khỏe của học sinh và từ đó áp dụng những phương pháp giảng dạy phù hợp nhằm nâng cao thể lực và sức khỏe cho các em.
TỔ CHỨC THỰC NGHIỆM
Thực nghiệm sư phạm được tiến hành tại trường Đại học Hoa Lư, Lý do để lựa chọn địa điểm thực nghiệm là:
- Nhà trường đã có thời gian dạy học môn học cần thiết làm cơ sở thực tiễn
Đề tài này tập trung vào việc cải tiến các phương pháp giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng tự học của sinh viên trong quá trình luyện tập môn Bóng chuyền tại Trường Đại học Hoa Lư Mục tiêu là tạo ra những phương pháp dạy học hiệu quả, khuyến khích sinh viên chủ động trong việc tự học và rèn luyện kỹ năng bóng chuyền.
Chủ nhiệm và các thành viên nghiên cứu đề tài là giảng viên trực tiếp giảng dạy tại trường, điều này tạo nền tảng vững chắc cho việc áp dụng kết quả nghiệm thu của đề tài vào thực tiễn giảng dạy.
Trong kỳ II năm học 2021 – 2022, chúng tôi đã tiến hành thử nghiệm vận dụng vào môn Bóng chuyền cho lớp D14 TH và MN, với sự tham gia của 110 sinh viên.
Chúng tôi tiến hành thực nghiệm các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng tự học môn Bóng chuyền cho sinh viên trong quá trình giảng dạy tại lớp thực nghiệm Các biện pháp này được thiết kế để cải thiện kỹ năng và hiệu quả học tập của sinh viên trong môn thể thao này.
- Xác định mục đích, hình thành, phát triển động cơ tự học đúng đắn cho
- Liên hệ, gắn kết nội dung tự học với hoạt động thực tiễn
- Rèn luyện kĩ năng tự học cho sinh viên theo yêu cầu bài học, môn học
- Đổi mới hình thức kiểm tra, đánh giá môn học phù hợp với yêu cầu của chuẩn đầu ra
- Tăng cường sử dụng các phương pháp dạy học tích cực
- Thống nhất việc thực hiện nhiệm vụ học tập trên lớp với việc tự học của sinh viên
Trong chương này, các biện pháp sẽ được thực nghiệm dựa trên mục tiêu, nội dung kiến thức và phương pháp dạy học của bộ môn Việc áp dụng các biện pháp này cần phù hợp với từng mục tiêu và nội dung cụ thể, đảm bảo tính hiệu quả trong quá trình giảng dạy.
Phương pháp thực hiện mục đích nghiên cứu là tiến hành thực nghiệm đối chứng trong giáo dục Các đối tượng thực nghiệm được chia thành hai nhóm: nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng, được lựa chọn ngẫu nhiên với số lượng và trình độ phát triển tương đương, được xác nhận qua kiểm tra chất lượng ban đầu Nhóm thực nghiệm sẽ được giảng viên tác động bởi các biến số độc lập để kiểm tra sự thay đổi trong nhận thức học tập, trong khi nhóm đối chứng sẽ được giảng dạy theo cách tự nhiên mà không có sự can thiệp Kết quả so sánh giữa hai nhóm sẽ giúp khẳng định hoặc phủ định giả thuyết nghiên cứu.
Trong phần thực nghiệm, giảng viên áp dụng các biện pháp độc lập để nâng cao chất lượng tự học môn Bóng chuyền, nhằm kích thích tính tự học của sinh viên Qua bài dạy thực nghiệm, nhận thức học tập của sinh viên có sự biến đổi so với bình thường, tạo ra các biến số phụ thuộc Điều này cung cấp cơ sở để so sánh với nhóm đối chứng.
Bước 1: Chuẩn bị thực nghiệm
Giáo án được thiết kế theo hướng:
1/ Tôn trọng chương trình và giáo trình theo quy định của Bộ Giáo dục – Đào tạo;
2/ Phù hợp với hoàn cảnh, cơ sở vật chất và điều kiện cơ sở vật chất của trường;
3/ Giáo án được thiết kế theo đúng kết cấu, bố cục mà giảng viên giảng dạy các môn thể dục thường thiết kế, có gắn với đặc thù riêng của những biện pháp mà đề tài đề xuất
+ Lựa chọn lớp thực nghiệm và đối chứng
Lớp thực nghiệm và đối chứng có sự tương đương nhau về trình độ trình độ, thử nghiệm 110 sinh viên ở hai lớp D14 nữ tiểu học và D14 Mầm non
+ Xác định mục tiêu bài học
Mục tiêu bài học là mô hình kết quả mà sinh viên cần đạt sau mỗi bài học, đóng vai trò quan trọng trong hoạt động dạy học Theo quan điểm dạy học tích cực, giảng viên cần xác định rõ ràng và cụ thể các tiêu chí cần đạt, đảm bảo tính khả thi và có thể kiểm chứng Việc xác định mục tiêu bài học dựa trên nhiều yếu tố, chủ yếu là nội dung bài học, giúp người dạy thiết kế các hoạt động giảng dạy và học tập phù hợp Đối với sinh viên, mục tiêu bài học là cơ sở để họ chủ động xây dựng kế hoạch học tập, từ đó thúc đẩy quá trình học trở nên tích cực hơn Mục tiêu dạy học được coi là tốt khi nó vừa chỉ đạo tổ chức dạy học, vừa là tiêu chuẩn đánh giá kết quả dạy học một cách khách quan.
+ Phương pháp, phương tiện và tài liệu
Phương pháp dạy học là tập hợp các hành động có chủ đích giữa giảng viên và sinh viên, được thực hiện theo trình tự nhất định nhằm tổ chức hoạt động nhận thức và thực hành của sinh viên Mục tiêu chính của phương pháp này là giúp sinh viên tiếp thu nội dung dạy học và đạt được các mục tiêu giáo dục Việc xác định phương pháp dạy học chủ yếu dựa vào mục tiêu, nội dung giảng dạy và đặc điểm của người học.
Xu hướng hiện nay trong lựa chọn phương pháp dạy học là sự kết hợp của nhiều phương pháp khác nhau, tập trung vào các phương pháp dạy học tích cực Điều này nhằm tăng cường hoạt động độc lập, tự chủ và sáng tạo của học sinh.
Phương tiện dạy học là tập hợp các đối tượng vật chất mà giảng viên sử dụng để tổ chức và điều khiển hoạt động nhận thức của người học Chúng không chỉ là công cụ hỗ trợ giảng dạy mà còn là phương tiện giúp người học tiếp cận kiến thức Việc xác định phương tiện dạy học chủ yếu dựa vào nội dung và phương pháp dạy học được áp dụng.
Tài liệu chủ yếu là giáo trình đối với cả người dạy và người học Ngoài ra còn có các tài liệu tham khảo như sách báo, tạp chí
+ Các hoạt động dạy học
Thiết kế các hoạt động dạy học là việc kết hợp các kỹ thuật động tác theo logic của quá trình dạy học ngoài trời Quá trình này bao gồm nhiều bước và khâu, không tính đến khâu ổn định tổ chức lớp Các hoạt động dạy học có thể được thiết kế theo các bước cụ thể để đảm bảo hiệu quả giảng dạy.
Ôn tập bài cũ và chuẩn bị bài mới
Việc ôn tập bài cũ và chuẩn bị bài mới cần được thực hiện thường xuyên và linh hoạt để đánh giá kết quả học tập, tiếp nhận thông tin phản hồi, rèn luyện thói quen học tập, và tạo tâm thế chủ động cho người học khi bắt đầu bài học mới.
Giới thiệu bài mới là hoạt động quan trọng giúp định hướng tư duy và thu hút sự chú ý của người học vào nội dung chính của bài học Qua đó, học viên sẽ nhận thức rõ hơn và chủ động hơn trong việc thực hiện nhiệm vụ học tập Để đạt hiệu quả, phần giới thiệu cần kết nối với bài cũ và khái quát mục tiêu của bài học mới, đồng thời liên hệ với các sự kiện và hiện tượng thực tiễn.
KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM
3.4.1 Khảo sát, so sánh mức độ tự học của sinh viên lớp thử nghiệm và lớp đối chứng Đánh giá hiệu quả việc áp dụng các biện pháp nâng cao chất lượng tự học môn Bóng chuyền của sinh viên trường Đại học Hoa Lư Để đánh giá việc áp dụng các biện pháp nâng cao chất lượng tự học môn Bóng chuyền của sinh viên đã được lưa chọn ở trên, đề tài tiến hành phỏng vấn, quan sát trên, đề tài tiến hành phỏng vấn trên 55 sinh viên D14TH theo lịch trình giảng dạy kết quả được trình bày qua bảng 3.2 (n = 110)
Thi qua môn học 22 40 30 54,5 Được điểm cao 23 41,8 10 18,2
Trở thành cán bộ chuyên ngành giỏi 0 0 0 0
Thỏa mãn yêu cầu hiểu biết 26 47,3 20 36,4 Nhanh hoàn thành khóa học 9 16,4 30 54,5 Đáp ứng nguyện vọng của gia đình 2 3,6 5 9,1
Có cơ hội việc làm 0 0 0 0 Được giảng viên ghi nhận 10 18,2 30 54,5 Được bạn bè tôn trọng 5 9,1 20 36,4 Được khen thưởng 3 5,5 5 9,1
Nếu bắt buộc thì thực hiện 20 36,4 25 45,5
4 Hình thức tự học Độc lập, không theo kế hoạch 13 23,6 34 31
Theo hướng dẫn của giảng viên 25 45,5 30 45,5
Học theo nhóm trên lớp 9 16,4 14 12,7
Tham gia câu lạc bộ học tập 0 0 0 0
Theo lịch trình môn học 12 21,8 5 4,5
Do giảng viên yêu cầu 20 41,8 25 45,5
Theo đề cương ôn tập 18 32,7 20 45,5
Vấn đề bản thân quan tâm, hứng thú 2 3,6 5 9,1 Liên quan đến việc làm sau này 3 5,5 5 9,1 Các vấn đề mang tính thời sự 0 0 0 0
6 Thời lượng giành cho việc tự học
1 tiết tự học/ 1 tiết học trên lớp 29 52,7 30 58,2
2 tiết tự học/ 1 tiết học trên lớp 10 18,1 15 13,6
3 tiết tự học/ 1 tiết học trên lớp 3 5,5 5 4,5
Vai trò của tự học đến kết quả môn học
Kết quả phỏng vấn sinh viên khóa đại học D14TH (nhóm thực nghiệm) và D14MN (nhóm đối chứng) về việc tự học môn Bóng chuyền cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa hai nhóm Sinh viên D14TH thể hiện sự chủ động và tích cực hơn trong việc tự học, trong khi sinh viên D14MN gặp nhiều khó khăn hơn trong việc này Những yếu tố ảnh hưởng đến kết quả tự học cũng được phân tích, làm nổi bật vai trò quan trọng của phương pháp giảng dạy và môi trường học tập.
Nhóm thực nghiệm đã thể hiện sự thay đổi rõ rệt và tích cực về mục đích và động cơ tự học môn Bóng chuyền so với nhóm đối chứng.
Tỷ lệ sinh viên tự học nhằm mục đích thỏa mãn nhu cầu hiểu biết
Mục đích và động cơ tự học môn Bóng chuyền của sinh viên ngày càng được ghi nhận, thể hiện qua việc tăng tỷ lệ sinh viên học vì sự tiến bộ cá nhân và mong muốn làm rạng danh gia đình Điều này cho thấy sinh viên đã nhận thức rõ vai trò và ý nghĩa thiết thực của việc tự học môn Bóng chuyền trong việc hoàn thiện bản thân và phục vụ cho cuộc sống.
Hơn 45,5% sinh viên đã tự học môn Bóng chuyền dưới sự hướng dẫn của giảng viên, cả trong nhóm trên lớp và nhóm riêng, cho thấy sự tăng trưởng đáng kể so với nhóm đối chứng Điều này chứng tỏ rằng việc tổ chức hoạt động dạy học trên lớp của giảng viên đã thu hút sự chú ý và quan tâm của sinh viên.
Thái độ tự học Bóng chuyền của sinh viên đã có sự chuyển biến tích cực, với 15% sinh viên nhóm thực nghiệm thể hiện hứng thú trong khi nhóm đối chứng chỉ có 10% Chỉ 36,4% sinh viên nhóm thực nghiệm cho rằng họ chỉ tự học khi bị bắt buộc, so với 50% ở nhóm đối chứng Sự chán nản và thiếu tự tin khi tự học cũng giảm đáng kể ở nhóm thực nghiệm Điều này chứng tỏ rằng sinh viên ngày càng có động lực và tinh thần tự học Việc xác định mục đích học tập, rèn luyện kỹ năng tự học, cùng với sự giám sát và đánh giá từ giảng viên cũng như sự ghi nhận từ bạn học đã góp phần quan trọng vào sự thay đổi tích cực này.
Nội dung tự học của nhóm sinh viên thực nghiệm đã trở nên đa dạng hơn, với tỷ lệ lựa chọn tăng đáng kể so với nhóm đối chứng Sinh viên không chỉ học theo yêu cầu của giảng viên và đề cương ôn tập cho kỳ thi, mà còn chủ động tìm hiểu các nội dung liên quan đến nghề nghiệp tương lai, những vấn đề mà họ quan tâm và các chủ đề thời sự Điều này cho thấy sinh viên đã có định hướng nghề nghiệp rõ ràng và tiến bộ hơn trong hoạt động học tập.
Thời gian tự học Bóng chuyền của sinh viên đạt 58,2% ở nhóm thực nghiệm và 13% ở nhóm đối chứng, cho thấy sự chênh lệch rõ rệt Tuy nhiên, vẫn còn một tỷ lệ đáng kể sinh viên không dành đủ thời gian cho việc tự học theo yêu cầu, có thể do chế độ sinh hoạt và học tập chưa hợp lý hoặc thiếu khả năng tận dụng thời gian tự học Điều này nhấn mạnh sự cần thiết phải áp dụng các biện pháp hiệu quả hơn để khuyến khích tính tự giác và tích cực trong việc tự học môn Bóng chuyền.
Ý kiến của sinh viên về vai trò của tự học trong môn Bóng chuyền đã có sự chuyển biến tích cực Cụ thể, 48% sinh viên nhóm thực nghiệm nhận định rằng tự học rất quan trọng, 38% cho rằng nó quan trọng, và chỉ 14% cho rằng vai trò của tự học là bình thường Trong khi đó, ở nhóm đối chứng, chỉ có 15% đánh giá tự học rất quan trọng, 39% cho là quan trọng, và 56% cho rằng vai trò của tự học là bình thường.
Như vậy, phần đông sinh viên đã có nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của việc tự học
3.4.2 So sánh kết quả học tập môn Bóng chuyền của sinh viên
Sau khi kết thúc môn học, nghiên cứu này so sánh kết quả học tập môn Bóng chuyền giữa sinh viên nhóm TN và sinh viên nhóm ĐC thông qua việc phân tích điểm học phần của từng nhóm.
Phương pháp đánh giá trên mang lại kết quả kiểm tra cụ thể và rõ ràng cho các lớp học Sự khác biệt trong kết quả kiểm tra nội dung chuyền bóng cao tay và thấp tay ở một số lớp được thể hiện qua số liệu trong Bảng 3.3.
Xuất sắc Giỏi Khá TB
Như vậy, kết quả học tập của sinh viên D14TH qua thực nghiệm đạt kết quả tốt hơn so với sinh viên D14MN
3.4.3 Những điều kiện thực hiện biện pháp nâng cao chất lượng tự học môn Bóng chuyền của sinh viên
* Đối với đội ngũ giảng viên
Chất lượng giáo dục đại học phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó giảng viên đóng vai trò quan trọng trong việc phát huy và kết hợp sức mạnh của các yếu tố khác nhằm nâng cao hiệu quả dạy học Để cải thiện chất lượng tự học môn Bóng chuyền, đội ngũ giảng viên cần được đào tạo bài bản và chuyên môn rõ ràng, đồng thời phải có tâm huyết với nghề Họ cần nắm vững các yêu cầu cụ thể khi áp dụng các biện pháp giảng dạy, không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn và thực tiễn, cũng như duy trì trách nhiệm với từng học viên, tránh thái độ chủ quan và không chịu đổi mới trong phương pháp giảng dạy.
Để nâng cao chất lượng tự học môn thể dục, giảng viên cần sở hữu kỹ năng nghề nghiệp đạt chuẩn, điều này đòi hỏi họ phải được đào tạo một cách chu đáo và đúng chuyên môn.
* Giảng viên phải có tâm với nghề
Có tâm với nghề ở mỗi giảng viên thể hiện qua tình yêu thương đối với người học và đam mê với nghề Tình yêu thương là phẩm chất đạo đức cao quý, giúp giảng viên chăm lo cho chuyên môn và nghiệp vụ dạy học Sự tôn trọng, yêu thương và động viên từ giảng viên giúp sinh viên vượt qua khó khăn, hoàn thiện nhân cách Lòng yêu nghề là yếu tố quan trọng đảm bảo thành công trong sự nghiệp giáo dục, là động lực giúp giảng viên vượt qua thử thách với tinh thần trách nhiệm và sự sáng tạo Quy trình thiết kế bài giảng cần được phân chia rõ ràng để thuận tiện cho việc nghiên cứu và thực hành, nhưng không nên coi đó là khuôn mẫu cố định mà cần có sự sáng tạo và điều chỉnh phù hợp với từng bài học cụ thể.
Đối với sinh viên, khi áp dụng các biện pháp giảng viên đưa ra, cần có sự hiểu biết sâu sắc về bản chất của những biện pháp này Sinh viên cũng phải đạt đủ trình độ theo các tiêu chuẩn chung và phát triển các phẩm chất cùng năng lực cần thiết để thích ứng hiệu quả với những biện pháp đó.
Kết luận
Tính tích cực học tập và biện pháp nâng cao chất lượng tự học của sinh viên là vấn đề quan trọng được nhiều nhà giáo dục nghiên cứu Giảng viên có sứ mệnh tìm ra biện pháp nâng cao chất lượng tự học trong môn Bóng chuyền tại Đại học Hoa Lư Để xác định các biện pháp này, nghiên cứu đã hệ thống hóa các vấn đề như tính tích cực tự học, nhận thức và đặc điểm môn học Qua thực nghiệm khoa học sư phạm, tác giả đã xây dựng chương trình và kế hoạch thực nghiệm, so sánh lớp thực nghiệm với lớp đối chứng Kết quả cho thấy có 6 biện pháp hiệu quả để nâng cao chất lượng tự học môn Bóng chuyền, bao gồm: xác định mục đích học tập, liên hệ nội dung với thực tiễn, rèn luyện kỹ năng tự học, đổi mới hình thức kiểm tra, tăng cường phương pháp dạy học tích cực, và thống nhất nhiệm vụ học tập trên lớp với tự học Sinh viên lớp thực nghiệm thể hiện ý thức và kỷ luật học tập cao hơn, khẳng định tính khả thi và phù hợp của các biện pháp này với môi trường đào tạo.
Đề tài này giúp tiếp cận dạy học tự học, góp phần đổi mới phương pháp và nâng cao chất lượng dạy học Cơ sở khoa học của các biện pháp đã tạo nền tảng vững chắc cho nghiên cứu và đề xuất phương pháp dạy học Thực nghiệm sư phạm khẳng định giá trị tích cực của các biện pháp này Quy trình và điều kiện thực hiện cung cấp hướng dẫn và lưu ý cần thiết để áp dụng hiệu quả Điều này chứng tỏ nội dung đề tài đã đáp ứng mục đích nghiên cứu và giải quyết các nhiệm vụ đã đặt ra.
Kiến nghị
Nghiên cứu về quá trình luyện tập môn Bóng chuyền tại Đại học Hoa Lư đã đề xuất 6 biện pháp nhằm nâng cao tính tích cực luyện tập của sinh viên Các biện pháp bao gồm: xác định mục đích và phát triển động cơ tự học, liên hệ nội dung tự học với thực tiễn, rèn luyện kỹ năng tự học theo yêu cầu môn học, đổi mới hình thức kiểm tra đánh giá, tăng cường phương pháp dạy học tích cực, và thống nhất nhiệm vụ học tập trên lớp với tự học Nhóm tác giả đã tiến hành thử nghiệm các biện pháp này trong thực tiễn dạy học để thẩm định giá trị của chúng, từ đó rút ra quy trình và điều kiện thực hiện cũng như những kiến nghị cho nghiên cứu tiếp theo.
Nghiên cứu sâu về 6 biện pháp nâng cao chất lượng tự luyện tập cho sinh viên trong môn học, nhóm tác giả đã đề xuất củng cố và phát triển các biện pháp này cho môn Bóng chuyền Hướng nghiên cứu này xuất phát từ sự phong phú và phức tạp của các biện pháp trong dạy học, đồng thời nhấn mạnh rằng con đường phát triển khoa học luôn đổi mới và sáng tạo không ngừng.
Đề tài đã đạt được những kết quả nhất định, bao gồm việc làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu, đề xuất biện pháp nâng cao chất lượng tự luyện tập cho người học trong dạy học môn Bóng chuyền, và tiến hành thử nghiệm để thẩm định giá trị, hiệu quả của các biện pháp này Dựa trên kết quả, nhóm nghiên cứu đã rút ra quy trình và điều kiện cần thiết để thực hiện các biện pháp nâng cao chất lượng tự luyện tập Mặc dù vẫn còn một số hạn chế, nhưng những kết quả đạt được là không thể phủ nhận Do đó, nhóm nghiên cứu đề xuất những kiến nghị cơ bản về việc ứng dụng kết quả nghiên cứu này.
Kết quả nghiên cứu đề tài cung cấp những vấn đề lý luận quan trọng trong lĩnh vực khoa học giáo dục, lý luận và phương pháp dạy học Nhóm tác giả đã dày công tổng hợp và khái quát từ nhiều nguồn tài liệu khác nhau Những kết quả này có giá trị tham khảo tích cực và hiệu quả cho các công trình nghiên cứu khoa học cùng chủ đề.
DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Nghị quyết số 29 - NQ/TW ngày 4/11/2013 Hội nghị Trung ương 8 khoá XI, Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế
2 Trương Xuân Dung, Lộc Đình Cương (2010), Lựa chọn và ứng dụng giải pháp nâng cao hiệu quả giờ tự học môn Lý luận và Phương pháp TDTT cho sinh viên trường Đại học TDTT Bắc Ninh, Tuyển tập NCKH TDTT, Nxb TDTT,
3 Nguyễn Kỳ (2006), Biến quá trình dạy học thành quá trình tự học, Tạp chí Giáo dục, (số 2)
4 Dương Thị Linh (2010), Một số vấn đề về hoạt động tự học của sinh viên trong giai đoạn hiện nay, tạp chí Giáo dục, số Đặc biệt, tháng 1
5 Nguyễn Giang Nam (2014), Bản chất và đặc điểm năng lực tự học của sinh viên Đại học,Tạp chí Giáo dục số 32
6 Nguyễn Đức Văn (2000) Phương pháp thống kê trong TDTT, NXB Hà Nội
7 Bộ GD & ĐT (2004), Giáo trình bóng chuyền , NXB Đại Học Sư Phạm
8 Bộ GD & ĐT (2015), Phương pháp trọng tài bóng chuyền, NXB Thể dục thể thao
9 NA Rubakin (1973), Tự học như thế nào, NXB Thanh niên
10 Nguyễn Cảnh Toàn (2004), Học và dạy cách học, NXB Đại học Sư phạm
11 Đoàn Sỹ Tuấn, Lương Duy Quyền “ Hướng dẫn tự học, tự nghiên cứu trong dạy học môn tư tưởng Hồ Chí Minh ở trường Đại học Hoa lư (2016)
12 Đinh Thành Công “ Nghiên cứu giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục thể chất trong trường Đại học Hoa Lư”(2015)
13 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2007), Quy chế đào tạo đại học và cao đẳng hệ chính quy theo hệ thống tín chỉ” theo quyết định 43/2007/QĐ-BGD&ĐT
14 Nguyễn Thị Thu Ba (2013), Phát triển kỹ năng tự học cho học sinh phổ thông, Viện nghiên cứu Giáo dục, ĐH Sư phạm TP HCM
15 Lê Khánh Bằng (1998), Tổ chức phương pháp tự học cho sinh viên Đại học Sư phạm, NXB Hà Nội
16 Đào Thị Phương Chi, Nguyễn Thị Thúy Sinh, Đinh Thị Mai Anh
Nghiên cứu năm 2009 đã áp dụng các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả học tập môn Sinh hóa thể dục thể thao cho sinh viên tại trường Đại học TDTT Bắc Ninh Kết quả của nghiên cứu này được công bố trong tuyển tập NCKH TDTT, do Nhà xuất bản TDTT phát hành tại Hà Nội.
TRƯỜNG ĐẠI HỌC HOA LƯ HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
BỘ MÔN GDTC - TL Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Trường Đại học Hoa Lư đã triển khai kế hoạch đề tài KH & CN cấp cơ sở năm 2022 với chủ đề “Biện pháp nâng cao chất lượng tự học môn Bóng chuyền của sinh viên” Mục tiêu của đề tài là tìm ra các giải pháp hiệu quả nhằm cải thiện kỹ năng tự học và nâng cao chất lượng học tập môn Bóng chuyền cho sinh viên.
Số liệu được thu thập được qua phiếu phỏng vấn này là cơ sở để đề xuất các biện pháp nâng cao chất lượng tự học môn Bóng chuyền
Dựa trên thực tế học tập môn Bóng chuyền, xin vui lòng cho ý kiến bằng cách đánh dấu (x) vào câu trả lời mà bạn lựa chọn trong bảng dưới đây Nếu không đồng ý, bạn có thể để trống mà không cần đánh dấu.
Các em cho biết sơ lược về bản thân
Họ và tên: Năm sinh: Giới tính: Lớp: Khóa Khoa Câu hỏi 1:
Mục đích tự học Bóng chuyền của bạn là gì?
Thi qua môn học Được điểm cao, bằng giỏi
Trở thành cán bộ chuyên ngành giỏi Ý kiến khác:
Câu hỏi 2 : Động cơ tự học Bóng chuyền của em là gì?
Thỏa mãn yêu cầu hiểu biết
Nhanh hoàn thành khóa học Đáp ứng nguyện vọng của gia đình
Có cơ hội việc làm Được giảng viên ghi nhận Được bạn bè tôn trọng Ý kiến khác:
Câu hỏi 3 : Bạn cảm thấy thế nào khi tự học Bóng chuyền?
Nếu bắt buộc thì thực hiện
Thiếu tự tin Ý kiến khác:
Câu hỏi 4: Bạn tự học Bóng chuyền theo hình thức nào? Độc lập, không theo kế hoạch
Theo hướng dẫn của giảng viên
Học theo nhóm trên lớp
Tham gia câu lạc bộ học tập Ý kiến khác:
Câu hỏi 5: Bạn tự học nội dung gì trong môn Bóng chuyền?
Theo lịch trình môn học
Do giảng viên yêu cầu
Theo đề cương ôn tập
Vấn đề bản thân quan tâm, hứng thú
Liên quan đến việc làm sau này
Các vấn đề mang tính thời sự Ý kiến khác:
Câu hỏi 6: Phương tiện sử dụng để tự học Bóng chuyền là gì? Giáo trình
Sân bãi, dụng cụ, trang phục
Tài liệu hướng dẫn(đề cương bài giảng, phim ảnh, báo chí )
Từ thực tiễn sinh hoạt, tập luyện
Câu hỏi 7: Mức độ đáp ứng của các phương tiện tự học?
Cung cấp đủ phương tiện
Nhiều quá, không chọn lọc được
Thiếu phương tiện cần thiết
Sử dụng không hiệu quả
Câu hỏi 8: Thời gian bạn giành cho việc tự học Bóng chuyền là gì? Không có
1 tiết tự học/ 1 tiết học trên lớp
2 tiết tự học/ 1 tiết học trên lớp
3 tiết tự học/ 1 tiết học trên lớp
Câu hỏi 9: Bạn thường tự học Bóng chuyền ở đâu?
Tại bất cứ nơi nào
Câu hỏi 10: Bạn thường tự học Bóng chuyền vào lúc nào?
Khi có bạn cùng học
Khi sắp phải kiểm tra
Câu hỏi 11: Vai trò của tự học đến kết quả môn học?
Câu hỏi 12: Theo bạn, cần làm để tự học môn Bóng chuyền tốt hơn? Định hướng rõ ràng mục tiêu Được quan tâm, động viên
Hướng dẫn sử dụng các bài tập
Xác định cụ thể nội dung tự học
Có sự kiểm tra, đánh giá việc tự học
Có địa điểm tự học phù hợp
Có phong trào tự học
Có nhóm, câu lạc bộ học tập Ý kiến khác:
Những ý kiến khác của các em:
Xin trân trọng cảm ơn sự cộng tác của các em!
Ngày tháng năm 2022 Người phỏng vấn Người được phỏng vấn
PHỤ LỤC 2 TRƯỜNG ĐẠI HỌC HOA LƯ CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
BỘ MÔN GDTC - TL Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Trường Đại học Hoa Lư đã thực hiện kế hoạch triển khai đề tài KH & CN cấp cơ sở năm 2022 với chủ đề “Biện pháp nâng cao chất lượng tự học môn Bóng chuyền của sinh viên” Mục tiêu của đề tài là cải thiện kỹ năng tự học và nâng cao hiệu quả học tập môn Bóng chuyền cho sinh viên.
Số liệu được thu thập được qua phiếu phỏng vấn này là cơ sở để đề xuất các biện pháp nâng cao chất lượng tự học môn Bóng chuyền
Dựa trên trải nghiệm học tập môn Bóng chuyền, xin vui lòng cho ý kiến bằng cách đánh dấu (x) vào câu trả lời mà bạn lựa chọn trong bảng dưới đây Nếu bạn không đồng ý, vui lòng để trống mà không đánh dấu.
Các em cho biết sơ lược về bản thân
Họ và tên: Năm sinh: Giới tính: Lớp: Khóa Khoa
TT Các biện pháp Ý kiến lựa chọn
1 Xác định mục đích, hình thành, phát triển động cơ tự học đúng đắn cho sinh viên
2 Giúp sinh viên nhận thức được vai trò của tự học trong việc đạt chuẩn đầu ra của môn học
3 Liên hệ, gắn kết các nội dung tự học với hoạt động thực tiễn
4 Rèn luyện kỹ năng tự học cho sinh viên theo yêu cầu bài học
5 Kích thích tính tích cực, chủ động, sáng tạo của sinh viên trong việc tự học
6 Phân chia các nhóm học tập theo chuyên môn
7 Quan tâm đến tâm tư nguyện vọng, sở thích của sinh viên
8 Đáp ứng cơ sở vật chất, phương tiện phục vụ tự học
9 Tăng cường kiểm tra, đánh giá việc tự học
10 Đổi mới hình thức kiểm tra đánh giá môn học phù hợp với yêu cầu của chuẩn đầu ra
11 Đưa nội dung tự học vào nội dung kiểm tra
12 Tăng cường sử dụng các phương pháp dạy học tích cực
13 Tăng cường giao bài tập về nhà cho sinh viên
14 Đồng nhất việc thực hiện nhiệm vụ học tập trên lớp với việc tự học
15 Cung cấp cho sinh viên giáo cụ trực quan phục vụ việc tự học
Xin chân thành cảm ơn những ý kiến đóng góp của các Thầy, Cô!
Những ý kiến khác của các thầy cô:
Xin trân trọng cảm ơn sự cộng tác của các thầy cô!
Ngày tháng năm 2022 Người phỏng vấn Người được phỏng vấn
PHỤ LỤC SỐ 3 TRƯỜNG ĐẠI HỌC HOA LƯ HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
BỘ MÔN GDTC - TL Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Để thực hiện đề tài NCKH “Biện pháp nâng cao chất lượng tự học môn bóng chuyền của sinh viên Trường Đại học Hoa Lư” dành cho các khối lớp D14TH và D14MN, xin vui lòng cho biết ý kiến của Anh (chị) Nếu không có ý kiến, xin hãy để trống không đánh dấu.
Các em cho biết sơ lược về bản thân
Họ và tên: Năm sinh: Giới tính: Lớp: Khóa Khoa Câu 1 Nhận thức của anh (chị) về tầm quan trọng của môn Bóng chuyền?
Câu 2 Thái độ, nhu cầu, hứng thú, tâm trạng của anh (chị) khi học tập môn Bóng chuyền?
Câu 3 Mức độ thực hiện tự học tập môn Bóng chuyền của anh (chị)?
Câu 4 Nhu cầu, động cơ của bản thân học tập môn học Bóng chuyền?
Câu 5 Mức độ tần xuất khi thực hiện tự học môn Bóng chuyền?
Những ý kiến khác của các em:
Xin trân trọng cảm ơn sự cộng tác của các em!
Ngày tháng năm 2022 Người phỏng vấn Người được phỏng vấn
BẢNG TỔNG HỢP KẾT QUẢ LỚP THỰC NGHIỆM VÀ LỚP ĐỐI CHỨNG
TT Đối chứng (D14MN) Kết quả Điểm
Thực nghiệm (D14TH) Kết quả Điểm
1 Phạm Thị Lan Anh 7,1 Lê Tuyết Anh 5,6
2 Ngô Thị Ngọc Ánh 6,5 Phạm Minh Anh 9
3 Nguyễn Thị Bình 5,5 Phạm Phương Anh 8
4 Phạm Thị Thùy Dương 5,9 Phạm Thị Ngân Anh 5,5
5 Hà Thị Mĩ Duyên 7 Phạm Thị Ngọc Anh 9
6 Nguyễn Thị Duyên 4,7 Đinh Thị Minh Ánh 8,4
7 Hà Thị Giang 8,4 Vũ Thị Ngọc Ánh 6,6
8 Nguyễn Thị Hà 5,8 Nguyễn Thị Khánh Chi 6,6
9 Mai Thúy Hằng 7,3 Phan Chí Công 5,5
10 Nguyễn Thị Hằng 6,3 Đỗ Thị Dung 8,2
11 Nguyễn Thị Thu Hiền 4,8 Phạm Thị Thùy Dung 9
12 Nguyễn Thị Hoa 6,5 Vũ Thị Thùy Dương 5,7
13 Trần Lệ Hồng 9 Đặng Hương Giang 8,1
14 Bùi Thị Lan Hương 5,3 Phạm Vũ Hương Giang 6,5
15 Nguyễn Thị Thu Hương 8 Lương Thị Hồng Hà 5,9
16 Hoàng Thị Thanh Huyền 4,5 Dương Khánh Hạ 8
17 An Thị Lan 6,4 Đỗ Thị Minh Hằng 6,3
18 Lê Thị Ngọc Lan 7,5 Nguyễn Đoàn Thu Hằng 9
19 Ngần Thị Nhật Lệ 5,6 Đỗ Thị Hồng Hạnh 5,5
20 Đặng Thị Thùy Linh 6,3 Nguyễn Hồng Hạnh 8
21 Đinh Thị Bảo Linh 7 Phạm Thị Thu Hiền 5,7
22 Hà Thị Kiều Linh 8,1 Trần Thị Thúy Hiền 9
23 Nguyễn Thị Hà My 5,5 Vũ Thị Thanh Hiền 8
24 Vũ Thúy Nga 6,6 Nguyễn Thị Hiền 6
25 Nguyễn Thảo Nguyên 5,3 Trần Thị Thu Huế 9,2
26 Nguyễn Thị Nhung 6,1 Bùi Thị Hồng Huệ 5,8
27 Nguyễn Thị Thanh Oanh 3,5 Đinh Thị Lan Hương 6,2
28 Trịnh Thị Kim Oanh 7 Nguyễn Thị Thu Hương 8
29 Hà Thị Thu Phương 5,5 Đinh Thị Khánh Huyền 6,5
30 Trần Lan Phương 8 Phạm Thị Khánh Huyền 6,8
31 Lại Thị Hương Quỳnh 5,5 Đinh Thị Mai Lan 6,3
32 Nguyễn Thị Quỳnh 7,5 Nguyễn Thị Hương Lan 9
33 Phan Xuân Quỳnh 5,3 Phạm Thị Ngọc Linh 5,4