Nội dung của đơn kiện: Nguyên đơn , khẳng định quyền tài phán theo Đạo luật về các khiếu nại của người nước ngoài ATCA yêu cầu bồi thường thiệt hại đối với các bị đơn cánhân vì đã bắt
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Vụ án Swarna v State of Kuwait là một trường hợp nổi bật trong Công pháp quốc tế, làm nổi
lên các vấn đề liên quan đến quyền miễn trừ ngoại giao và các quyền cơ bản của con người trong bối cảnh lao động cưỡng bức Nguyên đơn, một người lao động nhập cư, đã cáo buộc rằng cô bị ngược đãi và bóc lột trong thời gian làm việc cho một nhà ngoại giao của Nhà nước Kuwait Trường hợp này mang tính biểu tượng cho sự đối lập giữa quyền miễn trừ quốc gia và quyền con người, làm dấy lên câu hỏi về giới hạn quyền miễn trừ ngoại giao khi xung đột với các quy chuẩn nhân quyền quốc tế.
Trong bài phân tích này, chúng ta sẽ xem xét vai trò của công pháp quốc tế trong việc bảo vệ quyền lợi của cá nhân trước các hành vi vi phạm xảy ra dưới danh nghĩa miễn trừ ngoại giao Đồng thời, vụ án này cũng giúp sinh viên nắm bắt được cách thức tòa án Hoa Kỳ áp dụng luật quốc tế và quốc nội để đảm bảo công lý, cũng như những giới hạn của pháp luật quốc tế trong việc xử lý các hành vi ngược đãi Vụ án không chỉ góp phần làm rõ các quy định pháp lý, mà còn cung cấp nền tảng quan trọng để các sinh viên tiếp cận và nghiên cứu sâu hơn về quyền con người và các nguyên tắc cốt lõi trong công pháp quốc tế.
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến cô Nguyễn Kim Anh, giảng viên bộ môn Công pháp quốc tế, người đã luôn tận tâm, nhiệt huyết trong công tác giảng dạy và hướng dẫn Sự hỗ trợ của cô không chỉ giúp tôi hiểu sâu hơn về các nguyên lý và quy tắc của công pháp quốc
tế, mà còn tạo động lực cho tôi phát triển kỹ năng nghiên cứu và phân tích pháp lý Những bài giảng của cô đã mở rộng kiến thức và giúp tôi tiếp cận các vấn đề pháp lý phức tạp một cách toàn diện.
Ngoài ra, tôi cũng xin cảm ơn các thầy cô trong Khoa Luật, cùng các bạn học đã đồng hành
và chia sẻ kiến thức, tạo ra môi trường học tập năng động và sáng tạo Tôi rất trân trọng những đóng góp của mọi người, giúp tôi hoàn thành bài nghiên cứu này một cách tốt nhất.
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng bài nghiên cứu này là kết quả nghiên cứu độc lập của tôi, được thực hiện một cách trung thực và không sao chép hay vay mượn từ bất kỳ nguồn tài liệu nào mà không được ghi rõ nguồn Tất cả các số liệu, thông tin và nội dung trong bài đều được tham khảo từ các nguồn hợp pháp, và tôi cam kết rằng các trích dẫn và tài liệu tham khảo đã được liệt kê đầy đủ và chính xác Bài nghiên cứu này chưa từng được nộp cho bất kỳ giảng viên nào khác và cũng không sử dụng cho bất kỳ mục đích học thuật nào ngoài việc nộp cho giảng viên hiện tại.
Tôi chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính xác thực của các thông tin trong bài viết này và cam kết thực hiện bài nghiên cứu với tinh thần học thuật nghiêm túc và tuân thủ các quy định đạo đức trong nghiên cứu.
Trang 4I, Vấn đề pháp lý
1 Tóm tắt vụ kiện
Swarna sinh ra tại Bhadravati, Ấn Độ, là công dân Ấn Độ Năm 1995, do hoàn cảnh đặc biệt của gia đình, cô tới làm giúp việc tại nhà cha mẹ AL- Shaitan ở Kuwait
AI- Awadi, người đang là Bí thư thứ ba tại Phái bộ Kuwait tại thành phố New Yorks và vợ của ông ta, bà AI- Shaitan đã gặp Swarna trong chuyến thăm cha
mẹ tại Kuwait 2 người này đã đề nghị Swarna tới làm việc ở nhà của họ tại Hoa
Kì với mức lương hứa hẹn là 2000 USD/ tháng để cô có thể trang trải cho
chuyến bay về nhà mỗi năm của mình, đồng thời hứa cô sẽ được nghỉ phép vào mỗi chủ nhật để đến nhà thờ, Swarna ngay lập tức đồng ý
Bước ngoặt của câu chuyện được đánh dấu vào thời điểm Swarna chính thức nhập cảnh vào Hoa Kì với danh nghĩa là một người giúp việc gia đình cho một nhà ngoại giao bằng đơn thị thực G5 Tuy nhiên, ngay khi Swarna đặt chân tới New Yorks vào ngày 8 tháng 9 năm 1996, vợ chồng AI Awadi và AI Shaitan đã tịch thu hộ chiếu và thị thực của Swarna, sau đó được lưu giữ tại Phái bộ
Kuwait
Tại đây, Swarna bị đối xử hoàn toàn khác với những gì Awadi nói trước đó
Tiền lương thực tế mà cô nhận được mỗi tháng chỉ là 200 đến 300 đô mỗi tháng, bằng 1/10 so với những gì AI Awadi cam kết ban đầu Không chỉ vậy,
số tiền này không được trả trực tiếp cho Swarna thay vào đó là gửi về gia đình của cô ở Ấn Độ
Cô bị cấm tới nhà thờ vào chủ nhật, không được về Ấn Độ thăm người thân mỗi năm
Tần suất làm việc nặng nề với khoảng mười bảy giờ một ngày, bảy ngày một tuần
Swarna hoàn toàn bị kiểm soát về mọi mặt Cô không được phép rời khỏi căn hộ
mà không có sự giám sát, trong những lần hiếm hoi được ra ngoài, cô phải nhìn xuống và tránh giao tiếp bằng mắt với bất kỳ ai Swarna không được phép sử dụng điện thoại, và cô bị cấm nói chuyện với ai bên ngoài gia đình Thậm chí,
để ngăn Swarna có thể hiểu và giao tiếp bằng tiếng Anh, vợ chồng AI Awadi và
AI Shaitan còn không cho cô được xem các chương trình truyền hình trên TV
Trang 5Họ cũng chặn các cuộc gọi từ gia đình cô ở Ấn Độ, đọc thư của cô trước khi cô
có thể gửi chúng cho gia đình của mình
Bên cạnh đó, Swarna đã phải đối diện với hàng loạt các hình thức bóc lột về cả vật chất lẫn tinh thần:
Cô đã bị xúc phạm bằng lời nói, đe dọa cắt lưỡi và bị kéo cổ áo nhiều lần; thậm chí họ còn cưỡng bức muốn cắt đi thứ vô cùng ý nghĩa trong văn hóa
và tiềm thức của người Ấn Độ nói chung và Swarna nói riêng, mái tóc
Vào tháng 9 năm 1998, Al-Awadi đã cưỡng hiếp Swarna Hắn ta đe dọa sẽ giết cô nếu cô nói với bất kỳ ai, đặc biệt là vợ anh ta là Al-Shaitan Sau đó, Al-Awadi đã cưỡng hiếp Swarna thêm nhiều lần nữa
=> Sự bóc lột về thể chất và suy kiệt về tinh thần khiến Swarna đã phải trải qua những ngày tháng tăm tối của cuộc đời, cô bị rụng tóc, gặp ác mộng và mệt mỏi,luôn nghĩ đến chuyện tự tử Cân nặng của cô giảm sút từ 150 pound xuống còn
100 pound trong vỏn vẹn chưa tới 2 năm, từ 1996 tới giữa năm 1998
Ngày 25 tháng 6 năm 2000, Swarna đã xin được trở về Ấn Độ trong khoảng thờigian vợ chồng AI Awadi về Kuwait Tuy nhiên cô bị mắng chửi và AI Awadi đã tát và đe dọa sẽ đánh cô bằng thanh sắt
Ngày hôm sau, nhân lúc các bị cáo để lại hộ chiếu của cô trên giường để chuẩn
bị cho chuyến đi về quê; Swarna đã nhanh chí lấy lại hộ chiếu và trốn khỏi căn hộ
2 Lịch sử thủ tục
2.1 Lần khởi kiện đầu tiên
Ngày 15 tháng 05 năm 2002 là mốc đánh dấu lần kiện đầu tiên của Swarna tới các bị đơn cá nhân là AI Awadi và AI Shaitan Tuy nhiên, các bị đơn cá nhân đã không phản hồi đơn kiện của Swarna
Quyết định của Tòa án Quận Theo đó, Tòa án Quận xác nhận rằng điều này không thuộc thẩm quyền xét xử của họ Lí do là tại thời điểm đó, AI-Awadi và
AI Shaitan đang được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao với tư cách là nhà ngoạigiao của Phái bộ Kuwait và người thân của viên chức ngoại giao theo Công ước viên năm 1961 về quan hệ ngoại giao
Trang 6Trong bản Báo cáo và Khuyến nghị của Thẩm phán Dolinger vào ngày
26/1/2005, Tòa án gợi ý Swarna có thể tiến hành khởi kiện lại sau khi AI Awadi chấm dứt nhiệm kì tại nước tiếp nhận là Hoa Kì
2.2 Lần khởi kiện thứ hai
Lần kiện thứ 2 được thực hiện vào ngày 23 tháng 06 năm 2006 Lần này nguyênđơn đã đệ đơn kiện này đối với hai bị đơn bao gồm các bị đơn cá nhân và nhà nước Kuwait
Nội dung của đơn kiện:
Nguyên đơn , khẳng định quyền tài phán theo Đạo luật về các khiếu nại của người nước ngoài (ATCA) yêu cầu bồi thường thiệt hại đối với các bị đơn cánhân vì đã bắt cô phải chịu cảnh nô lệ và các hành vi giống nô lệ, bao gồm buôn bán, lao động cưỡng bức, lao động cưỡng bức, tấn công và lạm dụng tình dục
Nguyên đơn cũng đưa ra khiếu nại theo luật New York về việc không trả lương theo yêu cầu hợp pháp theo Luật Lao động New Yorks về gian lận, làm giàu bất chính và vi phạm hợp đồng
Nguyên đơn yêu cầu Kuwait bồi thường thiệt hại với lý do Kuwait phải chịu trách nhiệm thay thế đối với các khiếu nại về ATCA và luật lao động, và Kuwait đã phê chuẩn các kiến nghị của ông Al-Awadi và hỗ trợ và tiếp tay cho hành vi bị cáo buộc là bất hợp pháp của các Bị cáo Cá nhân
Đối với bị đơn là nhà nước Kuwait, vào ngày 30 tháng 12 năm 2006 nguyên đơn đã gửi lệnh triệu tập và đơn khiếu nại tới nhà nước Kuwait bằng cách yêu cầu Đại sứ quán Hoa Kì tại Kuwait gửi tới một Công hàm ngoại giao kèm theo khiếu nại Tuy nhiên, việc gửi lệnh triệu tập tới bị đơn theo Công ước Hague không thành
Đối với các bị đơn cá nhân: Ngày 20 tháng 9 năm 2007, Tòa án Quận đã chấp thuận yêu cầu gửi lệnh triệu tập tới họ bằng các biện pháp thay thế theo Quy tắc
tố tụng dân sự liên bang Tuy nhiên, một lần nữa, không có bị đơn nào trả lời đơn khiếu nại
Ngày 13 tháng 2 năm 2008, Swarna đã yêu cầu được phép nộp hồ sơ để hỗ trợ cho phán quyết vắng mặt đối với Kuwait và các bị cáo cá nhân Đáp lại, Tòa án
Trang 7Quận đã chỉ đạo Swarna nộp đơn xin phán quyết vắng mặt chậm nhất là ngày
Ngày 7 tháng 9 năm 2008, Kuwait và các bị đơn cá nhân đã nộp đơn phản đối đơn xin phán quyết vắng mặt của Swarna
3 Quyết định của Tòa án Quận
3.1 Đối với lần khởi kiện đầu tiên ( 15/05/2002 )
Tòa án Quận xác nhận rằng vụ kiện không thuộc thẩm quyền xét xử của họ Lí
do là tại thời điểm đó, AI-Awadi và AI Shaitan đang được hưởng quyền miễn trừngoại giao với tư cách là nhà ngoại giao của Phái bộ Kuwait và người thân của viên chức ngoại giao theo Công ước viên năm 1961 về quan hệ ngoại giao
3.2 Đối với lần khởi kiện thứ hai (23/06/2006)
Trong bản ghi nhớ và lệnh ban hành ngày 20 tháng 3 năm 2009, Tòa án đã nhận đơn kiện của Swarna đối với các bị cáo cá nhân đã ngược đãi cô bởi nó không trái với quyền miễn trừ ngoại giao được quy định trong Công ước Viên về quan
hệ ngoại giao năm 1961
Tòa án Quận đã chấp thuận đơn xin phán quyết vắng mặt của Swarna đối với AI- Awadi và AI- Shaitan vì những lí do sau:
Các bị đơn cá nhân cố tình không trả lời khiếu nại của Swarna
Thiếu biện hộ có căn cứ
Tòa án bác bỏ đơn xin phán quyết vắng mặt của Swarna đối với nhà nước
Kuwait vì gặp rào cản khi tham chiếu với FSIA (Đạo luật miễn trừ chủ quyền nước ngoài) và bác bỏ ngụ ý của Swarna về việc khám phá quyền tài phán
Trang 8Động thái của hai bên:
Bên nguyên đơn Swarna cho rằng tòa án đã áp dụng sai FSIA và bỏ qua một
số sự kiện khi xác định rằng nhà nước Kuwait được hưởng quyền miễn trừ của quốc gia
Bên bị đơn cá nhân bác bỏ biện hộ về quyền miễn trừ ngoại giao của họ; chorằng ngay cả khi họ không được hưởng quyền miễn trừ thì phán quyết mặc định chống lại họ cũng không được đưa ra
Tòa án đã bác bỏ lập luận của cả hai bên trong bản ghi nhớ và lệnh ngày 29 tháng 5 năm 2009
4 Kháng cáo
4.1 Đơn kháng cáo của các bị đơn cá nhân
Ngày 12 tháng 6 năm 2009, các bị đơn cá nhân đã:
Nộp đơn kháng cáo lệnh ngày 20 tháng 3 năm 2009 của Tòa án Quận về chấpthuận phán quyết vắng mặt của Swarna
Nộp đơn kháng cáo lệnh ngày 29 tháng 5 năm 2009 của Tòa án Quận bác bỏ động thái xem xét lại của họ
Lập luận của bị đơn cá nhân trong kháng cáo:
Các khiếu nại của Swarna bị cấm bởi quyền miễn trừ ngoại giao vì
o Khoản a Điều 39 của Công ước Vienna quy định quyền miễn trừ ngoại giao còn lại đối với các hành vi được thực hiện trong quá trình thực hiện chức năng của họ với tư cách là thành viên của Phái bộ Kuwait
o Việc sử dụng lao động trong nước là hoạt động được bảo vệ theo Công ước Vienna như một phần chức năng liên quan đến phái bộ của nhà ngoại giaoTòa án Quận đã lạm dụng quyền quyết định của mình khi đưa ra phán quyết vắng mặt đối với họ vì
Việc họ vắng mặt không phải là cố ý
Swarna cũng đã gây ra phần lớn sự chậm trễ và sẽ không bị ảnh hưởng bởi việc hủy bỏ phán quyết vắng mặt
Họ có lý do chính đáng để được miễn trừ ngoại giao và mặt khác, họ phảnđối các cáo buộc có căn cứ của Swarna
Trang 9 Việc đưa ra phán quyết vắng mặt là không có cơ sở trong trường hợp này
vì các sự kiện và lịch sử của vụ án không ủng hộ việc đưa ra phán quyết
"khắc nghiệt" này là "biện pháp cuối cùng"
4.2 Kháng cáo chéo của Swarna
Lập luận của Swarna chỉ ra rằng
Tòa án Quận đã sai khi bác bỏ khiếu nại của bà đối với Kuwait vì khiếu nại của bà nằm trong các trường hợp ngoại lệ về hành vi vi phạm pháp luật và thương mại của FSIA đối với quyền miễn trừ của quốc gia
Tòa án Quận đã lạm dụng quyền quyết định của mình khi từ chối ra lệnh khám phá quyền tài phán hạn chế
Kuwait có thể phải chịu trách nhiệm về hành động của từng bị cáo “theo học thuyết respondeat superior” nếu Tòa án này xác định rằng từng bị cáo đã thựchiện hành động bị cáo buộc của họ trong vai trò chính thức của họ
5 Vấn đề pháp lý
5.1 Tình tiết pháp lý
Trong lần khởi kiện đầu tiên của Swarna vào ngày 15 tháng 5 năm 2002, Tòa án
đã bác bỏ đơn kiện của cô vì cho rằng các bị đơn cá nhân được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao và Tòa án Quận không có thẩm quyền giải quyết Tuy nhiên như vậy liệu có công bằng đối với nguyên đơn, một người đã phải chịu bao tổn thương, bóc lột trong thời gian dài Một vấn đề nhức nhối đặt ra là những đối tượng được hưởng quyền ưu đãi và miễn trừ ngoại giao liệu có đang lạm dụng quyền của mình để xâm hại tới các quan hệ xã hội khác trong xã hội không và Tòa án đã giải quyết vấn đề hợp tình hợp lý chưa?
Tòa án Quận chấp nhận đơn kiện của Swarna trong lần kiện thứ hai với lý do AI Awadi và AI Shaitan không còn được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao do đã kết thúc nhiệm kì tại Hoa Kì, hơn thế cũng không có khả năng được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao còn lại do hành vi ngược đãi Swarna không được coi
là “hành vi chính thức” do nhà nước Kuwait gửi tới Tuy nhiên các bị đơn cá nhân đã phủ nhận điều đó trong kháng cáo của mình, họ cho rằng hành vi sử dụng lao động được coi là một hành vi chính thức và bản thân các bị cáo cá nhânđược hưởng quyền miễn trừ ngoại giao còn lại
Trang 10Tòa án Quận để bảo vệ lợi ích của Swarna đã chấp nhận đơn xin phán quyết vắng mặt của cô đối với các bị cáo cá nhân Mặt khác, AI Awadi không đồng ý với điều này vì cho rằng bản thân có những lý do chính đáng để không phản hồi đơn kiện của Swarna
Trong đơn kiện của mình, Swarna cáo buộc vợ chồng AI đã coi cô không khác
gì một nô lệ, trong đó chỉ rõ hành vi buôn người, lao động cưỡng bức, lao động cưỡng bức, tấn công và lạm dụng tình dục Hơn thế còn vi phạm nghiêm trọng Luật Lao động của New Yorks khi trả mức lương không đúng những gì đã hứa hẹn, vi phạm hợp đồng, làm giàu bất chính Tuy nhiên trong đơn kháng cáo của mình, các bị cáo cá nhân đã phản đối những cáo buộc này
Trong khi kháng cáo chéo, Swarna không chấp nhận phán quyết của Tòa án Quận khi bác bỏ cáo buộc của cô với bị đơn nhà nước Kuwait vì cho rằng khiếu nại của mình nằm trong ngoại lệ về hành vi vi phạm pháp luật và thương mại của FSIA Tuy vậy, Tòa án Quận vẫn phán quyết bác bỏ các khiếu nại của cô ấy với Kuwait
5.2 Câu hỏi pháp lý
1) Vấn đề pháp lý đầu tiên được đặt ra là việc Tòa án Quận bác bỏ khiếu nại Swarna vì bị đơn đang được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao theo Công ước viên 1961 liệu có phù hợp với luật quốc tế không?
2) Thứ hai, AI- Awadi và AI- Shaitan có được hưởng quyền miễn trừ ngoại giaocòn lại theo Công ước Viên về quan hệ ngoại giao năm 1961 không?
3) Việc Tòa án chấp nhận phán quyết vắng mặt của Swarna đối với các bị đơn
cá nhân có phù hợp không? Liệu việc không phản hồi đơn khiếu nại có phải hành vi không cố ý và có lí do chính đáng như theo lời các bị cáo cá nhân nói hay không?
4) Những khiếu nại về lao động và khiếu nại về ATCA của Swarna có được chấp nhận hay không?
5) Hành vi các bị cáo cá nhân làm liệu có liên quan gì tới nhà nước Kuwait và
liệu Kuwait có được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao nước ngoài không? Việc bác bỏ khiếu nại của Swarna với nhà nước Kuwait đã phù hợp với luật quốc tế chưa?
II, Căn cứ pháp lý được sử dụng trong vụ kiện
Trang 111 Công ước Viên về quan hệ ngoại giao năm 1961
Các viên chức ngoại giao được hưởng quyền miễn trừ gần như tuyệt đối tại nước tiếp nhận trừ phi hành vi của họ thuộc một trong ba trường hợp ngoại lệ theo luật định Điều này được quy định tại khoản 1 Điều 31 Công ước Viên về quan hệ ngoại giao năm 1961, theo đó:
“ 1. Viên chức ngoại giao được hưởng quyền miễn trừ xét xử về hình sự của Nước tiếp nhận Họ cũng được hưởng quyền miễn trừ xét xử về dân sự và hành chính, trừ những trường hợp sau:
(1) Một vụ kiện về tài sản liên quan đến bất động sản tư nhân nằm trên lãnh thổNước tiếp nhận, nếu như viên chức ngoại giao sở hữu bất động sản đó không trên danh nghĩa Nước cử đi vì các mục đích của cơ quan đại diện.(2) Một vụ kiện liên quan đến việc thừa kế, trong đó viên chức ngoại giao đứngtên là người thực hiện di chúc, người bảo hộ, người thừa kế hoặc người thừa
tự với tư cách cá nhân chứ không phải nhân danh Nước cử đi
(3) Một vụ kiện liên quan đến bất cứ hoạt động nghề nghiệp hoặc thương mại nào mà viên chức ngoại giao tiến hành ở Nước tiếp nhận ngoài phạm vi những chức năng chính thức của họ.”
Thời điểm các nhà ngoại giao bị chấm dứt quyền ưu đãi và miễn trừ được quy định rõ ràng tại khoản 2 Điều 39 Công ước viên 1961 Theo đó,kKhi chức năng của một người được hưởng các quyền ưu đãi và miễn trừ chấm dứt thì thông thường các quyền ưu đãi và miễn trừ đó cũng chấm dứt vào lúc người đó rời khỏi Nước tiếp nhận, hoặc vào lúc kết thúc một thời hạn hợp lý dành cho họ vì mục đích đó, ngay cả khi có xung đột vũ trang
Quyền miễn trừ ngoại giao còn lại cũng được quy định rõ ràng tại khoản 2 Điều
39 Công ước Viên 1961 Ngoại lệ này chỉ ra rằng, một cựu ngoại giao chỉ có thểtiếp tục được hưởng quyền miễn trừ trong trường hợp “những hành vi của người này trong khi thi hành chức năng của mình với tư cách là thành viên của
cơ quan đại diện, quyền miễn trừ vẫn tiếp tục tồn tại”
Quyền miễn trừ dành cho các thành viên gia đình của nhân viên ngoại giao được quy định tại khoản 1 Điều 37 Công ước viên 1961 Cụ thể: “1. Các thành viên gia đình của viên chức ngoại giao cùng sống chung với người đó, nếu không phải là công dân Nước tiếp nhận, được hưởng những quyền ưu đãi và miễn trừ nêu trong các Điều từ 29 đến 36”