Vận dụng kỹ thuật mảnh ghép Để nâng cao hiệu quả quá trình hình thành kiến thức mới môn toán 7 (sách kết nối tri thức với cuộc sống)

BÁO CÁO BIỆN PHÁP VẬN DỤNG KỸ THUẬT MẢNH GHÉP ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI MÔN TOÁN 7 KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG Tác giả/đồng tác giả : … Trình độ chu

TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ …

BÁO CÁO BIỆN PHÁP

VẬN DỤNG KỸ THUẬT MẢNH GHÉP ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI MÔN

TOÁN 7 (KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG)

Tác giả/đồng tác giả : … Trình độ chuyên môn: … Chức vụ: Giáo viên Đơn vị công tác: …

, ngày tháng năm 2023

MỤC LỤC

THÔNG TIN CHUNG VỀ BÁO CÁO BIỆN PHÁP 1

1 Tên báo cáo biện pháp: 1

2 Tác giả: 1

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn biện pháp 1

2 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu 2

3 Mục đích nghiên cứu 2

PHẦN NỘI DUNG 2

1 Nội dung các biện pháp của tác giả đã thực hiện 2

2 Hiệu quả của các biện pháp đã thực hiện 13

PHẦN KẾT LUẬN 15

1 Những bài học kinh nghiệm được rút ra từ quá trình áp dụng các biện 15

1.1 Chọn đơn vị kiến thức để áp dụng kỹ thuật mảnh ghép: 16

1.2 Hướng dẫn học sinh thực hiện kỹ thuật mảnh ghép theo các bước: 16

1.3 Thời gian thực hiện kỹ thuật mảnh ghép: 16

1.4 Đồ dùng và phương tiện phục vụ hoạt động: 16

1.5 Về phía giáo viên: 17

2 Những kiến nghị, đề xuất để triển khai, ứng dụng các biện pháp vào thực tiễn 17

1

THÔNG TIN CHUNG VỀ BÁO CÁO BIỆN PHÁP

1 Tên báo cáo biện pháp:

Vận dụng kỹ thuật mảnh ghép để nâng cao hiệu quả quá trình hình thành kiến thức mới môn Toán 7 (Kết nối tri thức với cuộc sống)

2 Tác giả:

- Họ và tên: …… Nam (nữ):

- Trình độ chuyên môn:

- Chức vụ, đơn vị công tác:

- Điện thoại: ……Email:

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn biện pháp

Môn toán lớp 7 là một trong những bộ môn cung cấp kiến thức nền tảng quan trọng để các em có cơ sở để tiếp tục học nâng cao ở các khối lớp sau này Tuy nhiên, do chương trình trình Toán 7 có khối lượng toán đại số và hình học có nhiều dạng bài phức tạp, kiến thức mới nâng cao khiến nhiều em bỡ ngỡ và chưa thích nghi kịp

Ngoài ra, hiện nay nhiều học sinh vẫn còn học tập thụ động, chưa có thói quen tự học chủ động tự tìm tòi dẫn đến việc tiếp thu kiến thức mới còn hạn chế Một số giáo viên vẫn còn dạy học nặng về truyền đạt một chiều, thiếu sự trao đổi qua lại với học sinh, cũng như giữa các học sinh với nhau nên không đảm bảo được các em có thật sự nắm được kiến thức mới hay chưa Trong khi đó, Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương khóa XI (Nghị quyết số 29-NQ/TW) về đổi mới chương trình GDPT đã yêu cầu giáo viên cần lựa chọn hình thức và phương pháp giảng dạy thích hợp để học sinh lĩnh hội được kiến thức bài học một cách sâu sắc và dễ dàng

“Kỹ thuật mảnh ghép” là một trong những phương pháp dạy học sáng tạo, đổi mới, mang lại nhiều kết quả tích cực Đây là kỹ thuật tổ chức hoạt động học tập hợp tác kết hợp giữa cá nhân, nhóm và liên kết giữa các nhóm Sử dụng “kỹ thuật mảnh ghép” sẽ giúp học sinh chủ động tham gia xây dựng bài mới, tích cực

2

tiếp thu kiến thức mới một cách say mê, hứng thú Đồng thời, biện pháp còn nhằm nâng cao hiệu quả giờ dạy, đồng thời rèn luyện cho học sinh phát huy năng lực của bản thân, tăng cường hiệu quả học tập vừa phát triển kĩ năng trình bày, giao tiếp với các bạn và giáo viên, tạo không khí lớp học thân thiện và hợp tác từ đó nâng cao chất lượng học toán Bên cạnh đó, việc sử dụng Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống có những thay đổi, bổ sung kiến thức phù hợp với tình hình và điều kiện giảng dạy hiện nay giúp học sinh dễ dàng hệ thống nội dung, tiếp thu hiệu quả đơn vị kiến thức mới

Để góp phần vào việc tìm tòi, vận dụng phương pháp giảng dạy bộ môn Toán

vào nhà trường có hiệu quả tôi đã chọn nghiên cứu và thực hiện đề tài: “Vận

dụng kỹ thuật mảnh ghép để nâng cao hiệu quả quá trình hình thành kiến thức mới môn Toán 7 (Kết nối tri thức với cuộc sống)”

2 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: “Kỹ thuật dạy học Mảnh ghép” trong dạy - học bộ môn toán lớp 7

- Phạm vi nghiên cứu: Học sinh lớp 7 trường THCS…

3 Mục đích nghiên cứu

Ứng dụng kỹ thuật dạy học mảnh ghép vào dạy Toán lớp 7 nhằm nâng cao hiệu quả trong việc hình thành kiến thức mới cho học sinh Đồng thời, tạo hứng thú, say mê học tập môn Toán cho các em, giúp học sinh không còn sợ hãi, chán nản trong mỗi tiết học mà chủ động, tích cực tiếp thu xây dựng bài

PHẦN NỘI DUNG

1 Nội dung các biện pháp của tác giả đã thực hiện

Khi giảng dạy nội dung xây dựng đơn vị kiến mới thì có nhiều cách tiếp cận khác nhau, nhưng cùng hướng chung một mục tiêu là hình thành cho học sinh khái niệm mới, kiến thức mới Với bộ môn toán thì việc xây dựng và hình thành những kiến thức mới là rất quan trọng, vì đó là những “viên gạch nhỏ”, riêng lẻ

để xây dựng nên những “tòa tháp cao chọc trời” của hệ thống tri thức nhân loại

3

Để đạt được mục tiêu của bài dạy thì cách thức tổ chức các hoạt động tiếp cận kiến thức của người thầy có vai trò quan trọng và quyết định sự thành công của tiết dạy cũng như tạo cho học sinh thói quen luôn tích cực và năng động, chủ động trong học tập Với việc sử dụng kỹ thuật mảnh ghép vào giảng dạy các bài hình thành kiến thức mới tôi nhận thấy giờ dạy nhẹ nhàng hơn đối với cả thầy và trò, không khí giờ học sôi nổi, hợp tác, đoàn kết cao, từ đó mang lại hiệu quả của giờ dạy và chất lượng dần được nâng lên, học sinh dần nâng khả năng học tập hợp tác nhóm và kỹ năng học tập độc lập, đồng thời các em thấy được bản thân cũng góp một vai trò không nhỏ trong kết quả của nhóm của lớp trong tiết dạy

Ví dụ 1 Khi tiến hành sử dụng kỹ thuật mảnh ghép vào dạy bài hình học: “Tổng các góc trong một tam giác ? ” (trang 60 Toán 7 tập 1 sách Kết

nối tri thức với cuộc sống)

a Mục tiêu của bài:

- Về kiến thức: Biết được trong một tam giác bất kỳ thì tổng số đo ba góc của nó luôn bằng 1800

- Về kỹ năng: Rèn kỹ năng đo đạc, tính toán, kỹ năng hợp tác nhóm và kỹ năng trình bày ý kiến của cá nhân

- Về tư duy, thái độ: Rèn tính cẩn thận trong khi đo các góc và cộng số đo các góc của tam giác; phát triển tư duy toán học như tổng quát hoá

4

b Tiến hành thực hiện kỹ thuật các mảnh ghép trong phần 1 của bài: Tổng

các góc trong một tam giác

Tôi đã thực hiện như sau:

- Chia lớp thành 6 nhóm ( trong đó có đủ các đối tượng học sinh: Giỏi, khá, trung bình, yếu đã được chọn trước ), mỗi nhóm 6 học sinh

- Giáo viên chuẩn bị các phiếu học tập với nội dung sau:

Phiếu số 1 Cho tam giác MNP Hãy dùng thước đo ba góc của tam giác đó (HĐ 1 trang 60 Toán 7 tập 1 sách Kết nối tri thức với cuộc sống)

MNP =

Phiếu số 2 Cho tam giác MNP Hãy dùng thước đo ba góc của tam giác đó (HĐ 1 trang 60 Toán 7 tập 1 sách Kết nối tri thức với cuộc sống)

NMP =

Phiếu số 3 Cho tam giác MNP Hãy dùng thước đo ba góc của tam giác đó (HĐ 1 trang 60 Toán 7 tập 1 sách Kết nối tri thức với cuộc sống)

MPN =

M

P N

M

P N

M

P N

5

Phiếu số 4 Cho một tam giác bất kỳ có 3 góc x, y, z Hãy cắt hai gốc y, z

và ghép lên gốc x Dùng thước đo góc xác định số đo góc vừa ghép được (HĐ 2

trang 61 Toán 7 tập 1 sách Kết nối tri thức với cuộc sống)

Số đo góc mới được tạo thành là:

Phiếu số 5 Cho một tam giác bất kỳ có 3 góc x, y, z Hãy cắt hai gốc x, z

và ghép lên góc y Dùng thước đo góc xác định số đo góc vừa ghép được (HĐ 2

trang 61 Toán 7 tập 1 sách Kết nối tri thức với cuộc sống)

Số đo góc mới được tạo thành là:

Phiếu số 6 Cho một tam giác bất kỳ có 3 góc x, y, z Hãy cắt hai góc x, y

và ghép lên góc z Dùng thước đo góc xác định số đo góc vừa ghép được (HĐ 2

trang 61 Toán 7 tập 1 sách Kết nối tri thức với cuộc sống)

Số đo góc mới được tạo thành là:

x

x

x

NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUÁ TRÌNH

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI MÔN

TOÁN 7

(KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG)

1 Lý do chọn biện pháp

2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến

3 Hiệu quả của các biện pháp

4 Những bài học kinh nghiệm

5 Những kiến nghị, đề xuất

Môn toán lớp 7

là một trong những bộ môn cung cấp kiến thức nền tảng quan trọng để các em có cơ sở để tiếp tục học nâng cao ở các khối lớp sau này

“Kỹ thuật mảnh ghép”

là một trong những phương pháp dạy học sáng tạo, đổi mới, mang lại nhiều kết quả tích cực

Chương trình GDPT 2018

yêu cầu giáo viên cần lựa chọn hình thức và phương pháp giảng dạy thích hợp để học sinh lĩnh hội được kiến thức bài học một cách sâu sắc

và dễ dàng

Ví dụ 1 Bài: “Tổng các góc trong một tam giác?”

Giáo viên chia lớp thành 6 nhóm (trong

đó có đủ các đối tượng học sinh: Giỏi, khá, trung bình, yếu đã được chọn trước), mỗi nhóm 6 học sinh

Giáo viên chuẩn bị các phiếu học tập

Ví dụ 1 Bài: “Tổng các góc trong một tam giác?”

Phiếu số 1, 2, 3: Cho tam giác MNP Hãy dùng thước đo ba góc của tam giác đó

M

P N

MNP =

NMP =

MPN =

Ví dụ 1 Bài: “Tổng các góc trong một tam giác?”

Phiếu số 4: Cho một tam giác bất kỳ có 3 góc x, y,

z Hãy cắt hai gốc y, z và ghép lên gốc x Dùng

thước đo góc xác định số đo góc vừa ghép được.

x

Số đo góc mới được tạo thành là:

Phiếu số 5: Cho một tam giác bất kỳ có 3 góc x, y,

z Hãy cắt hai gốc x, z và ghép lên góc y Dùng

thước đo góc xác định số đo góc vừa ghép được.

Số đo góc mới được tạo thành là:

Ví dụ 1 Bài: “Tổng các góc trong một tam giác?”

Phiếu số 6: Cho một tam giác bất kỳ có 3 góc x, y,

z Hãy cắt hai góc x, y và ghép lên góc z Dùng

thước đo góc xác định số đo góc vừa ghép được.

x

Số đo góc mới được tạo thành là:

Ví dụ 1 Bài: “Tổng các góc trong một tam giác?”

Tiến hành kỹ thuật mảnh ghép như sau:

Vòng 1: Nhóm chuyên sâu:

viên từ 1 đến 6.

• Bước 3 Cách thực hiện, thời gian thực hiện

Ø Thời gian thực hiện của mỗi nhóm là 5 phút.

Ví dụ 1 Bài: “Tổng các góc trong một tam giác?”

Tiến hành kỹ thuật mảnh ghép như sau:

Vòng 2 Nhóm mảnh ghép:

• Bước 2 Trao đổi thông tin

mảnh ghép