BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO & DU LỊCHTRƯỜNG ĐẠI HỌC SÂN KHẨU – ĐIỆN ẢNH HÀ NỘI BÀI THU HOẠCH LỚP BỒI DƯỠNG THEO TIÊU CHUẨN CHỨC DANH NGHỀ NGHIỆP VIÊN CHỨC CHUYÊN NGÀNH ĐẠO DIỄN NGHỆ THUẬT Đề t
Trang 1BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO & DU LỊCH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÂN KHẨU – ĐIỆN ẢNH HÀ NỘI
BÀI THU HOẠCH
LỚP BỒI DƯỠNG THEO TIÊU CHUẨN CHỨC DANH NGHỀ NGHIỆP VIÊN CHỨC CHUYÊN NGÀNH
ĐẠO DIỄN NGHỆ THUẬT
Đề tài: VĂN HOÁ CÔNG SỞ
VÀ CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC CỦA NGHỆ SĨ
Học viên : ĐẶNG NGUYỄN NGỌC HẢI
Bình Thuận - 06/2024
Trang 2MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN 3
PHẦN NỘI DUNG 4
1 Văn hoá công sở trong hoạt động biểu diễn tại Việt Nam 4
2 Đạo đức nghề nghiệp ngành nghệ thuật biểu diễn ở Việt Nam 6
3 Một số nội dung trong đạo đức nghề nghiệp 8
3.1 Với Tổ quốc 8
3.2 Với nhân dân 8
3.3 Với công việc 9
3.4 Với đồng nghiệp 9
3.5 Với bản thân 9
4 Các quy tắc ứng xử của nghệ sĩ 12
5 Đánh giá về đạo đức nghề nghiệp của nghệ sĩ hiện nay 15
6 Kết luận 21
TÀI LIỆU THAM KHẢO 23
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Trên thực tế không có sự thành công nào mà không gắn liền với những sự
hỗ trợ, giúp đỡ dù ít hay nhiều, dù trực tiếp hay gián tiếp của người khác Vớimột tuần học tập lớp Bồi dưỡng theo tiêu chun chức danh nghề viên chứcchuyên ngành Đạo diễn nghệ thuật là cơ hội cho học viên tổng hợp và hệ thốnghóa lại những kiến thức đã học, đồng thời kết hợp với thực tế để nâng cao kiếnthức chuyên môn Tuy chỉ có 1 tuần nhưng qua quá trình học tập trực tiếp, họcviên đã được mở rộng tầm nhìn và tiếp thu rất nhiều kiến thức thực tế Từ đóhọc viên nhận thấy, việc cọ sát thực tế là vô cùng quan trọng, nó giúp học viênxây dựng nền tảng kiến thức về ngành nghề vững chắc hơn
Lời đầu tiên học viên xin gửi lời cám ơn chân thành đến Ban giám hiệutrường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội, quý thầy cô giảng viên đã tận tâmgiảng dạy và truyền đạt những kiến thức, kinh nghiệm quý báu cho học viênnhững kiến thức bổ ích trong thời gian qua Đặc biệt, là TS Nguyễn Thị ThuHiền đã đồng hành, tận tình hướng dẫn kịp thời chia sẻ những khó khăn để họcviên có thể hoàn thành tốt tiểu luận này
Vì thời gian và kiến thức còn hạn hẹp nên bài báo cáo không thể tránhkhỏi những thiếu sót, rất mong sự góp ý của quý thầy cô và các anh chị để họcviên rút kinh nghiệm và hoàn thành tốt hơn
Một lần nữa, học viên xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất và xin kínhchúc ban giám hiệu trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội cùng quý thầy
cô giảng viên được dồi dào sức khỏe, hạnh phúc và thành công trong công việc Trân trọng!
Học viên
Đặng Nguyễn Ngọc Hải
Trang 4PHẦN NỘI DUNG
1 Văn hoá công sở trong hoạt động biểu diễn tại Việt Nam
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh: “Văn hóa nghệ thuậtcũng là một mặt trận Anh chị em là chiến sĩ trên mặt trận ấy”(1) Người khẳngđịnh vị trí, vai trò quan trọng của văn hóa, nghệ thuật đối với sự nghiệp đấutranh giải phóng dân tộc; đồng thời tin tưởng, mong muốn công tác giáo dục, bồidưỡng, xây dựng đội ngũ nghệ sĩ luôn đi đầu xung kích, sáng tạo trên lĩnh vựcvăn hóa, nghệ thuật; xứng đáng là chiến sĩ cách mạng trên mặt trận văn hóanghệ thuật, một trong những lực lượng tiên tiến trong sự nghiệp đấu tranh, giảiphóng dân tộc
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, văn hóa văn nghệ là một mặt trận và khôngkém phần ác liệt như mặt trận kinh tế, chính trị, quân sự Tuy nhiên tính chấtchiến đấu của mặt trận văn hóa văn nghệ có phần khác so với cách mạng bạođộng, vũ trang, là cuộc chiến “khổng lồ” giữa cái thiện và cái ác, cái hay và cái
dở, cái mới và cái cũ Vì vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu cao về tính cáchmạng đối với người sáng tạo văn nghệ: văn nghệ sĩ phải có lập trường cáchmạng đúng đắn, vững vàng, lấy lợi ích của đất nước, của nhân dân làm mục tiêuchính
Trong Thư gửi các họa sĩ nhân dịp triển lãm hội họa năm 1951, sau khikhẳng định văn hóa nghệ thuật cũng là một mặt trận và anh chị em nghệ sĩ làchiến sĩ, Bác căn dặn: “Cũng như các chiến sĩ khác, chiến sĩ nghệ thuật cónhiệm vụ nhất định, tức là: phụng sự kháng chiến, phụng sự Tổ quốc, phụng sựnhân dân trước hết là công nông binh Để làm tròn nhiệm vụ, chiến sĩ nghệ thuậtcần có lập trường vững, tư tưởng đúng, nói tóm tắt là phải đặt lợi ích của khángchiến, của Tổ quốc, của nhân dân lên trên hết, trước hết”
Văn hoá công sở thể hiện phần nào giá trị của cơ quan, đơn vị đó Do vậy,văn hóa công sở là một trong những vấn đề được các cơ quan, đơn vị liên quanđến lĩnh vực hoạt động nghệ thuật và điện ảnh tại Việt Nam quan tâm và chútrọng xây dựng Văn hoá công sở được hình thành thông qua từng thành viêntrong đó Do vậy, để tạo được văn hoá công sở đặc trưng của đơn vị mình, ngườilãnh đạo đơn vị đóng vai trò hết sức quan trọng
Do đặc điểm riêng biệt trong nghề nghiệp nghệ thuật biểu diễn và điệnảnh tại Việt Nam nên vấn đề văn hoá công sở và đạo đức nghề nghiệp được thểhiện thông qua người lãnh đạo cũng như từng thành viên trong đơn vị
Tiêu chuẩn về đạo đức nghề nghiệp của các chức danh viên chức chuyênngành nghệ thuật biểu diễn và điện ảnh như là: Có trách nhiệm cao, say mê nghệ
Trang 5thuật, nhiệt tình với công việc được giao, luôn tuân thủ pháp luật, luôn thực hiệnđúng và đầy đủ các nghĩa vụ của người viên chức trong hoạt động nghề nghiệpluôn được đề cao.
Văn hóa công sở cũng có thể xem xét thông qua các mối quan hệ giữa cácthành viên trong công sở, đoàn kết hay cục bộ, chặt chẽ hay lõng lẻo Văn hóacông sở trên một chừng mực nhất định phản ánh những giá trị của xã hội có thựcliên quan đến quá trình điều hành công sở Mối quan hệ giữa văn hóa công sở vàvăn hóa truyền thống của dân tộc đòi hỏi các cơ quan, công sở trong khi xâydựng các chuẩn mực điều hành phải hướng tới sự chấp thuận chung của xã hội,không thể cục bộ và càng không thể đối lập với nhu cầu của cuộc sống cộngđồng
Văn hoá công sở là vấn đề có liên quan tới nề nếp làm việc, kỷ cươngtrong bộ máy quản lý nhà nước Nếu những kỷ cương này được xây dựng mộtcách chặt chẽ thì nền văn hóa công sở sẽ được đề cao và tổ chức có điều kiện đểphát triển
Do đặc thù là ngành nghề biểu diễn và điện ảnh nên mỗi nghề mang đặcđiểm riêng Tuy nhiên, mỗi cá nhân vẫn cần thực hiện một số yêu cầu cơ bảngiúp đơn vị xây dựng văn hoá công sở của đơn vị mình như:
- Đi đến công sở cần mặc trang phục phải gọn gàng, phù hợp, đi đứng nhẹnhàng, đặc biệt tránh đi giầy dép tạo ra tiếng ồn quá lớn làm ảnh hưởng đến môitrường làm việc chung Khi thực hiện công việc chuyên môn sẽ sử dụng trangphục phù hợp với tùng ngành nghề
- Luôn ý thức giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp bànlàm việc, phòng làm việc Giữ gìn vệ sinh ngay cả những nơi biểu diễn hay đilàm việc bên ngoài cơ quan
- Không lạm dụng máy tính cơ quan vào những trò tiêu khiển trong giờlàm việc, vừa ảnh hưởng đến năng suất công việc, vừa tạo thói quen xấu cho bảnthân
- Điện thoại nên để ở chế độ rung hoặc im lặng, tránh gây tiếng ồn ảnhhưởng đến đồng nghiệp và ảnh hưởng đến không khí làm việc yên tĩnh tại cơquan Không được lạm dụng điện thoại công để nói chuyện riêng (vì đặc trưng lànhững người làm nghệ thuật nên việc để chuông hay nói to sẽ làm ảnh hưởngđến cảm hứng nghệ thuật của những đồng nghiệp xung quanh)
- Trong công việc, cần nói năng mạch lạc, rõ ràng Tuyệt đối tránh dùngngôn từ tục tĩu không hay tại nơi làm việc
Trang 6- Trong công sở nên xưng hô theo chức danh đối với người có chức vụ,xưng hô bằng tên đối với người cùng trang lứa, đối với người lớn tuổi nên dùngđại từ nhân xưng, không nên xưng hô theo kiểu gia đình.
- Không buôn chuyện; không tạo bè kéo cánh làm ảnh hưởng đến côngviệc chung Người đi trước phải dẫn dắt người đi sau, chỉ bảo và giúp họ tiến bộ
- Khi giao tiếp phải lịch sự, hòa đồng, rõ ràng, không được ganh ghét nóixấu đồng nghiệp Đó là đều tối kỵ trong công việc
Văn hóa công sở được hình thành theo tính kế thừa và tiếp thu có sángtạo, có chọn lọc qua các giai đoạn, do đó văn hóa công sở không ngừng được bổsung và ngày càng hoàn thiện đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội hiệnđại Để tạo nét văn hóa riêng cho mỗi công sở đòi hỏi phải có sự đồng thuận và
cố gắng trên tinh thần tự giác của các cá nhân trong từng tổ chức nói riêng vàtoàn hệ thống nói chung Xây dựng văn hóa công sở thực chất là xây dựng conngười mới Hoàn thiện xây dựng văn hóa công sở có ý nghĩa và tầm quan trọng
to lớn vì nó thể hiện chất lượng và hiệu quả khi xử lý, giải quyết công việc, xâydựng lề lối làm việc khoa học của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức nhằmgóp phần vào quá trình cải cách hành chính để đưa bộ máy Nhà nước ngày cànghoàn thiện hơn
Bối cảnh hiện nay, đẩy mạnh việc thực hiện văn hoá công sở là “cúhuých” quan trọng và cần thiết để góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng đượcmột nền hành chính trong sạch, minh bạch, vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại,hoạt động có hiệu lực, hiệu quả nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, xã hộitrong giai đoạn mới
2 Đạo đức nghề nghiệp ngành nghệ thuật biểu diễn ở Việt Nam
Nói đến đạo đức nghề nghiệp là phải nói tới lương tâm nghề nghiệp.Lương tâm nghề nghiệp là biểu hiện tập trung nhất của ý thức đạo đức cá nhântrong thực tiễn; nó vừa là dấu hiệu vừa là thước đo sự trưởng thành của đời sốngđạo đức cá nhân Mỗi con người với tư cách một chủ thể đạo đức đã trưởngthành bao giờ cũng biểu hiện là người sống có lương tâm, mà rõ nét nhất làtrong hoạt động nghề nghiệp của họ
Lương tâm nghề nghiệp là ý thức trách nhiệm của chủ thể đối với hành vicủa mình trong hoạt động nghề nghiệp, là thái độ và cách ứng xử của người làmnghề trước lợi ích của người khác, của xã hội; là sự tự phán xử về các hoạt động,các hành vi nghề nghiệp của mình
Lương tâm nghề nghiệp không phải là cảm xúc nhất thời, hời hợt mà làkết quả của một quá trình nhận thức sâu sắc thông qua hoạt động nghề nghiệp
Trang 7của một con người (hoặc của những người có cùng nghề nghiệp) đối với nhucầu, đòi hỏi của xã hội và sự tồn tại, phát triển của nghề nghiệp.
Nghĩa vụ đạo đức nghề nghiệp và lương tâm nghề nghiệp luôn luôn cómối quan hệ mật thiết với nhau Nghĩa vụ đạo đức nghề nghiệp là trách nhiệmcủa người làm nghề trước xã hội và trước người khác, còn lương tâm là sự tựphán xét, tự ý thức về trách nhiệm đó Vì thế, có thể nói rằng, ý thức về nghĩa vụđạo đức nghề nghiệp là nền tảng, là cơ sở để hình thành lương tâm nghề nghiệpcủa mỗi người
Muốn giữ được đạo đức nghề nghiệp, trước hết phải giữ được lương tâmnghề nghiệp, bởi vì, làm điều ác lần thứ nhất thì lương tâm còn dằn vặt, cắn dứtnhưng điều ác được lặp lại thì lương tâm biến mất Lúc đó cũng là thời điểm báotrước sự đổ vỡ của lòng tự tin, lòng tự trọng nghề nghiệp
Trong thực tiễn đạo đức, người có lương tâm trong sạch là người có khảnăng tự ý thức và đánh giá được bản chất lương thiện của chính mình Ngượclại, mọi giá trị đạo đức sẽ tiêu tan khi chủ thể không còn cảm giác về lương tâmtrước những việc làm sai trái của bản thân
Để giữ gìn uy tín nghề nghiệp trong xã hội, những người có hành vi tráivới lương tâm nghề nghiệp sẽ bị người hoạt động cùng nghề phê phán; đồngthời, dư luận xã hội sẽ lên án và thậm chí, pháp luật sẽ trừng trị Chỉ có sự phêphán mạnh mẽ của dư luận xã hội, sự trừng phạt thích đáng của pháp luật mới cóthể thức tỉnh và phục hồi được lương tâm của những người đã đánh mất nó Khilương tâm được thức tỉnh trong hoạt động nghề nghiệp cũng có nghĩa là nghĩa
vụ đạo đức trước nghề nghiệp của chủ thể bắt đầu được khôi phục
Nghĩa vụ đạo đức không chỉ là sự đòi hỏi, yêu cầu của xã hội đối với cánhân mà còn là nhu cầu tiến bộ và hoàn thiện của chính bản thân mỗi người Vìthể, nghĩa vụ đạo đức không phải là sự ép buộc từ bên ngoài mà nó là sự gắn bóchặt chẽ với ý thức về lẽ sống, hạnh phúc và triết lý sống của mỗi con người.Trong lĩnh vực hoạt động nghề nghiệp cũng vậy, nghĩa vụ đạo đức nghề nghiệpđòi hỏi mỗi cá nhân phải giải quyết một cách hài hoà giữa lợi ích cá nhân và lợiích xã hội Mỗi bước tiến bộ nghề nghiệp của cá nhân đều gắn liền với sự tiến bộcủa xã hội và sự trưởng thành về mặt nhân cách của mỗi người
Trong quá trình hoạt động nghề nghiệp, mỗi người lựa chọn cho mình mộttriết lý nghề nghiệp riêng, không những không mâu thuẫn với lợi ích của ngườikhác và của xã hội mà còn đáp ứng những yêu cầu, đòi hỏi của xã hội Trong xãhội ta hiện nay, quan niệm cho rằng, “tiền không phải là tất cả, cái quý hơn tiền
đó là niềm tin nơi con người và lòng tự trọng” đã trở thành lẽ sống trong hoạt
Trang 8động nghề nghiệp của không ít người Đó thực sự là một giá trị đáng trân trọngtrong đời sống đạo đức của xã hội nói chung và đạo đức nghề nghiệp nói riêng.Chính những quan niệm đúng đắn về nghề nghiệp đã giúp mỗi chủ thểđạo đức nhận thức một cách sâu sắc sự thống nhất giữa lợi ích cá nhân và lợi ích
xã hội, giữa hạnh phúc của bản thân với hạnh phúc của người khác và hạnh phúcchung của xã hội Đó cũng là lý do làm cho ý thức về nghĩa vụ đạo đức đượcnuôi dưỡng, củng cố và phát triển trong môi trường xã hội lành mạnh; mỗi cánhân đều cảm thấy yêu cuộc sống, yêu lao động và nghề nghiệp của mình Nếumất đi ý thức về nghĩa vụ đạo đức cũng có nghĩa là đã đánh mất ý thức về bảnthân mình, mất đi ý nghĩa làm người của mình và lao động nghề nghiệp cũngkhông còn động lực xã hội cao đẹp Với sự định hướng của những giá trị đạođức trong lao động nghề nghiệp, cái thiện được bảo vệ và cái ác bị đẩy lùi Vượt qua tất cả những khó khăn trở ngại, thách thức trong cuộc sống, conngười ngày càng có đầy đủ cơ sở để nhận thức, kiểm nghiệm và tin vào nhữnggiá trị mà nghĩa vụ đạo đức mang lại Cũng chính vì lý do như vậy mà ý thức vềnghĩa vụ đạo đức được tất cả các thế hệ trong xã hội vun đắp, giữ gìn, phát triển,hoàn thiện và trở thành một giá trị tinh thần quý báu của dân tộc
Đạo đức là phẩm chất quan trọng của nhân cách, là nền tảng để xây dựngthế giới tâm hồn của mỗi con người Vì thế, ở thời đại nào và ở bất cứ quốc gianào cũng vậy, việc giáo dục đạo đức nói chung và giáo dục đạo đức nghề nghiệpnói riêng là trung tâm chú ý của các cơ sở giáo dục, các tổ chức xã hội – nghềnghiệp và của toàn xã hội Nghiên cứu về đạo đức nghề nghiệp, phát huy ý thứcđạo đức nghề nghiệp là góp phần làm rõ được vai trò của ý thức xã hội đối với
sự phát triển của tồn tại xã hội
3 Một số nội dung trong đạo đức nghề nghiệp
3.1 Với Tổ quốc: trung thành, phấn đấu vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.
- Tuyệt đối tin tưởng vào lý tưởng cách mạng, đường lối của Đảng Cộngsản Việt Nam, trung thành với Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; kiên quyếtchống lại những hành vi xâm phạm an ninh quốc gia, phá hoại hòa bình, độc lậpcủa Tổ quốc; tích cực và sẵn sàng tham gia bảo vệ độc lập, chủ quyền, thốngnhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc
- Tận tâm, tận lực đóng góp công sức, trí tuệ cho công tác quản lý nhànước về văn hoá, thể thao và du lịch; xây dựng ngành nghề hiện đại, hội nhậpquốc tế, phục vụ đắc lực cho công cuộc phát triển bền vững đất nước
Trang 93.2 Với nhân dân: gần dân, tôn trọng, lắng nghe ý kiến của nhân dân, hiểu nhân dân, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân dân, phục vụ
- Nắm vững quan điểm vì dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ củanhân dân; kiên quyết đấu tranh với mọi hành vi xâm phạm quyền và lợi ích hợppháp nhân dân
- Gần gũi với nhân dân, khi giao tiếp với công dân phải có thái độ lịch sự,nghiêm túc, khiêm tốn, tôn trọng, lắng nghe, ngôn ngữ giao tiếp phải chuẩnmực, rõ ràng; không được hách dịch, gây khó khăn, phiền hà cho nhân dân khithực hiện nhiệm vụ
3.3 Với công việc: hiểu biết, trách nhiệm yêu ngành, yêu nghề, vượt khó để hoàn thành tốt nhiệm vụ nghệ thuật biểu diễn và điện ảnh, phục vụ đất nước.
- Nhận thức rõ vị trí, vai trò, ý nghĩa công việc được giao, nắm vữngchuyên môn, thường xuyên cập nhật quy định của pháp luật; không ngừng họctập nâng cao trình độ, kỹ năng nghiệp vụ và nghiên cứu, đề xuất cải tiến, nângcao chất lượng, hiệu quả công việc
- Thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, đảm bảo năng suất, chất lượng, hiệuquả, thời gian theo quy định; chịu trách nhiệm về kết quả công việc của mình;khi mắc khuyết điểm, sai lầm phải dũng cảm tự phê bình, dám nhận khuyết điểm
và nghiêm túc sửa chữa
- Yêu ngành, yêu nghề, tự hào với công việc mình đang làm; tận tuỵ vớicông việc, chủ động, sáng tạo, không ngừng cống hiến trí tuệ, tài năng; vượt quakhó khăn hoàn thành tốt công việc được giao
3.4 Với đồng nghiệp: đoàn kết, chân tình, thẳng thắn hợp tác giúp nhau cùng tiến bộ.
- Quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ, chân thành, hỗ trợ, phối hợp với nhau trongcông việc và trong cuộc sống; tôn trọng tập thể, mình vì mọi người; chống chia
rẽ, bè phái, đố kỵ, chủ nghĩa cá nhân và cục bộ địa phương
- Thẳng thắn tự phê bình và phê bình, góp ý với thái độ tích cực, cầu tiến
để cùng nhau rút kinh nghiệm, sửa chữa, thực hiện công việc với chất lượng tốthơn - Phục tùng, chấp hành quyết định của cấp trên và của tổ chức
- Công chức, viên chức lãnh đạo, quản lý không được lạm dụng chức vụ
để trục lợi; nắm bắt kịp thời tâm lý, phát huy khả năng, kinh nghiệm, tính sángtạo, chủ động của công chức, viên chức; thực hành dân chủ, tạo điều kiện học
Trang 10tập, tôn trọng và xây dựng niềm tin cho công chức, viên chức; bảo vệ danh dựcủa công chức, viên chức khi bị phản ánh, khiếu nại, tố cáo không đúng sự thật.
3.5 Với bản thân: nêu gương cần, kiệm, liêm, chính, sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật, có ý thức sử dụng bền vững tài nguyên và bảo vệ môi trường.
- Thực hành cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, nói đi đôi với làm;thường xuyên tự rèn luyện để có lối sống lành mạnh, trong sáng, giản dị, khiêmtốn, biết yêu thương những người xung quanh, thường xuyên thực hiện tự phêbình và phê bình
- Gương mẫu chấp hành nội quy, quy định, kỷ cương, kỷ luật của cơ quan,đoàn thể nơi cư trú; thực hiện nghiêm các quy định về những điều công chức,viên chức không được làm theo quy định tại Luật Cán bộ, công chức, Luật Viênchức, Luật Phòng, chống tham nhũng, Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí
và các quy định khác của pháp luật
- Gương mẫu trong sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên, sống thânthiện với môi trường; giữ gìn, bảo vệ cảnh quan môi trường
- Hướng dẫn, tuyên truyền, vận động người thân trong gia đình chấp hànhđúng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Một
số yếu tố ảnh hưởng đến đạo đức nghề nghiệp gồm: Pháp luật nhà nước và quyđịnh ngành nghề, đạo đức cá nhân, năng lực hành nghề, hiểu biết về văn hóa xãhội, chuẩn mực nghề nghiệp và đạo đức cơ quan, đơn vị
Pháp luật và quy định ngành nghề
Bất cứ ngành nào cũng chịu sự chi phối của pháp luật nhà nước, và với nhữngngành mang tính đặc thù cao thì thường tự tạo ra những quy định riêng nhằm chiphối việc kết nạp một cá nhân vào ngành nghề, kỉ luật các cá nhân có hành vi viphạm đạo đức nghề nghiệp, điều chỉnh và chi phối các hành vi cá nhân trongquá trình hành nghề Như vậy, có thể thấy rằng, pháp luật và quy định ngànhnghề là một yếu tố có ảnh hưởng và chi phối đến đạo đức nghề nghiệp Tại ViệtNam, có những bộ luật chi phối hành vi người lao động như: Luật giáo dục, LuậtCông chức,
Trang 11nhân chi phối các ngành nghề khác nhau như: tính toàn vẹn, sự khôn ngoan,trung thực, công bằng, trách nhiệm, trung thành, cống hiến, hợp tác, tính thíchthú Từ những nghiên cứu trên cho thấy, đạo đức nghề nghiệp bị chi phối và ảnhhưởng bởi đạo đức cá nhân, được thể hiện từ những cử chỉ và hành vi nhỏ nhấtcủa người hành nghề.
Năng lực hành nghề và hiểu biết về văn hóa xã hội
Đạo đức nghề nghiệp phải dựa trên hai thành phần chính đó là năng lực hànhnghề và hiểu biết về văn hóa xã hội (Beikzad và cộng sự, 2012) Về cơ bản nănglực chuyên môn là một phần của đạo đức nghề nghiệp (Mizgerd,2010) Việc có
đủ năng lực (bao gồm hiểu biết, kiến thức, kỹ năng ) để làm một việc đượcxem là nguyên tắc cơ bản của đạo đức nghề nghiệp và mọi người không nênthực hiện những việc mình không có đủ năng lực để làm Mỗi xã hội được hìnhthành trên một nền văn hóa đặc trưng và có những nguyên tắc đạo đức riêng phùhợp cho từng nền văn hóa khác nhau đó (Deshtivà cộng sự, 2008) Chính vì lý
do này mà mỗi nền văn hóa khác nhau có những quy định khác nhau về đạo đứcnghề nghiệp
Từ những nghiên cứu trên, có thể thấy năng lực hành nghề và hiểu biết về vănhóa xã hội đã góp phần chi phối đạo đức nghề nghiệp của một cá nhân trongsuốt quá trình hành nghề
Chuẩn mực nghề nghiệp
Chuẩn mực nghề nghiệp được hiểu là mục tiêu mà nghề nghiệp muốn mỗi cánhân hướng đến trong quá trình hành nghề Mỗi nghề nghiệp đều có một chuẩnmực riêng và mong muốn người hành nghề hoàn thiện bản thân để hướng đếnchuẩn mực đó Chính vì vậy, chuẩn mực nghề nghiệp là mục tiêu để cá nhânđiều chỉnh hành vi của mình sao cho hợp lý hơn, từ đó, từng bước chuẩn mựcnghề nghiệp tác động đến đạo đức nghề nghiệp
Đạo đức cơ quan
Đạo đức cơ quan là việc quan tâm đến kết quả ảnh hưởng mà mỗi quyết địnhđiều hành - quản trị tác động lên người khác, cả bên trong và bên ngoài Đó làviệc xem xét quyền hạn và nghĩa vụ của mỗi cá nhân, các nguyên tắc nhân văncần tuân thủ trong quá trình ra quyết định và bản chất của các mối giữa conngười với con người Đạo đức cơ quan và đạo đức nghề nghiệp có mối quan hệhai chiều với nhau