Tiểu luận trình bày hoạt Động xây tháp marshmallow, quy trình tư duy thiết kế và thiết kế tương lai cho bản thân

Mục tiêu của học phần này không chỉ là trang bị cho sinh viên những kỹ năng thiết kế cơ bản mà còn là khuyến khích khả năng tư duy đột phá, từ đó tạo ra những giải pháp sáng tạo cho các

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

 -

TIỂU LUẬN CUỐI KỲ HỌC PHẦN: TƯ DUY SÁNG TẠO VÀ THIẾT KẾ Ý TƯỞNG

tư duy thiết kế và thiết kế tương lai cho bản thân

Hà Nội, ngày 12 tháng 11 năm 2024

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 3

NỘI DUNG 3

CHƯƠNG 1: HOẠT ĐỘNG XÂY THÁP MARSHMALLOW 3

1.1 Thử thách marshmallow là gì? 3

1.2 Quá trình thực hiện thử thách 4

1.3 Ý nghĩa của hoạt động 4

CHƯƠNG 2: TƯ DUY THIẾT KẾ 5

2.1 Giới thiệu chung 5

2.1.2 Các mô hình tư duy thiết kế 6

2.1.3 Quy trình tư duy thiết kế của Đại học học Stanford 6

CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ TƯƠNG LAI CHO BẢN THÂN 8

3.1 Giới thiệu chung 8

3.2 Phương án 1: Là thành viên của một tổ chức quốc tế 12

3.3 Phương án 2: Kinh doanh cửa hàng thời trang 14

3.3 Phương án 3: Trở thành Youtuber khám phá vòng quanh thế giới 15

KẾT LUẬN 17

TÀI LIỆU THAM KHẢO 18

LỜI MỞ ĐẦU

Trong thời đại đổi mới và phát triển như ngày nay, học phần tư duy sáng tạo và thiết

kế ý tưởng đóng vai trò vô cùng quan trọng Mục tiêu của học phần này không chỉ là trang

bị cho sinh viên những kỹ năng thiết kế cơ bản mà còn là khuyến khích khả năng tư duy đột phá, từ đó tạo ra những giải pháp sáng tạo cho các vấn đề hiện tại và tương lai

Tư duy sáng tạo không chỉ đơn thuần giúp đưa ra các ý tưởng mới mà còn nâng cao khả năng nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau và kết hợp các yếu tố để xây dựng các giải pháp khả thi và hiệu quả Ngoài ra, việc tham gia vào các hoạt động thực hành và

lý thuyết sẽ cho sinh viên được rèn luyện để ứng dụng quy trình tư duy thiết kế một cách linh hoạt và hiệu quả, phục vụ cho đa dạng các dự án và tình huống trong thế giới thực

Bài luận này sẽ trình bày hoạt động chính của tư duy sáng tạo: thử thách xây tháp marshmallow, quy trình tư duy thiết kế và sự cần thiết phải áp dụng những kỹ năng này trong cuộc sống cũng như trong nghề nghiệp tương lai Thông qua đó, chúng ta sẽ cùng nhau khám phá cách mà tư duy sáng tạo có thể trở thành chìa khóa mở ra những cánh cửa mới, góp phần định hình những giải pháp đổi mới trong bối cảnh xã hội đang không ngừng phát triển

NỘI DUNG CHƯƠNG 1: HOẠT ĐỘNG XÂY THÁP MARSHMALLOW

1.1 Thử thách marshmallow là gì?

Trong thời đại phát triển nhanh chóng của công nghệ và sáng tạo, việc rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm và tư duy sáng tạo ngày càng trở nên quan trọng hơn Một trong những hoạt động thú vị và bổ ích giúp phát triển những kỹ năng này là "xây tháp marshmallow" Cha đẻ của thử thách này là Peter Skillman – một chuyên gia có hơn 25 năm kinh nghiệm trong thiết kế sản phẩm sáng tạo, đổi mới và lãnh đạo nhóm, từng làm việc tại Đại học Stardford

Hoạt động xây tháp marshmallow được tổ chức theo hình thức nhóm Mỗi nhóm nhận được bộ vật liệu cần thiết bao gồm 20 que spaghetti, một mét băng dính, một mét dây cuộn, kéo và một viên marshmallow Yêu cầu của hoạt động là thiết kế một chiếc tháp cao nhất có thể và giữ được viên marshmallow ở đỉnh mà không bị đổ Sau thời gian giới hạn

18 phút, giảng viên sẽ đánh giá sản phẩm của từng nhóm và yêu cầu nhóm trưởng trình bày quy trình xây dựng tháp marshmallow; từ đó đưa ra nhận xét và góp ý cho cả lớp

1.2 Quá trình thực hiện thử thách

Khi bắt đầu thử thách xây tháp marshmallow, nhóm tôi cảm thấy vô cùng lúng túng Không ai trong chúng tôi từng thực hiện thử thách này trước đây Hầu như chúng tôi đều

lo sợ, không biết phải bắt đầu từ đâu Trong những phút đầu tiên, cả nhóm cố gắng thảo luận nhưng không có sự đồng tình hay thống nhất nào Mọi ý tưởng đều bị bỏ qua, và nhóm trở nên lo lắng và sợ hãi Cuối cùng, sau khi mất một chút thời gian, chúng tôi quyết định xây dựng mà không có một kế hoạch cụ thể Kết quả là, chiếc tháp thứ nhất đã nhanh chóng sụp đổ ngay khi chúng tôi cố gắng nối các ống spaghetti lại với nhau Cảm giác nản lòng

ập đến Chúng tôi thất bại thêm một lần nữa ngay khi cố gắng điều chỉnh cấu trúc, và điều

đó càng tăng thêm sự hoài nghi trong tâm trí mỗi người Sau đó, khi nhìn xung quanh, chúng tôi nhận thấy những nhóm khác đã xây dựng thành công những chiếc tháp vững chắc, cao vượt bậc so với chúng tôi Họ cười nói vui vẻ, hoàn thiện các công trình trong khi nhóm chúng tôi vẫn chỉ loay hoay với những mảnh spaghetti Cảm giác áp lực dâng lên, và lòng tự tin của chúng tôi giảm đi nhanh chóng Thời gian trôi qua, chúng tôi như bị mắc kẹt trong nỗi nghi ngờ về khả năng của mình

Khi đồng hồ chỉ còn 9 phút, một thành viên trong nhóm đứng lên và kêu gọi mọi người cần phải thay đổi cách tiếp cận Chúng tôi bắt đầu trao đổi thật nghiêm túc và cùng nhau phân tích những gì đã xảy ra Cuối cùng, chúng tôi nhận ra rằng, để thành công, cần

có một cái trụ vững chắc, kiên cố Từ đó, chúng tôi quyết định xây dựng lại từ đầu, tập trung vào việc tạo ra một cấu trúc chặt chẽ hơn với tất cả những gì đã học được từ những thất bại trước Trong thời gian còn lại, sự hăng say và quyết tâm đã trở lại với chúng tôi Chúng tôi nhanh chóng bắt tay vào việc xây dựng chân tháp kiên cố và từ từ thiết kế nó cao lên, từng đoạn spaghetti được nối với nhau bằng băng dính một cách chắc chắn Điều

kỳ diệu là, với sự phối hợp và tập trung cao độ, chiếc tháp của chúng tôi bắt đầu hình thành

Cuối cùng, sau 18 phút đầy thử thách và căng thẳng, tháp marshmallow của chúng tôi đã hoàn thành Chiếc marshmallow đứng vững trên đỉnh tháp, và chúng tôi vỡ òa trong niềm vui Cảm giác hoan hỉ và mãn nguyện trào dâng, không chỉ vì thành công mà còn vì những bài học quý giá mà chúng tôi đã rút ra Chúng tôi đã vượt qua sự lúng túng, lo sợ và

cả thất bại để giành chiến thắng trong những phút cuối cùng

1.3 Ý nghĩa của hoạt động

Dù chưa quen biết nhau trước đó, nhưng nhờ có hoạt động xây tháp marshmallow, chúng tôi đã có thể nói chuyện, chia sẻ quan điểm và làm việc với nhau Từ hoạt động này, tôi phát hiện rằng những nhiệm vụ yêu cầu sự trao đổi giữa các cá nhân có thể kích thích

sự gắn kết nhanh hơn và hình thành các mối quan hệ Điều này phù hợp với nghiên cứu của Hoegl & Gemuenden [1], họ nhấn mạnh rằng hợp tác với những người mới làm tăng

cơ hội để học hỏi các kỹ năng xã hội, quản lý dự án, kỹ thuật và sáng tạo, cho thấy rằng sự hợp tác thực sự có thể dẫn đến sự phát triển của các mối quan hệ cá nhân

Ngoải ra, tôi còn hiểu được rằng phải biết cách thể hiện suy nghĩ, ý kiến và quan điểm của bản thân, không nên do dự, lo ngại việc lên tiếng vì sợ thất bại, bị đổ lỗi Nỗi sợ rủi ro khi chia sẻ ý tưởng, đề xuất sai dẫn đến việc gia tăng sự lười biếng xã hội, ngay cả khi cá nhân đó có kỹ năng và tiềm năng đóng góp đáng kể Christensen trong cuốn sách

"The Innovator's Dilemma" [2] nhấn mạnh sự cần thiết cho các tổ chức khuyến khích việc chấp nhận rủi ro và thử nghiệm Nếu nỗi sợ thất bại chiếm ưu thế, những ý tưởng và đổi mới có giá trị có thể bị bỏ qua, bất chấp khả năng của từng cá nhân

Bên cạnh đó, thử thách này còn giúp tôi khám phá được điểm mạnh và điểm yếu của bản thân Điều này thúc đẩy tôi thoát ra khỏi vùng an toàn của mình, kích thích sự sáng tạo, lãnh đạo, kiên cường và kỹ năng giải quyết vấn đề trong tôi Đặc biệt, qua hoạt động

bổ ích này, tôi còn nâng cao kĩ năng làm việc nhóm – một kĩ năng vô cùng quan trọng đối với sinh viên cả ở lĩnh vực học tập hay tìm kiếm việc làm Tôi nhận thấy rằng các nhóm tập trung vào quy trình của họ và tránh so sánh tiến trình của mình với các nhóm khác trong thử thách marshmallow đạt được kết quả tốt hơn Phát hiện này đồng quan điểm với Bunderson & Sutcliffe [3], những người ủng hộ việc thực hiện hoạt động nội bộ trong các nhóm, thay vì so sánh giữa các nhóm, điều này hiệu quả hơn trong việc đưa ra quyết định

và thực hiện thử thách

Cuối cùng, sau khi trải nghiệm hoạt động xây tháp marshmallow, tôi đã biến mình

từ một người nóng vội, cẩu thả trở nên bình tĩnh và lí trí hơn Nghiên cứu chỉ ra rằng sự lo

âu có thể làm mờ phán đoán và cản trở tư duy rõ ràng, ảnh hưởng đến việc giải quyết vấn

đề hợp tác, và cho rằng việc quản lý cảm xúc và duy trì sự điềm tĩnh góp phần vào việc ra quyết định hiệu quả [4] Vì vậy, tôi đã áp dụng những bài học này vào cuộc sống hàng ngày của mình Từ việc lập kế hoạch cho các dự án cá nhân đến cách xử lý các tình huống căng thẳng trong công việc, tôi nhận ra rằng sự bình tĩnh không chỉ giúp tôi đưa ra quyết định chính xác hơn mà còn tạo ra một bầu không khí tích cực cho những người xung quanh

CHƯƠNG 2: TƯ DUY THIẾT KẾ 2.1 Giới thiệu chung

Xuất phát từ lĩnh vực thiết kế, tư duy thiết kế đã thu hút được sự quan tâm đáng kể

từ mọi người, vì nó cung cấp một cách tiếp cận mới cho việc giải quyết vấn đề [5,6] Trong lĩnh vực thiết kế, tư duy thiết kế liên quan đến việc hiểu biết về chuyên môn trong thiết kế, chẳng hạn như những gì hình thành nên chuyên môn trong thiết kế, và cách hỗ trợ các sinh

viên mới bắt đầu đạt được chuyên môn đó để họ có thể trở thành những nhà thiết kế xuất sắc [7]

Khái niệm tư duy thiết kế đã dần mở rộng từ một khái niệm chuyên môn thành một khái niệm tổng quát hơn Ngày nay, “tư duy thiết kế” được xác định là một mô hình mới, thú vị để giải quyết các vấn đề trong nhiều lĩnh vực như công nghệ thông tin, kinh doanh, giáo dục và y tế [8] Các nhà nghiên cứu cũng khám phá vai trò và việc giảng dạy tư duy thiết kế trong trường học Ngoài ra, tư duy thiết kế có thể được học và áp dụng bởi những người không phải là nhà thiết kế [6] Vì lý do này, ngày càng có nhiều sự quan tâm đến việc dạy thiết kế cho các môi trường kinh doanh hoặc quản lý [5, 9]

2.1.2 Các mô hình tư duy thiết kế

Để giúp học sinh tham gia tốt hơn vào quá trình tư duy thiết kế và hiểu các nguyên tắc cốt lõi của tư duy thiết kế, nhiều mô hình tư duy thiết kế khác nhau và sâu sắc hơn được

áp dụng Các mô hình tiêu chuẩn của tư duy thiết kế phải kể đến năm giai đoạn lặp đi lặp lại của Viện Thiết kế Hasso Plattner tại Đại học Stanford (thấu cảm, xác định vấn đề, lên

ý tưởng, tạo mẫu, kiểm chứng) [10], quy trình IDEO (quan sát, lên ý tưởng, tạo mẫu, thu nhận phản hồi, tiếp tục lặp lại, tiến hành triển khai) [11], Double Diamond bốn bước (khám phá, định hình, phát triển và vận hành) [12]… đã được áp dụng trong giáo dục

2.1.3 Quy trình tư duy thiết kế của Đại học học Stanford

Trong quá trình học tập và trải nghiệm trên lớp học, tôi được giảng viên tập trung giảng dạy về mô hình tư duy thiết kế của Đại học Standford (Hoa Kì) Đây là một mô hình tư duy thiết kế dựa trên sự thấu cảm Mô hình này bao gồm 5 bước chính: thấu cảm, xác định vấn đề, lên ý tưởng, tạo mẫu, kiểm chứng

Đầu tiên là giai đoạn thấu cảm (Empathy), đây được coi là bước quan trọng nhất của quá trình Thấu cảm ở đây có thể hiểu là đồng cảm với người tiêu dùng, giải quyết vấn

đề, kỳ vọng, mong ước của họ để tạo ra một sản phẩm, giải pháp có ích, đáp ứng nhu cầu cần thiết của khách hàng Trong quá trình thấu cảm, ban đầu ta có thể sử dụng các trang

Thấu cảm

Xác định vấn đề

Lên ý tưởng mẫu Tạo chứng Kiểm

mạng xã hội như Facebook, Tiktok, Instagram để tìm hiểu khách hàng có lối sống như thế nào, sở thích ra sao Tiếp đến, ta phải hiểu sâu các vấn đề và kỳ vọng của khách hàng Khách hàng đang gặp những khó khăn gì? Liệu có điều gì khiến người tiêu dùng không hài lòng khi sử dụng các sản phẩm ngoài thị trường? Để làm được điều đó, ta hãy bodystorm (dấn thân), “walk a mile in their shoes” (đi một dặm trên chính đôi chân của họ) bằng nhiều phương pháp như quan sát, phỏng vấn, lắng nghe Hoạt động này giúp khẳng định hoặc bác bỏ những giả định ban đầu, đồng thời tiếp thu những thông tin và cái nhìn mới Tiếp đến, ta cần tổng kết toàn bộ vấn đề và kỳ vọng của khách hàng để có một bức tranh toàn diện và tổng thể nhất

Sau khi đã thấu cảm được người tiêu dùng, việc cần làm tiếp theo là xác định vấn

đề (Define) Kỳ vọng và mong muốn của khách hầng có thể là rất nhiều nhưng ta chỉ nên chọn những vấn đề cụ thể để giải quyết chứ không nên ôm đồm và lan man vì sức người

là có hạn, không thể giải quyết mọi vấn đề cùng một lúc Ta nên tìm những vấn đề liên quan đến nhau, tương tự nhau để giải quyết và ưu tiên các nhóm cần giải quyết theo mức

độ quan trọng từ thấp đến cao, chẳng hạn như: tính khẩn cấp hay nghiêm trọng cảu vấn đề; mong ước, khát vọng thầm kín của khách hàng và cuối cùng là hi vọng vô thức của khách hàng khi nhìn thấy một sản phẩm hoặc dịch vụ

Giai đoạn tiếp theo là lên ý tưởng (Ideate), ta nên tập hợp một nhóm để cùng nhau thảo luận, trao đổi để xây dựng những thiết kế, giải pháp hoàn hảo, sáng tạo Ta có thể áp dụng các phương pháp để làm việc nhóm hiệu quả như: brainwriting - mỗi thành viên viết ý tưởng lên một tờ giấy note, sau đó gắn lên bảng để mọi người cùng nhau bàn luận

và phát triển thêm; word mapping – tìm kiếm các từ khóa liên quan đến vấn đề để lên những ý tưởng mới dựa trên các mối liên hệ đó; role playing – các thành viên trong nhóm giả định làm người dùng để trải nghiệm ý tưởng từ góc nhìn của họ Khi đã có nhiều ý tưởng sáng tạo, hữu ích, ta phải thống nhất, chọn lọc và kết luận một bảng ý tưởng ngắn gọn, đơn giản để triển khai sao cho hiệu quả nhất

Tính nghiêm trọng Khát vọng thầm

kín

Hi vọng vô thức

Sau khâu lên ý tưởng là bước tạo mẫu thử (Prototype) Bước này giúp mọi người trực quan hóa ý tưởng, biến suy nghĩ vô hình trở thành sản phẩm hữu hình Đây khâu rất phức tạp, quan trọng của quy trình tư duy thiết kế Việc thiết kế mẫu phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như định dạng của mẫu, thời gian và chi phí thiết kế Để tạo mẫu thử, ban đầu sẽ là bước hữu hình hóa ý tưởng bằng chữ viết hoặc vẽ tay để cả nhóm cùng hình dung, phân tích, chỉnh sứa Tiếp đến ta có thể sử dụng công nghệ số vào quy trình bằng cách sử dụng Virtual Prototype – công nghệ đồ họa Mẫu sẽ xuất hiện bằng những hình ảnh 2D, 3D, giúp phản ánh rõ nét về mặt thị giác và thính giác

Bước cuối cùng của tư duy thiết kế là thử nghiệm (Test), những mẫu này sẽ được thử nghiệm với người dùng thực tế để thu thận phản hồi, điều này không chỉ giúp đánh giá tính khả thi của sản phẩm mà còn giữ cho quá trình phát triển sản phẩm luôn linh hoạt, cho phép điều chỉnh và cải tiến liên tục dựa trên phản hồi từ người dùng Quá trình

tư duy thiết kế của Stanford không tuân theo thứ tự tuyến tính mà thường xuyên quay vòng giữa các giai đoạn, thể hiện tính tương tác và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lặp lại nhằm đưa ra những giải pháp tối ưu hơn

CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ TƯƠNG LAI CHO BẢN THÂN

3.1 Giới thiệu chung

Tư duy thiết kế, với trọng tâm là việc phát triển các giải pháp sáng tạo và thích ứng linh hoạt, sẽ là kim chỉ nam cho tôi trong việc lập kế hoạch cho tương lai trong vòng 5 năm tới Việc xác định rõ ràng từng bước trong hành trình không chỉ giúp tôi đưa ra quyết định thông minh mà còn cho phép tôi khám phá sâu sắc bản thân và đam mê của mình

Sau khi suy nghĩ và tham khảo ý kiến của bạn bè, người thân, tôi đã lựa chọn ba phương án khác nhau phản ánh những mục tiêu và giá trị cá nhân Phương án an toàn nhất

là tôi sẽ trở thành thành viên của một tổ chức quốc tế, nơi tôi có thể áp dụng kiến thức và

kỹ năng đã học để đóng góp vào một sứ mệnh lớn hơn, đồng thời phát triển sự nghiệp theo đúng chuyên ngành Quốc tê học của mình Nếu phương án đầu tiên không thành công, tôi

sẽ hướng tới phương án thứ hai – một lựa chọn táo bạo: khởi nghiệp trong lĩnh vực thời trang Đây là một thị trường đầy tiềm năng nhưng cũng chứa đựng nhiều rủi ro, và tôi sẽ phải thể hiện sự sáng tạo cũng như khả năng lãnh đạo để thành công Cuối cùng, phương

án mơ ước nhất, một cuộc phiêu lưu đầy màu sắc,tôi muốn trở thành Youtuber chuyên khám phá thế giới, nơi tôi có thể ghi lại và chia sẻ những trải nghiệm thú vị với mọi người, đồng thời kết nối với một cộng đồng rộng lớn