Bài viết này sẽ tìm hiểu sâu hơn về hai thuật ngữ trên; đồng thời nâng cao ý thức sử dụng mạng xã hội một cách thông minh và có trách nhiệm thông qua đề tài mang tên Xu hướng “đu trend”
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - LUẬT
- -
BÀI LUẬN MÔN HỌC KHOA HỌC GIAO TIẾP
Đề tài:
XU HƯỚNG “ĐU TREND” VÀ “BASH THẦN TƯỢNG”:
CON DAO HAI LƯỠI CỦA GIỚI TRẺ TRONG
Trang 2LỜI NÓI ĐẦU
Trước hết, chúng em xin gửi lời cảm ơn chân thành và bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Giảng viên học phần Khoa học giao tiếp – Thầy Hà Văn Tú, đã vô cùng tâm huyết truyền đạt những kiến thức vô cùng bổ ích cho sinh viên chúng em Qua những ca học của thầy, chúng em được tiếp thêm nguồn động lực học hỏi và hiểu biết thêm về cách ứng xử, giao tiếp trong học tập, công việc cũng như đời sống hàng ngày Những bài giảng của thầy chính là hành trang quý báu cho chúng em trong suốt quãng đường về sau!
“Đu trend” hay “Bash thần tượng” đều là những chủ đề mà được bàn tán sôi nổi với nhiều góc nhìn khác nhau Ở đề tài lần này, chúng em đã vô cùng nỗ lực và tâm huyết tìm hiểu, nghiên cứu để hoàn thành bài tiểu luận Mặc dù vậy, chúng em không thể tránh khỏi những sai sót do còn thiếu kiến thức và kinh nghiệm Vì thế, chúng em kính mong sẽ nhận được những lời góp ý từ thầy để chúng em khắc ghi và hoàn thiện bản thân mỗi ngày Chúng em xin chân thành cảm ơn và kính chúc thầy nhiều sức khỏe!
Trang 3MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU ii
CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ 1
CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ “ĐU TREND” VÀ “BASH THẦN TƯỢNG” 2
2.1 Khái niệm của “Đu trend” 2
2.2 Nguyên nhân và yếu tố ảnh hưởng của “Đu trend” 2
2.2.1 Nguyên nhân 2
2.2.2 Yếu tố ảnh hưởng 2
2.3 Thực trạng hiện nay của “Đu trend” 4
2.4 Góc nhìn từ “Đu trend” 7
2.5 “Đu trend” đúng cách 7
CHƯƠNG 3: TỔNG QUAN VỀ “BASH THẦN TƯỢNG” 9
3.1 Khái niệm của “Bash thần tượng” 9
3.2 Nguyên nhân và yếu tố ảnh hưởng của “Bash thần tượng” 9
3.2.1 Nguyên nhân 9
3.2.2 Yếu tố ảnh hưởng 10
3.3 Thực trạng hiện nay của “Bash thần tượng” 11
3.4 Góc nhìn từ “Bash thần tượng” 14
3.5 “Bash” đúng người đúng tội 14
CHƯƠNG 4: TỔNG KẾT 16
4.1 Kết luận 16
4.2 Tầm quan trọng của giáo dục từ nhà trường và gia đình 16
Trang 4DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 1: Các trang mạng xã hội phổ biến hiện nay 1
Hình 2: Campaign Pepsi - Khi "chất riêng" của thương hiệu được thể hiện qua Rap 3
Hình 3: Trào lưu "Ice Bucket Challenge" 5
Hình 4: Trào lưu "Vũ điệu rửa tay" 5
Hình 5: Thử thách "Tide Pod Challenge" 6
Hình 6: Thử thách cá voi xanh: Người chơi tự rạch tay thành hình con cá voi 6
Hình 7: Jack bị tố lăng nhăng, có con riêng 12
Hình 8: "Sự độc hại của văn hóa bash thần tượng" - Bài viết từ L'Officel Việt Nam 13
Trang 5CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
Cuộc sống ngày càng hiện đại và phát triển, kéo theo đó nhu cầu giải trí của con người cũng ngày càng tăng cao Cùng với sự bùng nổ của công nghệ thông tin, mạng xã hội đang trở thành một “món ăn tinh thần” không thể thiếu đối với mọi người, đặc biệt là giới trẻ Cũng nhờ đó, các xu hướng mới liên tục xuất hiện và lan truyền với tốc độ chóng mặt Hơn thế nữa, mạng xã hội cũng là nền tảng để những ca sĩ, nghệ sĩ, thần tượng, hoặc thậm chí các bạn trẻ tham gia vào các trào lưu và đến gần hơn với công chúng
Từ đó, hai thuật ngữ “đu trend” và “bash thần tượng” xuất hiện và dần trở nên quen thuộc với giới trẻ ngày nay Tuy rằng là hai cụm từ với ý nghĩa khác nhau nhưng đều cho thấy được tầm ảnh hưởng mạnh mẽ của xã hội đến tâm lý giới trẻ Đó cũng là hai hiện tượng khá phức tạp với những góc nhìn đa chiều cùng nhiều lời bàn tán, tranh luận từ cư dân mạng
Vậy thì, việc “đu trend” và “bash thần tượng” của giới trẻ ngày nay là nên hay không nên? Bài viết này sẽ tìm hiểu sâu hơn về hai thuật ngữ trên; đồng thời nâng cao ý thức sử
dụng mạng xã hội một cách thông minh và có trách nhiệm thông qua đề tài mang tên
Xu hướng “đu trend” và “bash thần tượng”: con dao hai lưỡi của giới trẻ
trong kỷ nguyên mạng xã hội
Hình 1: Các trang mạng xã hội phổ biến hiện nay
Trang 6CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ “ĐU TREND” VÀ “BASH THẦN TƯỢNG”
2.1 Khái niệm của “Đu trend”
Trend là một thuật ngữ tiếng Anh, được sử dụng phổ biến trong tiếng Việt với nghĩa
xu hướng, thịnh hành, mốt Trend thể hiện những trào lưu, phong cách, sở thích đang được
ưa chuộng trong một khoảng thời gian nhất định tại một cộng động hoặc lĩnh vực cụ thể Như vậy, “đu trend” hay “đú trend”, là hành động bắt chước, làm theo những phong trào, hoạt động của đám đông, hoặc chạy theo những xu hướng đang được phổ biến rộng rãi, được nhiều người quan tâm trên mạng xã hội, nhất là giới trẻ
2.2 Nguyên nhân và yếu tố ảnh hưởng của “Đu trend”
2.2.1 Nguyên nhân
− Sự phát triển của công nghệ 4.0: sức hút đến từ các ứng dụng như Facebook,
Tiktok, Instagram, đã ảnh hưởng rất lớn đến việc đu trend Các ứng dụng này là nơi xuất hiện và chắp cánh cho các trào lưu của giới trẻ được lan tỏa trên khắp thế giới
− Ảnh hưởng từ bạn bè và cộng đồng: sự áp lực từ bạn bè cùng với mong muốn
được hòa nhập với cộng đồng, nói cách khác là “hiệu ứng đám đông” có thể khiến các cá nhân muốn theo đuổi những xu hướng mới nhất để không bị lạc lõng, bơ vơ,
bị bỏ lại phía sau
− Thể hiện cá nhân và tìm kiếm sự chú ý: người "đu trend" muốn thể hiện điểm
mạnh của mình ở một số mặt như ngoại hình, tài năng, sở thích Điều này giúp họ tạo ra một bản sắc riêng, khẳng định được bản thân trong cộng đồng
− Thời lượng video ngắn: khả năng thu hút sự chú ý của người xem nhiều hơn, có
sức lan tỏa cao, điều này đặc biệt phổ biến trên các nền tảng như Tiktok hay Facebook, các trào lưu lại rất dễ để những người dùng làm hoặc bắt chước theo
2.2.2 Yếu tố ảnh hưởng
− Từ các KOL (Key Opinion Leader) là những người có sức ảnh hưởng lớn trên
mạng xã hội, có thể tác động đến hành vi và quyết định của người theo dõi họ Họ
có thể tạo ra trend mới bằng cách chia sẻ trải nghiệm, ý kiến của họ về sự kiện hoặc
Trang 7một vấn đề nào đó như thời trang, làm đẹp, ẩm thực, du lịch… và các hoạt động xã hội khác Bằng sức ảnh hưởng của mình để lan truyền trend đến lượng lớn người theo dõi, từ đó tạo nên hiệu ứng lan tỏa rộng rãi
− Các chiến dịch quảng cáo, truyền thông về xu hướng mới được đầu tư kỹ lưỡng
có thể khơi gợi sự tò mò và hứng thú của người tiêu dùng đối với xu hướng mới Chúng có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa khiến xu hướng mới được nhiều người biết tới hơn Bên cạnh đó các chiến dịch quảng cáo, truyền thông có thể định hình nhận thức của người tiêu dùng về xu hướng mới, có thể khuyến khích người tiêu dùng mua sắm các sản phẩm liên quan và có thể tạo ra cảm giác FOMO cho người tiêu dùng
Ví dụ: Vào năm 2020, khi đại dịch COVID - 19 bùng nổ, người tiêu dùng có xu
hướng ở nhà nhiều hơn Pepsi đã cho ra mắt dòng sản phẩm mới là Pepsi không calo Nhận thấy khao khát thể hiện bản thân, xu hướng phá vỡ các chuẩn mực và mong muốn thể hiện cá tính mạnh mẽ của thế hệ Z, Pepsi đã quyết định khai thác sức mạnh của rap, từ đó cộng hưởng hoàn hảo với các đặc tính mà sản phẩm hướng tới Năm 2020 đối với Pepsi đã đánh dấu một cột mốc mới khi không chỉ là sự chuyển giao của thế hệ mà còn là xu hướng tiêu dùng
Hình 2: Campaign Pepsi - Khi "chất riêng" của thương hiệu được thể hiện qua Rap
Trang 8− Yếu tố tâm lý FOMO (Fear of Missing Out), được tạm dịch là “Hội chứng sợ bị
bỏ lỡ” Đây là một tâm lý lo lắng rằng bản thân có thể bỏ lỡ những trải nghiệm thú
vị hoặc quan trọng trong cuộc sống mà người khác được trải nghiệm điều đó FOMO
có thể ảnh hưởng đến việc đu trend theo nhiều cách như ảnh hưởng đến tâm lý dẫn đến ra quyết định vội vàng và thúc đẩy hành vi đu trend…
− Yếu tố kinh tế: tình hình kinh tế và thu nhập cá nhân có thể ảnh hưởng đến khả
năng của giới trẻ trong việc theo đuổi các xu hướng và phong cách mới
2.3 Thực trạng hiện nay của “Đu trend”
Hiện nay, “đu trend” là một xu hướng rất phổ biến đối với giới trẻ trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Instagram, … và cụ thể nhất chính là trên nền tảng TikTok khi
có thể tạo ra những video ngắn nhằm mục đích theo trend, thỏa mãn nhu cầu giải trí tăng cao Các trào lưu hiện nay được diễn ra theo nhiều cách, phương thức khác nhau:
− Bắt chước phong cách thời trang: Mặc những bộ trang phục, phụ kiện đang được
ưa chuộng hoặc sử dụng những loại quần áo, cách trang điểm, ăn mặc hay kiểu tóc của một người nổi tiếng để thể hiện sự ngưỡng mộ, trải nghiệm một phong cách mới, hoặc tham gia vào một xu hướng thời trang cụ thể
− Sử dụng ngôn ngữ trendy: Dùng những từ ngữ, slogan mới nổi trên mạng xã hội,
đến từ những bộ phim hoặc chương trình truyền hình phổ biến hoặc do một hay nhiều người sử dụng và trở nên viral (có sức lan truyền lớn)
− Tham gia các thử thách: Thực hiện các thử thách đang được lan truyền trên mạng
xã hội, có thể là một cuộc thi hoặc hoạt động cụ thể mà người tham gia cần thực hiện và sau đó chia sẻ kết quả của họ trên mạng xã hội, thường là dưới dạng video hoặc hình ảnh
− Theo dõi các trào lưu giải trí: Xem phim, nghe nhạc, đọc sách, chơi game đang
được yêu thích, thịnh hành
− Bình luận, chia sẻ về các sự kiện nóng hổi: Chia sẻ quan điểm về các vấn đề xã
hội, tin tức nổi bật trong và ngoài nước
Trang 9Theo số liệu thống kê từ TikTok thì nền tảng này đã đạt hơn 1 tỷ người dùng toàn cầu vào tháng 9 năm 2021 Điều đó cho thấy, đây là nền tảng nơi mà một lượng lớn content creator (nhà sáng tạo nội dung) có thể sản sinh ra hàng loạt các trend mới và chúng có thể được lan truyền rộng rãi với tốc độ chóng mặt, nhưng không phải trend nào cũng có ích cho xã hội
• Về mặt tích cực
− "Ice Bucket Challenge" là xu hướng lan tỏa thông điệp về căn bệnh xơ cứng teo cơ một cách hiệu quả, thu hút sự chú ý của cộng đồng và quyên góp được hàng triệu USD cho nghiên cứu khoa học
Hình 3: Trào lưu "Ice Bucket Challenge"
− Ở Việt Nam, trào lưu “Vũ điệu rửa tay” cũng là một xu hướng đu trend tích cực khi hướng dẫn mọi người rửa tay chuẩn nhất để hạn chế tác động lây lan của Covid-19
Hình 4: Trào lưu "Vũ điệu rửa tay"
Trang 10• Về mặt tiêu cực
− Ở Mỹ, đã có một xu hướng trào lưu của giới trẻ mang tên “Tide Pod Challenge” là một hiện tượng đu trend cực kỳ nguy hiểm đối với tính mạng, khi nhiều người trẻ đua nhau quay cảnh cho viên nước giặt nhiều màu sắc vào miệng, thậm chí còn nấu lên trước khi nhai
Hình 5: Thử thách "Tide Pod Challenge"
− Ở trên thế giới, cũng có một trào lưu cực kì nguy hiểm đó là trào lưu “Thử thách cá voi xanh” Khi tham gia “Thử thách cá voi xanh”, trong vòng 50 ngày, người chơi
sẽ phải làm theo những nhiệm vụ mà những “người quản lý” trò chơi này đưa ra, với mức độ từ dễ đến khó theo thời gian và người chơi có thể bị đe dọa đến tính mạng
Hình 6: Thử thách cá voi xanh: Người chơi tự rạch tay thành hình con cá voi
Trang 11Thông qua các ví dụ trên, có thể thấy được rằng “đu trend” chính là “con dao hai
lưỡi”, vừa tích cực lại vừa tiêu cực Việc “đu trend” đúng cách có thể giáo dục, lan tỏa
thông điệp quan trọng và thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng Những trào lưu này không chỉ giúp giới trẻ nâng cao nhận thức về các vấn đề xã hội mà còn khuyến khích họ tham gia vào các hoạt động có ích cho cộng đồng và lan tỏa được thông điệp tích cực Ngược lại, “Tide Pod Challenge” và “Thử thách cá voi xanh” là những ví dụ về cách mà các xu hướng có thể gây hại cho giới trẻ Họ rơi vào nguy cơ đánh mất bản thân, chạy theo đám đông để thực hiện thử thách một cách mù quáng, thiếu chính kiến, dễ bị ảnh hưởng trước cám dỗ và rồi để bản thân rơi vào sự điều khiển của người khác Chính những trào lưu nguy hiểm này sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe, tâm lý,… thậm chí nguy hại đến tính mạng của giới trẻ hiện nay
2.4 Góc nhìn từ “Đu trend”
− Sáng tạo và học hỏi: Việc tham gia vào các trend bổ ích có thể giúp giới trẻ phát
triển sự sáng tạo và học hỏi từ cộng đồng Đôi khi, những trend này còn mang lại kiến thức và kỹ năng mới
− Kỹ năng giao tiếp và kết nối: Việc chia sẻ và thảo luận về các trend trên mạng xã
hội giúp giới trẻ phát triển kỹ năng giao tiếp và kết nối với người khác, giúp mở rộng vòng bạn bè cũng như mạng lưới xã hội của bản thân
− Ảnh hưởng đến hành vi: Một số trend có thể khuyến khích hành vi không lành
mạnh hoặc nguy hiểm, như các thử thách mạo hiểm, có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng
− So sánh với người khác: Việc liên tục xem các bài đăng “hoàn hảo” của người
khác có thể khiến giới trẻ cảm thấy mình không đủ tốt, gây ra cảm giác tự ti, bồn chồn, áp lực đồng trang lứa,
2.5 “Đu trend” đúng cách
Không phải trend nào cũng phù hợp và mang lại ý nghĩa tích cực Vì thế, việc đu trend sai cách có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng Để tránh hay khắc phụ việc “đu trend” bừa bãi, chúng ta có thể sử dụng các biện pháp sau:
Trang 12− Suy nghĩ chín chắn trước khi tham gia: ta nên có cái nhìn đa chiều về “trend” và
đánh giá được tính xác thực và ý nghĩa của trào lưu vì không phải trào lưu nào cũng phù hợp hoặc mang lại lợi ích Ngoài ra, ta nên xem xét khả năng và giới hạn của bản thân, tránh tham gia trào lưu nguy hiểm, có ảnh hưởng tiêu cực đến bản thân, những người xung quanh và cộng đồng
− Lựa chọn trào lưu phù hợp, thay đổi cách tiếp cận trend: ta nên chọn lọc trend
phù hợp với giá trị đạo đức cá nhân và có thể tìm cách kết hợp trend với sở thích và thế mạnh của bản thân để tạo ra nội dung độc đáo và mang tính cá nhân Ta nên tham gia với mục đích học hỏi và giải trí Thay vì đu trend để nổi tiếng hay thu hút
sự chú ý, hãy xem đây là cơ hội để khám phá bản thân và kết nối với cộng đồng
− Tránh các hành vi tiêu cực: Khi tham gia trend nói riêng, mạng xã hội nói chung
ta giữ gìn văn hoá ứng xử bằng cách lựa chọn ngôn từ phù hợp, lịch sự, tôn trọng ý kiến người khác tránh việc xúc phạm người khác Tránh những trào lưu mang tính tiêu cực như cổ vũ bạo lực, phân biệt đối xử hoặc những hành vi sai trái khác
− Tăng cường kỹ năng và kiến thức: ta cần rèn luyện kỹ năng tư duy phản biện
nhằm phân tích thông tin một cách cẩn thận, tránh tin tưởng mù quáng vào những
gì thấy trên mạng Nên nâng cao kiến thức về văn hoá xã hội, đồng thời học cách sử dụng mạng xã hội một cách thông minh và văn minh
− Góp phần xây dựng cộng đồng mạng văn minh: Lên án và phản đối những hành
vi đu trend sai cách Ngoài ra, ta có thể hỗ trợ những trào lưu mang tính cộng đồng như hoạt động thiện nguyện, bảo vệ môi trường Lan tỏa những thông điệp tốt đẹp
và nội dung sáng tạo dựa trên kiến thức, kinh nghiệm và tài năng của bản thân để tạo ảnh hưởng tích cực đến cộng đồng
Trang 13CHƯƠNG 3: TỔNG QUAN VỀ “BASH THẦN TƯỢNG”
3.1 Khái niệm của “Bash thần tượng”
“Bash” là một thuật ngữ tiếng Anh, có nghĩa là:
− Động từ: “đập”, “tấn công”, “đánh đập”; dùng để mô tả hành động bạo lựa hoặc hành động gây ra thiệt hại
− Danh từ: “tiếng ồn lớn”, “tiếng đập”; dùng để mô tả âm thanh lớn hoặc tiếng ồn đột ngột
Tuy nhiên, từ “bash” ở đây sẽ được dịch thoát nghĩa hơn với từ bê bối để ám chỉ một scandal, làn sóng công kích vào một nghệ sĩ nào đó khi họ vướng phải thị phi
Như vậy, “Bash thần tượng" là một hành động chỉ trích, miệt thị, hay thậm chí là tấn công một cách ác ý đối với một thần tượng, người nổi tiếng nào đó
3.2 Nguyên nhân và yếu tố ảnh hưởng của “Bash thần tượng”
3.2.1 Nguyên nhân
− “Văn hóa trào lưu” - hiện tượng một nhóm người cùng tham gia vào một hoạt
động hay một phong cách trong một thời gian nhất định và “tâm lý đám đông” - hiện tượng con người có xu hướng thay đổi theo hành vi và suy nghĩ của những người xung quanh khi họ ở trong một nhóm đông người Khi ở trong đám đông, con người có thể mất đi sự khách quan và dễ dàng tin tưởng vào những thông tin sai lệch
về thần tượng và họ sẽ có xu hướng hùa theo và khuếch đại sự tiêu cực
− Sức hút và sự bùng nổ của các trang mạng xã hội (Facebook, Tiktok,
Instagram…) tạo nền móng cho việc chia sẻ thông tin, giới trẻ dễ dàng bày tỏ ý kiến, quan điểm của mình và họ dễ dàng tiếp cận và tham gia các cuộc thảo luận về thần tượng Bên cạnh đó, sức lan truyền nhanh chóng của thông tin bất kể độ chính xác, việc khó kiểm soát thông tin sai lệch cũng tạo điều kiện cho việc bash thần tượng
− Nhu cầu được kết nối và sẻ chia: Mọi người muốn thể hiện bản thân, quan điểm
của mình về thần tượng trên mạng xã hội với nhu cầu được chú ý, yêu thích, có nhiều lượt like và bình luận thúc đẩy việc bash thần tượng và chú ý
