Khóa luận tốt nghiệp: Pháp luật về thi hành pháp quyết trọng tài thương mại ở Việt Nam

Khái nệm, đặc điềm của phan quyết trọng tài thirong mai 1.1.2.1 Khái uiệm Phan quyết Trọng tai throug maiKhi các bên trong tranh chấp co thỏa thuận về việc tranh chap sẽ được giảiquyết t

BỘ TƯ PHÁP BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

NGÔ PHƯƠNG LOAN

451333

PHÁP LUẬT VE THI HANH PHÁN QUYẾT

TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM

KHÓA LUẬN TOT NGHIỆP

Hà Nội - 2023

BO TƯ PHÁP BO GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

NGÔ PHƯƠNG LOAN

451333

PHÁP LUẬT VE THI HANH PHÁN QUYET

TRONG TAI THUONG MAI O VIET NAM

Chuyên ngành: Luật thong mai

Giảng viên hướng dẫn: TS Nguyễn Thị Dung

Hà Nội -2023

LỜI CAM ĐOAN

LOI CAM ĐOAN

Tôi rin cam doan aay là công trình nghiên cứu của riêng

tôi, các kết luân, sẽ liệu trong khóa luận tết nghiệp là trung

thực, dam bão độ tin cậ):./.

Tác gia Khoá luận

(Kj, ght rố ho tên)

NGO PHUONG LOAN

MỤC LỤCMODAU wail

L Tinh cấp thiết của đề Scone 601002008 80 cả:

Il Tinh hình nghiên cứu đề tai #0 2:60 suas 2

TI Muc đích và nhiệm vụ của việc nghiên cứu đề tài

=-IV Phạm vi nghiên cứu của đề tài iuáNdtitost2ldgGiA0©86 Ö4

Vv Đôi tượng nghiên cứu cửa đề tài glfctrLReibkdtsuloszosvbsauetz1

VI Phương pháp nghiên cứu của đề tài TC te 4

VIL Kết cầu của đề tài ne HỆ 5 NỘI DUNG a) CHƯƠNG 1: MOT SỐ VAN BE LÝ LUẬN VẺ THI HANH PHAN

QUYẾT TRỌNG TÀI THUONG MẠI 22-22 6

11: Khai niệm, đặc điểm cửa phân quyết trong tôi thương mai 6

1.11 Khái niém, đặc điểm, các hình tite của Trọng tài thương

THIẾT ‹:-5>5:05:212 th11nG31012G10183106750V501340031630q83500937000)83033083-006<3g300:498g0g82710380 6

1.1.2 _ Khái niém, dic diém của lữ phan quyét trọng tai fÏuương mai 11

12 Khái niệm, nguyên tắc và ý nghĩa cửa thi hành phán quyết

trọng tài a iS

121 Khái niệm Thi hành: ple quyél BE ccs

122 Nguyên tắc thi hành phán quyết trọng Uae alt

1.2.3 Ý nghĩa của việc thi hành phám quyết trọng tài Tương Tại 17

13 Nội dung pháp luật về thủ a quyét trọng tai throng mại

IAA Feces GA 0100L8/01256001003VAGL38SSBIGBLANGGWdBN 18

+ 3 1 Khai niệm Pháp hại về thi hàn]: phán mạt trong tai thirong

13.2 Các chit thé fone quan nhé pháp luật về thủ hanh phán quyéttrọng tài Merton gy Hại ìì ì 19

13.3 Các phương tite thi hành phán mụế trong tài thirong mại 20

1.3.4 Thâm quyên thi hành phán quyết trọng tai throng mại 20

13.5 Trình tc thủ tục thi hành phán quyét trọng tài thương mại 0

CHƯƠNG 2: THUC TRẠNG PHAP LUAT và THỰC TIEN PHÁP LUẬT VẺ THI HÀNH PHÁN QUYẾT TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI

Ở VIỆT NAM 22

2.1 Thực trạng pháp quit về thi hành phần quyết trọng tài thường

mai ở Việt Nam 2m21)

2.11 Trường hợp “bên phải hủ hành phán aut ‘rong tài tir

nguyện thi hành phán quyết trọng tài throng mại 32

2.1.2 Trường hợp bên phải thi hanh phán quyét không tự nguyện

thi hành: phán quyét và cũng không 'yêm cau lu) phan quyét 23

2.2 Thực tién thi hanh phan quyét trọng tài throng mai ở Vie

ẴN14124160ã0 60163116 )20010AX7539/65Gtssi# se 2⁄35

2.2 1 “Tinh hinh thi hàn: phán quyết Trọng tài fÏutơng mai 36

2.2.2 Những yêu tô anh hướng đến hiệu quả thi hành phán quyét

trong tài thirong mại ren 40

2.2.3 Nhitng thành tuu đạt đượt v va i những hạn chế tướng mắc

trong thi hành phán quyét trong tài flurơng mai _ 41

CHƯƠNG 3: MỘT SÓ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN VÀ DAM BẢO HIỆU QUÁ THỰC THỊ PHÁP LUAT VE THI HANH PHÁN

QUYẾT TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM 49

31: Sự cần thiết của việc hoàn thiện pháp luật về thi hành phan

quyét trong tai thương mai 5 49

3.11 Dam bảo tinh đồng bộ với các quy dinh của pháp lật liên

quan an tà l2 rnttsaulscläsoaakaasos2SÔ:

3.42 Dim bao nguyén tắc tự định đoạt : 90 3.1.3 Dam bao tính hội nhập quốc té và sự trong thich với Điển ước

Ct ee $-gtbeufrrlsbte-2a.gaasrS3

3.14 Dim ho tinh mints ach, on dibs PETES 3 vi

3.2 - Giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật về thi hành phán quyết

33 Giải pháp về các ¢ điều kiện đâm bảo 1 thục thí pháp luật về thí hành

phán quyết trọng tài thương mại - 54

3.3.1 Giải pháp ngên truyén, giáo đục phô biên pháp haat v về thi

hành phan quyét trong tài throng mai 54

3.3.2 Giải pháp nhằm nâng cao trinh độ năng ri phim chat chính

tri, đạo đức của đội ngit can bộ, công chức làm công tac thi hank phán quyết trong tai throng mai ee)

3.3.3 Giải pháp xã hội hoá hoat động thi hành phản quyét trong tài

fÏutơng mai cũng nÏut nâng cao vi thé của cúc Trrmg tam trong tai

Mong mai S6

KET LUẬN

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Sag artic 59

I Tính cấp thiết của đề tài

Trong tiên trình phát triển của lich sử, hoa giải và trong tai là hai phương thứcgiã quyết tranh chấp xuat hiện sớm hon Toa án Các hình thức giải quyết tranh chapnày ra đời cùng với quá trình bình thành và phát triển của nên kinh tê hàng hoá

Trải qua nhiéu giai đoạn lich sử, Trọng tài thương mai với tư cách là một cơchế giải quyết tranh chấp ngoài tòa án, đã va đang góp phân không nhé vào sự ôn dinh

của hoạt động thương mai trên thé gidi 6 nước ta, tiên trình hình thành va phát triển

của trong tai thương mai được thé hién qua 03 giai đoạn chủ yêu: giai đoan sơ khai(ước năm 2003), giei đoạn chuyển tiếp (năm 2003 — 2010) và giai đoạn hộ: nhập010- đền nay) Nên kinh tê thi trường tước ta hiện nay đang trong giai đoạn pháttriển với tốc độ nhanh chóng với sự tham gia của nhiêu chủ thể khác nhau Hệ quả tậtyêu của quá trình phát triển kinh tế là những tranh chập trong lĩnh vực kinh doanh

thương mai Các tranh chap nay da dang, pluie tạp về cả tính chất va quy m6 Do đó, dé

bảo vệ quyên và lợi ích hợp pháp của các chủ thé tham gia cũng nhy đáp ứng được môitrường lành mạnh, cần thiết cho phat trién kinh tế, cần phải có các phương thức giảiquyết tranh chap phù hợp có liêu quả Đóng vai trò là một trong các phương thức giảiquyết tranh chập phô tiền trên thé giới bên canh các phương thức như thương lượng,hoà giải, toà án thi trong tài thương mai là một phương thức giải quyết tranh chap cónhiêu uu việt với những đặc điểm nổi bật, khác biệt của phương thức nay so với cácphương thức gidi quyết tranh chap khac đó là khả năng bảo mật thông tin, mức đô linh

hoạt cao giữa các bên tranh chap.

Việc lựa chon phương thức Trong tai thương mại có rất nhiêu uu điểm, đó là cóthé “linh hoạt" trong việc tự do lựa chon hình thức trọng tai, lựa chon trong tài viên,quyên lựa chon địa điểm không những dim bảo được bí mật giữa các bên có tranhchấp mà con giữ được uy tin với bạn hàng, tránh được những sức ép từ bên ngoài, gopphân hạn chế tôi đa những nguy cơ đền từ các tác động bên ngoài khiên phan quyết

trong tài thiểu tính khách quan

Tuy có nhiéu uu điểm là vậy nương trên thực tê, phương thức giải quyết tranhchấp bảng trong tài đường nlur chưa thật sự được các chủ thé trong quan hệ kinh doanlathương mai ưu tiên lựa chon khi có tranh chap xảy ra Nguyên nhân dan tới han chế

nay phân vi tâm lý của các thương nhan đều cho rang phán quyết của Trong tài thươngmai sẽ không có giá tri thực thi, do vậy họ van chưa lựa chon sử dung trong tài thươngmai rihư là một trong những phương thức giải quyét các tranh chap uu thê so với toa

án Nguyên nhân cơ bản của tinh trạng này là đo các quy đính pháp luật thí hành phán

quyết trọng tài hiện nay vẫn còn chưa thích hợp, dan đên liệu quả thi hành chưa cao.Phén quyét Trọng tài sẽ chỉ 14 những quyết định ton tai trên giấy tờ nêu không được tổchức thi hanh hoặc không được thi hanh day đủ trên thực tê sẽ gây dư luận xấu, ảnhhưởng trực tiếp dén lòng tin của các thương nhân nói riêng, của các chủ thé tham gianén kinh té thi trường nói chung vào tinh nghiêm minh của pháp luật

Với nhũng ly do trình bay nêu trên, em xin phép được lựa chon đề tai Khoáluận tốt nghiệp của mình là: “Pháp luật về thi hành phán quyết trọng tài tÏntơng mai

ở Việt Nam” Thông qua đề tai nay, em mong muén thêm phân nao làm sáng tỏ mat sốvan đề cơ ban về lý luận cũng như thực tiễn thi hành phán quyết của trong tài thươngmại Việt Nam, qua đó dé xuất những ý kiến đóng gop dé xây dụng mat cơ chế thi hành:phán quyết Trong tai thương mai phù hợp với lý luận cũng như tlre tiền tại Viet Nam

II Tình hình nghiên cứu đề tài

Van đề thi hành phan quyết trọng tài thương mai là một van đề khá phức tạp

và nhận được nhiéu sự chú ý, quan tâm, theo dõi từ phía các học giả, nha nghiên cứu,

giới luật gia trong và ngoài mrdc, đặc biệt là các chuyên gia và nhing người làm công

tác trực tấn Không nam ngoài xu thê đó, trên nhiêu đến dan, sách báo, tạp chí, các

buổi hội thảo đã có nhiêu bài viết nghiên cứu về dé tai nay Tuy vay, nhìn chưng cáccông trình, sách báo, bài việt nay đều chi tập trung phân tích lam 16 các quy đính chung

của Trong tai thương mai đưới góc độ lý luận hoặc thực trạng hoạt động của các Trung

tâm trong tai ở Việt Nam hay những han chế bắt cập của pháp luật về Trong tài thươngmại, từ đó đưa ra mét số giải pháp cơ ban dé hoàn thiện Bên canh đó, cũng có nhiêucông trình về Trong tải và giải quyét tranh chap bằng trong tải mà tiêu biểu là các côngtrình: “ Giải quyết tranh chap thương mai bằng trong tài — Thực tiễn hoạt đông của cáctrung tâm trong tài thương mai trên dia bàn thành: phó Ha Nội” — Luận văn thạc ấ Luậthọc của Nguyễn Mạnh Linh năm 2015; “ Phương thức giải quyết tranh châp kinh

doanh bằng trong tài và toa án dưới góc độ so sinh” — Luận văn thạc & Luật học của

Cao Thi Thanh Thuỷ nếm 2012, “ Những van đề lý luận và thực tiễn về thâm quyên

giải quyết tranh chap của trong tai thương mai” — Luận van thạc sĩ Luật học của Lê Thi

Nhân năm 2012; “ Giải quyết tranh chap thương mai bằng trọng tài vụ việc tại Việt

Nam” — Luận văn thạc Luật học của Tran Thi Tham năm 2013; “ Những nguyên tắcgai quyết tranh chấp bằng trong tài thương mại” — Luận văn thạc Luật học củaNguyễn Thi Hiền nấm 2013 Tuy vậy, các công trình này chỉ tập trung chủ yêu vào

việc phân tích, nghiên cứu cơ câu tổ chức và hoạt đông của trong tai, cách thức, thấm

quyền giã quyết tranh chap bằng trong tải trương mai, con van dé về thi hành phán.quyét của Trong tai thương mại V iệt Nam ít được đề cập tới, hoặc có những đã khôngcòn phủ hợp với tinh hành thực tê von có nhiêu biên động như hién nay Vé cơ bản.pháp luật về thi hành phén quyết trong tài vẫn chưa được thực sự quan tâm và như vậycho đến nay, chưa có một công trình nào nghiên cứu cơ sở lý luận một cách cơ bản vàtoàn điện về van đề nay

II, Mục đích va nhiệm vụ của việc nghiên cứu đề tài

Trén cơ sở phân tích, lập luận dé làm 16 một sô van đề lý luận và thực tiễn về

pháp luật thí hành phán quyết trợng tài thương mại ở Việt Nam, mục đích của việc tập

trung nghiên cứu đề tai này là nhằm nâng cao hiểu biết về pháp luật trong tài, đặc biệt

là lam 16 hơn quy định về thi hành phán quyết trong tài thương mai, qua đây đề xuấtmot số gidi pháp tiệp tục hoàn thiện pháp luật về thi hành phan quyết Trọng tai thươngmai và bão đảm liệu quả hoạt động thi hành phán quyết Trong tai tương mai ở ViệtNam hiện nay nhằm tạo một hành lang pháp lý an toàn chung bảo đảm quyên tư dokinh doanh của các chủ thể kinh doanh, hướng các quan hệ kinh doanh phát triển tích

cực, dat chúng trong mỗi quan hệ hài hoà với lợi ich chưng của kinh tê- xã hội

Dé đạt được mục đích nêu trên, nhiém vu của Khóa luận này bao gồm:

— Nghiên cứu làm rõ khái niém và các đặc điểm của phán quyết trong tài thương.mai, thi hành phán quyết trong tai thương mai; những van đề lý luận về thi hànhphần quyết trong tai thương mai

— Phân tích thực trạng các quy đính của pháp luật về thi hành phán quyết trong tải

thương mại về trình tự, thủ tục thi hành phán quyết trong tai thương mai; tim

hiểu những vướng mac, bat cap, han ch nhằm đề xuất những giải pháp hoànthiện php luật về thi hành phén quyết trọng tải thương mại Viét Nam

— Phân tích thực trang thi hành phan quyết trong tai thương mai Việt Nam hiệnnay, những hạn chế, vướng mắc trong quá trình tô chức thi hành phán quyếttrong tài thương mai, lam rõ những nguyên nhan của thực trang nói trên dé từ

đó đề xuất những giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về thi hànhphần quyết Trong tài thương mai

IV Pham vi nghiên cứu của đề tài

Dé khai thác đề tai nay, em tập trung nghiên cứu những quy đính của Pháp

luật Việt Nam về thi hành phán quyết trong tai thương mai trong Luật Trọng tai thương

mại 2010; Luật Thi hành án dan sự 2008, sửa đổi bô sung năm 2014 và 2022 Pham vinghiên cứu của đề tai nay là nghiên cứu lý luận, pháp luật thực dink và thực tiền thihành phán quyết Trọng tài thương mai, kiến nghi giải pháp nhằm hoàn thiện và đêmbảo thực thi pháp luật về thi hành phán quyết Trong tải thương mại, nâng cao hiệu quathi hành phán quyết Trọng tai thương mai ở Việt Nam

V Đối tượng nghiền cứu của đề tài

Đôi tượng nghiên cứu của đề tải là những quy đính pháp luật về thi hànhphán quyết Trọng tài thương mai va thực tiễn thi hành phán quyết Trọng tai thươngmai ở Việt Nam hién nay Phạm vi nghiên cứu giới han ở các quy định hiện hành: vềTrong tải thương mai, chủ yêu được ghi nhận tei Luật Trọng tài thương mei 2010, LuậtThi hành án dân sự 2008, sửa đối bo sung 2014, 2022

VI Phương pháp nghiên cứu của đề tài

Dé giã quyết đề tài khoá luận một cách thầu đáo, em đã sự dung các biện

pháp luận, phương pháp nghiên cứu bao gồm: Phương pháp so sảnh với muc dich đôi

chiêu các quy định của Pháp luật, Phương pháp tổng hợp là phương pháp ding đề kếtnổi những môi quan hệ thông tin từ các tý thuyết đã tim hiéu được thành một chính thé

và tao ra một lý thuyết mới day đủ và sâu sắc về chủ đề nghiên cứu,Phương pháp phântich luật viết, ở phương pháp này em tập trung tiếp cận vào nội dung của các quy đínhpháp luật nhằm phát hiện ý chí của người làm luật an chứa trong câu chứ của các quypham, thông qua đó mong muôn nâng cao tính liệu quả của luật va tính chính xác khí

áp dung pháp luật trong thực tién, Nghién cứu qua sách báo và tạp chi, những bài bình

luận khoa học pháp lý bối vì đây là một loai tải liêu có ham lượng giá trị thông tin cao,

là một nguôn tai liệu quan trong dé có thêm thông tin lam sáng tỏ các khía cạnh củavan dé phap luật về thi hành phán quyết trọng tải thương mai ở Viet Nam.

VII Kết cau của đề tài

Ngoài phân mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, dé tài có nội dungđược chia thành 3 chương, cu thé ninz sau:

Chương I: Một só vân đề ly luận về Thi hành phán quyết trong tai thương

NOI DUNG

CHƯƠNG 1:

MOT SÓ VAN DE LÝ LUAN VE THI HANH PHAN QUYÉT TRONG TÀI

THUONG MAI

1.1 Khái niệm, đặc diem của phan quyết trong tài thương mại

1.1.1 Khái niệm, đặc điêm, các hình thức cha Trong tai throug mai

1.111 Khái

Dé hiểu rõ hơn về Tranh chap thương mai, thi ta cân tim hiểu rõ các kháitiệm Tranh chấp là gì? Thương mại là gi? Từ đó sẽ liêu rõ về khái niém Tranhchấp thương mại

Tranh chap là gi?

Khi các chủ thể tham gia vào quan hệ kinh tê đều không thé tránh khỏinhiing mâu thuan, bat đồng về quyên và lợi ich của minh và tranh chap thường phát

sinh từ những mâu thuần đó Như vậy, Mau thuẫn được hiéu 1a quy luật chung của

xã hội, là nguồn gốc, 1a động lực của sự phát triển — đây là quan điểm theo chủ

lệm Trọng tai throug mai

nghiia Méc-Lénin Trong cuôc sông, mau thuần luôn luôn tôn tại, do là điều tất yêu

ở moi nơi, trên moi lính vực tạo nên sự phát triển của xã hội Va tranh chap lànihững xung đột thường phát sinh từ những mâu thuần va từ những lợi ích của cáctên tranh chấp muôn dat được nhằm bảo vệ quyên lợi của mình

Theo định nghĩa của từ điền tiếng Việt, “Tranh chap là đầu tranh, giảng cokhi có mâu thuần, bat đồng thường trong van đề quyên lực giữa hai bên”

[1.66,Trang1024].

Thương mai là gì?

Thương mại trong tiếng Anh có ngiĩa là Trade, vừa có ý nghĩa là kinhdoanh vừa có ý ngiĩa là trao đổi hàng hoá, dich vụ Ngoài ra, trong tiêng Anh,thương mại được ding với thuật ngữ khác là Business hoặc Commerce dé chỉ

thương mai với nghĩa là buôn ban hàng hoá, kinh doanh hang hoá

Trong lính vực kính tế, thương mai có thé được hiểu theo cả nghia réng và

nghĩa hẹp, như sau Theo ngiữa rông: Thương mại là toàn bô các hoạt động lạnh

doanh trên thi trường Thương mai được hiểu như là các hoạt động kinh tế nhằmmục tiêu sinh lợi của các chủ thé kinh doanh trên thị trường Theo ngiữa hẹp:

Thương mại là quá trình mua bản hàng hoá dich vu trên thi trường là lĩnh vực

phân phối và lưu thông hàng hoá

Trong lĩnh vực pháp lý, không có định ngiña cụ thể vệ “Thuong mai là

8” Tuy nhiên, tại khoản 1 điêu 3 Luật Thương mại 2005 đã đưa ra định ngiữa về

hoạt động thương mại như sau “ J Hoạt đồng thương mại là hoat đồng nhằm muc

dich sinh lei, bao gồm mua ban hàng hod, cing ứng dich vụ, đẩu te xúc tiến

thương mại và các hoạt đồng nhằm muc dich sinh lợi khác” Theo đó, hoạt động

thương mai gồm các hoạt đông mua bán hang hoá, cung ứng dich vụ xúc tiên

thương mai các và hoạt đông nham mục dich sinh lời khác như hoạt đồng trung gian

thương mai, đâu ga dau thâu hang hoá, dich vu, dich vu logistics,

Từ đây có thé đưa ra khái niêm về Tranh chấp thương mai như sau: Tranhchấp thương mại được hiểu là tranh chấp phát sinh từ hoạt động thương mai;những mâu thuẫn ( bắt đồng) giữa các bên hợp tác với nhau về quyên và ngiĩa vụ

trong quả tình hoạt đông kinh doanh thương mai.

Tê đặc điểm của tranh chấp thương mại

Thứ nhất, chii thé ciia tranh chấp thương mại chủ yêu là thương nhân, bởi

thương nhân là những người hoạt động thương mai, co đăng ký kinh doanh Thương

nhân chỉ là chủ yêu, trong một sô trường hep, chủ thể của tranh chập thương mai

còn có thé là các cá nhân, tổ chức không phải là thương nhân Đặc điểm này dan

đến việc gai quyét vu án tranh chap về thương mại có thể sử dung một trong hai

van ban pháp luật là Bộ luật Dân sự hoặc Luật Thương mại Đối với trường hợp bên

không có hoạt động nhằm mục đích sinh lợi có thé chon Luật Thương mai hoặc Bồ

luật dan sự dé giải quyết ma không trái với quy định Ga pháp luật

Thứ hai, về nội chứng, tranh chap thương mai chính là sự mâu thuẫn, batđồng hay xung đột về quyên và ngiữa cụ (về lợi ích vật chat) của các bên trong quan

hệ thương mai nói cách khác, tranh chap thương mại có nội dung liên quan đền lợiích vật chat của các bên trong tranh chap Lợi ích vật chat đó thường được xem xétdưới góc đô là giá trị của các tranh chap kinh doanh thương mại Nếu so với cáctranh châp khác trong xã hôi thì tranh châp thương mại thường là loại tranh chấp có

giá trị lớn.

Thứt ba, việc giải quyệt tranh chap thương mai là do các bên trong tranhchap tự định đoạt Điều này thé hiện ở việc các bên trong tranh chap có nhiéu hơnmột cách dé giải quyết tranh chấp: nl hoà giải, thương lương trong tai hoặc toa

án Việc chon phương pháp giải quyét nao là quyên của các bên nhung vẫn trên cơ

sở tôn trong lợi ích của nhau và lợi ích của nha nước

Khải mém trong tài thương mại

Một trong những phương thức giải quyết tranh chap thương mai ma cácbên thường lua chon là Trọng tài thương mại Trên thé giới, trong tải thương mai làmột khái niém không còn xa la trong đời sông kinh tế, đặc biệt là ở các nước phát

triển, và ở mỗi trước, méi cá nhân khác nhau thi có thé có những cách hiểu khác

nhau Như vậy, khái niệm Trọng tai thương mại có thé được hién là mot phươngthức giải quyết tranh chấp thương mai, theo đó, các bêu trong tranh chấp có théthỏa thuận dia tranh chấp ra trước một hội doug trọng tài đề giải quyết và đượctiêu hành theo trình te, thit tục theo quy định của pháp luật Trọng tài throug

magi và quy dink cna trung tim trọng tai thirơng mai.

1.1.1.2 Đặc điềm của Trọng tai throng maiĐặc điểm trọng tài thương mai

Trọng tài thương mai mang những đặc điểm sauThứt nhất, Trong tài chỉ giải quyết các tranh chap thương mai khi có yêucầu của các bên tranh châp và tranh chap đó phải thuộc thâm quyên giải quyết tranhchap của trong tai Khí tranh chap phát sinh, các bên có quyền yêu câu giải quyết vutranh chap bằng trong tài Đây là một trong những quy định dim bảo quyền địnhđoạt của các bên trong việc lựa chon phương thức giải quyết tranh chap Việc yêucầu giải quyết tranh chap của các bên được ghi nhận bang thoả thuận trong tài, thoảthuận trong tài có thé được lâp trước hoặc sau khi xảy za các tranh chap Thoả thuận.trong tải phải có hiệu lực phép luật Các tranh chấp thuộc thâm quyên giải quyết củatrong tài bao gồm: @) Tranh chấp giita các bên phát sinh từ hoạt động thương mai;(ii) Tranh chấp phát sinh giữa các bên trong đó có ít nhất một bên có hoat độngthương mại; (ii) Tranh chấp giữa các bên mà pháp luật guy đình được giải quyết

bằng trọng tài

Tuy nhiên có một số trường hợp các bên có thoả thuận trong tải nhưngnéu thuộc vào một trong các trường hợp sau thì vụ tranh chấp đó sẽ thuộc về thâm

quyên của toa án trừ khí các bên có thoả thuận khác hoặc pháp luật co quy định khác, nlx (i) Có quyết định của toà án về việc lu? phán quyết trong tài, ng? quyét dinh của Hội đồng trong tài về việc công nhân su thoa thuận của các bên; (ii) Có

quyết định đình chỉ giải quyết tranh chắp của Hội đồng trong tài, Trung tâm trongtài được guy’ đình tại khoản 1 đều 43, các điểm a b, d và đ và khoản 1 đu 59Luật TTTM năm 2010: iii) Tranh chắp thuộc trường hop quy đình tại các khoản

12 3 và 5 diéu 4 Nghi quyết số 01/2014/NQ 0HĐTP ngày 20/03/2014 của Hội đồngThâm phản, Toà án Nhân dân tối cao

Tint hai, Chủ thé có thậm quyền giải quyết các tranh chap thương mai làcác Trọng tài viên Các trong tai viên thực hién thông qua Hội dong trong tài gôm 1Trọng tài viên độc lập hoặc Hội dong trong tai gồm nhiéu Trọng tải viên Trọng taiviên là người được các bên lựa chon hoặc được Trung tâm trong tai hoặc tòa án chỉđính dé giải quyết tranh chap Va Trong tải viên phải dap ứng được day đủ các tiêuchuẩn theo quy định tại điệu 20 Luật TTTM 2010

Tht ba, việc già quyét tranh: chap thương mại bằng Trong tai thươngmai dim bão sự kết hop 02 yêu tổ là thöa thuận và phán quyết V iệc giải quyết tranhchap bảng trong tài throng mai là mét phương thức đảm bảo quyên tự định đoạt củacác bên Việc tự đính đoạt được thể hiện ở việc các bên có thê lựa chon Trung tâm.trọng tai, Trong tài viên, địa điểm giải quyết tranh chap đền Luật áp dụng

That tị, trong tai là mot phương thức giải quyết tranh chap đảm bảo tinh

bi mật, Day cũng là một trong những ưu điểm, lý do ma các bên trong tranh chapthương mai thường lựa chon phương thức giải quyết tranh chấp bằng trong tai Theoquy đính tai Khoản 4 điêu 4 Luật TTTM 2010 thi việc giải quyét tranh chap bằngTrong tai được tiên hành không công khai, trừ khi các bên có thoả thuận khác

1.1.13 Các hìmh thức trọng tài throug mai

Trọng tài thương mai tôn tại đưới hai hình thức là Trong tài vụ việc (hay con gọi làTrong tai ad-hoc) và Trọng tai quy chế:

e Trọng tàivu việc (Trọng tai Ad-hoc)

Trọng tài vụ việc là hình thức giải quyết tranh chấp theo quy định của LuậtTrọng tai thương mai va trình tự thủ tục đo các bên thỏa thuận Hiểu một cách đơngần thi trong tai vụ viêc là phương thức trong tai do các bên tranh chấp thỏa thuậnthành lập dé giải quyết vụ tranh chap giữa các bên và trọng tài sé tự châm đút sự tôntại khí giải quyết xong vụ tranh chap.

Trọng tài vụ việc có những đặc trưng cơ ban sau:

Thứ nhất, Trọng tai vụ việc chỉ được thành lập khi phát sinh tranh chép và

tự châm hoạt đông khi giải quyết xong tranh chap;

Thứ hai, Trọng tài vụ việc không có trụ sở thường trực, không có bô máy

điệu hành vì chi được thành lập dé giải quyết vụ tranh chap theo su théa thuận giữacác bên tranh chap) và không có danh sách trong tai viên riêng,

Thứ ba, Trọng tài viên là người được các bên lựa chon hoặc chỉ đính có

thé là người có tên trong hoặc ngoài danh sách trọng tải viên của bat cứ trung tâm

nao;

Thứ he Trọng tai vụ việc không có quy tắc tô tung dành riêng Trong tài

vụ việc chỉ được các bên thành lập khi phát sinh tranh chap nên quy tắc tô tung dégai quyết tranh chap phải được các bên thỏa thuân dé xây dụng

e Trọng tài quy chế

Trọng tai quy chế là hình thức giải quyết tranh chấp tại một trung tâmtrọng tai hoặc Toa án chỉ dinh để giải quyết tranh chap theo quy đính của Luật

Trong tài thương mai.

Trọng tài gy chế có các đặc điểm sau:

Thứ nhất, Trong tài quy chế được tô chức dưới bình thức các Trung tam

trọng tài Trung tâm trọng tài được thành lập theo sáng kiên của các Trọng tài viênsau khi được cơ quan nhà nước có thêm quyên cho phép Tuy nhiên trung tâm trọngtai vẫn dat dưới sự quản lý và hỗ trợ của Nhà nước thông qua việc Nhà nước sé banhành các văn bản pháp luật tao cơ sở pháp ly cho việc tô chức và hoạt động của các

Trung tâm trơng tài.

Thứ hai các Trung tâm trong tai có tư cách phép nhân đáp tng day đủ cácđiệu kiện của pháp Bộ luật dân sự 2015, bao gôm: (i) Được thành lập hợp pháp: (ii)

Có cơ cẩu tổ chức chặt chế: (tit) Có tài sản độc lập với cả nhén, pháp nhân khác và

tự chịu trách nhiệm bằng tài sản đó; (iv) Nhân danh chính mình tham gia vào các

quan hệ pháp luật một cách độc lập; Trung tâm trong tai thương mai có con dau

riêng, tôn tại độc lập và bình dang với các Trung tâm trong tài khác

Thứ ba, tô chức và quân lý ở các Trung tâm trong tài đơn giản, gọn nhẹ.Thứ hz mỗi Trung tâm trọng tải có một quy tắc tô tụng riêng

Thứ năm, hoạt động xét xử của Trung tâm trong tài được tiền hành bởi các

Trong tài viên của Trung tâm.

Có thé thấy, trong thực tiễn hiện nay, việc gai quyết các tranh chấpthương mai thường được các bên lựa chon giải quyết tai Tòa án hoặc Trung tâm

trọng tài thương mại bởi tinh ưu việt của hai phương thức này Tuy nhiên, so với

việc giãi quyết tranh chap thương mại tại Tòa án thi việc giải quyết tranh chấpthương mai tại Trung tâm trong tài thương mai có nhiêu ưu điểm hon và thườngđược các bên trong tranh chap lựa chọn nhiéu hơn

1.12 Khái nệm, đặc điềm của phan quyết trọng tài thirong mai

1.1.2.1 Khái uiệm Phan quyết Trọng tai throug maiKhi các bên trong tranh chấp co thỏa thuận về việc tranh chap sẽ được giảiquyết tai trung tâm trọng tài thương mại, khi đó Trọng tai thương mai sé có thâmquyên thụ lý và giải quyết tranh chap theo trình tự, thủ tục ma pháp luật quy định vềTrọng tại thương mại Kết thúc quá trình giải quyết tranh chap (gợi là tô tung trongtà), Trọng tài thương mai sé đưa ra quyết đính giải quyết cuối cùng gọi là phán

quyệt.

Vì khái niệm Phan quyếtTại Luật Trọng tai thương mai 2010, theo điều 3 khoản 10 về khát niệmPhan quyết trong tài thương mai có quy đính “ Phẩm quyết trọng tài là quyết định củaHồi đồng trong tà thương mại giải quyết toàn bộ vụ tranh chấp và cham ditt tô angtrong tài buộc các bên tranh chấp phải ture hiện Như vay, mét quyết đính của Hộidong trọng tai chi được coi là phản quyết trong tài khi no chứa dung hai yêu tổ: 6)Quyết dinh của Hồi đồng trong tài giải quyết toàn bộ nội dụng vu tranh chấp; (it)Quyết dinh nay dẫn đến chấm đút té tung trọng tài Khi một quyết định của Hội đồng

trong tài chứa đựng hai yêu tô đó thi mới được coi là phán quyệt trọng tại

Tom lại, về khái niém Phan quyết Trọng tài thương mai, có thé rút ra kháiniém nhu sau: Phản quyết trong tài thương mại là quyết định cudi cùng của Hộiđồng trong tài thương mai bằng văn bản giải quyết toàn bé tranh chấp thương mạigiữa các bên tranh chap và cham ditt té hing trong tài, có giá tri ràng buộc các bêntranh chap phải thực hiện.

1.1.2.2 Đặc điểm cha phan quyết trọng tài throug maiPhán quyết trọng tài thương mại có những đặc điểm cơ bản sau:

Thứ nhất, phán quyết trong tài thương mai là quyết dinh giải quyết toàn bộ

vụ tranh châm va cham đứt tô tụng trong tai của Hội đồng trọng tai

Km xảy ra tranh chấp thương mai, các bên có quyền lựa chon giải quyết

tranh chap tại Trung tâm trong tai hoặc lựa chon trọng tài vụ việc Đối với trườnghop các bên lựa chon giải quyét tranh chấp tại trung tâm trong tai (Trong tai thườngtrực hay trong tài quy ch?), quá trình giải quyết toàn bộ vụ tranh chấp của Hội đồng

trong tại được tính từ thời điểm nguyên đơn nép đơn khởi kiện lên trong tài thương

mai và trung tâm trong tài nhận được đơn khởi kiện Còn đôi với trường hợp các

bên lựa chọn giải quyết tranh chap theo hình thức trọng tải vụ việc, quá trình giải

quyết tranh chấp được tính từ khi bị đơn nhận được đơn khởi kiện cho đến khiTrọng tài hop phiên hop cuối cùng đưa ra quyết định về giải quyết tranh chap Quátrình đó phải tuân theo một trình tự, thủ tục theo luật định Kết thúc quá trinh đó,một phán quyết sẽ được đưa ra

Phần quyết được Hội dong trong tài đưa ra dong ngliia với việc vụ tranhchấp đồ đã được giải quyết toàn bộ và thủ tục trong tai cham đứt Phần quyết trongtai dua ra các kết luận khách quan về tranh chap và quy định về quyền và nghĩa cụ

ma các bên tham gia tranh chấp phải thực hiện

Thử hai, phán quyét trong tai trương mai có giá trị chung thâm và buộc

các bên phải thực hiện.

Phản quyết của trong tài là phán quyết có giá trị chung thêm hay con

được biểu là nguyên tắc xét xử một lần Phan quyết trong tài thương mai có giá trí

chung thêm hay nguyên tắc xét xử một lần có ngiấa là khi trong tai đã ra phan

quyết, phán quyết trong tai là cuối cùng, có hiệu lực thi hành ngay mà không có

kháng cáo, kháng nghị Sở di, trong tài không tôn tại nguyên tắc xét xử sơ thâm hay

phúc thâm hay xét xử hai cap như toa án bởi vì các Trung tâm trong tài là độc lập,

không có trong tai cap trên và không có trọng tài cap dưới, khác với mô hình toa án

được tổ chức theo một hệ thông tử Toa án nhân dân tôi cao, toà án nhân dân capcao, toà án nhân dân cập tinh đến toà án nhiên dân cấp huyện (theo điều 3 Luật tôchức toà án nhân dân 2014) Do vay xét xử một lân là phù hop với đặc trưng củatrọng tải, ké cả trong tài thường trực hay vu việc Ngoài ra, phán quyết của trong tài

là chung cham bởi việc lựa chon giải quyết tranh chap bằng trong tai là kết qua của

sự thoả thuận giữa các bên trong tài là bên nhân đanh y chi của các bên đương sự.

Do đó, các bên phải có ngiĩa vụ tôn trọng kết quả của su thông nhất ý chí Các bên

không có quyền kháng cáo ma chỉ có nghia vụ thực hiện phén quyết ngay.

Thứ ba, về hình thức của Phần quyết trong tải thương meiTheo điều 61 Luật trong tai thương mại 2010 quy đính rõ về nội dung vàtình thức của phán quyết trong tai thương mai, theo đó, phan quyết trọng tải thương

mại phổi được lập bằng văn bản và có day đủ các nội dung chủ yếu sau : Ngày,

tháng, năm và địa điểm ra phán quyết, Tên, dia chỉ của nguyên đơn và bị đơn Họ,tên dia chỉ của Trọng tài viên, Tom tắt đơn khỏi kiện và các van dé tranh châp,C ăn

cứ dé ra phán quyét, trừ khi các bên có thỏa thuận không cân nêu căn cứ trong phanquyét; Kết quả giải quyết tranh chap; Thời hen thi hành phán quyết, Phân bé chi phí

trọng tai và các chi phí khác có liên quan, Chữ ky của Trong tài viên,

1.2 Khái niệm, nguyên tắc và ý nghĩa của thi hành phán quyết trọng tài

1.2.1 Khái niệm Thi hành phan quyết trọng tài throug mai

Phan quyết trong tai thương mại là văn bản có giá tri pháp ly chung thêm,bắt buôc các bên phải thi hành Thi hành ở đây được hiéu có ngiấa là khi một quyết

đính đưa ra thì phải làm cho nó có hiệu lực áp đụng với các bên có liên quan Phán

quyét Trong tai là chung thâm, không thể bị kháng cáo trước bat kỳ một tô chức,Toa án nào và cũng không thé bi cơ quan nào kháng nghi, do đó không có ly do gì

no không được thi hành Tuy nhiên, trên thực tê thường xảy ra các trưởng hợp sau:

Trường hợp thứ nhất, tất cả các bên đều tự nguyên thi hành phán quyết

Trọng tài Khi nhận được phán quyết trong tài, các bên thỏa thuân thông nhật thihành theo phán quyết, tức là các bên tự mình, không cân có sự can thiệp của bat kỳ

tô chức, cá nhân, cơ quan nhà nước nao có thâm quyên, ty giác thi hành phần quyét

đó Trường hợp này, các bên tranh chap nhận thay rang phán quyết là hop lý, phùhop với nguyên vong của các bên hoặc do bản thân họ muốn tiếp tục duy trì quan hệlam ăn lâu đài, hoặc thay rằng phản đôi phán quyết là phi thực tế, tén kém thời gian

và tiền bạc, nên các bên tự nguyên, tự giác thi hành phán quyết trọng tài phánquyét của Trọng tải thương mai đã được thi hành trên thực té mà không có sự cưỡngchê của cơ quan nha nước

Trường hop thứ hai, cả hai bên đầu phan đối quyết đính của Trong tài mac

du việc lựa chọn trọng tải là do ý chi, sự thoả thuận của các bên Trong trường hợp

nay phán quyết của trong tải thương mai sé không được thực hiện

Trường hợp thử ba, chỉ một bên không đông ý với phán quyết của Trong tàithương mại Thông thường, bên không đông ý thường là bên thua trong phán quyếttrong tài thương mai và phải thi hành phén quyết đó, trong trường hợp này néu bênthua không có đủ căn cứ yêu cầu Toa án huỷ phán quyết và cũng không tự nguyênthi hành phán quyết trong tai thì sẽ bị cơ quan nhà nước có thâm quyền theo quyđính của pháp luật áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành Trong trường hop này,việc thi hành phán quyết trong tai thương mai đã có su can thiệp của Nhà nước, bênphải thi hành phén quyết sẽ phải thi hành phần quyết theo sự cưỡng chế của cơ quannha nước có thâm quyên Sự cưỡng chế nay chỉ có thé do cơ quan nha nước đượctrao quyền lực đó chính la cơ quan thi hành án dân sự

Từ đây, có thé rút ra khái niêm về Tha hành phán quyết trọng tài thương

mai như sau: Thi hành phan quyét trong tai là hành vi tự nguyện thực biện phánquyết trong tài của các bên trong tranh chap hoặc là hành vi của cơ quan nha nước

có thâm quyên buộc các bên tranh chếp phải thi hành phán quyết theo một trình tự,

thủ tục do pháp luật quy định.

Mục đích cuối cùng của hoạt động thi hành phán quyết trong tai là bảo damtrên thực tế các nội dung của phán quyết trong tài phải được thi hành chứ khôngphải là ra các văn bản áp dụng pháp luật hoặc các quyết định có tính điều hành nh

trong hoạt động của cơ quan hành chính.

1.2.2 Nguyêu tắc thi hành phan quyết trọng tài

Nguyên tắc thi hành phán quyết trong tải thương mai là những tu tưởng,chi đạo xuyên suốt ma tất cả các bên có liên quan bao gồm: các bên tranh chap, cơ

quan Nhà nước có thâm quyên thi hanh và các cá nhân tô chức có liên quan phải

tuân thủ khi thi hành phán quyét trong tai thương mai Nếu vi phạm nguyên tắc nay

thi việc thi hành phán quyết trong tai thương mai sé vi pham pháp luật và không cogiá trị Các nguyên tắc luôn được coi như là nền tảng là bổ” xương sông” nâng đốtoàn bô quá trình giả: quyết một sự việc, định hướng hoạt động bảo một kimén khô

Nguyên tắc thí hành phán quyết trong tài thương mại bao gồm những

nguyên tắc cơ bản sau đây:

1.2.2.1 Nguyêu tắc dam bao hiệu lực thi hank phan quyết Trọng tài

Như đã phân tích phía trên, phán quyét của Trong tai thương mai là chung

thẩm va có giá tri bat bude đối với các bên Mac du chỉ là một cơ quan tài phan tư,

không phải là một bộ máy thuôc cơ quan nha nước nhưng tuy nhiên, những phan

quyét của trong tai thương mai có liệu lực pháp lý tương đương với bản án của Tòa

án và các bên tranh chap có nghĩa vụ phải thi hành Hon thế nữa, phán quyết của

Trọng tai thương mai không thé bị kháng nghi trừ một số trường hợp đắc biệt Điều

này không những dim bảo quyên và lợi ích hop pháp của các bên được thi hành

phan quyết cũng như đảm bảo chế độ xã hội chủ nghĩa

1.2.2.2 Nguyêu tắc uếu bêu phải thi hành phan quyết trọng tài không

tự nguyệu thi hành phan quyết thà chỉ có cơ quan thi hành ám đâm sự có thẩmquyén thi hành

Mặc du phán quyét của trọng tai thương mai là chung thêm, có giá trị thihanh bat buộc đổi với các bên trong tranh chép Nhưng tuy nhiên, trên thực tế, vẫn

có một số trường hợp, đó là trường hợp các bên tự nguyện thi hành phán quyết

trong tài thương mại, hoặc mét trong các bên không tự nguyên thi hành phán quyết

trọng tai thương mai, khi đó sẽ bị cơ quan nhà trước có thâm quyên theo quy địnhcủa pháp luật áp dung biên phép cưỡng chế thi hành Điêu này vừa thé hiện tínhchuyén trách của hoạt động thi hành phán quyết trọng tài, vừa thé hiện vai tro củaNhà nước trong việc hỗ trợ đối với hoạt động thi hành phán quyết của trọng tai.Mac dù trọng tai thương mai 14 một thiết chế tư nhung tuy nhiên van chịu sự kiếmsoát, hỗ trợ từ phía Nhà nước Va việc cơ quan thi hành án có thêm quyên thi hànhphán quyết của trong tài khi một bên không thi hành phán quyết của trong tai

thương mai thể hiện sự kiểm soát, hỗ trợ của cơ quan Nhà nước có thêm quyên cũng

nhv giúp cho phán quyét trong trọng tài — mang tính “ quyên lực tu” được dim bảo

thi hanh trên thực tá Qua do,, cũng khang định được vai trò, vị thé và sư uy tín củaphương thức giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại

1.2.2.3 Nenyéu tắc kết hợp phương pháp giáo đục, thuyết phục đương sw

tự ugnyén thi hành phan quyết cña trọng tài và dp dung biệu pháp cưỡng chế khicầm tiết

Trong tài thương mai là phương thức giải quyết tranh chấp do chính các bêntranh chap thỏa thuận lua chon, và phán quyét của trong tai thương mai là dựa trên ýchí, mong muốn, nguyện vọng của các bên đương sư trong việc giải quyết tranh chấp.Khi trong tài thương mai đưa ra phán quyết, cả phía trong tài cũng như bên được thihành phán quyét đều mong muốn bên phải thi hành phán quyết sẽ thí hành phán quyét

trong tai một cách tự nguyện, tu giác theo đúng quy định của Trọng tai thương mai.

Nhưng tuy nhiên trên thực tê cũng có không ít các trường hợp các bên không tự

nguyện thi hành phán quyết trong tai nhung cũng không yêu cau huy phán quyết trongtai thương mại do không đủ chứng cứ yêu cầu huy phán quyết trong tài thương mạiLúc này, biện pháp uv tiên hang dau đó chính là giáo dục, thuyết phục bên phải thihành phén quyét sẽ thi hành phén quyết ma không có bat cứ sự cưỡng chế nao Chi khíkhông thé thuyết phục, giáo duc đương sự lúc nay mới bat buộc phải áp dụng biện.pháp cưỡng ch, tức là Cơ quan thi hanh án dân sự có thâm quyền sẽ sử dụng quyềnnăng mà pháp luật trao cho dé buộc các bên phải thi hành phán quyết trong tải và thựchiện day đủ các ngliia cụ của họ đối với bên được thi hành phản quyết trong tai

1.2.2.4 Nguyêu tắc về trình tự, thủ tục thi hank phan quyết Trọng tài

Sau khi gai quyết tranh chấp thương mai giữa các bên, Hai đồng trong tai sẽ

đưa ra phán quyết trong tài thương mại dé các cá nhân, tô chức có liên quan, có thêmquyền thi hành Đôi với trường hop một trong các bên không tư nguyên thi hành phán.quyết nung cũng không yêu câu huỷ phần quyết trọng tài do khong đủ căn cử thi sẽ bi

cưỡng chế thi hành bởi cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đó là cơ quan Thi hành én

dân su Cơ quan thi hành án khi thực hién việc thi hành phán quyết trong tai đố: với các

cá nhân, tô chức cần phải tuân theo một tinh tự, thủ tục theo đúng quy đính của phápluật và đúng nội dung của phén quyết đã được đưa ra bởi Hội đông Trọng tại Bat kỳ

hành vi nào không chap hanh việc thi hành phán quyết trong tải tương mai ( đủ là cáxhhân, tô chức không chấp hành việc thi hành phán quyết hay cơ quan thi hanh án dân

sự tiên hành việc thi hành phán quyết không đúng với trình tự, thi tục do pháp luật quy.đính đều sẽ bi xử lý, gánh chiu trách nhiệm pháp ly theo quy đính của pháp luật

1.2.3 Ýughĩa của việc thi hành phan quyết trọng tài tÏnrơng mai

Việc thi hành phán quyết trong tai thương mai có y ngliia đặc biệt quan trong

„ đặc biệt là đổi với bên được thi hành phán quyết cũng như góp phân giữ gìn trật tự kỹ

cong, tăng cường xã hội chủ ngiữa và nâng cao uy tín của phương pháp giải quyết

tranh chap bang trong tài cũng như uy tín của các Trung tâm trong tài thương mai

Về ý ngiĩa của việc thi hành phản quyết trong tài thương mại, có thể kết luận.một sô ý ngÌfa cơ bản sau:

Thứ nhất, việc thi hanh phán quyết trong tai thương mai có ý ngiĩa đặc biệtquan trong trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người được thi hành phanquyét, gop phân giữ gin trật tự kỹ cương, tăng cường pháp chê xã hội chủ ng}ĩa

Với vai trò là cơ quan tài phán tư, các phán quyết của trong tải thương mại

thường tôn trọng cơ ché thỏa thuận va trong quá trình tô tung trong tài, các bên tranh

chấp có quyên thỏa thuận, định đoạt các van dé liên quan tới bản thân mình và chỉ ápdụng biện pháp cưỡng chế thông qua cơ quan Thi hành án dân sự khi trực sự cần thiệt,pháp luật về thi hành phán quyệt trong tai đường nhu dam bảo tôi đa lợi ích, quyền củacác bên trong tranh chấp Bên canh đó, thi hành phán quyết trong tai on có ý ngiĩaquan trong trong việc dim bảo công lý cho các cá nhân, tô chức có liên quan, đặc biệt

là với với người được thí hành án Nếu công tác thi hành phán quyết Trọng tài thươngmại không được quan tâm day đủ và không đạt hiệu quả như mong muốn thi sẽ ảnh

hưởng tiêu cực, tác động đến toàn bộ hoạt đông tổ tụng của trong, lam giảm uy tín của

các trung tâm trong tài hay các Hộ: dong trong tà vụ việc được các bên tranh chap lựachon giải quyết vụ việc, lam mất niêm tin vào công lý và hoạt động trong tài của bênđược thi hành phán quyết và các tô clúc, cá nhân có liên quan

Thứ hai, việc thi hành phán quyết trọng tai thương mai tuên thủ theo đúng

quy định của pháp luật có vai trò quan trong trong việc nâng cao vi thé của trung tâm

trong tài thuong mai.

Tai Việt Nam hiện nay, phương thức giải quyết tranh chap bang trọng tàithương mại đang dan trở thánh một phương thức chiêm nhiéu uu thé được da số cácbên trong quan hệ hợp đông thương mai lựa chọn đề phòng khi có xảy ra tranh chập

giữa các bên Đặc biệt là trong giao dich thương mai giữa một bên là pháp nhân V iệt

Nam với một bên là pháp nhân rước ngoài thi đại đa số các giao dich các bên đều lựachon phương thức giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mai Bởi lễ, việc giảiquyết tranh châp bằng trong tải trương mai là có rất nhiéu uu điểm: nhw giúp cho việcgiải quyết tranh chấp của các bên được giải quyết nhanh chóng, gọn le, tiết kiệm thờigian, chi phí cho các bên; hon thé nữa việc giải quyét tranh chap bang trong tai thương.mai con đảm bảo được bi mật, uy tin của các bên trong tranh chap, và hơn hết là lựachon phương thức giải quyết tranh chap bang trong tài dựa trên quy tắc tô tung riêng

của trung tâm trong tải co gop phên dam bảo sư công bằng bình ding cho các bên

Chính nhờ nhiing uu điểm nổi bật của phuong thức giải quyết tranh chap bằng trong tài

ma phương tức này ngày cảng được các bên lựa chọn Qua đó cũng có thé thay rằng

sự hiệu quả của các phán quyét, uy tin, vi thé của các trung tâm trong tải ngày cảngđược nâng cao không chỉ trong nước ma con trên phạm vi quốc tế

Thứ ba, thi hanh phán quyết trong tải thương mại có vai tro quan trong trongviệc tuyên truyền, phổ biên, giáo đục pháp luật về Trọng tài thương mai

Phan quyết trong tai là sản phẩm cuối cùng của quá trình tô tụng trong tài,

trong đó phan ảnh rat nhiéu các quy pham pháp luật về trong tai trương mai cũng như

những đặc thù tô tụng trọng tải Thông quan hoạt đông thủ hành phán quyết trong tài

thương mại, các bên tranh châp, các tô chức, các cá nhân có liên quan hoặc các chủ thể

khác có nguy cơ bị cuôn vào tranh chap sé có thêm hiéu biết về phép luật, về hoạt đôngcủa trong tai thương mai và tó tung trọng tài Cũng nlur ý tức được hậu quả pháp lynéu không chap hành phán quyết trong tải thương mai, dé từ do góp phân nâng cao ýthức chap hành pháp luật nói chung và pháp luật về thi hành phán quyết trong taithương mai của thương nhân, các cá nhân, tổ chức

1.3 Nội dung pháp luật về thi hành phán quyết trọng tài thương mại

Nội dụng của pháp luật về thi hành phán quyết trong tai thương mại baogồm các nội dung vệ: Khái niệm Pháp luật về thi hành phán quyết trọng tài thương

mai; Chủ thể trong quan hệ pháp luật về thi hanh phán quyết trong tai thương mai; Các

phương thức thi hành phán quyết trong tài thương mai; Thêm quyên thi hành phán

quyết trong tai thương mai và Trinh tự, thủ tục thi hanh phan quyết trong tải thương

mai.

13.1 Khái nệm Pháp luật về thi hành phan quyết trọng tài taeoug mai

VỆ khái niém pháp luật về thi hành phán quyết trong tài thương mai, hiện nay

chưa có một đính nghia cu thể nào đính nghiia 16 rang về khai niém nay Tuy nhién, co

thé hiểu Pháp luật về thi hành phán quyết trong tài thương mai là tông thé các quypham pháp luật do Nha rước ban hành va được đảm bảo thực hiện nhằm điều chỉnh.các quan hệ xã hôi phát sinh trong quá trình tô chức, thi hành phán quyết trong tải

thương mại.

Mắc dù như đã phân tích bên trên, Trong tài thương mai là mat thiết chế ty,không thuộc cơ quan Nhà tước nhưng tuy nhién vẫn chiu sự kiểm soát, quản lý củaNhà nước Việc kiểm soát, quan ly này được thé biện ở việc Nhà nước chính là cơ quan

ban hành ra Luật Trọng tải thương mại và các văn bên pháp luật khác có liên quan để

điêu chỉnh hoạt động của trưng tâm trong tải thương mai; cũng nlur có những cơ chế,

biện pháp đảm bảo thông qua cơ quan thi hành án dân sự trong trường hợp một trong

các bên không tự nguyện, tự giác thực hiện, thi hành phán quyết nhằm điều chính cácquan hệ xã hội phát sinh trong quá trình tổ chức, thi hành phán quyết trong tai thương,

mại được đảm bảo thực hién.

1.3.2 Các chit thé trong quan hệ pháp lật về thi hank phan quyết trọng tài

throng mai

Các chủ thé trong quan hệ pháp luật về thi hành phén quyết trong tai thươngmai bao gồm 2 nhóm quan hệ Thứ nhật 1a nhóm quan hệ giữa các chủ thê đó 1a Bênđược thi hành phán quyết trong tải với bên phải thi hành phán quyết trong tài thương,mai và nhóm thứ hei là quan hệ giữa cơ quan Nhà nước có thâm quyền thi hành phánquyết trong tài với các đương sự bao gôm bên được thi hành phén quyết trong tai vàbên phai thi hành phán quyết trong tạ) và những người có quyền và ngbifa vu liên quan(bao gồm các cá nhân, tổ chức, cơ quan) có liên quan trong quá trình tổ chức thi hénhphần quyét trọng tai

13.3 Các phương thức thi hank phan quyết trong tai throug mai

Vé các phương thức thi hành phan quyết trong tai throng mai, có 2 phương

thức thi hành phán quyết tương ứng với 2 trường hợp sau:

Trường hop thứ nhật, đối với trường hợp đương sự là bên phải thi hành phán.quyết trong tài thương mai tự nguyện thi hành phán quyét trong tài trong thời hạn thihành phản quyết trong tai ma Hội dong trọng tài quy dinh Khí đó, phương thức thihanh phần quyết trong tài thương mai là phương thức tự nguyện thi hành

Trường hop thứ bai, khí hết thời hạn thi hành phán quyết trong tải ma bênphải thi hành phan quyết trong tải không tự nguyên thi hành và cũng không yêu câuhuỷ phán quyết trọng ti, khi đó, phương pháp thí hành phán quyết trong tài được ápdung đó là plương pháp cưỡng chế thi hành phán quyết được thực hiên bởi cơ quannhà nước có thêm quyền, cụ thé là Cơ quan thi hành án dân sự Lúc này, bên được thihành án có quyên lam đơn yêu câu lên Cơ quan thi hành an dân sự có thêm quyên thi

hành phán quyết trong tài thương mai

13.4 Tham quyền thi hành phan quyết trọng tài throug mai

Tham quyên thi hành phan quyét trong tài thương mai bao gồm các quy dinhcủa pháp luật quy đính các cơ quan Nha nước hoặc các thiết chế có thâm quyên

Tham quyên thi hành phán quyết trong tài thương mại quyền hạn của cơquan Nhà nước trong việc thi hành phan quyết trong tai thương mai trong trường hợpđương sự là bên phải thi hành phán quyết trong tài thương mai không tự nguyên thihành phản quyét trong tài thương mai va cũng không có yêu cầu huỷ phán quyết trong

tai thương mai Tham quyền của co quan nha nước có thẩm quyền trong việc thi hành

phần quyét trong tài thương mai được quy định trong các văn bản quy phạm Pháp luật

cụ thể

Ngoài ra, quy định về thâm quyền thi hanh phán quyét trong tai thương maicòn quy đính về nhiệm vụ, quyên hạn của các cơ quan, tô chức có thêm quyền trongviệc thi hành phần quyết trong tai

1.3.5 Trình tự, that tục thi hanh phán quyết trọng tai throug mai

Trinh tự, thủ tục thi hành phán quyết trọng tài thương mai là tổng thé cácquy đính của pháp luật quy định về các van dé: Hướng dẫn quyền yêu câu thi hành.phần quyết trong tải trương mai đối với các bên chủ thé trong tranh chap thương mai,

Thời hiện yêu câu thi hành phan quyết trong tai thương mai; Quy định về đơn yêu câuthi hành phán quyết trọng tài thương mai và Thủ tục gũi, nhận, từ chối đơn yêu cầu thihành phán quyết trong tài thương mại, Điều kiện dé thi hành phán quyết trong tải

thương mai; Tư nguyên và cưỡng ché thi hành phán quyết trong tai; Các biện pháp bảo

đâm và cưỡng chế thi hành phán quyết trong tài, Kết thúc thi hành phán quyết trong

tài tương mai.

CHƯƠNG 2:

THỰC TRẠNG PHÁP LUAT và THỰC TIEN PHAP LUAT VE THI HANH

PHAN QUYÉT TRỌNG TAI THƯƠNG MAI Ở VIET NAM2.1 Thực trạng pháp luật về thi hành phán quyết trọng tài thương mại ở

Viet Nam

Van dé thi hành phán quyết của trọng tài thương mại ở Việt Nam đượcquy đính tại Chương X (từ điều 65 đến điều 67) Luật trong tai thương mại năm2010; Luật Thi hành án dan sự và các văn bản hướng dẫn thi hành Theo quy địnhLuật Thi hành án dân sự và Điều 67 Luật trong tài thương mai 2010 thi Phén quyéttrọng tai thương mai được thi hành theo quy định của pháp luật về thi hành án dân

sự và trách nhiém thi hành phán quyét, quyết đính của trong tải thương mai thuộctrách nhiém của cơ quan thi hành én dân su, kể cả việc áp dụng các biên phápcưỡng ché thi hành

Theo quy định tại điều 65 Luật trong tài thương mai 2010 quy định: “Nhà nước khuyên khích các bên tự nguyện thi hành phán quyét trong tai.” Va khi “Hết

thời han thi hành phán quyết trong tài ma bên phải thi hành phán quyết không tư

nguyện thi hành và cũng không yêu câu huỷ phán quyết trong tai, bên được thi hànhphán quyết trọng tài có quyền làm đơn yêu câu Cơ quan thi hành án dân sự có thấmquyền thi hành phan quyết trong tài (Theo điều 66 Luật trong tai thương mai 2010)

Như vậy, theo quy định tại Luật trong tài thương mai thi việc thi hành phán.

quyết của trong tài thương mai được chia thành hei trường hợp:

Thứ nhất, bên phải thi hành phán quyết trọng tai tư nguyện thi hành phán

Mac dù trọng tài thương mai là một thiết chế tư, không thuộc bộ may của

cơ quan Nhà nước nhưng tuy nhiên phán quyết trong tai thương mai là chung thâm

và có hiệu lực bat buộc với các bên ké từ ngày ban hảnh, các bên trong tranh: chap

có nghia vụ phải thí hành phán quyết của trong tài thương mai Khi các bên trong

tranh châp thỏa thuân phương thức giải quyết tranh chap là trọng tai thương mai tức

là các bên da chép nhân đối với phán quyết ma trọng tài thương mai đưa ra Khi

nhận được phán quyết trong tải, các bên sẽ thỏa thuận và thông nhật thi hành theophán quyết Trong việc thi hành phán quyết trong tài thương mại, về cli thé gồm cóbên được thi hành phán quyết trong tài và bên phê: thi hành phán quyết trong tảiTrong đó, bên phải thi hành phán quyết trong tai thương là bên thua, bên có ngiĩa

vụ phải thi hành các phán quyết ma trong tai đưa ra Trường hợp bên phải thi hành

phán quyét tự nguyện thi hành phán quyết trọng tài thương mai tức là bên phải thi

hành phán quyết tự mình, không cân có sự can thiệp, cưỡng chế của bat ky tô chức,

cá nhân, cơ quan Nhà nước có thẩm quyền nao, bên phải thi hành phán quyết tựgiác thi hành và chap hành theo phán quyét mà Hồi đông trong tài đưa ra Trongtrường hợp nay, các bên trong tranh: chấp nhận thay rằng phán quyết của trong tài làhop tình, hợp lý, phù hợp với nguyên vọng của các bên hoặc do các bên muôn tiếp

tục duy trì quan hệ hợp tác lâu dai với nhau, không muốn có nhiing mau thuẫn, bat

dong không thé giải quyết dan dén không thé hợp tác sau này, hoặc cũng có thể cácbên cảm thay rang việc phản đối phán quyết trong tai thương mai sẽ dan dén tốnkém chỉ phí, mất nhiêu thời gian, công sức, tiên bac nên ho dong ý thi hành phánquyết trọng tải

Việc bên phải thí hành phán quyết tự nguyên thị hành phán quyết không

chỉ là mong muốn của các bên tranh chấp và các trung tâm trọng tai ma đó cũng,

chính là chủ trương, mong muôn của Đảng và Nhà nước trong việc khuyên khíchcác cả nhân, tổ chức tự giác thực hiện phan quyết trong tài Do cũng thể hiện sự tôntrong pháp luật của các bên, hạn chế việc áp dung các biện pháp cưỡng chế cúngrên, gây mat thời gan, công sức, tiên bạc của bên phải thí hành phán quyết cũng

nh ảnh hưởng đến uy tín, bí mật kinh doanh của bên phải thi hành phán quyết

2.12 Trường hợp bêu phải thi hành phán qmyết không tự nguyệu thihành phán quyết và cũng không yên cầu huỷ phán quyết

Nhà nước khuyên khích các bên tư nguyên thi hành phán quyết trong tàithương mai Tuy nhiên không phải trường hop nào các bên tranh chap cũng tựnguyện thi hành phán quyết trong tài Trong những trường hợp bên phải thi hànhphán quyết trong tài thương mai không tw nguyện thi hành phán quyết trong tài

nhưng cũng không có yêu cầu huỷ phán quyệt trong tai, khi đó, Nhà nước sé phải sửdung các công cu pháp luật dé cưỡng chế, buộc bên phải thi hành phán quyết phảithi hành phán quyết trong tải thương mại Điều nay dé dim bảo nguyên tắc bản án,quyết định đã tuyên bồ phải được thi hành trên thực tê Trong trường hop này, cơquan có thêm quyền thi hành phén quyết trong tai thương mại là Cơ quan thi hành

án dân sự Tĩnh tự, thủ tục thi hành phán quyết trong tải thương mai sẽ được tiênhành theo các quy dinh tại luật thí hành án dân su 2022, theo quy định tại điều 67Luật Trong tài thương mại 2010: "Phản quyết trong tai được thí hành theo quy địnhcủa pháp luật về thi hành án dân sự”

Nội dung về thực trạng các quy đính pháp luật về thi hành phán quyếttrong tài thương mai trong trường hợp bên phải thi hành phán quyết không tự

nguyện thi hành phán quyết nhưng cũng không có yêu câu huỷ phán quyết gam các

nội dung về Chủ thé co quyên yêu cầu thi hành phán quyết, Tham quyên thi hành

phán quyết trong tài, Quyên yêu câu thi hành phan quyét trong tài, và Thủ tục thi

hành phần quyét trong tai

2.1.2.1 Thứ nhất, về quyều yêu cầm thi hành phán quyết trọng tài

thương mai

Theo quy định tại Luật Trọng tài thương mại 2010, tại điều 66 quy địnhrõ: “Hết thời han thi hành phán quyết trong tài ma bên phải thi hành phán quyết

không tư nguyên thi hành và cũng không yêu cầu huỷ phán quyết trong tải theo quy

đính tại Điều 69 của Luật nay, bên được thi hành phần quyết trong tài có quyền lam

đơn yêu cầu Cơ quan thi hành án dan sự có tham quyền thí hành phán quyết trong

tài” Như vay, bên được thi hành phán quyết trong tai có quyền lam đơn yêu câu cơquan thi hành án dân sự có thâm quyền thi hành phán quyét trong tai thương mainêu “hết thời han tự nguyện thi hành mà bên phải thi hành phán quyết không tựnguyện thi hành và cũng không yêu câu huỷ phan quyết trọng tài theo quy đính tạiđiều 69 của Luật trong tai thương mai quy định về các căn cử huỷ phén quyết trong

tai Theo quy đính này, có thé hiểu điều kiện dé bên được thi hành phan quyết trong

tai yêu câu cơ quan Thi hành án dan sự có thâm quyền thi hành phán quyết trọng taigom 2 điêu kiên: thứ nhất, bên phải thi hành phán quyết không tự nguyện thi hành,

và thứ hai là bên phải thi hành phan quyết không có yêu cầu huy phén quyết trong

tài theo quy đính của pháp luật

Về căm cit uỷ phan quyết trọng tài throug mai được quy định tại điều

69 Luật trong tài thương mai 2010 Theo đó, pháp luật quy định phán quyết trongtài có thé bị huỷ nêu thuộc một trong các trường hop sau:

Thứ nhất theo điểm a khoản 2 điều 69, phán quyết trọng tài thương mại

có thé bi huỷ nêu các bên trong tranh chap không có thoả thuận về trong tai hoặc

thỏa thuận trong tài vô hiệu.

Theo quy định tại khoản 2 điều 3 Luật trong tài thương mai 2010, “Thoathuận trong tài là théa thuận giữa các bên về việc giải quyết bằng Trọng tài tranhchấp có thé phát sinh hoặc đã phát sinh” Như vậy, các bên có thê thỏa thuận trong

tài trước hoặc sau khi tranh chấp thương mai phat sinh Việc thỏa thuận này phải

được các bên lập bằng văn ban, thường được thé hiện ở điều khoản “Git quyết

tranh chấp” tai Hop đông hợp tác giữa các bên Nêu không có thoả thuận trong tài

thi tranh chap thương mai đó không thể giải quyét bang phương thức trong tài, vàđương nhiên phán quyét trong tài néu có cũng sẽ bị huỷ bé Điều nay cũng có nghĩa

là thoả thuận trọng tài sẽ chưa được hình thành néu ý chí chỉ là ý chi chủ quan của

một bên

Trong một số trường hợp, các bên van có thoả thuận trong tai trước khi

tranh chap phát sinh hoặc sau khi tranh chap phát sinh nhung thỏa thuận trong tai đó

bi coi là vô hiệu đó các lí do như Tranh châp thương mại phát sinh trong lĩnh vựckhông thuộc thâm quyền của trong tai theo quy định của Luật Trong tài thương mai;hoặc Người xác lập thoả thuận trọng tài không có thâm quyên theo quy định củapháp luật, hoặc Thoả thuận trọng tải vi phạm điều cam của pháp luật, phát hiên ra

có sự áp đặt, không tự nguyên của một bên.

Thứ hai, theo điểm b khoản 2 điều 69, phán quyết trong tài thương mai cóthé bị huỷ nêu thành phân Hội đồng trọng tài, thủ tục tô tung trong tải không phùhop với thoả thuận của các bên hoặc trái với các quy đính của Luật nay

Đối với trường hợp thöa thuận trong tai bị huỷ vì lý do Thanh phân của

Hi đẳng trong tai, thủ tục tố tung không phù hợp với thoả thuận của các bên hoặc

trái với quy định của Luật Trong tài thương mai về thủ tục tổ tụng trong tài, ví du

như Trọng tai là người thân thích hoặc là người đại diện của mét bên tranh chap;Trọng tài viên có lợi ích liên quan trong vụ tranh chấp hoặc có căn cứ rõ ràng chothay Trọng tai viên không vô tư, khách quan, khi đó, phán quyết trong tai thương

mai cũng sẽ bi huỷ,

Thứ ba, theo điểm c khoản 2 điều 69, phán quyét của trong tải thương mai

có thé bi huỷ nều như vụ tranh chap đó không thuộc thâm quyên giải quyết tranhchap của Hồi đồng trong tải

Trường hợp phán quyết trọng tai có nội dung không thuộc thâm quyên củaHGi đông trọng tài thi nội dung đỏ cũng bi huỷ bỏ Vi du như trường hợp tranh chap

đó thuộc thêm quyên giải quyết của Toa án do các bên đã thỏa thuận việc giải quyéttranh chap sẽ được tiên hành tại Toa án, nhưng tuy nhién, khi có tranh chap phátsinh, các bên lai đưa tranh chap ra giãi quyết tại Trọng tai thương mai Trong trườnghop này, Hội dong trong tài không có thâm quyên dé giải quyết tranh chấp và phan

quyết do Hội dong trong tài đưa ra là vô hiệu và bị huỷ do khéng thuộc thêm quyền.

Thứ te theo điểm d khoản 2 điều 69, phán quyết của trong tải thương mai

có thé bi huỷ trong trường hợp chứng cứ do các bên cung cập mà Hội dong trong tài

căn cứ vào đó để ra phán quyết là giả mao; Trọng tải viên nhận tiên, tài sản hoặc lợi

ich vật chất khác của một bên tranh chap làm ảnh hưởng đến tính khách quan, côngbang của phán quyết trong tài,

Khi giải quyết tranh chấp, các bên trong tranh chấp có quyên cũng như cóngliia vụ phải cung cập các bang chúng Hội dong trong tai có căn cử dua ra phánquyết chính xác Thông thường, các bên thường sẽ đưa ra những bằng chứng có lợicho minh và bắt lợi cho đôi phương, và trong những trường hợp đó, không loại trừnhững trường hợp một bên có tình dua ra những cử gid mao dé có lợi cho mình Khi

đó, nêu có chúng cứ và có thể xác định được rằng những bang chúng do các bêncung cap dé Hội đồng trong tai căn cứ vào đó đưa ra phán quyết là giả mao, khi đó,phán quyết của Hội đông trong tai sẽ bi huỷ bỏ

Ngoài ra, phan quyết của Hội đông trọng tài cũng sẽ bị huỷ 06 nêu như có

căn chúng chứng minh được rằng Trọng tài viên đã nhận tiên, tai sản hoặc những

lợi ich vật chất khác của một bên trong tranh chấp lam ảnh hưởng đên tính khách

quan, công bằng của phá quyết trong tải, khi đó, dù kết quả phán quyết có đúng đếnđầu di chăng nữa thì phán quyết nay cũng sẽ bị huỷ bỏ.

Đối với việc yêu cầu huỷ phán quyết trong tai do những lý do trên, bênyêu câu huỷ phán quyét trong tài phải có ngiữa vụ đưa ra bằng chứng, chứng minhrang phén quyết trong tai phải được huy vì những lý do nêu trên

Ngoài ra, phán quyét của Hội đông trong tải cũng sẽ bị huỷ nêu như cácphán quyết đó trái với các nguyên tắc cơ bản của Pháp luật Việt Nam (Theo quyđính tại điều 68 Luật Trọng tải thương mai 2010)

Đối với trường hợp huỷ phán quyết trọng tải do phán quyệt đó trái với cácnguyên tắc cơ bản của Phép luật Việt Nam, chủ thé có nghĩa vụ xác minh, thu thậpchứng cử là Toà án Theo điểm b khoản 3 điều 69, Tòa án có trách nhiệm chủ độngxác minh thu thập chúng cứ đề quyét định hủy hay không hủy phán quyết trong tài

TẺ quyền yêu cẩu lng phản quyết trong tài, trong thời hen 30 ngày kề từngày nhận được phán quyết trọng tải, nêu một bên có đủ căn cứ đã chứng minhđược rang Hội đồng trong tai dã ra phán quyết thuộc một trong các trường hợp như.trên thì có quyền làm đơn gửa Toa án có thâm quyên yêu câu huy phán quyết trọngtai Đơn yêu cau huỷ phản quyết trong tai phải kèm theo các tài liệu, chúng cứchúng minh cho yêu cầu huỷ phán quyết trong tải là có căn cử và hợp pháp Trường,hop đơn hợp lê sẽ được Tòa án thu lý, khi đó, phán quyết trọng tai sẽ không được

thi hành vì sẽ được xem xét tại Toa án, còn việc huỷ Phan quyết trong tài hay không

sẽ phụ thuộc vào quyết định của Toa án Trường hợp gửi đơn quá han vi sư kiệnbat khả kháng thi thời gian có sự kiên bất khả kháng không được tính vào thời hanyêu cầu huy phán quyết trong tai

Như vây, khi hết thời han tư nguyện thi hành phán quyết mà người phảithi hành phán quyết không tư nguyên thi hành và cũng không có yêu cau huỷ phảnquyết trong tai thương mai, không có bên nào làm đơn gửi Toa án có thâm quyềnhuy phán quyết thi bên được thi hành phán quyết trong tai có quyền làm đơn yêu

cầu cơ quan thi hành án dân sự cấp tinh nơi Hội đồng trọng tai ra phán quyết thi

hành phán quyét trong tai theo quy định của pháp luật

2.1.2.2 Thứt hai, về thời hiệu yên can thi hành phan quyết Troug tài

throng mai

Theo quy đính tại điều 30 Luật Thi hành án dân sự thi thời hiệu yêu cầu thihành án là 05 năm ké từ ngày bản án, quyết đính có liệu lực pháp luật Trongtrường hợp thời hạn thực hiện nghĩa vụ được ân đính trong bản án, quyết định thi

thời hạn 05 năm được tính từ ngày nghĩa vụ đến han được áp dụng cho từng định

ky, kể từ ngày ngiĩa vụ dén han *

Về hiéu lực thi hành phán quyết của trong tải được căn cứ theo Điêu 61 vàĐiều 66 Luật Trọng tải thương mai năm 2010 Theo quy đính tại điểm g Khoản 1Điều 61 Luật Trọng tài thương mai năm 2010 thì trong phán quyét trọng tài có nộidung thời hen thi hành phán quyết Thông thường các phán quyết trong tai ghi là: “Phản quyết trong tai nay chung thâm, rang buộc các bên và có hiệu lực kể từ ngàylập phán quyết”, hoặc ghi chung là “trong thời hạn quy định về thời hiệu yêu câu thihành án theo Điều 30 Luật Thi hành án dân sự, người được thi hành án, người phéithi hành án có quyên thỏa thuận về việc thi hành én, quyền yêu câu cơ quan thi hanh

án dân sự tô chức thi hành án, tự nguyên thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành ántheo quy dinh của Luật Thi hành an dân sự Tuy nhiên, tại Điều 66 Luật Trong tài

thương mại 2010 cũng quy định khi hết thời hạn thi hành phán quyết trong tài ma

bên phải thi hành phán quyết trong tai không tự nguyện thi hành và cũng không yêu

cầu huỷ phán quyết trọng tai theo quy đính tại điêu 69 của Luật này (đôi với phan

quyét của Hội đông trong tai) và sau khi phán quyết được đăng ký theo quy định tạiđiêu 62 của Luật trong tài thương mai 2010 (đổi với phán quyết của trong tài vụviệo, bên được thi hành án có quyền yêu câu cơ quan thi hành án dan sự có thâm

quyên thi hành phán quyết trọng tải

2.12.3 That ba, về thẩm quyều thi hành phan quyết trọng Trọng tài

throng mai

Về thẩm quyên thi hành phản quyết Trọng tai thương mai, theo Khoản 1

Điều § Luật Trong tài thương mại quy định “Cơ quan thi hành án dân sự có thẩm

* Truờng hop người yên cầu thi hành i chứng mith được do trở ngai Hhách quan hoặc do sự kiện bit khả

kháng ma không thể yêu cầu thi hành án đứng thời hạn thi thời gian có trở ngại khách quan hoặc sự kiên bit

quyên thi hành phan quyết trong tai là cơ quan thi hành án dan sự cap tình, thành

phó trực thuộc trung ương nơi Hội đồng trong tải ra phán quyết” Theo quy định đó

thi cơ quan có thêm quyên thi hành phán quyết trong tài Cơ quan thi hành án dan sựcấp tĩnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi Hội đông trọng tải ra phần quyết

Co quan thi hành én dân su cập tinh, thành phô trực thuộc trung ương là

cơ quan thuộc Tổng cục thi hành én dân sự - Bộ Tư pháp, thực luận chức năng thi

hành án dân sự, có nhiệm vụ giúp Tổng cục trưởng Tổng cục thi hành án dân swquan lý một sô mặt công tác tổ chức, cán bộ của cơ quan thi hành án dân sư diaphương và thực hiện các nhiệm vụ, quyên hạn khác theo quy dinh của pháp luật

Nhiệm vụ, quyên han của cơ quan thi hành án dân sự cấp tỉnh được quy định tại

Điều 14 Luật thi hành án dân sự năm 2022, trong đó có nhiém vu hệt sức quantrọng thé hiện được tính đặc thù ngành Thi hành án dân sự đó là “ trực tiệp tổ chứcthi hành bản án, quyết đính theo quy định tại Điều 35” của Luật Thi hành án dan sự,

cụ thể đó là các bản án, quyết dinky

— Bản án, quyết định sơ thêm của Toa án nhân dân cấp tinh trên cùng dia bản,

— Bản án, quyết định của Tòa án nhân dân tối cáo chuyên giao cho cơ quan thihành án dân sự cap tinh;

— Bản án, quyết định của Toa án nước ngoài, quyết định của Trọng tài nước

ngoài được Toà an công nhận và cho thi hành tại Việt Nam;

- Quyết định của Trọng tài thương mai;

— Quyết định xử lý vụ việc canh tranh của Hội đông xử lý vụ việc canh tranh,

— Bản én, quyết định do cơ quan Thi hành án dân sự nơi khác hoặc cơ quan thihành án cập quan khu,

— Bản án, quyết định thuộc thêm quyên thi hành của cơ quan thi hành án dân

sự cap huyén ma cơ quan thi hành án dân sự cap tinh thay can thiết lay lên dé

thi hành,

— Bản án, quyết định quy định tại khoản 1 Điêu nay ma có đương sự hoặc tàisản ở nước ngoài hoặc can phải uy thác tư pháp về thi hành an;

Như vậy, theo quy định của Luật Trong tài thương mai thi “ Cơ quan Thi

hành án dan sự có thâm quyên thi hành phán quyết Trọng tai throng mai là cơ quan

Thi hành án dân sự cấp tinh, thành phó trực thuộc trung wong nơi Hội dong trong tai

ra phán quyết”, tuy nhiên qua nghiên cửu chức năng, nhiệm vụ cụ thé của cơ quanThi hành án dan sự cập tinh, có thé thay rang Thi hành phén quyết Trong tai làniệm vụ và thuộc thấm quyên của Chap hành viên cơ quan Thi hành án dân sự cấptỉnh — nơi Hội dong trong tai ra phán quyết.

2.1.2.4, Thứ te, về trình tự, thi tue tiếp nhậm và cho thi hành phanquyết của Trọng tai throug mai

Khi bên phải thi hành phán quyét trong tai không tư nguyện thi hành phán

quyết và cũng không yêu cầu huỷ phán quyét, bên được thi hành phán quyệt lâm

đơn yêu cau thi hành phán quyết, khi đó “Phán quyết trong tai được thi hành theo

quy dink của Pháp luật về Thi hành én dân sự” Pháp luật Thi hành án dân sự quy

đính cụ thé về trình tự, thủ tục thi hành án dân sự Trình tự, thủ tục thí hành án dân

sự được hiểu là các bước Thi hành án dan sự do Cơ quan Thi hành án dân sự cóthẩm quyên thực hiện tính từ thời điểm Cơ quan thi hành án dân sự có thâm quyên.thu lý đơn yêu câu thi hành án và ra quyết đính thi hành án theo đơn yêu câu củangười được thi hành án đền khi thi hành xong toàn bộ nôi dung án và đưa ho sơ thihành án vào lưu trữ Quá trình nay được Chấp hành viên Cơ quan thi hành án dân

sự cap tinh/thanh phó trực thuộc trung ương nơi Hội đông Trọng tai ra phán quyết —

người được Nhà nước giao nhiém vụ thi hành các bản án, quyét định theo quy định

của pháp luật — tô chức thi hành:

Trinh tự, thủ tục thi hành phán quyết Trọng tải thương mai gồm các

bước sau:

Bước 1: Yêu cần Thỉ hành ám đâu sựTheo điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì phán quyết, quyết định của trongtài thương mại là một trong những bản án, quyết định được cơ quan thi hành án din

sự tô chức thi hành Bên cạnh đó, tại Điêu 66 Luật Trong tài thương mại quy dinky

“‡ Ki hết thời hạn thi hành phản quyết trong tài thương mai mà bênphải thi hành phản quyết không tự nguyên thi hành và cing không yêu cau ingsphán quyết trong tài theo quy đình tại Điều 69 của Luật này, bên được thí hànhphản quyết trong tài có quyên làm đơn yêu cẩu Cơ quan thi hành an dân sur có thẩmquyển thi hành phản quyết trong tat.“

“2 Đối với phán quyết của trong tài vụ việc, bén được thi hành có quyềnlàm đơn yên cẩu cơ quan thi hành én dân sự có thẩm quyên thi hành phan quyếttrọng tài sau kh phán quyết được đăng ký theo quy đình tại Điều 62 của Luật này ”

Như vậy, khí hết thời han tự nguyện thi hành phán quyết trong tải theoquy định tại Điều 66 Luật Trọng tài thương mai, người được Thi hành én (la các cánhân, cơ quan, tô chức được hưởng quyên, lợi ích trong phán quyết trong tài đượcthi hành) hay con goi 1a bên được thi hành có quyền lam đơn yêu cầu cơ quan Thihành án dân sự có thâm quyên thí hành phán quyết trong tai thương mai

Đề xác định điều kiện tiệp nhận đơn yêu câu thi hành án, cơ quan thi hành

án dân sự phải căn cứ vào nội dung nay để xác đính được hai van dé: @ đã hệt thờihen thi hành phần quyết va (1) bên phải thi hành phan quyết có yêu câu Toa án huỷ

phán quyết trong tai hay không Từ do, Cơ quan thi hành án din sự mới có căn cứ

dé tiép nhận đơn yêu câu thi hành án và thụ lý giải quyết vụ việc

Riêng đối với phán quyết trọng tai vụ việc, bên được thi hành phán quyết

có quyên làm đơn yêu câu cơ quan thi hành án dân sự tô chức thi hành sau khi phán

quyết trọng tải được đăng ký tại Tòa án có thâm quyền ss

Đối với hình thức của Don yêu cầu thi hành án can phải có các nội dung

chính sau:

- Ho, tên, dia chỉ người yêu cau;

— Tên cơ quan Thi hành án dân sự nơi yêu câu,

— Ho, tên, dia chỉ người được Thi hành an, người phải thi hành án,

— Nội dung yêu câu Thị hành án,

— Thông tin về tai sản hoặc điều kiện thi hành của người phải Thi hành an

— Người làm đơn yêu câu Thi hành án phải ghi rõ ngày, tháng, năm và ký tên

hoặc điểm chỉ, trường hợp pháp nhhên thì phải co chữ ký của người đại diệnhop pháp và đóng dau của pháp nhân

2 theo quy da tai Điều 62 Luật Trọng tài thương mai 2010 guy dh: Trong thời han 01 nim ki từ ngày

ban hành phán quyết trong tải, bin yêu cầu ding ký phán quyết trong tải vụ việc phải gửi don xn ding ky

phán quyệt trong tải với Toa án có thám quyên Sau khinhin được don xm đăng ký quyết trong tài thi

Toa án thar hiện việc ding ký hoặc từ choi ding ký phin quyết Vì vậy, để có thé tiệp nhận đơn yêu cầu thi

hành án, cơ quan Thi hành in din sự phải yêu cầu đương sự đương minh việc phán quyệt tong tải vụ việc đã