Trồng khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu kết hợp với các hoạt động giảm thiểu thuốc BVTV Đặtvấn đề Khoai tây là cây trồng quan trọngtrong công thức luân canh lúa xuân muộn -
Trang 1Trồng khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu kết hợp với các hoạt động giảm thiểu thuốc BVTV
Đặtvấn đề
Khoai tây là cây trồng quan trọngtrong công thức luân canh lúa xuân muộn - lúa mùa sớm - khoai tây đông vàkhoai tây xuân – lúa xuân muộn – lúa mùa sớm – rau đông Khoai tây là cây trồng có ưu thế hơn nhiều loạicây trồng khác về khả năng tiêu dùng và bảo quản lâu, là nguồn nguyên liệu quantrọng trong công nghiệp chế biến, cho hiệu quả kinh tế cao Đồng thời nó cũnglà cây trồng góp phần bảo đảm an ninh lương thực Ngoài ra đất đai, khí hậu,thời tiết vụ đông xuân ở các tỉnh miền bắc thuận lợi cho việc phát triển câykhoai tây với quy mô lớn Với ưu thế đó, trong những năm gần đây diện tích trồng khoai tây tại Hải Phòng ngày càng đượcmở rộng, hàng năm diện tích trồng khoai tây toàn thành từ 1500 - 1600ha, nhiều địa phương đã ký hợp đồng trực tiếp với các nhà sản xuất về cung ứnggiống và bao tiêu sản phẩm, tuy nhiên nông dân chủ yếu trồng theo phương phápcanh tác truyền thống Được sự giúp đỡ của Cục Bảo vệ thực vật, Văn phòng FAO -IPM, Chi cục
BVTV Hải Phòng triển khai, thựchiện mô hình “Trồng khoai tây bằngphương pháp làm đất tối thiểu kết hợp với các hoạt động giảm thiểu thuốc BVTV” từ vụđông
2009 đến nay, cụ thể:
+ Vụ đông 2009:- Thực hiện tại thôn Đồng Hải – xã An Hưng–An Dương –Hải Phòng + Vụ đông 2010: Thực hiện tại thôn Kinh Điền – xã tânViên – An Lão – Hải Phòng + Vụ xuân 2011: Thực hiện tại thôn Đồng Hải – xã An Hưng– An Dương – Hải Phòng
Cùng với việc triển khai các thí nghiệm ngoài đồng ruộng,chúng tôi còn tổ chức 03 lớp huấn luyện nông dân về quản lý dịch hại tổng hợp(IPM) trên cây khoai tây
- Số nông dân tham dự: 30 người/lớp Tổng số 90 người
- Ngoài điều tra phân tích hệ sinh thái để đưa ra biện pháp xử lý đồng ruộng hàng tuần,nông dân còn được tham gia thảo luận và trao đổi các chủ đề như anh hưởng củathuốc BVTV đến sâu hại và thiên địch; sinh lý cây khoai tây qua các giai
Trang 2đoạnphát triển; ảnh hưởng của thuốc BVTV đến sức khỏe con người và môi trường; sửdụng thuốc BVTV an toàn và hiệu quả trên rau; quản lý chuột hại; quản
lý bệnhhại…
II Mụcđích
- Ứngdụng tiến bộ kỹ thuật trồng khoai tây mới bằng phương pháp làm đất tối thiểu đểgiảm công lao động trong khâu làm đất, chăm sóc và chi phí sản xuất
- Tậndụng các nguồn rơm rạ sau thu hoạch góp phần cải tạo đất, tránh ô nhiễm môitrường bảo vệ HST nông nghiệp
- Nângcao nhận thức cho nông dân về sử dụng thuốc BVTV an toàn hiệu quả nhằm giảm thiểuthuốc BVTV trên đồng ruộng
- Chuyểngiao tiến bộ kỹ thuật canh tác khoai tây có hiệu quả cho nông dân
III.Một số kết quả đã đạt được tại Hải Phòng
Kết quả thí nghiệm cho thấy, trồng khoai tây làm đất tốithiểu tiết kiệm được công trồng, công làm đất, công thu hoạch, cho hiệu quảkinh tế cao hơn trồng khoai tây theo phương pháp truyền thống từ 1.945.000đ/sào - 2.310.000 đ/sào (tương đương54.027.000 - 63.987.000 đ/ha) Đồng thời sản phẩm khoai tây sau thu hoạch cómẫu mã đẹp hơn, củ sáng bóng, tạo sản phẩm sạch, nâng cao sức khoẻ cộng đồng
- Các giống khoai tây ( Sinora, Atlantic, VT2, Diamant )trồng thí nghiệm theo phương pháp làm đất tối thiểu đều cho năng suất và hiệuquả kinh tế cao hơn so với phương pháp truyền thống
- Phương pháp trồng khoai tây làm đất tối thiểu hiệu quảkinh tế cao hơn phương pháp truyền thống, dễ thực hiện, không phụ thuộc chặtchẽ vào thành phần
Trang 3đất canh tác.
Trồng khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu là mộttrong những tiến
bộ trồng trọt mới trong sản xuất khoai tây Chi cục bảo vệthực vật Hải Phòng đã triển khai và thực hiện thí nghiệm trồng khoai tây bằngphương pháp làm đất tối thiểu qua 3 vụ liên tiếp Qua kết quả thực hiện, Chicục BVTV Hải Phòng xây dựng
quy trình trồng khoai tây bằng phương pháp làm đất tốithiểu như sau:
IV Quytình trồng khoai tây theo phương pháp làm đất tối thiểu CHI CỤC BẢO
VỆ THỰC VẬT HẢI PHÒNG
PHÒNG NGHIÊN CỨU ƯDCNSH
QUY TRÌNH TRỒNG KHOAI TÂY BẰNG PHƯƠNG PHÁP
LÀM ĐẤT TỐI THIỂU
Trang 4Trồng khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu là một trong những tiến
bộ trồng trọt mới trong sản xuất khoai tây Chi cục bảo vệ thực vật Hải Phòng đã triển khai và thực hiện thí nghiệm trồng khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu qua 2 vụ đông 2009, 2010 Qua kết quả thí nghiệm, Chi cục BVTV Hải Phòng xây dựng quy trình trồng khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu như sau:
1 Thời vụ trồng
- Vụ đông: trồng từ 5/10-20/11
- Vụ xuân: trồng từ 15/12 – 15/1
2 Đất trồng
- Có thể trồng trên chân đất: thịt, thịt nhẹ, cát, cát pha và đất bãi bồi, pH khoảng 5,5 – 6,5 Đất phải chủ động tưới tiêu, không trồng trên đất trước đó trồng cây họ cà
- Đất sau khi trồng lúa hoặc các cây trồng khác, dọn sạch tàn dư, không phải cày bừa
- Tạo luống bề mặt rộng 1m, sau đó tạo rãnh rộng 30 cm, sâu 25 cm Xung quanh ruộng tạo rãnh để thoát nước Đất rãnh đập nhỏ dùng để phủ lên củ khoai tây khi trồng
3 Mật độ trồng
Trồng mật độ từ 1.000 – 1.300 gốc/sào với khoảng cách 50 x 30 cm hoặc 50 x
40 cm
4 Phân bón
Trang 5Để trồng khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu tốt nhất phải chuẩn
bị phân chuồng, phân rác ủ hoai mục và một số loại phân hóa học khác Lượng phân bón có thể dùng cho 1 sào bắc bộ (360 m2) như sau:
Loại phân
Tổng lượng phân bón Bón thúc (%) Kg/sào Bón lót (%) Lần 1 Lần 2
Tuyệt đối không được dùng phân chuồng tươi, phân bắc tươi và nước phân tươi để bón hoặc tưới
Có thể dùng phân hữu cơ vi sinh, phân rác qua chế biến thay thế phân chuồng với tỷ lệ 1/3 phân chuồng
- Cách bón thúc:
+ Lần 1: sau khi trồng 20- 30 ngày
+ Lần 2: sau lần 1 từ 15- 20 ngày
Có thể hòa nước tưới hoặc bón trực tiếp vào dưới lớp rạ sau đó tưới nước
5 Chuẩn bị giống
Tiêu chuẩn khoai giống: không bị sâu bệnh, kích cỡ củ phải đều, mầm phát triển bình thường (mập, khỏe), nên sử dụng củ giống trẻ sinh lý Tốt nhất nên dùng giống đã qua xử lý và được bảo quản trong kho lạnh Trước khi trồng 5-7 ngày, lấy khoai từ kho lạnh, để dưới đất, dưới có đặt lớp rơm mỏng, hàng ngày
Trang 6tưới đủ ẩm, kết hợp tưới thuốc Validacin xủ lý nấm bệnh cho khoai tây Đưa khoai
ra trồng khi mầm dài 0,2 - 0,5cm
Nếu củ giống to quá, có thể cắt củ thành nhiều miếng để trồng, mỗi miếng cắt cần có từ 2-3 mầm và có trọng lượng 20-25g, khi cắt củ phải chú ý, tẩy trùng dao sạch trước khi cắt để tránh nấm và vi khuẩn lây lan qua vết cắt, cắt củ giống từ đầu củ tới đuôi củ Có thể cắt củ theo 2 phương pháp:
- Cắt dính: cắt củ thành 2 phần có dính nhau (đoạn dính khoảng 1cm), sau đó
úp 2 miếng vào nhau như ban đầu để miếng cắt tạo mô sẹo Khi trồng thì tách từng miếng cắt dời nhau ra để trồng
- Cắt rời chấm xi măng: Cắt rời từng miếng, sau đó chấm xi măng (xi măng bột dùng để xây nhà) kín mặt miếng cắt
Có thể dùng một số giống như: Diamant, Atlantic, Sinora, VT2…
6 Chuẩn bị rơm rạ
Một sào khoai tây phải chuẩn bị từ 2 – 3 sào rạ (tùy theo độ dài rạ, nếu rạ dài thì sử dụng ít hơn)
7 Cách trồng
Dùng toàn bộ phân chuồng ủ mục, 100% lân, 30% đạm trộn đều bón lót theo từng hốc Sau đó đặt củ giống vào giữa hốc lót ít đất phía dưới Dùng đất rãnh đập nhỏ phủ kín củ giống 1 lớp mỏng Sau đó dùng rơm rạ phủ dầy lên toàn bộ mặt luống 7- 10 cm Sau trồng 20 – 30 ngày, bổ sung thêm rạ đảm bảo rạ trên mặt luống luôn dày 7-10 cm
Chú ý:
- Khi cắt rạ nên để nguyên nếp, không làm rối đẻ đảm bảo độ chặt của rạ khi phủ lên mặt luống
Trang 7- Phải phủ rạ sát và kín gốc, đặc biệt từ giai đoạn hình thành tia củ và củ phát triển, nếu rạ phủ không đủ kín sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của tia củ và củ, củ khi bị tiếp xúc với ánh sáng mặt trời sẽ bị xanh hóa
8 Tưới nước và chăm sóc
+ Nguồn nước tưới phải dùng nước sạch không bị ô nhiễm
+ Khoai tây cần nhiều nước, nhất là ở thời kỳ phình củ và thời kỳ củ lớn nhanh Trong giai đoạn này có thể tưới nước vào rãnh cho ruộng thấm đều sau đó tháo hết nước thừa đi Khoai tây không chịu được úng do đó tránh để nước đọng trong luống
9 Phòng trừ sâu bệnh
Thường xuyên kiểm tra dồng ruộng theo phương pháp IPM để phát hiện sớm
và phòng trừ kịp thời các đối tượng sâu bệnh hại Cần chú ý một số đối tượng sâu bệnh hại như: sâu xám, sâu khoang, sâu đo xanh, bệnh sương mai,bệnh thối rễ gốc mốc trắng, bệnh héo xanh vi khuẩn…
+ Sâu hại: khi mật độ thấp có thể áp dụng các biện pháp thủ công hoặc bẫy bả
để phòng trừ Khi mật độ sâu hại cao có thể sử dụng một số loại thuốc có nguồn gốc sinh học để phòng trừ như: Sherpatin 18EC, 36EC; Silsau 4.5EC; Aremec 18 EC + Bệnh hại: Bênh sương mai, thối rễ gốc mốc trắng và một số bệnh do nấm gây hại phải phát hiện sớm, tiêu hủy tàn dư cây bệnh và có thể dùng một số loại thuốc trừ nấm sau để phun trừ: Ridomil MZ 72WP; Ridomil Gold 68WP, 68WG; Antracol 70WP; Mexyl MZ 72WP; Dithane M-45 80WP…
Bệnh héo xanh vi khuẩn: Rất khó phòng trừ khi bệnh đã xuất hiện gây hại trên đồng ruộng Vì vậy, cần phải áp dụng các biện pháp ngừa bệnh sau đây;
Luân canh với cây lúa nước
Xử lý hạt giống trước khi trồng để tiêu diệt nguồn vi khuẩn
Bón lót phân chuồng mục, tưới tiêu hợp lý (không quá ẩm hoặc ngâm nước trong ruộng)
Trang 8Vệ sinh đồng ruộng, nhổ bỏ kịp thời cây bệnh để gom, tiêu hủy
Chú ý: Khi sử dụng thuốc BVTV để phòng trừ phải sử dụng theo hướng dẫn trên bao bì của nhà sản xuất