Thí nghiệm Ô tô & Động cơ Đốt trong thí nghiệm Động cơ bài 4 khảo sát các thông số vận hành cơ bản của Động cơ xăng

BAI 4: KHAO SAT CAC THONG SO VAN HANH CO BAN CUA DONG CO XANG Muc tiéu: “ Minh họa thực té các thông số vận hành cơ bản của động cơ xăng.. “ Trang bị cho SV kỹ năng đo, kiểm tra các th

BAI 4:

KHAO SAT CAC THONG SO VAN HANH CO BAN

CUA DONG CO XANG

Muc tiéu:

“ Minh họa thực té các thông số vận hành cơ bản của động cơ xăng

= Cung cap cho SV kiến thức về nguyên lý và kỹ năng vận hành cơ bản động

xăng

“ Trang bị cho SV kỹ năng đo, kiểm tra các thông số vận hành cơ bản, là cơ sở ¢

các hoạt động chân đoán, sửa chữa động cơ xăng

Kết quả đạt được sau bài học:

“ Nhận biết được các hệ thống chức năng trên động cơ xăng

“ Thực hiện được qui trình kiêm tra động cơ trước khi vận hành

“Đo và kiêm tra được các thông số làm việc cơ bản của động cơ xăng

“_ Biết và hiệu sự thay đổi các thông số làm việc cơ bản của động cơ xăng từ k

khởi động đến khi vận hành ổn định

— 2022 —

2.3.3 Nhiệt độ nước làm mát -: 22 c2 2222 22211 HE E111 10

2.3.4 Tốc độ động cơ 2L n n2n TH HT HH1 271111111811112211211112111111211111 1e 11

2.3.5 Độ mở van bướm Q HH n TH nh TT KT TK TT ki Khen Tiến 11

2.3.6 Điện áp ắc-quy/máy phát 2 22202 E2 1 21212111 121117711111011 1121111211111 cce 12

3.6 _ Mô hình điều khiển động cơ SYM T§80 tham khảo 22.2222 2c vzxvvsrrree 177

CÂU HỎI KIỂM TRA SAU KHI LÀM BÀI THÍ NGHIỆM 222cc 19 BẢO CÁO THÍ NGHIỆM 22221 222111221211111212121121211122.E212 re 23

5.1 Khảo sát các hệ thông chức năng trên động cơ thí nghiệm 2-5255 svcxc+ 23

5.2 _ Khi quay trơn động cơ

5.3 Khi động cơ vận hành

Trang 2/28

1 KIÊN THỨC SINH VIÊN CÂN CHUẨN BỊ TRƯỚC KHI THÍ NGHIỆM

Chú ý:

QUAN TRỌNG " Sinh viên PHAI chuân bị bài kỹ lưỡng trước khi thí nghiệm

= Sinh viên chuẩn bị chưa đạt yêu cầu thì KHÔNG được tham

Hệ thông nạp — thải cho động cơ phun xăng điện tử

Hệ thống phun nhiên liệu: hệ thống phun xăng điện tử kiêu D-jetronic

Hệ thống điện động cơ: hệ thống cung cấp điện

Hệ thống điện động cơ: hệ thống khởi động

Hé théng điện động cơ: hệ thống đánh lửa điện cảm dùng bug! đôi

e - Định nghĩa và ý nghĩa thực tiễn của các thông số vận hành cơ bản của động cơ xăng:

¥ Péng hé do ap suat dầu bôi trơn

* Đông hỗ đo điện VOM

v_ Máy chân đoán càm tay SYM

« Kỹ thuật sử dụng các dụng cụ tháo lắp: (1) Lưu ý an toàn - kỹ thuật, và (2) thao tác sử dụng

* Dụng cụ tháo, lắp bugi

Trang 3/28

BIẾT VÀ NHỚ (không biết là KHÔNG đạt)

định nghĩa, xác định, trình bày, mô tả

HIỂU (mức đạt: KHÁ, GIỎI) giải thích, phân biệt, so sánh, tóm tắt

UNG DUNG (mit dat: GION)

vận dụng, chứng minh, phân t

tính toán

1 Dấu hiệu nhận biết động cơ xăng?

2 Thông số kết cầu động cơ?

3 Động cơ có bao nhiêu hệ thống cơ bản?

1 Phân loại các kiêu động cơ và các hệ

BIẾT VÀ NHỚ (không biết là KHÔNG đạt)

định nghĩa, xác định, trình bày, mô tả

HIỂU (mức đạt: KHÁ, GIỎI) giải thích, phân biệt, so sánh, tóm tắt

3 Dai gia trị áp suất nén cực đại thông dụi

của động cơ xăng?

1 Vì sao có áp suất nén?

2 Các yếu tố nào ảnh hưởng tới áp suất nén

của động cơ

BIÉT VÀ NHỚ (không biết là KHÔNG đạt) HIỂU (mức đạt: KHÁ, GIỎI) - ue ote ae “e

định nghĩa, xác định, trình bày, mô tả giải thích, phân biệt, so sánh, tóm tắt van dung, © ee ; phân tíc

1 Định nghĩa nhiệt độ động cơ? 1 Vì sao nhiệt độ làm việc của động cơ bị

2 Dai nhiệt độ làm việc ổn định của động cơ] — giới hạn?

3 Lưu ý khi kiểm tra nước làm mát? 2 Nhiệm vụ của van hằng nhiệt?

Kiến thức/Kỹ năng: TÓC ĐỘ ĐỘNG CƠ

CAU HOI VA CAC MUC NHAN THUG BIẾT VA NHG (không biết là KHÔNG đạt) HIEU (mite dat: KHA, GION UNG DUNG (mite dat: GION

định nghĩa, xác định, trình bày, mô ta giải thích, phân biệt, so sánh, tóm tắt | vận dụng, chứng minh, phân tích, tính t

1 Tốc độ càm chừng là gì?

2 Giá trị tốc độ càm chừng trên động cơ xăng

là bao nhiêu? 1 Tốc độ cảm chừng thay đối ra sao với các điều kiện hoạt động của

động cơ

Trang 5/28

Kiến thức/Kỹ năng: GÓC ĐÁNH LỬA SỚM

1 Góc đánh lửa sớm là gì? 1 Góc đánh lửa thay đổi ra sao khi điều

2 Giá trị góc đánh lửa trên động cơ xăng có khien động cơ theo tốc độ và tải của động

2_ NỘI DUNG THÍ NGHIỆM

2.1 Mô hinh thí nghiệm: Động cơ xăng SVM T880

Hình 1 Mô hình động cơ SYM T880 dùng trong thí nghiệm Bảng 1 Thông số kỹ thuat dong co SYM T880

1 Loại động cơ - Xăng- l4

2_ | Dung tích xy lanh lít 1,343

3 | Tỷ số nén - 9.1

4 | Céng suat cue dai kWirpm 68,4/5800

5 | Moment cuc đại Nm/rpm 122,5/4500

2.2_ Dụng cụ, thiết bị thí nghiệm

Chú ý:

" Sinh viên tham khảo Tài liệu hướng dẫn sử dụng dụng cụ, thi

bị ở Xưởng trước khi tiền hành thí nghiệm

Bảng 2 Dụng cụ, thiết bị đo sử dụng trong bài thí nghiệm

Stt Thông số Kí hiệu Đơn vị Dụng cụ, thiết bị đo

1 | Áp suấtnén động cơ xăng| P psi, bar

Déng hỗ áp suất chỉ thị kim, tam do max 1000 psi

2 | Ap suat dau béi tron Poa psi, bar 1 TP 1 /

Đông hỗ áp suất chỉ thị kim,

tâm đo max 210 psi

3| Nhiệt độ nước làm mát T coolant °C

4 | Téc dé déng co Ne vg/ph

Máy chân đoán SYM

6 | Điện áp ắc-quy/máy phát| Uz„; Vv

Trang 8/25

Bảng 3 Dụng cụ tháo lắp sử dụng trong bài thí nghiệm

Áp suất nén cực đại, j”„„„, được đo bằng cách lắp đồng hé ap suất ở vị trí lỗ bugi, và cho

động cơ khởi động trong thời gian 3+5s sau khi đề máy Áp suất lớn nhát chỉ thị trên đồng hồ tương ứng với Ï)„„„ cần đo

“ Đối với động cơ xăng, Py max PHAI duge do ung voi khi TPS = 100%

= Thao hét bugi, sau đó gắn đồng hỗ đo từng xy lanh

GHI CHÚ

" Khi đọc giá trị chú ý đại lượng

2.3.2 Áp suất dầu bôi tron

Áp suất dầu bôi trơn, P„„, được đo bằng đồng hê đo áp suất gắn trên bảng điều khiển của

mô hình (chú ý đơn vị đo)

Trang 9/28

Bai 4: Khao sát các thông số vận hành cơ bản của động cơ xăt

D6 thị biến thiên nhiệt độ và áp suất dau

bôi trơn theo thời gian

1234567 8 91011121314151617 Thời gian (phút)

Hình 3 Phương pháp đo áp suất dầu bôi tron, Po;

a) Đông hồ đo áp suất trên bảng điều khiển động co;

b) Minh hoa sự biên thiên của P„¡; theo trạng thái làm việc của động cơ xăng

Lưu ý:

GHI CHÚ Đồng hồ đo P„¡; phải chịu được nhiệt độ làm việc của dầu bôi trơn

Ding hé do P,;, đã được lắp sẵn trên mô hình động cơ thí nghiệm

2.3.3 Nhiệt độ nước làm mát

Lưu ý:

NGUY HIỂM = Mở nắp két nước khi 7›;s;z„ > 80 °C có thẻ gây BỎNG

nghiêm trọng ở tay, mặt và mặt đo hơi nước áp suất cao

“_ TUYỆT ĐÓỎI KHÔNG nở nắp két nước khi 7„„„;„„„ > 80°C

Hình 4 Phương pháp đo nhiệt độ nước làm mát, Tcssz„:

a) Vị trí cảm biến nhiệt độ nước làm mát trên động cơ thí nghiệm;

b) Hién thị T,„„;„„; trên đồng hồ đo nhiệt độ

Trang 10/28

* Teootant thay déi theo tình trạng làm việc của động cơ Khi Trootant đạt giá trị nhất định, van hằng nhiệt và quạt làm mát bắt đầu làm GHI CHÚ việc đề duy trì Tesorane & gia trị làm việc ổn định

= Cảm biên nhiệt độ nước làm mát là loại điện trở bán dẫn, có hệ số

nhiệt điện tro <0

Hình 5 Phương pháp đo tốc độ động cơ, nt„

a) Vị trí cảm biến vị trí góc quay trục khuỷu trên động cơ thí nghiệm;

b) Hiên thi n, trên máy chân đoán SYM

Luu y:

* Cam bién vi tri goc quay trục khuỷu nhận biết chuyên động của

, bánh đà, giúp xác định tốc độ động co, ĐCT của xi-lanh só 1, và v

GHI CHỦ trí góc quay trục khuỷu Te ›

= Cam bién vị trí góc quay trục khuỷu thường là loại cảm biến điện

từ, hoặc cảm biên Hall

Hình 6 Phương pháp đo độ mở van bướm ga, TPS:

a) vi tri cam bién độ mở van bướm ga trên động cơ thí nghiệm;

b) hien thi TPS trên máy chân đoán SYM

Luu y:

GHI CHU = Cam bién độ mở van bướm ga thường là loại biến trở hoặc cảm

bién Hall

2.3.6 Điện áp ắc-quy/máy phat

a) Đo độ sụt áp của ắc-quy

b)_ Đo điện áp làm việc của ăc-quy

Điện áp ắc-quy/máy phát, Ủs„;, được đo bằng VOM giữa hai điện cực ắc-quy

Đề thị Usạr và nạ thay đổi trong quá

Hình 8 Phương pháp xác định góc đánh lửa sớm, ign

a) Vị trí dấu ĐCT trên puly chủ động và thân máy ở động cơ thí nghiệm;

b) Hién thị Ø;z„ trên đèn cân lửa;

Lưu ý:

Đèn cân lửa phát hiện tín hiệu đánh lửa trên đây cao áp, và điề

khiển đèn chớp báo hiệu thời điểm xuất hiện tín hiệu đánh lửa Th gian trễ từ khi phát hiện tín hiệu đánh lửa đến khi điều khiên đè chớp có thê thay đôi được

GHI CHỦ Khi thực hiện bài thí nghiệm thì sử dụng luôn máy chân đoán ¬ es at aps ae

SYM đê xác định góc đánh lửa sớm của động cơ SYM T880, chủ

ý khi sử dụng, tránh làm rơi máy chuân đoán

Khi kẹp dây nguồn của đèn cân lửa vào các cọc bình ắc-q

KHÔNG được kẹp sai cực tính

Lưu ý:

Que do PHAI 6 vị trí đo điện áp trên VOM

CẢN THÂN Đo điện áp khi que đo ở vị trí đo dòng điện sẽ làm hỏng VOM

Thiết lập ĐÚNG tầm đo cho mức điện áp cần đo Với VOM dùng cơ

câu chỉ thị kim, chọn tầm đo quá nhỏ cho điện áp cần đo lớn có tỈ

2.4 Phuong pháp xử lý số liệu đo

Phép đo được thực hiện 3 lần cho mỗi giá trị cần đo Kết quả báo cáo là giá trị trung bình của 3 lần đo, tùy theo điều kiện và thời gian, số lần đo có thê thực hiện theo sự hướng dẫn thực tế Của giáo viên hướng dẫn

3_ TRÌNH TỰ THÍ NGHIỆM

3.1 Chuẩn bị thí nghiệm

Kiêm tra khu vực thí nghiệm phải sạch sẽ, gọn gàng

Kiểm tra khu vực thí nghiệm phải thoáng khí, bổ sung quạt làm mát nêu cần thiết Kiểm tra trang phục khi thí nghiệm phải gọn gàng

Phân công nhiệm vụ cụ thê cho từng thành viên trong nhóm

Nhận biết từng hệ thống chức năng trên động cơ thí nghiệm: xác định vị trí từng bộ phận của hệ thống chức năng trên động cơ thí nghiệm

L1 Nạp nhiên liệu (xăng) vào bình nhiên liệu

Trang 14/28

Bảng 3 Thống kê dụng cụ, thiết bị thí nghiệm và tình trạng hiện tại

* [aru ý tầm đo của dụng cụ, thiết bị do

3.2 Kiém tra tình trạng động cơ trước khi thí nghiệm

Bảng 4 Nội dung kiểm tra tình trạng động cơ trước khi tiền hành thí nghiệm

2 Tinh trang Nội dung kiểm tra Tinh trang Noi dung kiém tra C6 | Khéng Đạt | Không

1 Nứt, vỡ nắp quy-lát 1 Mức dầu bôi trơn

2 Nứt, vỡ thân máy 2 Tình trạng dầu bôi trơn

3 Nứt, vỡ cac-te 3 Poi

4 Nứt, vỡ đường ông nạp 4 Mực nước ở két nước

5 Nút, vỡ đường ống thải 5 Mức nước ở bỉnh phụ

6 Rỏ ri dầu bôi trơn 6 Tỉnh trạng nước làm mát

7 Rò rỉ nước làm mát 7 Teootant

8 Rò ri nhiên liệu 8 Múc nhiên liệu

9 Tinh trang ac-quy

10 Điện áp ắc-quy

3.3 Đo, kiếm tra các thông số vận hành cơ bản khi quay trơn động cơ

*[aru ý: Sử dụng đúng dụng cụ tháo, lắp bugi ở Bảng 3

se - Bước 1: Tháo dây cao áp và bugi các xy lanh

« - Bước 2: Chú ý tháo kết nói giắc đánh lửa tới dây cao áp của bugi

« - Bước 3: Kết nối ắc quy 12V vào động cơ Chú ý: Lắp dây đứng quy tắc lắp và chú ý cọc

+, - cua dc-quy

e - Bước 4: Chọn dây nói phù hợp sau đó lắp dây nói và đồng hồ đo áp suất nén vào lỗ bugi

xy lanh số 1 Lưu ý dùng tay vặn siết dây nói vào lỗ bugi sao cho vừa hét ren của dây núi

Trang 15/28

Bước 5: Kéo bướm ga mở 100% trước khi đề máy khi đo áp suất nén xy lanh số 1 Bước 6: Mở công tắc điện và khởi động động cơ, giữ trong 3+5 giây Sau 5 giây, ghi các giá trị đo áp suất vào bảng 5 Lặp lại thêm 2 lần đo cho xy lanh số 1 nêu phương pháp

xử lý số liệu đo là 3 lần cho 1 xy lanh Lưu ý kiểm tra điện áp ắc-quy trước khi khởi động, trong lúc khởi động đề thực hiện thông số ở bảng 5

Bước 7: Bam xả áp suất cho đồng hỏ, tháo dây nói lỗ bugi và đồng hồ đo áp suất nén để

chuân bị đo cho xy lanh tiếp theo

Lặp lại bước 4 tới bước 6 cho các xy lanh 2,3 và 4 và ghi vào bảng 8 Bước 8: Lắp lại bugi và dây cao áp, giắc kết nói đánh lửa về vị trí ban đầu Lưu ý quy tắc siết bugi và thứ tự kỳ nỗ cho dây cao áp bugi

3.4 Đo, kiểm tra các thông số vận hành cơ bản ở khi động cơ làm việc không tải

- Sinh viên tiên hành đo và ghi nhận các thông số vận hành cơ bản của động cơ ở giai đoạn cảm chừng và làm nóng và ghi nhận giá trị vào bảng 7

- Sinh viên tiến hành đo và ghi nhận các thông số vận hành cơ bản của động cơ ở các tốc độ không tải khác nhau và ghi nhận giá trị vào bảng 8

CAN THAN cuốn vào động cơ trong quá trình thí nghiệm

Lưu ý:

“ Chú ý quần áo, tóc, dây đeo, dây điện bị vướng vào động cơ, hay bị

“ Chú ý rò rỉ dầu bôi trơn, nước làm mát, nhiên liệu trong quá trìn

*Luưu ý: Sau 1 phút ghi giá trị 1 lần, tổng thời gian 15 phút cho quá trình đo ở bảng 7 của

báo cáo, nếu đến thời gian 15 phút mà quạt làm mát két nước chưa quay thì phải đợi đến khi quạt quay mới kết thúc quá trình đo thông số bảng 7

Bước 3: Điều khiên tốc độ (mở bướm ga và giữ bướm ga) cho đến khi động cơ đạt 2000 + 2500 vg/ph va giữ nguyên ở một tốc độ

Bước 4: Tiên hành đo và ghi kết quả vào Bảng 8

Bước 5: Điều khiên tốc độ (mở bướm ga và giữ bướm ga) cho đến khi động cơ đạt 3500 + 4000 vg/ph va giữ nguyên ở một tóc độ

Bước 6: Tiên hành đo và ghi kết quả vào Bảng 8

Bước 7: Nhả ga về cảm chừng, đê động cơ chạy cảm chừng trong 3-5 phút rồi tắt máy

Trang 16/28