điện thương hiệu cũng như tăng doanh thu của doanh nghiệp Vì khả năng phủ sóng cũng nhu khả năng tiệp cân khách hang cao rửtư vậy mà biên nay nhiều cá nhân, doanh nghiệp dang day mạnh ho
Trang 1BÔ TƯ PHÁP BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
Trang 2BÔ TƯ PHÁP BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
HOÀN THIỆN.
Chuyén ngành : Luật Tiuương mại và Đầu te
KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS NGUYEN NGỌC ANH
HÀ NỘI - 2024
Trang 3LOI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan day là công trình nghiên cứu của riêng tôi,
các kết luận, số liệu trong khóa luận tốt nghiệp là trung thực,
dam bdo đồ tin cập /.
Xác nhận của Tác giả khóa luận tốt nghiệp
Hà Thị Huy
i
Trang 4DANH MUC CAC CHU VIET TAT
Co quan thấm định tiêu chuẩn quảng cáo (Advertising Standarts Authority)
Bé luật hình sự
Uy ban thực thí quảng cáo qua phát sóng (Broadcast Committee of Advertising Practice)
Uy ban thực thi quảng cao (Committee of Advertising Practice)
Uy bản thương mai liên bang Mỹ (Federal Trade Commission) Hiệp hội quảng cáo Việt Nam (Vietnam Advertising Association)
iii
Trang 5MỤC LỤC
Trang phụ bia iTời cam đoan itDanh mục ki hiệu và các chit viết tắt ili
Me luc iv
MÔ ĐẤU seal he eta Ser aaa nace
1 Tính cp thiệt của đề tài 00 seo 1
2 Tom tắt tink hình nghiên cứu đề tài 3
DA Toad IS ts tn Ge HƯỚP tực S0 510G6890G0S6GQLQIGIISDRGHRQGdblNj4biflgiilfiesdsa 3
Bld Thận văn, luận Gn: Khóa TUẬN:.:::c.cccccccsGiiissariisrisBilsaniaggiasaasoasssasgroaauf)
DEES 10111 I6IKHỔEGGG1210001856002SSSGGIGSGSISEXGNSRSNNGGSXS0 nS
2.2 Tài liệu tước ngoài
3 Ý ngiĩa khoa hoc và thực tiên của khoá luận 20 cc-ic e 2
Elnc na 12
32:7 sells tiữt ĐẤT qua guganrssesSidooiioi#otoilfcRsfistodlilosassoetaseraaaaa¿tÐ
4 Mu¿ đích nghiên đa ccccseonninnncneciiire1iiL18160G046181 138594086 3446g02681x6393814gE88850g 60 13
5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu caro 13
8] Đối tương nghiền GŨNGcscsciees00ie-cieuisilebllcbiktskosibesadkssasusssrfl
5.2 Pham vi nghiên cứu.
7 Kết câu của khoá luận 2 2202 2 0022121 011 122212 ae 14
›o2á5 cm Ôà.,.,.Ô
iv
Trang 6CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT VỀ HOẠT ĐỘNG QUANG CÁO TREN MẠNG XÃ HỘI
CỦA NGƯỜI NOI TIENG VÀ PHÁP LUẬT VE HOẠT DONG QUANG CÁO TRENMANG XÃ HỘI CUA NGƯỜI NOI TIENG
1.1 Khái quát về hoạt đông quảng cáo trên mang xã hội của người nỗi ting 14
111 Khái quát về mạng xã hội và người nỗi nắng si ti thas
1.12 Khải mệm hoat đồng quang cáo trên mang xã hội của người nổi tiếng 18
113 Đặc đêm pháp lý hoạt đồng quảng cáo trên mạng xã hội của người nổi Xe
20 1.1.4 Phâm loại hoat đồng quảng cáo trên mang xã hội của người nổi tiếng 24 1.1.5 Phan biệt hoạt động quảng cáo trên mang xã hội của người nỗi tiếng với
hoạt apne ‘id cáo ints thông
1.2 Pháp luật vé quảng cáo trên mạng xã hội của người nổi tiêng
1.2.1 Khải niệm và đặc đêm của pháp luật quảng cáo trên mạng xã hội của người
nồi tiếng
TIỂU KAT CHUONG I 139
CHUONG II: THUC TRANG PHAP LUAT Bối VỚI HOAT DONG QUANG CÁO
TREN MẠNG XÃ HOI CUA NGƯỜI NOI TIENG TAI VIET NAM HIEN NAY 39
2.1 Thuc trang phép luật đôi với hoạt động quảng cáo trên mang xã hội của người nổi
tiếng tại Viet Nam Tiện say ad ose ere asec iD
2.1.1 Thực trạng pháp luật về chủ thé trong hoạt đồng quảng cáo trên mang xã hội
của người nỗi tiếng tại Hiệt Nam 812050580 02s srrnbsietbsopsloiebessauodU
2.1.2 Thực trạng pháp luật về hop đồng quảng cáo trong quảng cáo trên mang xã
hội của người nổi tiếng tại Việt NOON -:-áco12gS1i0Si 6 0ãg08s05g8ã3688xoasseiuAT
2.1.3 Thực trạng pháp luật về thit tue thực hiện quảng cáo trên mang xã hội của Đguồi nối Hểng tại Viet NGI::‹:: i:-ccscscbisicdisisisi0x66tgssegiessasscaszsiisao 4O
v
Trang 72.1.4 Thực rạng phap trật về quấn lý: nhà nước đối với hoat đồng quảng cáo trên
mạng xã hội của người nổi tiếng tại Viét Nam 21.5 Thực trang pháp luật hi
cáo trên mang xã hội
2.2 Nguyên nhân những bat c
của người nỗi tiếng hiện nay tại Việt Nam 202 S00cceeee 54
HIỀU KẾT CHUONG TẾ ssssniaansbogopisgsgosigsbdtagtoRsgesigssiesausss SO
CHƯƠNG III: PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VA
NANG CAO HIỆU QUA THỰC THI PHÁP LUAT QUANG CÁO TREN MẠNG XÃHỘI CUA NGƯỜI NOI TIENG TẠI VIỆT NAM 555s ec-cec - 56
trong thục thi pháp luật quảng cáo trên mạng xã hội
3.1 Phương hướng hoàn thiện pháp luật nhằm nâng cao liệu quả thực hiện pháp luật
quãng cáo trên mang xã hội của người nôi tiếng tại Việt Nam 56
3.2 Những giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật quảng cáo trên mang xã hội của ngườinổi tiếng tại V iệt Nam hiện nay 2102102121222 593.3 Những giải pháp nham nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật quảng cáo trên mang
Xã Hội Cia 280i SO GON baosnesuansbbinneininaesolrriaadiastetcnisiiasulrsaaasaiBÐTIỂU KET CHƯƠNG III 64
ĐANH MỤC TAI LIEU THAM KHAO issih Rm 66
Trang 8MỞ ĐÀU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Ngày nay với sự bùng nô của khoa học công nghệ cùng với sự phát trién vượt bậc của
internet và các mang xã hội đã kéo theo sự thay đôi trong đời sông, kinh doanh, bán hàng
và quảng cáo trên thê giới Có thể thay, hién nay, nhiéu mang xã hôi tro niên phô biên kéo
theo lượng người ding không 16, đó chính là mảnh dat mau mỡ dé các doanh nghiệp tiên
hanh quảng cáo sản phẩm, dich vụ vì khả năng tiép cận cao và hiệu quả Theo số liệu thông
kê người dùng mang xã hội năm 2022 cho thay Có khoảng 2.9 tỷ người dùng Facebook;
Khoảng 2 6 tỷ người dùng Y ouTube;, Khoảng 2 tỷ người dùng WhatsApp; Khoảng 1.47 ty
người dùng Instagram, Khoảng 1 tỷ người dùng TikTok ‘Niw vay có thé thay với số
lượng người dùng của các mạng xã hội không lô như vậy thì một quảng cáo được pháthành thì sô người ding mạng xã hội tiếp cận được quảng cáo rat lớn từ đó tăng độ nhận
điện thương hiệu cũng như tăng doanh thu của doanh nghiệp
Vì khả năng phủ sóng cũng nhu khả năng tiệp cân khách hang cao rửtư vậy mà biên
nay nhiều cá nhân, doanh nghiệp dang day mạnh hoạt đông quảng cáo trên mang xã hội
với nhiêu hành thức khác nhau, trong đó, một trong số hình thức phô biên và mang lại hiệu
quả cao nhất là hình thức quảng cáo thông qua người nổi tiếng Các cá nhân, tổ chức sẵn
sang bỗ một sô tiên rất lớn dé mời những người nỗi tiéng quảng cáo hàng hoá, sản phẩm,dich vụ của minh trên mang xã hội vì lợi nlưuận từ hoạt động quảng cáo của người nỗi tiéng
đem lại rat lớn Hiện nay, tại Việt Nam không khó để có thể bắt gấp một hình ảnh, một
đoạn viđeo mà có sự xuất hiện của người nổi tiếng đang quảng cáo về mot hàng hoá, dich
vụ bat ky V ci sự phát triển như vậy dat ra một môi lo ngại về những bat cập mà hoạt động
quảng cáo trên mang xã hội của người nỗi tiếng mang lại, cụ thé:
Thứ nhất, người ding mang xã hội hay người tiệp nhận quảng cáo trên mạng xã hôi
đối diện với nhiều zrũi ro khi tiếp nhận nhiêu thông tin quảng cáo trân lan, không trung thực,
không đảm bảo tính chính xác Khi người nội tiếng không tim hiểu, không có đây đủ kiên
thức phép luật và không có nhận thức đúng về sức anh hưởng của bản thân sé rat dé thực
hién quảng cáo cho nhiêu sản phẩm, dich vụ kém chất lương, hàng giả, hàng nhái gây ảnhhưởng đền người tiêu ding khi thực liện hành vĩ mua hàng theo những lời quảng cáo đó
Đối với người nổi tiếng, người tiêu ding luôn có một đô tin cay nhất đính vi họ là người được công chúng biết đến, họ có sức ảnh hưởng vì vay khi người nổi tiéng quảng cáo bắt
ki một hàng hoá, dich vụ bat kỷ người dung mang xã hội hay người hâm mô ho luôn có xu
hướng tin và mua hàng hoá, sử dung dich vụ theo những quảng cáo đó Khi những hang
‘Inttps ://adsp has vavblogthong-ke -mang-xa-hoi 2023, truy cập ngày 22/12/2023.
1
Trang 9hoá, dich vụ mà người quảng cáo không đảm bảo chất lượng sẽ tiêm ân nhiều nguy cơ ratlớn gây ảnh hưởng dén người tiêu ding
Thứ hai, gây ảnh hưởng đến hình ảnh của người nội tiếng người có ảnh hưởng đến
xã hội Một khi người nôi tiếng thực hiện hành vi quảng cáo không trung thực, quảng cáotrái với công dụng và gây ảnh hưởng đền người tiêu ding sẽ gây ra một hệ luy rat lon Mộttrong số hệ luy trực quan nhất là việc người nội tiếng bi tây chay, bị lên án và ảnh hưởngrất lớn đền hình ảnh và sự nghiệp của ho Thực trang này thực tê đã và đang xảy ra đổi vớimột vài nghệ sĩ ndie tiếng tại Viét Nam gây ảnh hưởng không chỉ đền hình ảnh của chínhngười nôi tiếng đó ma còn gây ảnh hưởng rat lớn đối với người nổi tiéng nói chung,
Thứ ba, gây khó khăn trong công tác quản lý phát ngôn của người nỗi tiếng Hiện
nay, các quảng cáo trên mang xã hội nói chưng quảng cáo trên meng xã hôi của người nổi
tiéng nói riêng đang rat phát triển, bat kỳ cá nhân, doanh nghiệp nào có nhu cầu sử dungngười néi tiếng để quảng cáo cho sản phẩm, dich vụ của mình đều có thể trực tiếp liên hệ
và thoả thuận hợp đông, Từ đó gây nhiêu khó khăn trong việc quản lý của cơ quan nhà trước, bởi người nổi tiếng không chỉ là mộ cá nhân bình thường, họ là những người có sức
ảnh hưởng, có độ nhận diện cao vì vậy những phát ngôn của ho đều cân được quản lý bởi một tiêu chuẩn nhật định dé tránh gay ảnh hưởng đền xã hội Như trên thực tê hiện nay
việc quan lý là điều vô cùng khó khăn đổi với các cơ quan có thấm quyền cũng nhw đối với
hệ thông pháp luật Viet Nam
Với tốc đô phát triển mạnh mé hay nói cách khác là sự phát triển nhu vũ bão của hoạt
động quảng cáo trên mang xã hôi của người nỗi tiéng cùng với việc nhân thức được tamquan trong to lớn của hoạt động quảng cáo trên mang xã hội đối với nền kinh té dat ước
và hội nhập quốc tế, nhũng năm qua, Dang và Nhà nước ta đã dé ra chiên lược tổng thé
cho việc thúc thay hoạt động quảng cáo trên mang xã hội, trong đó có việc xây dung vàhoàn thiện khung pháp lý điêu chỉnh hoạt động này Hiện nay, các văn bản quy phạm phápluật điều chỉnh hoạt động quảng cáo nói chung và quảng cáo trên mạng xã hội nói riêng
được quy đính tại các văn bản pháp luật sau: Luật quảng cáo năm 2012; Luật giao dich
điện từ năm 2005; Luật thương mai năm 2005; Nghị định 52/2013-ND-CP của Chính phủ
ngày 16/05/2013 quy đính về thương mai điện tử được sửa đôi, bô sung tại Nghị định
85/2021/NĐ-CP của Chính phủ ngày 25/09/2021; Thông tư sô 47/2014/TT-BCT của Bộ
công thương ngày 06/5/2014 quy định chỉ tiết về việc quản lý website thương mại điện từ
được sửa đổi, bd sung tại Thông tư số 01/2022/TT-BCT của Bộ công thương ngày18/01/2022, và đặc biệt Quyết định số 3196/QD-BVHTTDL của Bộ công thương ngày
13/12/2021 về Ban hành quy tắc ứng xử của người hoạt đông trong lĩnh vực nghệ thuật là
Bô quy tắc lần đầu tiên được ban hành dé quy định về những quyền và nghĩa vu của người
2
Trang 10nói tiéng trong hoạt động quảng cáo trên mạng xã hội Tuy nhiên, nhin chung các quy địnhpháp luật hiên hành van chưa đáp ung được nhu câu thực tế, các quy định con nhiéu bat
cập, chồng chéo, thiéu tính đông bộ Nhiéu quảng cáo về sản phẩm, hang hoá, dich vụ kém
chất lượng, chưa được kiểm duyệt van được phát hành Thực trang nhiêu người nỗi tiêngchưa nhận thức được tâm ảnh hưởng của bản thân thực hiện các quảng cáo sản phẩm kémchất lượng, hàng giả van được phát hành gây nhiều ảnh hưởng đến người tiêu dùng, gâymat niém tin của công chúng, cũng như gây rồi loan xã hội
Vì những lý do trên, việc nghiên cứu một đề tai cả về ly luận và thực tiên về hoạt
đông quảng cáo trên mang xã hội của người nổi tiếng tại Việt Nam hiện nay cân được ra đời nhằm phân tích thực trạng, đánh giá những ưu điểm và những mat hạn chê về hoạt động quảng cáo trên mạng xã hội từ đó đưa ra những đề xuất giải pháp Vi vậy, bài biết nay thực hiên với mục dich có cái nhìn toàn điện và sâu sắc về cả lý luận va thực tiền của
hoạt động quảng cáo trên mạng xã hội noi chung và hoạt động quảng cáo trên mang xã hội
của người nổi tiếng nói riêng Cũng như tiên hành phân tích những mất hạn chế của hoạt
đông quảng cáo trên mang xã hội hiện nay của người nổi trông tại Việt Nam từ đó, đưa ra
những kiên nghị nhằm hoàn thiên các quy định pháp luật tai Việt Nam cũng như đưa ranhững đề xuất nhằm nâng cao hiéu quả thực thi pháp luật hiện nay tại Viét Nam của những
nhóm đối tượng trong xã hội Vì vay, tác giả lựa chọn dé tài “Thue trạng thục hiện pháp
luật đối với hoạt động quảng cáo trên mạng xã hội của người nôi tiếng tại Việt Nam
và kiến nghị hoàn thiện”
2 Tóm tắt tình hình nghiên cứu đề tài
Cùng với sự phát triển của xã hội và internet, quảng cáo trên mang xã hội ngày càng,
phát triển Cùng với sự phát trién của hoat dong quảng cáo trên mang xã hội cũng nhuuhoạt động quảng cáo trên mạng xã hoi của người néi tiéng trong thời gian gan đây gây ra
nhiéu tác đông, nhiéu bat cập cho xã hội V ới tính chất thời sự nhu vây, đây chính là đề tai
được nhiéu tác giả quan tâm và thực luận nghiên cứu, cụ thé:
2.1 Tài liệu trong nước
2.1.1 Luận van, hận dn, khóa nan
Nguyễn Thị Dan Phương (2020) “Pháp luat về dich vụ quảng cáo thương mại
trực tuyến trên mạng internet ở Việt Nam hiện nay” luận án tiền sĩ luật học Bài việt
đã chỉ ra được khái niém, làm rõ cách nhận biết quảng cáo trương mai trực tuyển trên mang
internet Ngoài ra, tác giả Nguyễn Thi Dan Phương đã phân tích, đánh giá về thực trang
thực thi pháp luật về dich vụ quảng cáo thương mai trực tuyến trên mang internet hiện nay
3
Trang 11của Việt Nam, chỉ ra nhiéu bat cập, tôn tại trong việc thực thi pháp luật trong kinh doanh
dich vụ quảng cáo thương mai trên internet như điều kiên kinh doanh, chủ thé, hop đồng
dich vụ quảng cáo thương mai, quần lý nhà nước, bảo vệ quyên lợi người tiêu ding internet
Từ việc chỉ ra những bat cập trong thực trạng thực thi pháp luật trong kinh doanh dich vụ
quảng cáo thương mại trên mang internet, tác giả đã đưa ra những phương hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật vệ dich vụ quảng cáothương mai trực tuyên trên mang internet ở Việt Nam Những đề xuất trên được xem là
những đề xuất mang tính mới, khoa học va kha năng áp dung cao, gop phân phát triển cơ
sở lý luận về [ĩnh vực quảng cáo thương mai trên internet
Nguyễn Phan Anh (2016) “Pháp luật về hoạt động bán hàng và quảng cáo trên
mạng xã hội tại Việt Nam” luận văn thạc sĩ luật học Với đề tài nay, tác giả Nguyễn
Phan Anh tập trung nghiên cứu các van dé lý luận và thực tiễn trong hoạt động bán hàng
va quảng cáo trên mang xã hôi tại Việt Nam hiện nay Trong đó, tác giả đưa ra các khái
niém, đặc điểm đôi với hoạt động bán hang và quảng cáo trên mang xã hội, cho thay sự
khác biệt giữa hoạt động ban hang và quảng cáo trên mang xã hội và hoạt động ban hang
va quảng cáo khác Đông thời, tác giả tiên hành phân tích sâu các quy định của pháp luậtViệt Nam đối với hoạt động bán hàng và quảng cáo trên mang xã hội cũng như phân tích
thực trạng thực thi pháp luật quảng cáo trên mang xã hội hiện nay Từ đó, tác gid đưa ra
những giải pháp kiên nghị nhằm hoàn thiện pháp luật Viét Nam về quản lý hoạt động bán
hang và quảng cáo trên mạng xã hội Những giải pháp ma tác giả đưa ra có giá trị pháp lý
và giá trị thực tiễn cao, đều xuất phát từ những bat cập vi vay góp phân hoàn thiện quydinh pháp luật Viét Nam đối với hoạt động bán hàng và quảng cáo trên mạng xã hội Đông
thời cũng mang tính khả thi khắc phục được những bất cập hiện nay của pháp luật V iệt
Nam đối với các hoạt động trên
Võ Thị Thanh Linh (2022) “Pháp luật về quảng cáo thương mại trên mạng xã
hội tại Việt Nam” Luận án tiến sĩ luật học Trong bản luận án này, tác giả V 6 Thị ThanhLinh di sâu vào nghién cứu các van đề về các quy định pháp luật về quảng cáo thương mai
trên mạng xã hôi tại Việt Nam, đánh giá thực trạng pháp luật Việt Nam hién nay về quảng
cáo thương mại thương mai trên mang xã hội Trong đó, tác giả đã chỉ ra được những bat
cập, vướng mac của pháp luật Viét Nam trong hoạt đông quảng cáo trên mang xã hôi về
các van đề nh Chủ thé tham gia hoạt động quảng cáo, Sản phẩm quảng cáo, Nghia vụ
cung cập thông tin quảng cáo của các chủ thể tham gia hoạt đông quảng cáo, Bảo mat thông.tin của người tiếp nhận thông tin quảng cáo Tử những bat cập đã chỉ ra, tác giả VO Thị
Thanh Linh cũng đã tiền hành đề xuất những nguyên tắc cung như phương hướng dé hoàn
thiện pháp luật quảng cáo trên mang xã hội tại Việt Nam Những dong gop của tác giả có
4
Trang 12tính khả thi rat cao cả về lý luận cũng như thực tiễn, là một trong những nghiên cứu có thévận dung dé hoàn thiện các quy đính pháp luật về quảng cáo thương mai tại Viét Nam.
Mai Thanh Bách (2020) “Pháp luật về quảng cáo trên mạng xi hội YouTube
Thực trạng và giaip hap hoàn thiện” Luận văn thạc sĩ luật hoc Trong bai việt, tác giảnghién cứu các van dé lý luận, thực trang và giải pháp hoàn thuận pháp luật quảng cáo trên
mang xã hội YouTube tại Việt Nam Trong do, tác gã Mai Thanh Bach đã đưa ra những
khái tiệm và đặc điểm cơ ban về quảng cáo trên mang xã hội YouTube, phân biệt quảng
cáo trên mạng xã hội Y ouTube với các loại hình quảng cáo khác (quảng cáo truyền thống,
quảng cáo trên các mạng xã hội khác không phải là YouTube) Ngoài ra, tác gia đã chỉ ra
thực trang pháp luật và thực trạng thực thi pháp luật về quảng cáo trên mang xã hôi tại V iệt
Nam, quá đó chỉ ra được những van đề nổi côm, con nhiều bat cập hién nay từ đó đưa ranhững giải pháp nhằm hoàn thiện và khắc phục những bat cập đó Như vậy, với đề tai này,tác giả tập trung nghiên cứu pháp luật về quảng cáo trên mang xã hội YouTube tại V iậtNam, có thé thay, YouTube là một mang xã hội phô biên trong số rat nhiêu mang xã hôi
tại Việt Nam hiện nay Vì vậy có thé thay phạm vi nghiên cứu của dé tài này khá hẹp, chưa
bao quát được nhũng đặc điểm chung của mạng xã hội nói chung, cũng nlur chưa phân tíchquy đính pháp luật về quảng cáo trên mang xã hội nói chung
Đào Tuyết Van (2007) “Pháp luật quảng cáo với vấn đề bảo vệ quyền lợi người
tiêu dùng” Luận văn thạc sĩ Luật học Trong bai việt tác giả đã phân tích và chỉ ra những,khái niệm về quảng cáo, bảo vệ người tiêu dùng cũng như vai tro của van đề bảo vệ ngườitiêu đùng trong hoạt động quảng cáo Đông thời, tá giả cũng đá phân tích sự hình thành vàphát triển của pháp luật bảo vệ người tiêu đùng trong nên kính tê thi trường, những tác
đông mà hoạt động quảng cáo mang lại cho người tiêu dùng Đặc biệt, tác giả có những
phân tích về thực trạng pháp luật vẻ quảng cáo thương mai với van đề bảo vệ quyên lợingười tiêu ding tại Viét Nam như: phân tích thực trạng pháp luật quãng cáo đối vân đề bảo
vé người tiêu ding theo các khía cạnh nly chủ thé, thêm quyền quản lý của cơ quan nha
trước tại Việt Nam, những quy định bảo vệ người tiêu dùng trong pháp luật quảng cáo tại
Việt Nam; phân tích thực tiễn áp dụng quy định pháp luật quảng cáo từ đó chỉ ra những batcập trong quá trình thực thi pháp luật quảng cáo với van đề bảo vệ người tiêu dùng Qua
nhiing bat cập đã đưa ra, tác giả đã đề xuất những phương hướng và giải pháp hoàn thiên
pháp luật quảng cáo với van dé bão vệ người tiêu dùng thông qua việc đề xuất sửa đôi, bô
sung những quy định pháp luật trong các luật như Luật quảng cáo, Luật bảo vệ người tiêu
dung, Luật cạnh tranh.
Nguyễn Phương Thảo (2017) “Pháp luật về quảng cáo thương mại trên phương
tiện thông tin đại chúng, thực tien ap dung tai dia ban tinh Thai Nguyén” Luanvan
5
Trang 13thạc sĩ Luật học Tại bài viết tác gid tập trung phân tích pháp luật về quảng cáo thươngmai trên các phương tiện thông tin dai chúng như báo in; dai phát thanh, truyền hình,
quảng cáo trên internet Trong đó, tác giả di sâu vào phân tích thực trang của hoạt đông
quảng cáo thương mại trên các phương tiên thông tin đại chúng trên địa ban tinh Thai
Nguyên qua các khía canh như đánh giá chung và chỉ ra những vi pham pháp luật phổ biên
liên quan đên quảng cáo thung mai trên các phương tiện thông tin đại chúng, thực tiễn thihành pháp luật về quảng cáo thương mai trên các phương tiện thông tin dai chúng tại diabản tinh Thai N guyén thông qua việc chỉ ra những thành tựu cơ bản và những bất cập còntổn tại Từ những bat cập đã nêu, tác giả đã có những đánh giá về nguyên nhân cả trênphương điện nguyên nhân khách quan và nguyên nhiên chủ quan của những tôn tại bat cậpThông qua đó, tác giả đã đưa ra những giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật về quảngcáo trên các phương tận thông tin truyền thông cũng như đưa ra các giải pháp tăng cường
luệu quả quản lý hoạt động quảng cáo thương mại trên các phương tiện thông tin dai chúng.
tại dia bàn tinh
Vũ Thi Gam (2014) “Tội quảng cáo giam đối trong BLHS Việt Nma và trong
Luật hình sự Hoa Kỳ đưới góc độ so sánh luật” Luận văn thạc sĩ Luật học Trong bai
việt, tác giả đã có những khái quát về lịch sử lập pháp hình sự đối với tôi quảng cáo gian
đổi tại Viet Nam và tại Hoa Ky Trong đó, tai V iệt Nam lịch sử lập pháp tội quảng cáo gian
dối trong Luật hình sự lên đầu tiên được quy định vào năm 1999 — năm BLHS năm 1999
1a đời, qua sự phát trên qua tun thời ky quy định này vẫn con tôn tại cho đến nay với nhiing
quy đính tại nhiêu văn bản pháp luật khác nhau như Luật quảng cáo, Luật bao vệ quyênlơi người tiêu dùng, Luật khám, chữa bênh, Luật cạnh tranh Đối với Hoa Ky, tdi quảng
cáo gian đôi được quy định từ rất sớm và được quy định chính thức tại Luật FTC và được
duy trì quy định cho tới hién nay Đông thời, bai việt cũng tiên hành quy định tdi quảngcáo gian đối trong BLHS Việt Nam với Luật hình sự tại Hoa Ky theo các khía canh nh.dâu hiệu pháp lý, hình phạt Từ nhiing phân tích, đánh giá và so sánh tác giả giả đã cónhững kién nghị nhằm hoàn thiện quy định về quy tôi quảng cáo gian đối trong BLHS Việt
Nam.
Ngoài ra còn các dé tai nghiên cứu khác của các tác giả như
Trương Hồng Quang (2009), Pháp luật điều chỉnh hành vi Quảng cáo so sánh: củaLiên minh Châu Âu và Việt Nam - Nghiên cứu dưới góc độ so sánh luật, Khoá luận tốt
nghiệp, ĐH Luật Hà Nội.
Lê Thi Hong Hạnh (2015) “Những van đề pháp ly về hoạt động quảng cáo thuộc”
Khoá luận tốt nghiệp
2.1.2 Tap chi huật hoc
Trang 14Lê Ngọc Anh (2015), “Thâm quyền quản lý hoạt động quảng cáo thương mạitheo pháp luật Anh, Mỹ và kinh nghiệm cho Việt Nam”, Tạp chí luật học so 3/2015,
Trường Đại học Luật Hà Nội, tr.65 Tác giả đã tiên hanh phân tích và chỉ ra rang cơ
quan chủ tri quản lý hoạt động quảng cáo tại Anh là cơ quan truyện thông cụ thé 1a CAP
và BCAP Các cơ quan nay chịu trách nhiệm soạn thảo các quy định pháp luật về quảngcáo đông thời thực hién việc giám sát hoạt động quảng cáo Ngoai ra, tại Anh còn có ASAchiu trách nhiệm thực hiện việc giám sát hoạt động quảng cáo Còn đối với Mỹ, tác giả đãchỉ ra rễng cơ quan quản lý hoat động quảng cáo là Uy ban thương mại điện tử liên bang
Mỹ (FTC), được thành lập với mục đích ngăn chặn các hành vi cạnh tranh không lành
manh va bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Tử những phân tích về cơ quan quản lý hoạt
đông quảng cáo tại Anh và Mỹ tác giả đã có những kiên nghị về bài học kinh nghiệm choViệt Nam như thông nhất cơ quan quan lý hoạt đông quảng cáo tại Viét Nam; tăng cường
cơ chế quan lý, giám sát của hiệp hội quảng cáo Việt Nam (VAA); thành lập cơ quanchuyên xử lý các khiếu kiện quảng cáo
Nguyễn Ngọc Anh (2015), “Quá trình phát triển của pháp luật Việt Nam về
quan li nhà nước đối với hoạt động quảng cáo thương mại”, Tạp chí Luật học, số2/2015, tr 3 — 10, Trường Đại học Luật Hà Nội Trong bai việt, tác giả đã tiên hành phân
tích quá trinh phát triển của pháp luật Việt Nam về quản lý nha nước đối với hoạt động
quảng cáo thương mai thông quá các khia canh sau: Lược sử quá trình ban hành các văn
bản quy phạm pháp luật về quảng cáo qua các thời ky, Sư phát triển về thêm quyền quản
lý nha nước đối với hoạt động quảng cáo thương mai, Sự phát triển vệ nôi dung quản lynhà nước đối với hoạt động quảng cáo thương mai Từ do cho thay được pháp luật V it
nem về quản lý nha nước đổi với hoạt đông quảng cáo đã có sự cập nhật, bô sung, đặc biệt
trong thời ki kinh tế phát triển mạnh mẽ thi quy định pháp luật cũng đảm bảo cập nhật, kịp
thời, phù hợp để đáp ứng với nhu câu xã hội Tuy nhiên, tác giả cũng khẳng định rằng hiện
nay hoạt đông quảng cáo thương mai đang ngày cảng thay đôi với các hình thức méi mẻ,
phong phú cũng như phức tạp dẫn đến nguy cơ quản lý nha nước không bắt kịp được thuc
tién quảng cáo thương mai hiện đại Chính vì vậy, cần tăng cường hơn nữa việc điều chỉnh,
hoàn thiện quy định pháp luật đặc biệt đôi với lính vực quản lý nhà nước đôi với quảng cáo
thương mai.
Trần Quỳnh Anh (2014), “Thực trạng quản lí nhà nước về quảng cáo thươngmại với mục tiêu hạn chế hành vi cạnh tranh không lành mạnh và bảo vệ người tiêu
dùng”, Tạp chí Luật học, so 1/2014, tr 3 — 11, Trường Đại học Luật Hà Nội Tai bai
viết, tác giả đã phân tích thực trang quản ly nha nước về quảng cáo thương mai với mụctiêu hạn chê hành vi cạnh tranh không lành manh và bảo vệ người tiêu dùng qua hei khía
và
Trang 15cạnh sau: Thực trang phân cap quản lý nhà nước; Thực trang tô chức thực hiện hoạt độngquan lý nhà nước Đối với thực trạng phân cập quên lý nhà nước, tác giả chỉ ra và phan
tích cho thay được pháp luật Viét Nam hién nay đã quy định phân cấp quản lý hoạt động
quảng cáo từ cơ quan quan lý nhà nước cấp trung ương đền cap dia phương, Đông thời
cũng chỉ ra những bat cập, mẫu thuần, bat hợp lý của hình thức quan lý nay của pháp luật
Viét Nam Đối với thực trạng tô chức thực hiện hoạt động quản lý nhà nước , tác gid đã lần
lượt phân tích từng hoạt đông tổ chức thực hiên và chủ ra những ưu điểm và hạn chế của
từng hoạt động Qua bai việt, tác giả cho rang “Qty đình của pháp luật Viét Nam đã cónhiều thay đối về thẩm quyền quản lý nhà nước đối với hoạt đồng quảng cáo thương mai
fy nhiền những vướng mắc, bắt cấp trong quan ly nhà nước về quảng cáo vấn còn tôn tại
đổi hỏi pháp luật phải tiếp tuc hoàn thiện nhằm tạo ra những lửumg pháp lý: hoàn chính “
Nguyễn Như Chính (2014), “Quy định về kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạmtrong hoạt động quảng cáo thương mại - Thực trạng và hướng hoàn thiện” Tạp chí
Luật học, sẽ 11/2014, tr 3 - 11, Trường Đại học Luật Hà Nội Quy định về kiểm ra,giám sát và xử lý vi phạm trong hoat động quảng cáo thương mai được tác giả lần lượtnghiên cứu theo các phương diện sau; những quy định chung, thực tiễn và một số kiênnghị, dé xuất hoàn thiện các quy định pháp luật Đôi với quy dinh chung tác giả đã phân
tích thẩm quyền kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm trong lĩnh vực quảng cáo thương mai,
trong đó, tác giả chỉ ra những quy định về hoạt đông kiên tra, giám sát, xử lý vi phạm từ
đó cho thay được vai trò cũng nhy sự phôi hợp của các cơ quan chức năng đối với hoạt
đông này Từ đó, tác giả phân tích thực trang kiểm tra, giám sát và xử lý vi pham hànhchính đối với hoạt đông quảng cáo thương mại, đánh giá những mặt tích cực và chỉ ra
nhũng tên tai, bat cập từ đó đề xuất những giải pháp, kiên nghị nhằm hoàn thiên các quy
định về kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm hành chính trong lính vực thương mai
Và một số các bai việt được đăng tải tại Tạp chí Luật học qua các năm nh
Nguyễn Thị Dung (2014), “Lý luận về thêm quyền quản lý nhà nước đối với hoạtđông quảng cáo và quảng cáo thương mai”, Tap chí Luật hoc, số 9/2014, tr 3 —9, Trường
Đại hoc Luật Hà Nội.
Vũ Phương Đông 201 1), “Tham quyền quản lí nhà nước đối với hoạt đông quảngcáo theo pháp luật một số trước trên thê giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam”, Tapchi Luật học, số 11/2011, tr 3 —8, Trường Đại học Luật Hà Nội
Vũ Thị Hòa Như (2015), Tham quyền quản lí hoạt động quảng cáo thương mai theo
pháp luật Trung Quốc và mét số quốc gia Đông Nam A - Bài học kinh nghiém cho V iệt
Nam, Tap chỉ Luật hoc, số 9/2015, tr 67 —76, Trường Dai học Luật Hà Nôi
2.1.3 Tài liệu khác
Trang 16Bùi Ngọc Tuan Anh (2022) “Ảnh hưởng của thông tin và người nôi tiếng trongquyết định mua sản phâm công nghệ giới trẻ” Trường Đại học Mở Thành pho Ho Chí
Minh Nghiên cứu đã xem xét ảnh hưởng của sư tín nhiệm đối với người nội tiéng và thông
tin trong quảng cáo trên phương tiên truyền thông xã hội đối với thái độ và ý đính mua sắm
sin phẩm công nghệ Trong nghiên cứu, tác giả chỉ ra van xác nhận được vai trò của thông
tin cũng như vai trò của người nỗi tiếng trong quảng cáo nhưng lại không hỗ trợ mai quan
hệ tích cực giữa sự tín nhiệm của người nổi tiếng và ý dinh mua hàng Tu đó, tác giả đã có
những gợi ý cho các nha quảng cáo cân có rihững chiên lược hop lý đưa ra những thông tin
có giá trị, hữu ích dé thúc day người dùng thay đôi thái độ và ra quyết định vì khi người
tiêu ding coi mét người nỗi tiếng có những đặc điểm đáng tin cậy thi điều đó dẫn dén việc
người tiêu dùng có thái đô thuận lợi đối với quảng cáo đó
Phạm Thị Minh Lý, Nguyễn Thuý Vy (2015) “Tác động của việc sử dụng người
eng trong quảng cáo đến thái độ của người tiêu dùng” tạp chí Kinh tế và Phát
trien số 215 tháng 5/2015 Bài nghiên cửu nhằm mục đích đánh giá cảm nhận của ngườitiêu ding về yêu tô của người nỗi tiéng ảnh hưởng đền thái đô đối với quảng cáo và thươngluệu Nghiên cứu được thực hiện trên cơ sở thu thập ý kién của người dùng thành pho Hồ
Chi Minh cùng với việc xây dung thang đo phù hop với thi trường Việt Nam để tiền hànhkhảo sát và đánh gia Qua quá trình ng]iên cứu kết hợp với các phương pháp định tính và
phương pháp định lượng các tác giả đã xác định được các nhân tô ảnh hưởng dén thái độ
quảng cáo như sự phù hop giữa người nổi tiéng và thương hiệu, thông tin tiêu cực, hập
dẫn vệ ngoại hình, yêu thích, đáng tin cây
Trần Ngọc Tuan (2022) “Những ảnh hưởng của quảng cáo hành vi trực tuyếnđến người tiêu đùng và một so kiến nghị” Tạp chí nghiên cứu lập pháp Trong bài việt
nay, tác gia Trân Ngọc Tuân đã giải thích khái niệm của hoạt đông quảng cáo hành vi trựctuyên, theo đó, đây là một phương pháp quảng cáo kỹ thuật số thông qua việc theo đối vàtổng hop dữ liêu về hành vi trực tuyên của cá nhên người dùng mạng xã hội đề nhận biếtcác môi quan tâm và sở thích của người sử dung mạng xã từ đó đưa ra những quảng cáophù hợp cho người tiếp nhận quảng cáo là những người ding mang xã hội Đây là hành
moi xuất hiện mới đây cùng với sự phát trién của khoa học công nghệ và AI và mang lai
nhiéu mdi lo ngai cho nhiêu người dùng mạng xã hội trên thê giới cũng như đối với hệ thong pháp luật của các quốc gia trên thê giới Tại bài viết, tác ga cũng đã phân tích ra
những tác động ma quảng cáo hành vi trực tuyên mang lại như: Quyền riêng tư của người
dùng mang xã hội, Quyên trẻ em Từ những lo ngai cũng như những phân tích về tác động
ké trên, tác giả Trân Ngoc Phú đá đưa ra những kiên nghị hoàn thiện quy định pháp luật
nham có thé bảo vệ tốt nhật quyền riêng tư của người dùng mạng xã hội và quyền trễ em
9
Trang 17Cao Ngoc Anh Thi (2021) “Hoạt động quảng cáo trên YouTube ở Việt Nam:
Thực trạng và kien nghị” Tạp chí nghiên cứu lập pháp Trong bài việt này, tác giả di
sâu vào phân tích về khéi niệm, đặc điểm cũng như phân loại các hành vi quảng cáo trên
YouTube hiện nay Cùng với đó, các hành vi quảng cáo trên YouTube phô biên hiện nay
cũng được tác giả phân tích và chỉ ra những vi phạm pháp luật của các hành vĩ quảng cáo
đó Từ đó, tác giả đưa ra những giải pháp nhằm chân chỉnh hoạt động quảng cáo trênYouTube tại Việt Nam gép phan làm trong sạch hoạt động quảng cáo trên YouTube hiện
nay của Việt Nam.
2.2 Tài lieu nước ngoài
Yuxi and Bernd Skiera (2022) “How Do Privacy Laws Impact the Vahte for Advertisers, Publishers and Users in the Ouline Advertising Market? A Comparison of
the EU, US and China” (tam địch: Luật về quyền riêng tu tác động như thé nao dén giá
trị của nhà quảng cáo, nhà xuất bản và người tiêu ding trên thị trường quảng cáo trực
tuyên? So sánh EU, Mỹ và Trung Quốc) Bài việt tập trung nghiên cứu, phân tích và so
sánh pháp luật của ba hệ thông pháp luật của EU, Mỹ và Trung Quốc đề thây được sự
nghiém ngặt của môi hệ thông pháp luật đôi với hoạt động quảng cáo trực tuyên Từ đó có
thé rút ra những tác động vé tính nghiêm ngặt của pháp luật đôi với các chủ thé trong hoạtđông quảng cáo (nhà quảng cáo, nhà sản xuất, người dùng) Bài viết thể hiện rõ ràng sự
khác biệt về mối hệ thông pháp luật đối với hoạt đông quảng cáo trên mang xã hội
Gonenc Gurkaynak, [hy Yilmaz, Burak Yesilaltay (2014) “Legal Boundaries of
Online Advertising” (Tam dich là: "Ranh giới pháp lý của quảng cáo trực tuyên) Trongbài việt, nhóm tác giả đã tiên hành phân tích các khía canl pháp lý nhu: bảo vệ người tiêu
dùng, sự riêng tư, và vi phạm nhén hiệu mà quảng cáo trực tuyên mang lai thông qua việc
phân tích, so sánh pháp luật giữa các hệ thông pháp luật khác nhau như Mỹ, EU, Thé Nii
Kỳ Ngoài ra, các hành vi vi phạm trên thực tế tại các quốc gia kể trên cũng được tác giả
dé cập và phân tích Từ những phân tích trên, nhóm tác giả đưa ra quan điểm cân có sự
thống nhất cơ bản về pháp luật dé duy tri độ tin cây của các hành vi giao dich trực tuyên
va ngăn chặn những hành vi vi phạm pháp luật trong quảng cáo trên internet C ác quốc ga
cần thắc thất quy định pháp luật trong việc quản lý hoạt đông quảng cáo trên mang xã hội
như hiện nay.
Chidiebere Anthony Ezinwa (2019) “Regulating Online Advertising in Nigeria:
Challenges and Prospects” (Tạm dich là: “Quy định quảng cáo trực tuyên tại Nigeria:
Thách thức và triển vọng”) Bài viết đã thể hiện được thực trạng hiện nây về hoạt đông
` wttos:/igtals sagepub com/do1/10.1177/23949643221117676 ,truy cập ngày 01/02/2024
10
Trang 18quảng cáo trực tuyên tại Nigeria như hiện nay tai Nigeria không có luật hoặc quy định cụ
thé nao cho quảng cáo ki thuật số; Hoạt động quảng cáo trực tuyên gây nhiều khó chiu cho
người ding trực tuyên, nhiêu nội dung quảng cáo bắt hợp pháp, không đáng tin cây được
phát tần trên internet Trên thực tê, hoạt đông quảng cáo tai Nigieria dang được điều chỉnhbởi các luật liên quan mà chưa có một văn bản chính thức nào điệu chỉnh về van dé nay
thư Đạo luật Hai đồng bai Vệ người tiêu dùng, Đại luật về thực phẩm và được phẩm, Luật
bản quyền, Luật bảo mat Chinh vi vây các tác giả đã dé xuất những nguyên tắc trong việc
thực hiện quảng cáo trực tuyên, đề xuất việc xác định lại khái tiệm quảng cáo cũng nh
việc dé xuất quy định về trách nhiệm pháp lý của các chủ thé thực hiện quảng cáo trựctuyên
Keelan Carpenter (2013) “Ethical Issues of Online Advertising and Privacy”
(Tam dich la: “Các van dé đạo đức của quảng cáo trực tuyến và van dé bảo mật”) Trong
bài viết tác giả đã chỉ ra những van đề nhức nhdi về bảo mật thông tin thông qua quảng cáo
trực tuyên như việc: Gây ảnh hưởng dén trẻ em, các quảng cáo vô đạo đức nham trực tiépvào trẻ em; Theo dối hành vi của người dùng và những van dé khác về hoạt đông bảo mậtthông tin người dùng trước hoạt động quảng cáo trực tuyên Từ đó, tác giả đá phân tíchnhững quy dinh của pháp luật hiện hành nhằm ngăn chặn những hành vi quảng cáo trên
Đồng thời, tác giả cũng đã có những gợi mở về phương hướng hoàn thiện pháp luật dé han
chế những tác động xâu của quảng cáo trực tuyên, nâng cao đạo đức trong hoạt động quảng
cáo trực tuyên.
Ngoài ra, cũng có một số các đề tài nghiên cứu sau:
Carl Levin, John McC ain (2014) “Online advertising and hidden hazar đs to consumer
security and data privacy” (Tam dich là “Quang cáo trực tuyến va những nguy hai đổi với
an ninh của người sử dung và thông tin cá nhân của họ”).
Frederik Zuiderveen Borgesius (2015) “Improving Privacy Protection in the Area of
Behavioural Targeting” (Tam dich 1a: “Cai thiện bảo vệ quyênriêng tư trong lĩnh vực nham
muc tiêu theo hành vi’).
Lansing, Paul Halter, Mark D (2003) “Internet Advertising and Right to Privacy
Issues” (Tam dich là: “Quảng cáo trên Internet và quyền riêng tư)
Tom lại, các đề tài nghiên cứu trên đây đều là những nghiên cứu có giá trị cả về matpháp lý và thực tiễn rat cao phân tích về hoạt đông quảng cáo trên mạng xã hôi Tuy nhién,
chưa có một đề tài nào thể hiện được tron ven vé pháp luật cũng như thực trang thực thi
pháp luật về hoạt động quảng cáo trên mạng xã hôi của người nỗi tiêng — Một nhom người
luận nay đang có sự tham gia mạnh mé vào hoạt động quảng cáo trên mang xã hội Chính
11
Trang 19vì vậy, đề tài “Thực trạng thực hiện pháp luật đối với hoạt động quảng cáo trên mạng xã
hồi của người nỗi tiếng tại việt nan và kiến nghị hoàn thiện” chính là đề tài mới mé phân
tích về hoạt động quảng cáo của người nổi tiếng trên mang xã hôi, phân tích về các khía
cạnh về quyền và nghĩa vụ của người nổi tiéng trong hoạt đông quảng cáo, thực trang hiện nay ngudi nỗi tiéng đang thực hiện hoạt động quảng cáo trên mạng xã hội như thé nao.
3 Ý nghĩa khoa học và thực tiến của khoá luận
3.1 Ý nghĩa khoa học
Nhằm nghiên cứu và tìm biểu những quy định pháp luật về quảng cáo nói chung và
quảng cáo trên mạng xã hội nói riêng Đông thời, khoá luận tập trung tim hiểu, phân tích,
và đánh gia thực trang hiện nay tại Việt Nam về hoạt động quảng cáo trên mạng xã hội của
nigười nổi tiếng, Qua đó, đưa ra những kiên nghị nhằm hoàn thiên quy định pháp luật cũng
như đề xuat những giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật quảng cáo trên mang xã hội của người nổi tiếng hién nay tại Việt Nam Co thé thay, quảng cáo trên mang xã hội
tai VietNam dang rat phat triển đối với các mang xã hội như Facebook, Ý œuTube, TikTok,
Zalo kéo theo đó là hàng loạt các quảng cáo có sự tham gia của người nổi tiếng trên cácmang xã hồi kể trên cũng gia tăng gây nhéu khó khăn trong công tác quản lý cũng như gây16i loạn xã hội và môi trường không gian mạng
Vì vậy, khoá luận ra đời mang ý nghĩa quan trong trong việc dong gop cho kho tàng
nghiên cứu về quảng cáo trên mạng xã hội cũng như đóng góp một đề tài mạng tính sángtao, tính mới mé đối với hoat động quảng cáo trên mạng xã hội của người nổi tiếng Day
cũng là một trong những tai liệu tham khảo giúp các nhà lam luật có thé biểu rõ hơn vềhoạt động quảng cáo trên meng xã hội của người nỗi tiếng tại V iệt Nam từ đó có những bố
sung, điều chỉnh pháp luật một cách day đủ, chi tiết và thiệt thực
3.2 Ý nghĩa thực tien
Về mặt thực tiễn, những giải pháp ma khoá luận đưa ra có ý ngiữa thiết thực dé bảo
vệ quyên lợi người tiêu dùng, những người đùng mang xã hôi cũng như nhóm người hâm
mt của người nổi tiếng trong hoat động quảng cáo của người nôi tiếng trên mang xã hôi
Đông thời, khoá luận cũng góp phân đưa ra những giải pháp giúp các cơ quan quan lý nha
nước có cơ chế quả lý tốt hơn đố: với hoạt động này Có thé thay, thực trạng quảng cáo
trên mang xã hội của người nôi tiéng còn bi kiêm soát ling lẽo, thiêu các quy định điều chỉnh van đề nảy, vì vậy hoạt động này còn gây nhiêu bat cập và vi pham Vì vậy, những.
kết quả nghiên cứu của khóa luận sẽ là tài liêu tham khảo có giá trị trong việc thực thi phápluật quảng cáo trên thực tế bên canh đó, két quả nghiên cứu của khóa luận khi được triển
12
Trang 20khai trên thực tiên đời sóng, xã hội có giá trị nâng cao nhân thức các chủ thé có liên quan
đến hoạt đông quảng cáo trên mang xã hội, trở thành công cụ gop phân bảo dim quyền, lợi ích người tiêu ding, người sử dụng mang xã hôi, cũng góp phân giúp người nổi tiếng có
trách nhiệm hơn đối với xã hột trong hoạt động quảng cáo.
4 Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu là làm sáng tö những van đề lý luận và thực tiễn của hoạt độngquảng cáo trên mạng xã hội của người nỏi tiéng hiện nay tại Việt Nam Có một cái nhìnkhách quan, trung thực, đa chiêu về hoạt động quảng cáo trên mạng xã hội thực tế hiện nay
tei Việt Nam của người nổi tiếng Từ đó, có những đánh giá chi tiết về ưu điểm, han chếcủa thực trang dé đưa ra những giải pháp thiết thực, khả thi và mang tinh đóng góp cao
§ Doi tượng và phạm vi nghiên cứu
5.1 Đối tượng nghiên cứu
Đổi tương nghiên cửu của khoá luân là các van đề lý luận quảng cáo nói chung và
quảng cáo trên mang xã hội của người nổi tiéng nói riêng, Thực trạng thực thi pháp luật
quảng cáo của người nói tiếng trong hoạt động quảng cáo trên mạng xã hội được thê biên
qua những sự việc thực tấn, qua những kết luận của cơ quan chức năng và qua thực tiến
quan sát của tác giã.
5.2 Phạm vi nghiên cứu
- VỀ nội dụng phạm vi nghiên cứu của khoá luận là hệ thông các quy định của phápluật Việt Nam điều chỉnh về hoạt động quảng cáo trên mạng xã hôi, trong đó tập trung vào
pháp luật điêu chỉnh về quảng cáo của người nỗi tiếng trên mạng xã hội tại Việt Nam vì
mục đích lợi nhuận Đồng thời, khoá luận thực hiện nghiên cứu nhũng thực trang thực thi
pháp luat của các chủ thể thực hiên hoạt động quảng cáo trên mạng xã hội hiện nay
- VỀ không gian, khoá luận tập trung nghiên cứu các quy định pháp luật cùng các sốliệu thực tiên trong hoạt động quảng cáo trên mang xã hội ở Viét Nam; phân tích thực trạng
được biểu hiện trên thực té về hoạt động quảng cáo trên mạng xã hội của người nổi tiếng
trên lãnh thô Viét Nam cũng như có sự so sánh, đôi chiêu với các quốc gia trên thê giới
- Về thời gan, khóa luận tiên hành nghién cứu pháp luật quảng cáo nói chung vàquảng cáo trên mang xã hội tại Việt Nam từ khi có những van bản đầu tiên quy định vềvan dé nay tại Việt Nam cho đền nay Đồng thời, nghiên cửu, phân tích các quy định điều
chỉnh về hoat đông quảng cáo trên mang xã hội của người nổi tiêng tại Việt Nam trơng lịch
sử hình thành pháp luật cho tới nay.
13
Trang 216 Phuong pháp nghiên cứu
Xuất phát từ những đặc thù của đôi tương và phạm vi nghiên cứu, các phương phápchủ yêu được sử dung trong quá trình nghiên cứu dé tài này là:
- Phương pháp tư duy - trừu tượng đây là phương pháp ma tác giả sử dụng nhiêu
trong quá trình nghién cứu thông qua việc suy luận, phân tích những van đề thực tiễn và
các nội dung ly luận dé đề xuất những lý luận và giải pháp trong tương lai
- Phương pháp thu thập, tổng hợp, đánh giá và phân tích tài liệu: đây là phương pháp
ma tác giả sử dụng đề tìm kiếm các tai liệu bao gôm: các văn bản pháp luật, các đề tài
nghiên cứu trước đó, các bai việt khoa học đã được ông bộ, từ đó có cai nhìn tổng quan
về đề tài nghiên cứu
- Phương pháp quan sát: đây là phương pháp tác giả sử dung trong quá trình đánh giá
thực tiễn thực thi phép luật quảng cáo trên mang xã hội của người nôi tiếng tại Viét Nam
Từ đó có những đánh giá khách quan vệ thực trang quảng cáo trên mang xã hôi của người
nổi tiếng hiện nay
7 Kết cau của khoá luận
Ngoài phân mở dau, kết luân, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, kết cầu nội dung
ngluén cứu của khóa luận được chia làm ba chương, cu thể như sau:
Chương!: Khái quát về hoạt động quảng cáo trên mang xã hôi của người nỗi tiêng và
pháp luật về hoạt động quảng cáo trên mang xã hội của người nỗi tiếng
Chương II: Thực trang pháp luật đối với hoạt đông quảng cáo trên mang xã hội củangười nôi tiéng tại việt nam hiện nay
ChươngII: Phương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiéu quả thực
thi pháp luật quảng cáo trên mạng xã hội của người ni tiêng tại Việt Nam
NOI DUNG
CHU ONG I: KHÁI QUÁT VE HOAT DONG QUANG CAO TREN MẠNG XA
HOI CUA NGƯỜI NOI TIENG VA PHAP LUAT VE HOAT ĐỌNG QUANG CÁO
TREN MẠNG XA HOI CUA NGƯỜI NOI TIENG
1.1 Khái quát về hoạt động quảng cáo trên mạng xã hội của người nỗi tiếng
1.1.1 Khái quát về mang xã hội và người noi tiếng
1.1.1.1 Mạng xã hội
* Khai mém mang xã hội
14
Trang 22Theo Nghị định 72/2013/NĐ-CP “Mang xã hội (social network) là hệ thông thôngfin cung cấp cho cổng đồng người sir dung mạng các dich vụ lưu trữ: cưng cắp, sử dựngtim laắm, chia sẽ và trao đổi thông tin với nhan, bao gồm dich vụ tao trang thông tin điểntir ed nhân, dién đàn (forton) trò chuyén (chat) trực huyền, chia sẽ âm thanh, hình ảnh và
các hình thức dich vụ tương tự khác “3 Trong do, những người tham gia mạng xã hôi được
goi là người ding mang xã hôi Như vậy, mạng xã hội chính là môi trường dé những người
đùng mang xã hội co thể kết nói, trao đổi, chia sé thông tin với nhau thông qua các địch vu
kế trên (diễn dan, trò chuyện trực tuyến, chia sẻ âm thanh, hình ảnh ) Ngày nay, với sự
phát trién mạnh mẽ của mang xã hôi thi mang xã hội chính là phương tiện để kết nói hang
tỷ người trên khấp thé giới Mai cá nhân đều có một hô sơ cá nhân riêng trên mỗi nền tảng
mang xã hội và chính mang xã hội là công cụ dé moi người ding mang xã hội có thé tim
kiếm ban bẻ, đối tác dựa trên thông tin cá nhân, hành vi trực tuyên, giới tính, tudi tác hoặccác lĩnh vực ma ho quan tâm như kinh doanh, mua bán.
* Đặc điểm của mang xã hội
Mang xã hội giống như một trang web mỡ với nhiều ứng dung khác nhau Trong đó,mang xã hội tao ra các ứng dung mở, các công cụ tương tác dé moi người tư tương tác và
tao dang tin sau đó lan truyền những thông tin đó Vi vậy, mang xã hội có những đặc điểm
sau:
Thứ nhất, mang xã hội có tính tương tác cao: Đặc điểm tương tác là mét đặc điểm nỗi
bật của mạng xã hội so với các loại hình website khác Ma người dùng đều có một hô sơ
cá nhân riêng cùng với việc mang xã hội cung cấp các công cụ cho phép moi người chia sẽ
thông tin và tương tác với như theo các hình thức như thể hiện cảm xúc, bình luân, chia sẻ,
trò chuyện khiến cho moi người dùng có thé tương tác qua lại với nhau ở bất kì đâu, và
với bat ky ai Đông thời, các trang mạng xã hội hiện nay còn thêm tính năng liên két các
tai khoản của các mang xã hội với nhau đề tang tính tương tác
Thứ hai, mang xã hội có tính lan truyền: Những thông tin trên mang x4 hội có téc độ
lan truyện rất nhanh chóng, đặc biệt với sự phát triển của các trang báo thì tóc dé lan truyện
càn lớn và độ plủ sóng rat cao Khi một thông tin được đăng tai lên mang xã hội, các thôngtin này sẽ được lan truyền, chia sé từ người nay sang người khác trong một khoảng thời
gan rat ngắn va với tốc đô rat nhenh chóng khién cho những thông tin đó chỉ trong một
thời gian rất ngắn da được rat nhiêu người tiếp cân được
Thứ ba, mang xã hội có tính cá nhân hoá: Người tham gia mang xã hội phải có tài
khoản riêng và hồ sơ riêng, được kết nói với các tài khoản cá nhân, tô chức khác khi tương
` Khoản 22 Điều 3 Nghi đạh 72/2013/NĐ-CP quy dinh về quản lý, cũng cap, sử chmg dich vụ tươmet và thông tnđiên tirtrin nung 75
Trang 23tác với nhau Đôi với mô: hô sơ cá nhân, méi người dùng sẽ tạo nên một phong cách cá
nihân của riêng họ, mdi tai khoản mang xã hội có thé khai thác triệt để các công cụ củamang xã hội để tạo nên tính riêng biệt của mình, các doanh nghiệp có thể tạo nên một tải
khoản mạng x4 hội dé thé hiện văn hoá doanh nghiệp riêng cũng nhw tạo tính đặc biệt vềhang hoá, dich vụ mà mình cung cấp đối với khách hang
Thứ tư, mang xã hội có nhiêu dang thức va tinh năng khác nhau: Mang xã hội có thé
được trang bị thêm nhiéu công cụ mới, có thể vận hành trên tất cả các nên tầng nhu maytính dé ban, máy tính xách tay, máy tính bang hay điện thoại thông minh Cùng với nhu
cầu ngày càng gia tăng của người ding mạng xã hội đang ngày cảng phát triển và hoàn
thiện các tính năng của mình nhằm dem lai những trải nghiệm tốt nhật của người dùng đối
Với mang xã hột đó, thé hién qua việc các trang mang xã hội luôn liên tục cập nhật các
phiên bản mới.
* Các loại mang xã hội phố biên hiện nay
Mang xã hội có thé được phân loại theo các hình thức sau đây":
+ Mạng xã hội về video như YouTube và TikTok: Youtube là mạng xã hội chuyên biệt các tính năng xoay quanh mục đích chia sẽ phím ảnh (video) Người dùng có những
tính năng riêng biệt dé xử lý video như thêm phụ dé, cất - ghép phim, chỉnh nhạc nền từ
do giúp người dùng dang tải những video có đầy đủ âm thanh, hình ảnh lên trên tai khoản.
cá nhân của minh TikTok là một ung dung video dạng ngắn, hiện nay TikT ok là ứng dung
pho biển nhật hiện nay khi cho phép người ding sáng tao, xem và chia sé các video ngắn
da đang các chủ thê khác nhau lên nên ting TikT ok V ới đặc điểm ngắn gọn, ứng dụng nayluận nay đang được giới trẻ ua chuộng và nhân được mức độ tương tác rất lớn
+ Mang xã hôi đa năng như Facebook: Facebook là trang mang xã hội rat phát triển
hiện nay, người ding có thể truy cập miễn phí Qua đó, người dùng có thể tham gia các
trang mang xã hôi theo khu vực, nơi làm việc, trường học và khu vực đã liên kết và giao
tiếp với người khác Moi người kết ban và gửi tin nhắn cho nheu, cập nhật hé sơ cá nhiên
của minh dé thông báo cho bạn bẻ biết về chúng Đây là kênh thông tin giúp moi người
gân nhau hơn thông qua tương tác.
+ Mang xã hội hình ảnh như Instagram: Instagram là mạng xã hội với tính năng đặc
trung là chia sẻ và chỉnh sửa hình anh Khi người sử dung chụp một tâm ảnh và muốn chia
sẽ lên Instagram, trang mang này sẽ xuất hiện tính năng chỉnh sửa bình ảnh với nhiêu công
cu cất, xoay, đổi mâu, ghép ảnh để bức ảnh được đăng tải trở nên đẹp hơn.
3 Nguyễn Thi Bắc (2018) “Hah vi sit đựng mang xã hột của sinh viên Trường Dea học H Dương” Học viền khoa
học xã hội - Viễn hin lầm khoa học xi hội Việt run,
16
Trang 24+ Mạng xã hội theo hình thức đăng các nội dung ngắn (miniblog) như Twitter: Twitter
là một nên tang mang xã hôi cho phép người dùng tao va chia sé các tin nhắn ngắn gợi là
“Tweet” Mỗi Tweet có giới han 280 kí tự cho phép người dùng chia sẽ suy nghĩ, thông
tin, hình ảnh hoặc video?
+ Mạng xã hội việc lam như LinkedIn Đây 14 mang xã hộ được thiết kê riêng cho
công đông các doanh nghiệp Khác với các mang xã hội khác nhur Zalo va Facebook đôitượng các mang nay hướng tới là tat cả mọi người không có su phân biệt Linkedin lại tập trung vào đôi tượng người sử dung là các doanh nghiệp nhằm kết nói những người có nhu cầu tìm việc và nhà tuyển dung, đây được xem là trang mang có những tính năng đáp ung
cho nhu câu của người xin việc va nha tuyển dung cao nhật
1.1.1.2 Người uỗi tiếng
Theo Fraser và Brown (2002) định nghĩa một nhân vật nổi trông (celebrity) là một cá
nhan được công chúng biết đến nhờ vào thành tích của họ trong các lĩnh vực Họ có thé lànhững nghệ s trong ngành giải trí dién viên, ca di, nhạc sĩ, hoặc không phải trong ngành
giãi trí: vân đồng viên thể thao, phóng viên, chính trị gia, doanh nhân
Theo Bui Ngọc Anh trong bai việt “Anh hướng của thông tin và người nổi tiếng trong
quyết đình mua sản phẩm cổng nghệ của giới trẻ”” cho rằng người nổi tiéng là người có
những nét nhận dang riêng biệt, là người của công chúng, được thừa nhận bởi một lượng
lớn nhóm người bao gồm các cá nhân cụ thé’
Như vậy, có thể hiệu Tigười nổi tiếng là những người được biết đến rộng rãi boi công
ching họ có thé là những ngôi sao điện ảnh ca nhạc hay thé thao và thậm chi là nhữngngười có ảnh hưởng lớn trên các kênh truyền thông xã héi, các trang mang xã héi Họ làngười được công đồng công nhân và có khả năng tao ra xu hướng cộng đồng qua dé ảnh
hưởng đến hành vi của xã hội Vi vậy khi nói dén người nỗi tiếng thì hau hết moi ngườiđầu biết dén, đông thời ho cũng là người được truyền thông hay báo chí quan tâm đến hoạt
động, trang thái của họ Hiện nay, việc trở nên nôi tiéng của một cá nhân không còn quá
khó thậm chí co thé là nói là dé dang vì sự phát triển của internet nói chung và mang x4
hôi nói riêng, họ tân dụng sự phố biển của mang xã hoi để được nhiều người biết đến Đã
có nhiêu hiện tượng mang trở được nhiều người biết đến chỉ sau thời gian rat ngắn dù tainang không quá nổi bật va lam dung sự nỗi tiéng đó để thực hiện những hành vi di ngược
\s:/&©: bile contm-tuuc &vy#ter- ÌA-; ,truy cập ngày 02/01/2024
nen ents Thuy Vy (2015) “ "Tác động của việc sử chmg người nỗi tiếng trong quảng cáo điển thái
độ của người tiều đừng” „tap du Kin tỉ va Phát triển so 2 215/2015,tr74 77
* Bài Ngoc Tuân Anh (2022) “Anh hưởng của thông th vi người nói tiếng tong quyệt dish uma sẵn phẩm công nghệ
của giớitrể"” Tap chỉ khoa học đại học mở thành pho Ho Chi Minh, tr 91.
17
Trang 25với thuận phong my tục gây ảnh hưởng đền xã hội Do là một van nan gây nhiéu ảnh hưởngxâu đến xã hội và đặc biệt là trên không gian mang xã hội.
Hiện nay, người nỗi tiếng được chia làm ba nhóm gồm KOL (Key Opinion Leade),
KOC (Key Opinion Consumer) và Influencer:
- KOL (ey Opinion Leader): La những người co chuyên môn cao trong một lính
vực nào đó, có uy tín và tâm ảnh hưởng rộng Ho chủ yêu hoạt động trong các sự kiệnngoài đời hay trên sóng truyền hình, báo đài và đôi khi là cả trên mạng xã hội
- KOC (Key Opinion Consumer): Là những người tiêu dùng thông thường, có kính
ngluém sử dụng sẵn phẩm và dịch vụ, và chia sẽ những đánh giá trung thực và chỉ tiết Họ
có thé là các blogger, viogger, reviewer, Nên tảng hoạt động chủ yêu của họ là các trang
web, mạng xã hội, blog,
~ Influencer: Là những người có lượng theo dõi lớn trên mạng xã hội, có khả năng tao
ra xu hướng và thu hút sự chú ý của công chúng Nên tảng hoạt động chủ yêu của họ làYouTube, TikTok, Instagram và đôi khi là một số sự kiện offline có liên quan khác
Trong bài biết nay, người nội tiếng được nói chung cả ba nhóm đôi tương này
1.1.2 Khái niệm hoat động quang cáo trên mang xã hội cha người nỗi tiếng
Theo từ điển tiếng Việt, “Quảng cáo là sự trình bày đề giới thiêu rộng rãi cho nhiềungười biết đến nhằm tranh thi: được nhiều khách hàng ”? Quảng cáo là hoạt đông tuyên
truyền, giới thiêu hang hoá, dich vụ nhằm tạo sự hấp dan và kích thích người mua đề đây
mạnh việc bán hang hoá và thực hiên dich vu Đây là hoạt động truyền thông phi trực tiếpgiữa người với người mà trong đó người muốn truyền thông phải trả tiên cho các phươngtiên truyền thông đại chúng dé đưa thông tin đền thuyết phục hay tác đông dén người nhân
thông ta
Dưới góc đô ngôn ngữ học, quảng cáo có nghiia là thông báo thông tin một cách rộng
tãiÊ Việc giới thiệu rộng rai thông tin với dich dé nhiéu người biết đến đổi tượng mà minh
đang nhắc đên Quảng cáo là một nhu cau tất yêu trong hoạt đông kinh doanh khi có thể
quảng bá được sản phẩm, dich vụ cũng như thượng hiéu của doanh nghiệp
Dưới góc độ kinh tế, quảng cáo là hình thức truyền thông trả trên dùng dé thuyết phuc
hoặc tác động người nhận thông tin (người xem, người đọc, người nghe) nhằm thay đổi
nhận thức hoặc hành đông của đôi tượng Đây là cách thức các doanh nghiệp cung cấp cho
* Từ điển Ting Việt, Https:/tadien comvit-vit/dktionaryánglua-cua-tu-gu%El%BA% A3ng%20c% C3% Alo,
truy cập ngày 01/03/2024
” Giáo tràn Luật throng mai I, Trường Đai học Luật Ha Nội (2020), NXB Công ãn nhân din.
18
Trang 26khách hàng những thông tin cần thiết về hang hoá, sản phẩm, địch vụ của minh thông qua
các phương tiện thông tin đại chúng Như vậy có thé thay, dưới góc đô kinh tế, quảng cáo1a hoạt động xúc tiền thương mại, quảng cáo mà nổi dung hướng đến số đông công chúng
và trở thành công cụ đề những nhà kinh doanh giới thiệu hàng hoá, dịch vụ của mình đếncảng nhiều người tiêu ding can tốt nhằm tăng doanh thu, lợi nhuận cho doanh nghiệpÌ0,Dưới góc độ này, mục dich chủ yêu ma các doanh nghiệp hướng đến là nhằm tăng doanh:
thu, lợi nhuận.
Dưới góc độ pháp lý, quảng cáo được đề cập trong các từ điển luật học và các văn
bản pháp luật Trong từ điền Black’s Law định nghĩa “Quảng cáo là việc khuyến cáo,
thông bao, đề ngìi, giới thiéu hay đưa ra thông tin đề gây sự chú ý của công ching bằng
bắt l một phương tiện nào nhut bằng miệng hay bằng văn bản hoặc áp phich do người
bản thực hiện bằng bắt ki cách nào dé đáp ứng yêu câu kinh doanh, không bi giới han bởi
số lượng lời nói và diroc in trên bán hoặc các ẳnphẩm khác, hoặc trên radio, tuyển hình
hoặc những hình thức truyền tải thông tin như tờ rơi, đấu hiệu câtlo hay thư từ haynhững nhãn hiệu dinh kèm “11
Con tại Việt Nam, khái niêm về quảng cáo cũng được dé cập trong một số văn bên
pháp luật khác nhau, cụ thể nue
+ Luật Quảng cáo 2012 định ngiĩa: “Quang cáo là việc sit ding các phương tiên
nhằm giới thiệu đến công ching sản phẩm, hàng héa dich vụ có mục dich sinh lợi; sản
phẩm, dich vu không có muc dich sinh lot; tổ chức, cá nhân lạnh doanh sản phẩm, hàng
hod dich vụ được giới thiệu, trừ tin thời sự; chính sách xã hội; thông tin cá nhân "12, Dinh
ngliia nay đã thé hiện nhận thức 16 rang hơn về hoạt đông quảng cáo, so với dinh nghia ma
Pháp lệnh Quảng cáo 2001 đưa ra, “Quảng cáo la giới thiệu đến người tiên ding về hoat
đồng kính doanh, hàng hoá dich vụ bao gồm dich vụ có nhạc dich sinh lời va địch vu
không có muc dich sinh lời “l3 Theo định nghĩa “ quảng cáo” của Luật quảng cáo năm 2012, định ngiữa chi chung quảng cáo là hoạt động giới thiêu, bao gồm cả hoạt động có muc dich sinh lời và hoạt động không có mục đích sinh lời.
+ Trong khi đó, Luật Thương mai 2005 chỉ điều chỉnh hoạt động quảng cáo với tưcách là hoạt động xúc tiên thương mai: “Quảng cáo thương mại là hoạt đồng xúc tiễn
thương mại của thương nhân dé giới thiệu với khách hàng về hoạt động lánh doanh hàng
!9 Nguyễn Thị Dan Phương (2020) “Pháp huit về dich vụ quảng cáo throng mai trực tuyến trên mạng tent ở Việt
Nam luền này”,
`! Brym A Gamer, Black’s Layy Dictionary, Sth edition.
© Khoản 1 Điều 2 Luật quảng cáo 2012 É 2
' Khoản 1 Điều ‡ Pháp lành của Uy ban tưrờng và Quốc hội số 39/200 /PL/UBTV QH10 ngày 16 tháng 11 nim 2001
ve quảng cáo.
19
Trang 27hod dich vụ của mình "5 Khái miệm này cho thay quảng cáo không chi là là giới thiệuthông tin về hoạt đông kinh doanh, hang hóa đến các đối tượng khách hang ma còn cho
thay muc dich của hoạt đông này nhằm xúc tiễn hoạt động thương mai hay nói cách khác
là thúc day hoạt động kinh doanh của các chủ thê vì mục tiêu lợi nhuận, cho thay đượcđúng bản chat của thương mai
Dựa trên khái niém nay có thé hiểu quảng cáo trên mang xã hội là việc tô chức, cá
nhân thực hién ga thiệu, quảng bá những sản phẩm, hàng hoá, địch vụ mà mình đang bán hoặc muén bán đến người tiếp nhan quảng cáo thông qua niên tang mạng xã hội Hoạt đông
quảng cáo này có thê có hoặc không vì mục đích sinh lời.
Vì vậy có thé hiểu hoạt động quảng cáo trên mạng xã hội của người nỗi tiếng là một
hoạt động mang tính thương mai, có mục dich sinh lợi, trong đó những người được công
chứng biết đến thông qua lĩnh vue hoat động của họ hoặc người có sức ảnh hưởng đến xã
hội thông qua viée có lượng người theo đối lớn trên mang xã hội thực hiện việc sử ding
mang xã hội làm phương tiện dé thực hiên giới thiệu chia sẽ về hàng hoá, dich vụ đến
người dimg mang xã hội
1.1.3 Đặc điêm pháp lý hoạt động quảng cáo trêu mang xã hội của ugttời nôi tiếng
Di với hoạt động quảng cáo trên mang xã hôi của người nổi tiéng vừa mang những
đặc điểm chung của hoạt động quảng cáo trên mang xã hội nhung cũng mang những đặc
điểm của riêng hình thức quảng cáo này:
quảng cáo trên mạng xã hội của người nổi tiéng Thông thường, người quảng cáo là những
chủ thể kinh doanh có niu cầu quảng cáo bản thân hoặc hàng hoá, dich vụ kinh doanh Ho
tiên hành kí két hop đông dich vu quảng cáo với người nổi tiếng dé quảng cáo cho hànghoá, dich vụ của họ Hai bên thực hiện theo các quyên và ngiữa vụ theo hợp dong dịch vụ
quảng cáo mà trong đó người nổi tiếng sẽ là người trực tiếp đăng tải các bai viết, video
quảng cáo sản phẩm lên chính tai khoản mạng xã hội cá nhân của ho thông qua các hình
'* Điều 102 Luật thương mại năm 2005
Trang 28thức giới thiêu, review và tận dung sức ảnh hưởng của người nổi tiếng để quảng bá, giới
dung dich vụ quảng cáo V ăn phòng đại điện của thương nhân trong trường hop được
thương nhân uỷ quyền và thương nhân trước ngoài không có quyền tư mình thực tiện quảng
cáo mà cân thuê thương nhân kinh doanh dich vụ quảng cáo thương mại Việt Nam thựchiện Đối với đề tài khoá luận này, người quảng cáo đang thực hiện quyền sử dụng dịch vụquảng cáo, sử dung người nôi tiếng dé thực hiện hoạt đông quảng cáo hang hoá, dich vụ
của họ thông qua hợp đông dịch vụ.
Thứ hai, người chuyên tải sản phẩm quảng cáo Đối với hoạt đông quảng cáo trên
mang xã hội của người nỗi tiéng thì những cá nhân người chuyén tải sin phẩm quảng cáo
là những cá nhân được liệt ké tại phân 1 1.1.2 bao gầm KOL, KOC, Influencer Những cá
nihân được xác định là người nội tiéng va được thuê làm người chuyên tải sản phẩm quảngcáo can đáp ứng những tiêu chí sau: là những nghệ si lâu năm quen mat đổi với người dân
trong nhiêu năm trong các inh vực nghệ thuật như dién viên, ca sĩ, hoặc những cá nhiên
có lượng người theo dõi lớn trên mang xã hội, được nhiều người biết đền bang cách xây
dựng các nội dung trên các nên tầng mang xã hội theo từng lĩnh vực nhat định như âm thực,
thời trang, đời sóng Trong các quảng cáo trên mang xã hội thi họ là người mặc, treo,
gan, dan các sản phẩm mà họ đang quảng cáo trên người đề thực hiện quảng cáo Hiện nay,
đối với các quảng cáo được phát hành trên mạng xã hội, người nổi tiéng dong vai tro trong
việc giới thiệu, dua re những công dung, chức năng đối với hang hoá, dich vụ, thậm chi
dua ra những trải nghiệm cá nhân khi sử dụng hàng hoá, địch vụ Đối với người chuyển tai
sẵn phẩm quảng cáo trên mang xã hôi, mục đích của ho là thu lợi nhuận từ việc sử dung
Bình ảnh, sức ảnh hưởng của bản thân dé quảng cáo hàng hoá, dịch vụ thông qua hợp đôngdịch vu Hoạt động quảng cáo này có đặc trung 1a sử dung sức ảnh hưởng để quảng bá
hang hoá, dich vụ vì vậy người chuyên tải sản phẩm quảng cáo là người nôi tiéng cân đápứng những yêu cầu mà người quảng cáo hay nói cách khác là nhấn hàng đưa ra Trong đó,
mt trong số những tiêu chí ma các nhãn hàng lua chọn chính là độ “hot” (là sự nổi tiếng,
'S Khoản 1 Điều 102 Luật thương mai năm 2005.
21
Trang 29sức ảnh hưởng) của người nổi tiếng đôi với cộng đồng trong thời gian phát hành quảng cáo Ngoài ra, người nổi tiếng cũng can đáp ứng về su phù hợp giữa ngành, nghệ của họ
đang hoạt động, linh vực hiểu biết của ho đối với hang hoá, dich vụ mà họ quảng cáo Hiện
nay, trong các quảng cáo trên mang xã hội, với vai trò của là người chuyên tải sản phẩmquảng cáo, họ thường là nhân vật duy nhất xuất liên trong quãng cáo cùng với sản phẩm,
vì vậy những lời nói, cử chỉ, hành động của họ sẽ quyết định rất lớn đối với quyết định mua
hang của người tiêu dùng điều đó cho thay được sư quan trong của người chuyên tải sản phẩm quảng cáo đôi với các quảng cáo trên mạng xã hội.
Thứ ba người phát hành quảng cáo Hiện nay, đối với những quảng cáo trên mang
xã hội của người nổi tiếng đa sô được người nôi tiếng tự phát hành trên chính tài khoản mang xã hôi cá nhân của chính ho Người nổi tiéng sẽ đăng tải các bài việt quảng cáo,
video quảng cáo lên chính các tài khoản mang xã hội của họ, đây chính là đắc điểm khác
biệt của hình thức quảng cáo nảy so với các hình thức quảng cáo khác vì người chuyên tải
sẵn phẩm quảng cáo cũng chính là người phát hành quảng cáo V oi việc người nổi tiếng tự
phát hành trên chính tài khoản mang cá nhân sé đạt được mục dich của hình thức quảng
cáo này chính 1a diva vào sức ảnh hưởng, cura vào tập người theo dõi của người nỗi tiếng
để quảng cáo cho các đối tượng đó
Tuy nhiên, các nên tảng mạng x4 hôi không phải tải sẵn thuộc sở hữu riêng của ngườinổi tiếng ma mạng xã hội là một môi trường trung gian có công ty chủ quản chủ yêu tại
nước ngoài Đây là môi trường do ma mai tô chức, cá nhân sẽ có một tài khoản cá nhén
riêng tại nên tảng mang xã hội này Vi vậy mang xã hội cũng như chủ sở hữu nền tảng
mang xã hội đóng vai trò quang trong đối với người phát hành quảng cáo Hiện nay có thể
kể tên các chủ sở hữu nên tảng meng xã hôi sau: Meta (chủ sử hữu mạng xã hội Facebook,
Messenger, Whatsapp và Instagram), X Corp (chủ sở hữu mang xã hội Tweeter), Google
(chủ sở hữu mạng xã hội Y ouTube), Có thé thay, các chủ sở hữu các nên tang mang xã
hội hiện nay trên thé giới đều có công ty chủ quản ngoài lãnh thé Viet Nam, các công ty
nay đều có vai trỏ, trách nhiệm trong việc kiểm duyét các nội dung đước đăng tai trên mang
xã hội Trong đó, thực hiện việc ngắn chăn, hạn chế các nội dung phản cam, có tính phânbiệt sắc tộc, tôn giáo, cũng như có trách rửiệm đưa ra những khuyên nghị cho người
dùng mang xã hội về nội dung quảng cáo (trước khi các quảng cáo được phát cên có các
khuyến nghị hiển thị quảng cáo) giúp người ding mang xã hội có nhũng cân nhac về việclua chọn xem hoặc không xem các quảng cáo xuất hiện trên mang xã hội
Thứ tự người tiếp nhận quảng cáo Người tiệp nhân quảng cáo đối với hình thức
quảng cáo trên mang xã hột chính là lượng người theo déi (follow) tài khoản cá nhân của
22
Trang 30người nỗi tiéng hay cũng chính là những người sử dung các trang mạng xã hội mà người
nổi tiếng đăng tải nội dung quảng cáo Người tiép nhận quảng cáo sé được quảng thu độngkhi truy cập vào mang xã hội Đối với người tiếp nhận quảng cáo là người theo đối tai
khoản mạng xã hội cá nhén của người nôi tiếng sẽ là nhóm người tiép nhận dé bi tác độngđến hành vĩ mua sắm nhật vì tâm lý người tiêu dùng thường có xu hướng sử dụng hànghoá, dich vụ theo người nổi tiếng, Đây chính là li do khién hình thức quảng cáo này trở niên
thịnh hành và phát triển trong thời điểm biên tại
* FŠ phương tiên
Phương tiện quảng cáo trong hoạt động quảng cáo trên mang xã hội của người nổi
trống chính là các trang mang xã hội Các trang mang x4 hôi mà người nổi tiếng thường
xuyên sử dung dé thực hiện hoạt động quảng cáo là: Facebook, Instagram, YouTube,
TikTok Day là những trang mang xã hội có su phát triển và phổ biên nhất hiện nay vì
vậy khả năng tiếp cân với người tiệp nhận quảng cáo cũng cao hơn từ đó gớp phân làmtăng độ phủ sóng của hàng hoá, dich vụ cân quảng cáo, đáp ứng yêu cau của người quảng
cáo.
* Vễ mục đích thực hiện
Các quảng cáo được phát hành đều vi mục đích lợi nhuan — thường quảng cáo cho
các hàng hoá, dịch vụ nhất định cho các doanh nghiệp, thương liệu Từ đó dem đến lợi ích
cho cả người quảng cáo và người chuyên tải sản phẩm quảng cáo là người nổi tiếng Đôi với người quảng, mục đích trực tiép của quảng cáo là giới thiệu về hàng hoá, sẵn phẩm đề
xúc tiên thương mai, đáp ting nlu câu cạnh tranh và mục tiêu lợi nhuận của người quảng
cáo, từ đó co thé thu hút khách hàng cũng như tăng độ nhân điện thương hiệu cho người
quảng cáo, dem lại nguôn thu lớn cho doanh nghiệp, Đối với người nội tiếng, hoạt động
quảng cáo đặc biệt đối với quảng cáo trên mang xã hội gúp dem lại nguôn thu nhập lon
cũng như giúp quảng bá hình ảnh ban thân trên các nên tảng mạng xã hội, khẳng định vị
thê cá nhân trong lòng công chúng
* Các cách thức quảng cáo trên mang xã hỗi của người nổi tiếng
Đổi với người nổi tiếng, khí tham gia vào hoạt động quảng cáo trên mang xã hội họ
có vai trò là người chuyên tai sẵn phẩm quảng cáo và có các hình thức khác nhau để thực
hién hoạt đông này:
Thứ nhất, đăng tai các bai đăng quảng cáo trên mang xã hôi và dẫn link dén những
trang web bán hàng, cung cấp địch vụ: Đây là hoạt đông quảng cáo ma thường những người
nổi tiéng thực hiện đăng tải bài việt lên trang mạng xã hội cá nhân dé chia sẻ về trai nghiệm
23
Trang 31sử dung sẵn phẩm, dich vụ và đưa ra những đánh giá, bình luận đến sản phẩm đó nhằm.mục đích quảng cáo, giới thiệu hang hoá, sản phẩm đó đến người dùng mang xã hội vàngười tiêu ding Đối với hình thức quảng cáo này, phương thức truyền tải thông tin thường
là qua chữ việt và hình ảnh, trong bài việt những công dụng thành phân, xuất xứ cũng
sẽ được đề cập Đây là hình thức quảng cáo khá phổ biến hiên nay với đặc điểm người nỗi
trông sẽ đăng một bai quảng cáo lên trạng mạng xã hôi cá nhân với nội dung đảm bảo được
những yêu câu nhật định của nhãn hàng như tên sản phẩm, tên thương hiệu, slogan của
thương hiệu, công dụng xuất xứ, và trải nghiệm sử dụng của chính người nỗi tiếng Di
kèm đó chính là bình ảnh của người nối tiéng chụp cùng với sin phẩm Một ví dụ của hìnhthức quảng cáo nay là vào ngày 29/12/2023 Trân Thành quảng cáo ca phê sữa BOSS trêntrang fanpage chính thức của tại Facebook, trong bài việt Trân Thành tập trung nêu cảm
nhận cá nhan đối với sản và thé hiện được Slogan của sản phẩm đó, dong thời Tran Thành
cũng đăng tải hình ảnh của chính anh cùng với sin phẩm anh đang quảng cáo
Thứ hai, phát hành các video quảng cáo trên mạng xã hội Cũng giống với hình thức
quảng cáo thông qua việc đăng các bai viết lên trang cá nhân mang xã hội là việc ngườinổi tiếng chia sẻ cém nhận cá nhân về trai nghiệm sử dụng sản pham, chia sẽ công dụng,
xuất xứ hàng hoá nhằm quảng cáo sản phẩm Tuy nhiên, với hình thức phát hành các videoquảng cáo trên mạng xã hội sẽ được người nổi tiéng truyện tải thông qua hình ảnh và âm
thanh Ho sẽ trực tiếp chia sé những nội dung trên bằng chính lời nói của họ V ởi hình thức
nay có thể khá linh đông về nơi đăng tải, tuy thuộc vào thoả thuận giữa người nỗi tiếng và
nhấn hàng ho có thé đăng tai những video trên tại trang cá nhân meng xã hôi hoặc trên
fanpage chính thức của doanh nghiệp, ca nhân quảng cáo.
di đại điện trong chién dich quảng cáo của nhà quảng cáo Đối với hình
ng sẽ là người đại điện cho nhấn hàng trong môt quảng thời gian dé
quảng bá sản phẩm, họ xuất hién trong các clip quảng cáo của nhà quảng cáo dé quảng bá
sản phẩm thông qua các hình thức nhu mặc, cầm nam, Người nỗi tiếng đóng vai trò là
các điễn viên, đọc lời thoại theo kich bản việt sẵn của nhà quảng cáo Họ có thể không cân
chia sẽ những trải nghiêm của họ đối với hàng hoá, dich vụ tuy nhiên hình anh của họ sẽ
gắn liên với sản phan trong các hình thức quảng cáo trên mang xã hội Một trong những
quảng cáo xuất hiện thời gian gan đây trên tat cả các nên tảng mang xã hội là hình ảnh nữa
diễn viên Ninh Dương Lan Ngọc là người chuyên tai sản phẩm quảng cáo cho sản phẩm
nước xã vải Comfort, cô xuất hiện với vai trò là một điễn viên thực hiện điển và đọc lời
thoại theo kịch bản đã có sén của người quảng cáo
1.1.4 Phan loại hoạt động quang cáo trêu mang xã hội cha ngirời nỗi tiếng
24
Trang 32Hoạt động quảng cáo trên mang xã hội của người nỗi tiéng có thé tiên hành phân loại
theo các căn cứ sau:
- Căn cứ theo cách thức hợp tác giữa người nôi tiếng và người quảng cáo có thé chiaquảng cáo thông qua mang xã hội của người nỗi tiéng thành hai dang là quảng cáo thông
qua nhận Booking và quảng cáo thông qua Affiliate Đối với quảng cáo qua Booking đây
được biểu là hình thức người quảng cáo đặt hàng người nổi tiéng thực hiện một video/ bài
việt quảng cáo về hang hoá, dich vụ theo yêu câu, thủ lao sẽ nhận được sau khi hoàn thành.
video/ bai viết quảng cáo và đạt theo yêu cầu của người quảng cáo Đốt với hình thức quảng
cáo qua Affiliate, đây là bình thức quảng cáo có sự tham gia của người nổi tiếng cũng niur
sản thương mại điện tử, trong đó người nỗi tiếng sẽ thực biện việc quảng bá, giới thiêu
hang hoá dich vụ trên mang xã hội cũng như có gắn đường link dén sản thương mai điện
tử cho người mua trên tai khoản cá nhân của họ Người nỗi tiếng sẽ nhận được tiền hoa
hông thông qua các lân mua hàng thành công của người tiêu ding thông qua link ho đá gắn
sẵn Cothé thay hai hình thức nay có sự khác biệt về cách nhận thù lao, quy trình của người
nổi ông khi thực hiện hoạt đông quảng cáo trên mang xã hội cũng như cho thay được nlyu
cầu của người quảng cáo Khi người quảng cáo có nhu cầu tăng độ nhận diện hàng hoá,dich vụ và thương hiệu thì sử dụng hình thức quảng cáo thông qua Booking vì sẽ đạt được
mục tiêu giới thiệu quảng bá rộng rãi dén nhiéu người, còn nêu người quảng cáo cho nhu
cầu tăng doanh thu thì có thé sử dung hình thức quảng cáo thông qua Affiliate, vì hình thức
nay có sư liên kết với san thương mại điện tử, thúc đây nhu cầu mua sắm của người tiêu
din.
- Căn cứ theo các loại hình quảng cáo thi hoạt động quảng cáo của người nổi tiếng
trên mạng xã hôi được chia thành quảng cáo thông qua bai việt trên mạng xã hội và quảngcáo thông qua video trên mạng xã hội Đối với quảng cáo thông qua bài viết được thé biện
qua việc người nổi tiéng đăng bai viết trên các trang mạng xã hội, hình thức quảng cáo là
chữ viết — có chưa những nội dung giới thiệu về hang hoá, dich vụ Đối với quảng cáo
thông qua video, là việc người nổi tiếng đăng tải các video có sự xuất hiện của họ để quảng
cáo sản pham hàng hoá, hình thức quảng cáo là tiêng nói, mau sắc, ánh sáng, hình ảnh, amthanh dé truyền đạt nội dung quảng cáo trong video
1.1.5 Phim biệt hoạt động quảng cáo trêu mang xã hội cha người ndi tiếng vớihoạt động quang cáo truyều thong
Quảng cáo truyền thông là các hình thức quảng cáo không sử dụng manh máy tính,
ma thực hiện thông qua các hình thức rửtư quảng cáo trực tiép tại địa điểm bán, cung ứng
25
Trang 33hàng hoá, sản phẩm, thông qua phát tờ rơi, phương tiên báo chí hay trên truyềnhình Quảng cáo truyền thông đã hình thành và phát trién từ lâu va được xây dung nhiêu
van bản quy phâm pháp luật điều hình hoạt đông quảng cáo truyền thống
Trái ngược với quảng cáo truyền thông thi hoạt động quảng cáo trên mạng xã hội của
người nỗi tiếng mới chỉ xuét hiện và phát triển trong vai năm trở lại đây Voi sự phát triển
được coi là bùng nỗ của mang xã hội trong nhiều năm trở lại đây cùng với sức ảnh hưởng của ngời nổi éng ma khién hoạt động quảng cáo nay đang ngày cảng phát triển và có những sự biên đôi nhanh chóng.
Dé thay rõ được sự khác biệt của hoạt động quảng cáo trên mạng xã hội của người
nổi tiếng và hoạt động quảng cáo truyền thông tác giả tiên hành phan tiệt hoạt đông quảng cáo trên mạng xã hội của người nổi tiếng với các hoạt động quảng cáo truyền thông như
sau:
1.1.5.1 Phân biệt hoat động quảng cáo trêu mang xã hội cha ugười ndi tiếng với
hoạt động quang cáo trêu truyều hình
Theo Trân Phương Anh (2018) “Pháp luật về quang cáo và thực tiễn thi hành tronglĩnh vực truyền hình ở Viét Nam“ Luận văn thạc & Luật học Tr.17 thi quảng cáo trên
truyền hình là “một phương pháp truyền tin từ người thuê quảng cáo qua phương tiễn
truyền hình đến nhiều người ” Quảng cáo trên truyền hình là hình thức quảng cáo truyền
thống đã xuat hién từ lâu và van phát triển cho tới hién nay
Quảng cáo trên truyền hình vẫn phát triển manh mé cho tới hién nay vi độ phủ sóngcáo của các chương trình truyện hình, các kênh truyền hình đặc biệt là các kênh truyền hình
quốc gia Quảng cáo trên truyền hình có những đặc điểm riêng như Xuất hiện từ lâu đời,
được sử dung rộng rãi từ trước đến nay Đông thời, với sự xuất hiện lâu đời đã khiến chohoạt động quảng cáo nay được phủ sóng rông rai, xuất hién trên nhiéu nước trên thê giới,
từ thành thị đến nông thôn, từ đất liên dén miễn biển, miễn nơi nào có sự xuất hiện của vôtuyên thi mai người sẽ được tiép cận với loại hình quảng cáo này Ngoài ra, loại hình quảngcáo này không bị ảnh hưởng quá nhiều bởi inernet, khi không có internet thi khi người tiêudùng theo dối các chương trình truyền hình đều có thể tiép cân được với quảng cáo trên
truyền hình Đặc biệt, loại hình quảng cáo trên truyền hình bị giới hạn về thời lượng quảng
cáo và chịu những điêu kiện nghiêm ngặt khi quảng cáo trên kênh truyền hình Tại mỗi
quốc gia khác nhau sẽ có những quy định khác nhau về thời lượng phát sóng quảng cáo
cũng như thời gian phát sóng,
Trang 34Khác với quảng cáo trên truyền hình, quảng cáo trên mạng xã hội của người nỗi tiếngkhông có nhiều điều kiện và quy dinh khất khe Đồi với hoạt động quảng cáo trên mang xã
hôi, đây 1a loi hình quảng cáo mới mẻ, ra đời và phát triển khi có internet và mang x4 hội
và mới chỉ thực sự bùng nô trong vai năm trở lại đây khi mạng xã hội được nhiéu ngườitiếp cân và tham gia sử dụng Đồng thời, loại hình quảng cáo này chịu sự chỉ phối củainternet, người dùng chỉ có thé tiếp cận khi sử dung mang internet và mang xã hội Ngoài
ra, đây là loại hình quảng cáo không bị giới han về thời lượng, được phát hành với thời
lượng tuy thuộc vào nu câu của người phát hành, đó có thê là bai viết dai vai nghìn từ
hoặc một video quảng cáo đài dén vài pluit hoàn toàn tuỷ thuộc vào nhu cầu của nhà phát
hành Sở di không co sự giới han là vì hoạt đông quảng cáo trên mạng xã hội nói chung và
quảng cáo của người nội tiéng nói riêng thực chất là việc người nói tiếng đăng tải các bàiviệt, trang thái của họ lên mang xã hội và điệu đó không bị giới hạn về thời lương hay dung
lượng theo quy đính của pháp luật
1.1.5.2 Phau biệt hoạt độug quang cáo trên mang xã hội cha người nỗi tiếng với hoạt động quảng cáo trêu man hình chunyén quang cáo ngoài trời, biển hiện, bang quảng
cáo độc lập hoặc gan với công trinh xây đựng
Di với quảng cáo trên man hình chuyên quảng cáo ngoài trời, biển hiệu, bang quảng
cáo độc lập hoặc gắn với công trình xây dưng thì hoạt động quảng cáo can có sự phối hợp
từ nhiều bô, ban, ngành Ví dụ: Bộ giao thông van tai và các bộ liên quan hướng dan dia
phương quy hoạch quảng cáo ngoài trời theo quy chuẩn kĩ thuật do Bộ xây dung ban hành,
hoạt động quảng cáo ngoài rời cũng cân tuân theo các quy định của Bộ giao thông vận tải
vệ Bộ xây dựng Ngoài ra, đối với việc xây đựng công trình quảng cáo ngoài trời cần phảithực hiện theo trình tự thủ tục chặt chế theo quy đính pháp luật, để được xây dựng côngtrình quảng cáo chủ thê quảng cáo cân phai nộp hô sơ đề nghị cap phép xây dung được quy
định tại Khoản 3 Điêu 31 Luật quãng cáo năm 2012 Như vay có thé thay, so với các hình
thức quảng cáo khác, quảng cáo trên man hình chuyên quảng cáo ngoài trời, biên hiệu,
bang quảng cáo độc lap hoặc gin với công trình xây dung thì quy trình va thủ tục xin phép
phức tap và điều kiện của hoạt động quảng cáo nay cing chặt chế hơn Đồng thời, so với
các hình thức quảng cáo khác, đây là hình thức quảng cáo có dia điểm quảng cáo khá đặc
biệt khi được quảng cáo ngoài trời, tại các biên liệu, bang quảng cáo, dan dén việc quảng
cáo được tiếp cận chỉ khi người tiêu đùng có mặt tại địa điểm nhật định tại nơi có man hình quảng cáo, biển quảng cáo.
Khác với hình thức quảng trên man hành chuyên quảng cáo ngoài trời, biển hiệu, bảngquảng cáo déc lap hoặc gắn với công trình xây dung thì hình thức quảng cáo trên mạng xã
27
Trang 35hội có thủ tục đơn giản hon và không cân xin phép ma chỉ cân đảm bảo các quy định củaLuật quảng cáo va quảng cáo trên mang Internet Đối với việc người quảng cáo đăng bai
quảng cáo trên tải khoản mang xã hội cá nhân không cần xin phép co quan nhà nude có
thâm quyên, chỉ cân đảm bảo quảng cáo đó phát hành dam bảo các tiêu chuân, quy đínhtrong Luật quảng cáo Đông thời, khác với hình thức quan cáo ngoài trời, hình thức quảngcáo trên mang xã hội của người nỗi tiếng không bị giới hạn về dia điểm tiếp cận, bat cứ
dau người ding mang xã hôi có internet và truy cập vào mạng x4 hôi đều có thể thây được
nhiing nội dung quảng cáo.
1.1.5.3 Phan biệt hoat động quảng cáo trêu mang xã hội cha ugười ndi tiếng với
hoạt động quãng cáo trêu bdo chi
Quảng cáo trên báo chí được hiểu là việc các tô chức, cá nhân quảng cáo hàng hoá,
sẵn phẩm của mình thông qua các an phẩm báo chí ở dạng báo in, bái nói hoặc báo điện
tử Quảng cáo báo chí là một trong những hình thức quảng cáo lâu đời và phô biên nhậtgiúp tiép cân một số lương lớn người tiếp nhận quảng cao”
Quảng cáo trên báo chí là loại hình quảng cáo đã xuất hién từ lâu và vẫn còn phát
triển cho dé thời điểm hiện tai Cũng giống như quảng cáo trên truyền hình, đây cũng là
hinh thức quảng cáo xuất hiện khá lâu đời vì báo viết, báo nói đã xuất hiện từ rất lâu trên
thé giới và tại Việt Nam Quảng cáo trên báo chí đặc biệt là báo nói bi giới hạn về thời
lượng phát quảng cáo, đổi với báo in sé bị giới hạn điện tích quảng cáo trên một an pham
báo Đối với quảng cáo trên báo chi can dim bảo những nguyên tắc va điều kiện nhat địnhtheo Luật quảng cáo, nội dung quảng cáo không được lẫn vào nội dung tin trên báo, cân có
dâu hiệu phân biệt quảng cáo và các nội dung khác Đối với hình thức bảo nói, báo hình,
việc quảng cáo trên kênh, chương trình chuyên quảng cáo cân có gây phép của cơ quan
quan lý nhà nước về báo chí Từ do có thé thay được hoat đông quảng cáo trên báo chíđược quy đính chat chế về diện tích cũng như thời lượng phát sóng, cân tuân thủ các quy
đính, điều kiện theo quy định của Luật quảng cáo
Tuy nhiên, đối với quảng cáo trên mạng xã hội của người nổi ng không có sự giới hen về thời lượng cũng như điện tích quảng cáo trên tài khoản cá nhân của người nổi tiếng Các tài khoản mang xã hôi cá nhân của người nổi tiéng cũng không có những cơ chế kiểm
soát nhật định đối với hoạt động quảng cáo Từ đó cho thay được thủ tục, trình tự quảngcáo trên mạng x4 hội của người nôi tiêng khá dé dàng
'* hftos:/(Grangcaongoaitroi conb/coang-cao-tren:bao-chu/,tray cập ngày 27/01/2024.
28
Trang 36Như vay, có thé thay, so với các hình thức quảng cáo truyền thông thì quảng cáo trênmang xã hôi của người nôi tiếng có quy trình, thủ tục kha dé dang, không bi rang buộc bởi
các quy đính điều kiện trong quá trình thực hiện quảng cáo vì pháp luật quy đính về hoạt
động quảng cáo trên mang xã hôi nói riêng và quảng cáo trên mạng xã hội của người nôitrống hiện nay tại Viét Nam còn khá hạn chế Điều này đặt ra nhũng yêu cau về việc hoànthiện quy định pháp luật về hoạt động quảng cáo nay
1.1.6 Ý nghĩa, vai trò của hoạt động quaug cáo trêu mạng xã hội của người nỗi
tiếng
Đôi với hoạt động quảng cáo, khi có sự xuất hiện của người nỗi tiếng hay người nỗi tiếng là người truyền tải sản phẩm thì trước này đều mang lại thiệu qua rất cao Hơn thế nita, hoạt động quảng cáo trên mang xã hôi của người nôi ông vừa có sự b6 trợ của các công cu mạng xã hội cùng với sức ảnh hưởng của người nổi tiếng đã đem lại những hiệu
quả rất lớn hon rất nhiéu Trong nhiều năm trở lại đây với sự phát triển của mang xã hội
và su phát triển của hoạt đông quảng cáo trên mang xã hội của người nổi tiếng thi hoạt
đông này đã đem lại những vai trò, ý nglfa như sau:
Thứ nhất tiép cân được với lượng người ding mang xã hội cũng như lượng khách
hàng lớn V oi đặc điểm xuyên không gian của mạng xã hội cũng như với sức ảnh hưởng
của người nôi tiéng thi hoạt động quảng cáo trên mang xã hội có vai trò rat lớn giúp sản
phẩm của doanh nghiệp có thé tiếp cận với số lương người tiêu ding rất lớn Co thé thay
với tốc độ truyền tài thông tin réng rấi của mang xã hội giúp các sản phẩm quảng cáo cóthé tiếp cận được với nhiều người dùng mang xã hội cũng như người tiêu dùng Tuy nhiên,
một yêu tổ rất quan trọng nữa tác động trực tiếp đến hành vị mua hàng của người tiêu dùng
chính là người nổi tiéng Vì người nội tiéng là người có sức ảnh hưởng rat lớn đối với côngchúng người hâm mộ và khán giả, mức độ nổi tiêng càng cao thi khả năng tác động đến
hành vi mua hang của người tiêu dùng càng cao Chính vi vay, khi người nỗi tiếng thực
hiện hành vi quảng cáo bat ki cho một nhan hàng, sản pham nhật định thi người hâm mộ
sé có sự tin tưởng nhật định: đổi với mat hàng, dich vụ đó từ đó đưa ra quyết đính mua
hang, sử dụng dich vụ - Điêu đó cũng một phân bị ảnh hưởng bởi tâm lý sử dung theo
những hàng hoa, địch vụ mà sẵn pham ma thân tương minh đã sử dung của người hâm mén
hién nay Từ đó, hoạt động quảng cáo trên mang x4 hội của người nổi tiếng góp phân ratlớn vào việc giúp sản phẩm tiép cân dén người tiêu dùng từ đó giúp tăng doanh thu của các
tổ chức, cá nhân kinh doanh:
Trang 37Thứ hai, doanh nghiép có thể trực tiếp nhân được phân hô: của khách hàng ngay trênmang xã hội từ đó có những điều chỉnh chién lược quảng cáo sao cho pla hợp và hiệu quả
hơn Với đặc điểm tiếp cận nhanh chóng của mang x4 hội giúp cho các bai quảng cáo trên
mang xã hội duoc lan toa nhanh: chóng và nhận được những phản hôi trực tiép và nhanh
chóng, chính vì vây doanh nghiệp có thé dựa vào những phân hôi đó dé điều chinh những
chiên lược kinh doanh và quảng cáo liệu qua Đây là đặc điểm nôi bật và ưu điểm không
chỉ đối với hoat động quảng cáo trên mạng xã hội của người nỗi tiếng mới có ma tat cả cáchoạt động quảng cáo trên mạng xã hội đều có ưu điểm nay
Thứ ba hoạt đông quảng cáo trên mạng xã hôi của người nôi tiéng giúp doanh nghiệp
lan tỏa thương hiệu nhanh chóng Một trong những lợi ích mà hoạt đông quảng cáo trên.
mang xã hội của người nổi tiêng mang lại chính là giúp thương liệu của doanh nghiệpđược quảng bá rông rai, được nhiéu người biết tới, tăng dé nhận điện thương hiệu Việccác quảng cáo có tân suất xuất hién day đặc trên mạng xã hội sé giúp người dùng mang xãhội hay người tiêu ding dân hình thành độ nhận điện nhất định đổi với thương liệu đó Đồng thời, theo tâm lý tin tưởng vào người nổi tiếng người hâm mô thường có xu hướng
tin tường vào những thương hiệu mà người nội tiéng hợp tác, vì bên cạnh những người nổi
trống chưa nghiệm túc với hoạt động quảng cáo thì hiện nay nhiều người nổi tiéng đã có
nhận thức đúng về sức ảnh hưởng của bản thân, họ thường hợp tác với những thương hiệu
lớn — thường là đã có tên tuôi Chính vì vay, việc người nôi tiếng thực hiện quảng cáo cho thương hiệu do sẽ càng giup tăng độ nhân điện thương hiệu, củng có vị thé của thương hiệu trên thị trường từ đó góp phân gia tăng thị phân của ngành đó trong nên kinh tê Như vậy
có thể thay, việc doanh nghiệp quảng cáo trên mang xã hội sẽ gớp phân rat lớn trong việc lan toa thương hiéu cho doanh ngluép trong thi trường.
1.2 Pháp luậtvề quảng cáo trên mang xã hội của người nôi tiếng
1.2.1 Khái niệm và đặc điểm của pháp luật quảng cáo trên mang xã hội cha ngườinai tiếng
1.2.1.1 Khái nệm và đặc điểm cña pháp luật quảng cáo trêu mang xã hội củaugnéi ôi tieng
Pháp luật quảng cáo trên mang xã hội của người nổi tiêng là hệ thông quy pham pháp
luật (Luật, Nghị định, Thông tư ) điều chỉnh quan hệ quảng cáo trên mang xã hội của
tigười nổi tiếng Các quy phạm phá luật quảng cáo trên mạng xã hội của người nổi tiếng
được quy dinh tại nhiéu văn bản pháp luật khác nhau luôn có sự thông nhật, tương hỗ và
bỗ sung cho nhau
30
Trang 38Xuất phát từ những đặc điểm của pháp luật nói chung, có thé nói pháp luật về quảng
cáo trên mạng xã hội của người nổi tiếng gồm nhimg đặc điểm sau:
Thứ nhất, do Nhà trước ben hành va đảm bảo thực hiện Căn cứ vào tinh hinh kinh tê,chính trị, xã hội Nhà nước ban hành những văn bản quy phạm pháp luật phù hợp đề điều
chỉnh quan hệ xã hội trong lĩnh vực quảng cáo, đặc biệt đôi với hoạt động quảng cáo trên
mang xã hôi của người nỗi tiếng Cùng với đó, căn cứ vào nhu câu thực tiễn của xã hội đối
với hoạt đông quảng cáo trên mang xã hôi của người nổi tiếng Nhà nước luôn có những điều chỉnh, sửa đổi, bô sung dé đáp ứng giải quyết những van dé xâp thiết trong xã hội về
hoạt dong quảng cáo trên mang xã hội của người nôi tiếng Thông qua nhiều văn ban, nhiéu
nguồn luật cùng voi đó là việc giao quyền cho các cơ quan hữu quan kiểm tra, giám sát,
bảo đảm thực hiện các quy định này được thé hién qua việc quy định quyền xử phat của
một số cơ quan nhà nước trong lính vực quảng cáo
Thứ hea, là nhimg quy pham phố biên, gồm những quy tắc xử sự mang tinh bắt buộc
chung Pháp luật về quảng cáo được đưa ra dé điều chỉnh những hoạt động có tính phổ biên
do đó nó có tính khái quát cao, là khuôn mẫu để các chủ thé khi tham gia vào quan hệ pháp
luật quảng cáo phải tuân theo những tinh huồng phát sinh ma pháp luật đã dự liệu Pháp
luat quy dinh những quyền và ngiĩa vụ, những điều kiên bắt buộc ma các chủ thé trong
quan hệ pháp luật quảng cáo trên mạng xã hội cần tuân thủ Dong thời xuất phát từ vai trò
của Nha nước trong xã hội do đó nên tuân theo những quy phạm pháp luật mà mang tính
bắt buộc
Thứ ba, có tính xác định chất chế về hình thức Nhằm tạo nên tính thông nhất, chat
chế 16 ràng khi ban hành nên những văn bản quy phạm pháp luật phải luôn đảm bảo chặt
chế về mắt hình thức, thông nhật ve mat nội dung Pháp luật điều chỉnh hoạt đông quảngcáo trên mang xã hội của người nổi tiếng cũng là môt bô phận của pháp luật nói chung do
đó cũng bao gồm đắc điểm nay.
Thứ tư, các văn bản quy phạm pháp luật luôn có su thông nhật, chất chế và tương hỗ
lấn nhau Các quy định pháp luật về hoạt động quảng cáo trên mang xã hội của người nổi
trông luôn can sự thông nhất, tránh tinh trạng quy định pháp luật, thâm quyền quản lý chéng
chéo, mau thuan gây bat loi trong quá trình thi hành pháp luật
1.2.2 Nguồu luật điều chink hoạt động quảng cáo trên mạng xã hội của người nôi
tiếng
Quảng cáo trên mang xã hội của người nỗi tiéng cũng là một hình thức quảng cáo do
đó chiu sự điều chỉnh của pháp luật về quảng cáo Hiên nay, pháp luật về quảng cáo được
31
Trang 39điều chỉnh bởi rat nhiéu nguôn luật bao gồm nguôn luật quốc tế, nguồn luật quốc gia cũngnhư quy chế quảng cáo của các hiệp hội, cu thé nin sau:
* Nguồn luật quốc tế
Van bản pháp lý quốc tê điều chỉnh hoạt đông quảng cáo chủ yêu là Hiệp ước Paris
về sở hữu công nghiệp, đây là hiệp ước quy định về việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuê giữa
các quốc gia Hoạt động quảng cáo trên mang xã hội của người nỗi tiếng cũng là hoạt đông
quảng bá, gới thiệu sản phẩm trên nên ting mang xã hội chính vì vậy cũng cân tuân thủ
các quy định pháp luật quốc tế về sở hữu trí tuệ đối với hàng hoá, dich vụ
* Nguồn luật Việt Nam
Tại Việt Nam quảng cáo nói chung và hoạt động quảng cáo của người nỗi tiếng trên
mang xã hội nói riêng được điều chỉnh bởi tổng thể các văn bản pháp luật sau:
- Luật quảng cáo năm 2012: Luật quảng cáo đã khắc phục được nhiều hạn chế của
các văn bản pháp luật điều chỉnh hoạt động quảng cáo trước đó, qua đó các quy định về
chủ thể quảng cáo, các hành vị bi cam khi thực biện hoạt đông quảng cáo đã được quy
đình một cách cụ thé, rõ rang hơn Dé chỉ tiết hoá các quy đính của luật quảng cáo 2012
Chính phủ đã ban hành Nghi định 181/2013/NĐ-CP được sửa đổi, b6 sung bởi Nghi định
số 70/2021/NĐ-CP Quy định chi tiệt thi hành một số điều của Luật quảng cáo
- Luật thương mai năm 2005: Đây là văn bản quy định chung nhật về hoạt động quảngcáo thương mai (quảng cáo có mục dich lợi nhuận) của thương nhân Tai đây quy định vềcác quyền và nghĩa vụ cơ chung nhật của các chỉ thê tham gia hoạt đông quảng cáo thương
tại tại Viét Nam
- Luật bảo vệ quyên lợi người tiêu ding năm 2010: Luật quy đính những trách nhiệm của tô chức, cá nhân kinh: doanh đố: với người tiêu dùng, trong đó, quy đính trách nhiệm
của tô chức, cá nhân kinh doanh với người tiêu ding trong giao dich trên không gian mang
đối với hoạt đông quảng cáo Bên cạnh đó là văn bản đưới luật của Luật bảo vệ quyền lợi
người tiêu dùng năm 2010 như Nghi định số 99/2011/NĐ-CP Quy định chi tiết và hướng
dan thi hành một số điều của Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
- Luật an ninh mang năm 2018: Đối với hoạt động quảng cáo trên không gian mạng,
Luật an ninh mạng năm 2018 đã quy định những hành vi được coi là hành vi sử dụng không
gian mang, công nghệ thông tin, phương tiện điện tử dé vi phạm pháp luật về an ninh quốc
ga, trật tự, an toàn xã hội Bên cạnh đó là văn ban đưới luật của Luật an ninh mang năm.
32
Trang 402018 như Nghị định số 53/2022/NĐ-CP Quy định chi tiệt một số điều của Luật an ninh
mang.
- Luật Giao dich điện tử năm 2023: Luật quy định những van đề pháp lý về giao dichđiện tử, trong hoạt động quảng cáo trên mạng xã hội, luật quy định về hệ thông thông tin
cũng nltư môi trường giao dich điện tử nhằm bảo vệ người dùng trên không gian mạng
cũng như qua các giao dịch điện tử Trong đó quy đính về trách nhiệm của chủ nên tảng sốtrung gian có trách nhiém công khai các nguyên tắc chung thông số hoặc tiêu chi được sử
dung để đưa ra khuyên nghị hién thi nội dung, hiến thị quảng cáo cho người sử dung và
cho phép người sử dung lua chon phương án không sử dụng khuyên nghị hiển thi quảng
cáo Từ đó cho thây, theo phương điện quảng cáo cũng như quảng cáo thông qua mang xã
hội thì Luật có vai trò lớn trong việc bảo vệ quyên lợi người sử dung mang xã hội, người tiêu dùng hay nói cách khác là người tiếp nhận quảng cáo trong quảng cáo trên mang xã
hôi của người nôi tiếng
- Nghị định 38/2021/NĐ-CP Quy định xử phạt vi pham hành chính trong lĩnh vực
văn hoá và quảng cáo, được sửa đổi, ba sung bởi Nghị định số 129/2021/NĐ-CP và Nghị
định 128/2022/NĐ-CP Trong nghị định quy định về các hành vi vi phạm hành chính vàcác mu xử phạt đôi với từng hành vị vi pham trong lĩnh vực quảng cáo như vi phạm vìsản phẩm, hàng hoá, dich vụ quảng cáo; vi phạm về hành vi cam trong quảng cáo, vi phạm
về tiéng nói, chữ việt trong quảng cáo, vi phạm các điều kiện quảng cáo, Đôi với hoạt
đông quảng cáo trên mang x4 hội, tuy chưa có những quy đình riêng điều chỉnh những
hành vị vi phạm nhung những quy định tại nghị định nay da bao ham và có thé áp dung détiên hành xử lý hành vi vi phạm
- Nghị định sô 72/2013/NĐ-CP được sửa đổi, bô sung bởi Nghị định
27/2018/ND-CP Quy định về Quản lý, cung cấp, sử dung dich vụ Internet và thông tin trên mang Nghị
định đưa ra định nghia về trang thông tin điện tử, mang xã hội dong thời quy đính một số
quyên, ngiấa vụ khi cung cap, sử dung dich vụ Internet và thông tin trên mang tao cơ sởcho việc quản lý các trang thông tin điện tử và mang xã hôi được tốt hơn
- Nghị định số 15/2020/NĐ-CP được sửa đôi, bd sung bởi N ghi định số
14/2022/NĐ-CP Quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lính vực bưu chính, viễn thông tân số
vô tuyên điện, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử Nghị định tao chế tai xử lý cáchành vi vi pham pháp luật trong không gian mạng thúc đây công tác quản lý trên môi
trường không gian mang nói chung và mang xã hội nói riêng,
33