Khóa luận tốt nghiệp: Pháp luật giải quyết tranh chấp thương mại bằng phương thức hoà giải thương mại và trọng tài thương mại ở Việt Nam

Với sự gia ting các hoạt đông hợp tác kinh tế như vậy, điều tất yêu đi kim la việc xêy ra các xung đột tranh chấp thương mai git các domh nghiệp sẽ daranhiều hơn với đến biến phức tap hơ

'BỌ TƯ PHÁP BQ GIÁO DỤC VÀ ĐÁO TẠO

HOÀNG THANH TRÚC

453423

PHÁP LUẬT GIẢI QUYET TRANH CHAP THUONG MẠI BẰNG PHƯƠNG THỨC HOA GIẢI THƯƠNG MẠI VÀ TRỌNG TÀI THƯƠNG!

MẠI Ở VIỆT NAM

KHÓA LUẬN TOT NGHIỆP.

Ha Nội 2024

'BỌ TƯ PHÁP BQ GIÁO DỤC VÁ ĐÁO TẠO

HOÀNG THANH TRÚC

453423

PHÁP LUẬT GIẢI QUYÉT TRANH CHAP THUONG MẠI BẰNG PHƯƠNG THỨC HOA GIẢI THƯƠNG MẠI VÀ TRỌNG TÀI THƯƠNG

MẠI Ở VIỆT NAM

BỘ MÔN LUẬT THƯƠNG MẠI KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP.

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

TS Trần Thị Bảo Ánh

Hà Nội 2024

LỜI CAMĐOANTôi xi cam đoan đây là công tình nghiên cửa cũa riêng tôcan kết hắt luận số hậu rong khỏa luận tốt nghiệp là trưngthực dim bảo độ tin cập /

_ácnhdnela Tác giả Ha luận tốtnghưệpgiảng viên hướng dẫn

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TÁT

BLTTDS ;_ Bồ luật tạng din a

CMCN + Cách măng công nghiệp

HBTT Hi đồng trong tài

HEV 2 Hoa gai viên

HGVTM 2 Hoà giã viên thương mai

HIAC + Trung tim Trọng tài Quấc tổ Hà Nồi

opr + Giả quyết tranh chấp trực tyén

TTTM 1 Trong tả thương mai

VIAC Trung tâm Trong tài quốc tế Việt Nam

vc Trung tim Hoa giải Việt Nam,

wro TB chúc Thương mei Thể gi

LOI CAM DOAN

DANH MỤC CÁC CHỮ VIET TAT

MỤC LỤC,

PHANMG DAU

1 Lý do chọn dé ta

2 Tổng quan nghiên cửu,

4 Đổi tượng và phạm vi nghién cứu,

3 Phuong pháp nghiên cứu,

6 Bổ cục của khóa luận 6

CHV ONG 1 HT:

MOT SỐ VAN ĐÈ LÝ LUẬN VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHAP THƯƠNGMẠI BẰNG PHƯƠNG THỨC HOÀ GIẢI THƯƠNG MẠI, TRỌNG TÀITHƯƠNG MẠI VÀ PHAP LUAT VE GIẢI QUYẾT TRANH CHAPTHƯƠNG MẠI BẰNG PHƯƠNG THỨC HOÀ GIẢI THƯƠNG MẠI VÀTRONG TÀI THƯƠNG MẠI a1.1 Lý luận về giãi quyết tranh chấp thương mai bằng phương thức hoà giải thương

11.1 Khải mim, đặc đễn tranh chấp Hương mat 7

1.12 Khải niện, đặc đẫm hoà giải thương mat 911.3, hái niệm, đặc điễn trong tn ương mai 1

12 Pháp luật về giải quyết ranh chấp thương mei bing phương thúc hot giải

1.21 Khát niệm pháp luật về quyễt tranh chấp thương mai bằng phương thức hoà

git thương mai và trọng tải hương mai 1s

1.2.2 Ngudn pháp luật về qyét ranh chấp thương mai bằng phương thức hoà giảithương ti và trong từ thương mai 16

133 Nội ding cơ bain cũa pháp luật về giã quyét ranh chấp thương mai bingphương thức hoà giã thương tai và trọng tà thương mai 1 Kết luận Chương 1 20

CHVONG 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUAT VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHAPTHƯƠNG MẠI BẰNG PHƯƠNG THỨC HÒA GIẢI THƯƠNG MẠI VÀTRONG TÀI THƯƠNG MẠI VÀ THỰC TIEN THI HANH Ở VIET NAM 21

31 Thực trang pháp luật vỀ giã quyết tranh chip thương mai bing phương thúc

Kéttuin Chương2 30

CHVONG 3 MỘT SỐ GIẢI PHAP NHAM HOÀN THIEN PHAP LUAT VANÂNG CAO HIỆU QUA THỰC THI PHÁP LUAT VỀ GIẢI QUYẾTTRANH CHAP BẰNG PHƯƠNG THỨC HOA GIẢI THƯƠNG MẠI VÀTRONG TÀI THƯƠNG MẠI Ở VIET NAM 813.1 Giải pháp hoàn thiện pháp luật v giã quyết tranh chấp thương mai bing hương thie hòn gi thương mi và trọng ti thương mai tei Việt Nam st.311 Một sễ giã pháp hoàn thiên pháp luật về giã quyết tranh chấp thương maibằng phương thức hoà giã thương ma sĩ

3.1.2 Một số giã pháp hoàn thiện pháp luật về giã quyết tranh chấp thương maibằng trong tà thương mat st4.1.3 Một số giã pháp hoàn thiện pháp luật về giã quyết tranh chấp thương maibằng phương thức hoà giả tương mai và trong tài thương max trực hi 7

32 Giải pháp nâng cao hiệu quả thục thi pháp luật vé giãi quyết tranh chấp bằngphương thức hoa giế thương mai v trọng tài thương mại 6 Việt Nam 58 Kết luân Chương3 61KETLUAN 62DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHAO 63

PHAN MỞ ĐẦU

1 Lý đe chọn đề tài

Hoa vio sơ phá tiễn kinh tế chung tên toàn thé gid, kinh tổ Việt Namchúng ta cũng từng bước phát tiễn nhanh chồng, manh mé, Với việc la thành viên của WTO, lợ kắt các Hiệp Ảnh thương mai tơ do thé hệ mới với múc cam kết toàndin, Việt Nam dang cing sin chơi với các nước phát tiễn trên thể giới Vì vậy:Nha nước ta đã và đang nf lục tao lập mét nền kinh tế năng động và hiện dai, ràsoit và bỗ sang hệ thống pháp luật 48 dim bio trong thích với sự phát hiển va hộinhập đó Với sự gia ting các hoạt đông hợp tác kinh tế như vậy, điều tất yêu đi kim

la việc xêy ra các xung đột tranh chấp thương mai git các domh nghiệp sẽ daranhiều hơn với đến biến phức tap hơn Chi trương thúc diy việc rỡ dạng cácgương thie giả: quyết tranh chấp ngoài Tòa án nhằm giảm tis cho hộ thống Tòa áncũng như nhằm đa dạng hỏa các phương thúc giải quyết tranh chip kính doanh,thương mại đã được thể hiện 18 ở Nghị quyết số 49-NO/TW của Bồ Chính ti ngày,02/6/2005 về Chiên lược cả cách từ pháp din năm 2020 có nêu:õ: “2đmyn kíchviệc giã quyễt một số tranh chấp thông qua thương lượng hỏa giải trong tà, Tòadán HỖ trợ bằng quyết nh công nhận việc giải quyễt đó” Như vậy, khí có tranhchấp thoơng mai xây ra các bên sé én hành dim phán, thương lượng hoa gi, gat quyết tei Trong tài thương mai rước khi bude phi mang ra Tòa án để giã quyếttranh chấp, Mỗi phương thức đều cổ những đặc đm phủ hợp riêng với từng vụviệc cin gi quyết Trong các phương thức tin thi phương thức gai quyết tranh, chip là hôn giải và tong tải thương mai rất đoợc wa chuông đối với những nin nh

tẾ phát iễn tiên thể giới vi những lợi ich, tu đểm ma phương thúc này dem lạnhư tt kiêm thời gen, chỉ phí, giêm nự công thing đổi diu nhau git các bên,

ng đình v trí Luật Trọng tử thương mei năm 2010 là đạo luật quan trong

của hoạt động trong tii thương mai công như là nền ting pháp lý võng chắc giúpthúc diy phương thúc này phát tiễn Đối với hòa giã thương mai, đ phủ hợp vớithông lệ quốc té va thu hit đầu hơ nước ngoài trong bối cảnh các tranh chấp thương sei, kin tổ ngày cảng gia tăng, Bộ luật Tổ ting Dân nợ 2015 (BLTTDS 2015) đã

có quy định mới vé công nhận kết quả hoà giải thành ngoài Toà án Tiếp đó, với ne

xe đời của Ngủ định số 22/2017/NĐ-CP ngày 24 tháng 02 năm 2017 của Chính phốquy định về hòa giải thương mạ là một bước nổi luật hóa cam kết mỡ cũa dịch vụ

Hòn giã đã lý kắt với WTO về việc cho phép hoạt đồng dich vụ hoa giã hiện diện

hư với dich vụ trong tài

Tuy nhiên, hién nay, việc hiểu chưa đúng về thim quyền cũa hoa giải vàtrong tả trong việc giã quyất ranh chấp xây ra hay công còn những khó khănvướng mắc trong thục tin áp dụng pháp luật, đều này gián tiép gây kho khẩn vàsit thôi gian cho bản thân các bên khi lựa chọn phương thúc giải quyết tranh chấpphi hợp và giảm tinh hiệu qué ci những phương thức giải quyất tranh chip ngoài Toa én

Chin vi viy, việc phân tích đánh giá the rạng pháp luật về giải quyết ranh,chấp thoơng mai bằng phương thúc hòn giãi thương mai và trong tải thương mai, từ

đó đề xuất các kiến nghị hoàn thiện pháp luật vé vin để nay, meng tính lý luận vàthục tiến sâu sắc Nhận thức được ý ngiĩa đó tác giá đã lưu chon để tá: “Pháp hột

ii quyết tranh chấp thương mại bằng phrong thức hoà giải throng mai vàtrọng tài thương mại ở Việt Nam” làm nôi dang nghiên cửa cho khỏa luận tốt

"nghiệp của mình

Tổng quan nghiền cứu

Pháp luật về giãi quyết tranh chấp thương mai bằng phương thúc hoà githương mại và trong tài thương mai ở Việt Nam được mơ quan tân, nghiên cứu cũa các nhà khoa học Có thể kể đến một sổ công tình khoa học nghiên cửu pháp luật

vi giã quyết tranh chấp thương mei bing phương thức hoà giã thương mai vàtrong túi thương mai ð Vist Nam đuổi các hình thie sư

(1) Sách giáo tỉnh, sich chuyên khảo, như "Giáo tinh Tuất Thương maiTệt Nam" (Tập II) của Trường Dai học Luật Hà Nội do tác giã Nguyẫn Viết Tỷ(chủ biên, 2020), nhà xuất bản Công en nhân din; “Giáo trình Tu Kinh tế” cũatác giả PGS.TS Pham Duy Ngiữa (Nhà xuất bản Công an nhân dân, năm 2012)nghiên cửu vé pháp luật giải quyết tranh chấp kinh doanh tạ phần 5 cũa giáotrình, Sách chuyên khảo “Mớt zố vấn để về quyển ne do lanh doanh trong phápluật lanh tế hiện hành ở Tiệt Nam” cba tác giã Bùi Ngọc Cường (2004), NXBChính tị quốc gia

@ Luận án, luận văn, tạp chi nghiên cứu pháp luật về giải quyết tranh chapthương mai bing phương thức hoà giãi thương mai và trọng tai thương mai ở Việt Nam nine

- Nguyễn Thị Hạnh Phúc (2023), Pháp luật về giải quyắt ranh chấp bằng

phương thức trong tài thương mai tại Tiệt Nam trong bắt cảnh nền lanh

văn thạc

Tiến Luật học, Trường Dai học Luật Hà Nôi Luận vin tình bay mt số vẫn

đã lý luân vỀ giải quyét ranh chấp bằng phương thức trong ti thương mai ti ViệtNem trong bối cảnh nn kinh tế sổ và pháp luật đu chỉnh Phân tính thục trangphp luật và thục tin thục hiện pháp luật vé giải quyết ranh chấp bing phươngthúc họng tả thương mai tạ Việt Nam trong bối cảnh nền kinh tổ sổ, từ đồ đưa raiến ng, giải pháp nhằm hoàn thiện phép luật và ning cao hiệu quả thí hành phápInit và vin để này,

- Đình Khánh Linh QU30, Thủ me giải quết anh chấp hợp

“đẳng thương mai tạ trong tt thương mai - những vẫn để lí luận và thực tễn, tuân

ăn thạc i Luật học, Trường Đại học Luật Hà Ni Luận văn bình bay những vấn,

đã ý luân về thủ tục giã quyết ranh chấp hợp đồng thương mai trì trong tải thươngsei, Phân tích thọ trang pháp luật Việt Nam về thủ tue giải quyết tranh chip hợpđẳng thương mai tạ rong ti thương mai và thục tiến thi hành, từ đồ để xuất gaiphp hoàn hiện và ning cao hiệu qua thi hành pháp luật về vẫn dé này

- Lê Hương Giang 2019), Hoàn thên pháp luật về hòa giã thương mai ở

Tết Nam trong bỗi cảnh hội nhập lạnh tế quốc tổ

Dai hoc Luật Ha Nội Luận án tinh bay nhống vẫn đểLý luận và php luật về hòn

luận án tiến sf Luật học, Trường,

giã thương mai, Phân tích thục trang pháp luật vỀ hòa giã thương mai ở Việt Nam;tir do dun ra yêu cầu và giả pháp nhẫn hoàn thiện pháp luật vé vẫn để này

- Doin Trung Kiên, Nguyễn Thị Vân Ảnh 2019), Pháp luật về hòa giữ

thương mại ở Tiét Naam — Một sổ vẫn để cẩn hoàn thiên Tap chi Nghề Luật 2019

-Số 5, tr 10-15 Bai vất nghiên cửu phân tich các bất cập trong thục in thí hành.phip luật về hỏa gi thương me ở Viế Man như quy ảnh

v hòa giải viên thương mai, Trang tim hòagiãthoơngmaivi tỉnh t thi tuc hoe giã thương mai

- Nguyễn Thị Văn Anh, Nguyễn Thị An Na G017), Một số vấn để luật sir

cẩn la ÿ Kt hr vẫn giã quyt ranh chấp bằng hàa giã thương mai, Tạp chí NghềLuật Số 6/2017, tr 59 - 62 Bai vết tình bay các vẫn để luật sự cần lưu ý ki trvin giải quyết tranh chấp bằng hòa gi thương mai: điều liên thôn thuận, gi bỉchúng cứ,

- Trần Phương Anh (016), Giấ guy

bằng hòa giải - Kinh nghiém qu

tranh chấp thương mai quốc tế

tẾ và một số để mt cho Tiệt Nam, luận văn thạc

i luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội Luận văn tinh bay nhõng vin để lý luận

và pháp luật vihoagiäthmơngma Phin th thực trang pháp luật

vi hòa giải thương mai ð Việt Nam; từ đó đơn ra yêu cầu và giải pháp nhằm hoànthiên pháp luật về vẫn để này

“Từ tình hình nghiên cứu, có thể thấy, các công tình nghiên cứu về pháp luật

vi giã quyết tranh chấp thương mei bing phương thức hoà giã thương mei vàtrong tai thương mai ð Việt Nam dé cổ nhiều nghiên củu và vấn để này, tuy nhiên, các công tỉnh mang tinh chất riêng 1, hoặc là nghiền cứu chuyên sâu về phương thúc hoa gi thương mei, hoặc là nghiên cửu riing về phương thúc trong tạ thương,mei Do đó, để tá: “Pháp luật giải quyết trmh chấp throug mại bằng phương,thi hoà giải throng mại và trọng tài throug mai ở Vigt Nam rên cơ sik thừa các công trình nghiên cứu trước đó, và đưa ra những đánh giá thực trang pháp luật

vỀ giã quyết tranh chấp thương mei bing phương thức hoà giã thương mai vàtrong tử thương mai ở Việt Nam thông qua tổng kết thục tin mã tác gã đã nghiêncửa Đồng thôi, da ra các giải pháp cho các bit cập hiện nay và liên nghĩ pháttriễn phương thúc giải quyết tranh chấp thương mai, nhất là tên nền tăng i thuật sổ

a Vitam hiện nay.

3 Myc tiêu và nhiệm vụ nghiền cứu

3.1 Mạc tiên nghiên cin

Mạ tiêu nghiên cứu của để từ nay là làm rõ những vẫn để ý luận thực trang ci pháp luật vỀ giải quyết tranh chấp thương mai bằng phương thúc hoà gi thương mai và trong tải thương mai ở Việt Nem, Tờ đó, có cơ sỡ xây dụng và hoàn thiên pháp luật gai quyết ranh chấp thương mai bing hòa giải và trong ti ở Việt Nam và nông cao hiệu qué áp dang pháp luật về donnh nghiệp trong thời gen tới

3.2 Nhiệu vụ mghiền cứm

ĐỂ dat được mục tiêu nghiên cứu trên, khỏe luận đặt ra các nhiễm vụ nghiêncứu chủ yêu nhự sae

- Tim hiểu về khái niên, đặc đểm cis phương thức giải quyết tranh chấp

thương mai bing hoà giã và trong tả,

- Phân tích thục trang các quy định pháp luật hiện hành tại Việt Nam về gi

qguylt ranh chấp thương mai bằng hoà giả và trọng tả,

- Chỉ ra những bất cập và đưa ra một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật iên

quan đến giã quyẾt tranh chip thương mei bing hoà gii và trong tải

4 Đồi trợng và phạm vi nghiên cứu

AL Bắtượng nghiu cứu

Đối tượng nghiên cứu của khóa uận là các vin để lý luận, thục trang phápInit vi giãi quyết tranh chip bằng phương thúc hòa giải thương mại và trong ti thương me

42 Phạm ringhiểu cứu

Pham vĩ nghiên cắm về uội dung: Khoa luân tập trung nghiên cứu các quydink cin pháp luật về gli quyết ranh chip bing phương thúc hòa giả thương mai

và trọng tải thương mai Đẳng thoi, thông qua thực tẾn, tác giã phân tích fim ra

"nguyên nhân những tổn tủ, bất cấp, han chế rong thục tấn đổi với giải quyết tranh:chip bằng phương thức hòa giả thương mei và trong tải thương mei, su đó đơn ra một sổ kiên ng, giả pháp khắc phục

Pham vinghiên cứ vé không gim: Kha luận nghién cửa thục tin đổi vớigiã quyết ranh chấp bing phương thúc hòa giải thương mai và trong ti thương sei trong pham vĩ cả nước, tuy nhiên có tập trung nghiên cửu tr các tỉnh thànhphd lớn và các đa phương có vụ việc đến hành

“Phạm vi nghiền cứm về thời gim: Khoa luận nghiên cửa từ năm 2010 khí sma Luật Trong tài thương mai có hiệu ee.

5 Phương pháp nghiền cứu

Việc nghiên cứu và tiên hành được đơa trên cơ sở phương pháp luận Mắc

-hủ ngiĩa duy vật biên chúng và c-hủ ngiấa duy vật lich sử tơ tông HỗChi Minh, các vin bản pháp luật ci Nhà nước vé gi quyết tranh chấp bingLênin

ghương thúc hòa giải thương mai và trong tài thương mai, Bên cạnh đó, khỏa luậncũng sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau: Phân tích, tổng họp, thống

kê, sơ ảnh, quy nap, difn dich, nghiên cứu ti liêu, và các phương pháp nghiên cửu hoa học khác để phân tích các quy dinh của pháp luật Vist Nam vé trọng ti và hoà ii; ro sinh với pháp luật của một số nước tiên thể giới về hei phương thức giải quyết anh chấp, từ đó đơa ra một số kiễn nghị cho pháp luật của Việt Nam.

6 Bồ cục cũa khóa luận

Ngoài phẫn mỡ đều, kết luận, danh mục tả liêu them khảo, khóa luận đượckết cầu gầm ba chương

Chương 1: Một số vin dé lý luân vé giã quyết anh chấp thương mai binghương thúc hoà giã thương mai, trong ti thương mei và lý luận php luật vé gli quyit tranh chấp thương mai bằng phương thúc hoà giải thương mai, trong tai thương mai

Chương 2: Thục rạng pháp luật về giải quyết ranh chấp bing phương thúchôn giã thương mai, trọng ti thương mai và thục ida thi hành ð Việt Nam

Chương 3: Một sổ kiên nghị nhằm hoàn thiên pháp lut và năng cao hiệu quả thục thi pháp luật vi gia quyết tranh chấp bing phương thúc hoà giải thương mai

va tong ti thương mai ở Việt Nam

CHƯƠNG 1

MOT SỐ VAN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ GIẢI QUYET TRANH CHAP

THƯƠNG MẠI BẰNG PHƯƠNG THỨC HOA GIẢI THƯƠNG MẠI,TRONG TÀI THƯƠNG MẠI VÀ PHÁP LUẬT VE GIẢI QUYET TRANHCHAP THƯƠNG MẠI BANG PHƯƠNG THỨC HOA GIẢI THƯƠNG MẠI

'VÀ TRỌNG TÀI THƯƠNG MAT

LA Lý hận về gi quyết tranh chấp thương mại bằng phương thúc

hà giải thương mại và trong ti thương mại

LLL Khdinigm, đặc diém trmh chấp thương mai

Tranh chip thương mai được hiểu lá các xung đột, mâu huấn, bất đồng véqguyễn và lợi ích phát ảnh trong quá trình các bên thục hiện các hoạt đông thươngsei cia mình Khéi niệm tranh chấp thương mei được đề cập đầu tiên trong LuậtThương mai (LTM) 1997: “Tranh chấp thương mai là tranh chấp phát sinh do việckhông thưc hiện hoặc thực kiện không ding hợp đồng trong hoạt đồng thươngmaa.” Khả niệm này không được quy đính 18 trong LTM 2005 nhưng Bộ luật tổtong din ar 2015 đã quy dinh tei khoản 1 Điều 30 vé những tranh chấp về kinhdoanh thương mai thuộc thẩm quyền giã quyết côn Te én: “Tranh chấp phat sinhtrong hoạt đồng lạnh donnh, thương mat giữa cá nhân tổ chức có đăng hộ lạnh doch véx nhai và đẫu có mục đích lợi nhiên

Việc giãi quyết tranh chấp thương mại nhầm bảo vệ quyền và lợi ich hoppháp của các bên tranh chấp, góp phin thúc đẩy hoạt động thương mai phát triển.Tay thuộc vào tùng giai đoạn phát biển kink tổ, xã hồi, pháp luật, din tộc, vănhóa mà những quốc gia khác nhau có cách thức, biện pháp giải quyết tranh chip thương mei khác nhau, Trong nên kinh tổ thi trường, với sự đa dang và phúc tạp củasác quan hệ tranh chấp, Nhà nước tùng bước thé chế hóa việc gia quyết tranh chấpthương mei nhằm bão dim tối đa quyền tw đính đoạt của các chủ thể kinh doanhĐiều này đẳng thời giúp giãm bét gánh nặng cho các cơ quan công quyền, bai Nhà

"nước khuyên khích các bên thương lượng, hòa giãi khi phát sinh tranh chấp

Céc bình thức giãi quyét tranh chấp thương mai phd bién hiện nay bao gồm:thương lượng, hòa giải, trong tải và Tòa án Mỗi hình thức đều có những wu điểm

‘va hạn chế riêng Việc lựa chon hin thức giéi quyết tranh chấp phù hợp phụ thuộc

vio nhiều yêu tổ, bao gém: tính chit, mức độ phúc tạp của tranh chấp, mong muôn,của các bin tranh chấp Việc lựa chon hình thúc gi quyết ranh chấp phù hop sẽgiúp bio về quyền và li ích hợp pháp cin các bân tham gia tranh chấp, thúc diyhost động thương mai phát tiến

Hiên nay, cách mang công nghiệp lin thờ tr (CMCN 40) dang ảnh hướng

"ngày cảng sâu tông tới mọi mặt cũa đời sống kinh tế - xã hôi CMCN 40 đã taothuận lợi và hé r rất nhiễu cho moi người Nhờ có mang Intemet ma giờ đây moingười có thể ngồi tei nhà để mua sim ma không cần đến cũn hing, học tập trụctuyên không phii đến trường học hay làm việc qua mang tử xa ma không cần dincông ty Đặc biệt, sơ phát iễn công nghề tr tuệ nhân tạ (Artificial Intelligence ~AD) di mô phông các qua tình suy ngĩễ và học tip của cơn người cho máy móc Do

đó, kh Việt Nam tham gia ngày cảng sâu rông vào các hiệp Ảnh thương mai tự dothể hệ mới th tốc độ phát triển hoạt đông thương mai điện tờ bing nỗ nhanh chengthi vie giải quyét ranh chấp thương mai ngày nay không chỉ còn theo phương thietrục tp (đức là các bên có sơ gip gỗ, trao đổi với nhau) ma còn có phương thúcgai quyết ranh chấp trục tuyển (Online Dispute Resolution - ODR), điều này giúp

giảm tải cho hệ thống tr pháp

Từ cách tip cân trên, có su Tranh chấp thương mai là những mauthun (bất đồng hay xung đổ v quyền và ngấa vụ giữa các bên trong quá tình thục hiện các host động thương mai

‘irks niệm rên, ranh chấp thương mai có đặc đm như say

Tứ nhất, anh chip thương ma là những mâu thuẫn (bất đồng hay xung độ)

vi quyin và ngiễa vụ giữa các bên trong mốt quan hệ cụ thé Miu thuấn được Hu làtrăng thi xung đột đối mứng nhao về quyên và nghĩa vụ giữa các bin ranh chấp Quan

hệ thương mai và bit đồng giãn các bên trong quan hệ thương ma là đều kiện cân và

đã để tranh chấp phá sinh Trong host động thương ma, các bên vừa hop tắc ding thời

ăn canh tranh nho để đạt được ning mục dich dé ra Do đó, việc phát ảnh nhữngmâu thuần bắt đồng rong quá tình thực hiện quyền và ngiĩa vụ của các bên 1à đu ttyẩu Các quan hộ thương mei có bản chất là quan hệ ti sả nên nổi dang tranh chấpthường iên quan trục Hp ti lợi ích lánh tế cũ các bên

"HA Triều, Nhần dn phán sn nghỉ vậc do qu tải ích nhiệm, hop./Eongh com sain hp

nine tu phơi xe nghị viec 62707 haa tạ cậpngủy 42039

Thứ hai, những mâu thuấn (bất đồng hay xung đô) và quyển và nghĩa vụagit các bên phải phát sinh từ hoạt động thương mai

Căn cử phát sinh ranh chấp thương mai là hành vi v phạm hop đẳng hoặc vi pham pháp luật Trong nhiễu trường hop, tranh chấp thương mei phit sinh do cáctên có vi phạm hợp đẳng và xâm hạ lợi ich cde nha tuy nhiên, cũng cổ thi cónhững vi pham xém hai lợi ích của các bên nhương không làm phát sinh tran chip.Đổi với tranh chip thương mai phii là những mâu thuẫn, bất đồng về quyền và

"nghĩa vụ giữa các bên phát sinh từ nhõng host động nhằm mục đích sinh lợi, bao gồm mus bin hàng hóa, cũng ứng dich wa đâu ty xúc tin thương mai và các hoạt đồng nhắm mục dich sinh 1a khác

Thứ ba, tranh chip thương mai chủ yêu la tranh chip giữa cá thương nhân Chủ thể của ranh chấp thuong mai bao gỗm thương nhân (các cá nhân cóđăng ký kinh doanh, tổ chức kinh tế được thành lập hợp pháp) Thương nhân là chủ.thể chỗ yêu của tranh chấp thương mi, trong những trường họp nhất Ảnh, các cónhân, tổ chức khác (không phãi là thương nhân) cing có thé là chủ thé côn tranh:chấp thương mei ki trong các giao dich bên không có mục đích sinh lợi chọn áp

dung Luật Thương mai?

Mục dich của các bên trong tranh chấp thương mui là cần được giải quyếttranh chấp nhằm hen chế gián đoạn rong host động sin xuất của thương nhân, giảm thiệt hạ vé ánh tế tạo mốt trường Lính doanh an toàn, hop tác, thiện ch; nâng cao thúc v tuân thủ pháp luật của thương nhân.

Điễu 317 Luật Thương mai 2005 quy inh vé các hình thức giã quyết ranh, chip thương mai bao gém: thương lượng giữ các bin; hoa giã giữ các bin do mat

co quan, tổ chúc hoặc cá nhân được các bên thoả thuận chon làm trùng gian hoà

ii, giã quyỄt tả trong ti hoặc Toà án Các phương thúc giải quyết ranh chấp nàyđều có những ưu diém và nhược đm nhất Ảnh, vì ví

bên ranh chấp có quyển la chon phương thie giã quyết ranh chấp nào phù hợp,

hi tranh chấp xây ra, các

hanh chống và hiệu quả nhất

1.12 Khải miện, đặc điễm hoà giải throng mai

Tiên thé giới, nhông ý niệm đầu tiên về hôn giã đã ra đôi rit som từ xã hội

Hy Lap, La Mã cỗ dai với những bằng ching vỀ các tin gọi khác nhau của hoe gi

‘hoi 3 Điều 1 Lait thương mại năm 2005

iin và các hy huống vé hoe giãi còn được truyền lạ cho din ngày nay? Bi dọc theo

lấy ring, hòa giả thục chất không pitmột phương thúc giải quyét ranh chấp mới ma để được sử dang từ rất lâu trong đờisống và vận hành bằng nhiễu cách khác nhau trong nhiễu lĩnh vục của qué hànhgeo lus đân sự bất ied có tdn ti khuôn khổ pháp lý dành cho nó hay không Tâm,các nên vin minh từ Tây sang Đồng, có

quan trong ci hòa giải som đã được các triết gia và các nhà cằm quyền nhận thức

18 Trên nên ting đó, đến những năm 1960, hoa gii phát tiễn manh mé hơn với sơxuất hiện cũa các mô hình hòa giả hiện dei Tại Việt Nam, đến những năm 2007,

2008, mốt sổ trung tân trong tài ti Việt Nam đã giới thiêu và đơn host động hòagai thương mai hy nhân vào quá trình gii quyết tranh chấp! LJ34203/Downlosỏz=LNGThien Hos gin thuong mai, tam b2 PH MT doc - ful Hình thức này được goi

(Mediation in Arbitration) Thời dim này tủ ViệtNem, vẫn chưa có một khuôn khỗ pháp lý riêng biết và rõ ràng dành cho hòn giã

là "hòa giải trong trong tí

thương mai Các điều khoăn tạo cơ sở cho hòa giãi được quy dinh tei Bộ luật Tổtong din nợ năm 2015 (BLTTDE), các nhà làm luật đã dành một chương với 4 Điềuuất quy định v thủ tục cổng nhận kt qué hòa giả thành ngoài Tòa én Năm 2017, vvin bin pháp lý din riêng cho hoe giã thương mai mới được ban hành, tạo điều Xiện phát t

/2017/NĐ-CP ngiy 24 thing 02 nim 2017 của Chính ph vé hòn giải xông mỡ cho phương thức này tại nước ta, đó là sự ra đối của Nghỉ

anyét tung đột nhằm chẳm đít các tranh chấp bắt dng

‘Aston Mra, Tie Ong of’ Medhtion ad 0e ADE

tools epee academia s@3/9611707/The Cries of Madten and the A DB tools ty cập ngiy

asin

“LE NguỄn Ga Tain, NgyỄn Ta Ảnh Dương, ôn pi Hương mat tet Pt New ~ Tực og và ie

ph, Tp chi nha cide phy 12150033 ee

Pps: tran Vit Lng, Phép ht rong tt và do đuổ dn mone sande manh chp Bin tong t ÿ

‘em, sich dnyin ido, Đụ học Lait, Đạnhọc Euủ, O3 Cộng nên dn, 2023, 10

Tác gid Nguyễn Thị Minh đưa ra khá niệm “Hod giã là một quá trình maede bin tranh chấp sử dng một bên hoặc bên thí ba trưng lập Hường xuyên bóc

cách thức giải quyết tranh chấp khác nhat

nm dip ứng yêu câu của các bên đỗ các bên tr thoả thiên về oy

quyết tranh chấp” ®

Nhờ vậy, các học giả trên mắc đủ đơa ra khá niệm tay có một vài đễm khác

hạ những nhìn chúng lại thi có thể hiểu ih niêm hoe giả đã được nữ đụng lâuđời đã phân ánh việc giải quyết tranh chấp giữa các bên với tính thin thiên chí, có

t Ảnh giải

a tham ga của bên thứ ba là quá tinh mã ti đó hỏa gi viên tạo đu kiện giao

ging dat được một

ấp và dim phản giữa các bên để hi trợ các bên trong việc

thôa thuận tơ nguyên vé việc giã quyết tranh chip cũa họ

“Theo pháp uật Việt Nam, tại Khoản 2 Điễu 317 Luật Thương mai năm 2005

uy định về bình thức gai quyết tranh chấp thương mai đã chi rõ “Hỏa giữ giữa các bên do một cơ quan tỔ chức hoặc cá nhân được các bên théa thuận chọn limtừng gin hòa giã” Khoén 1 Điều 3 Nghị ảnh 22/2017/NĐ-CP về hoa giảithương mại quy Ảnh: "Hoa giả thương mat là phương thức giã quyết tranh chấpthương mại do các bênthãa thuận và được hòa giã viên Hương max làm tang gian

hoa gid és ấp theo quy đình của Nght đình này"

Ninr vậy, có thể dinh ngữa vi hoà giãi thương mu Tà một trong các phương thức gi quyết tranh chip thương mei, có nổi dung tranh chấp chỗ yêu liên quan din hoạt động có mục dich sinh lợi và được didn ra theo một tình tự thủ tục hy

"nguyện, bio mật với sơ ham gia ci các bên ranh chấp và bên thứ ba trung lập Tirhái niệm rên, có thể đơn ra đặc điển cin hon giã thương mei như sax

Thứ nhất, bản chất hoà giải

Tòa giã thương mai là giã pháp đốc lập mang tinh tự nguyên và phỉ tổ tng,

ty thuộc vào ar tư nguyên, lựa chon và thiện ý cũa các bên để lâm cơ chế giãaqoyit anh chấp trong hoạt động lánh đoanh, thương mai mà không bi chỉ phối hayxăng bude bai quy dink nào của pháp luật trong guá tình và thủ tục giả quyết

inept ma Men, Ha tng = Dae ng ng ing ng phế mỗnag tp

sả dnyin de“ Phip tật hoi gặt" 2012 0135-136

Tả Thị Hoing Thanh (D12), uyên dã Hoan th cohen gi ở Ve Nam, bi hoc th ghd

ican, Thing tn Hoa học pip ý, Viện ho ho pip ý, Bộ5rphíp, rô và 100013 ort

‘Tit hai, chủ thé của hoà giải.

Sw xuất hiện của mét bên thứ be độc lập làm trung gan ~ hoà giải viên

thương mai là bất buô:` Đây là bên trung gian do các bin tranh chấp cùng chấp

nhận hoặc lum chon để hỖ tro giã quyết mâu thun và tìm ra gai pháp tối ưu chocác bên, đồng vi trò năng cao tính hiệu quả của phương thúc gai quyết tranh chấpnày bing cách tạo điều kiên cho các bin cing thoš thuận, dim phán và trao đổithông tin chứ không thể giã quyất tranh chấp, Bén thứ ba này không phải là daidin của bên tranh chấp nào và công không gắn với xung đột hay lợi ích cũa bênnào, Bên thứ ba không quy đính cụ thể phãi là cá nhân hay pháp nhân, ngoải trườnghop bên thử ba được chon là luật sơ hay Trong tii viên thi phải đáp ứng các tiéuchuẫn được quy định tei Điều 10 Luật Luật sr 2006 và Điễu 20 Luật Trong tảithương mi 2010, thi cần phải có đã các phim chit cũng như đáp ứng được các điềuifn về chuyên môn, nghiệp vụ, kinh nghiệp thọc tin và không được có bất cứpayin lợi lợi ich bay xung đột li ch với bất cử bên ranh chấp nào

Lư ý ny khác biết gite hòa gi thương mai và hôn giã trong tổ ting ð Tòa

án Hos gi thương mei là hình thức git quyết tranh chấp độc lip, con hòa giảitrong tổ tung là một bước rong thủ tục giải quyết tranh chấp Chỗ sia hòn giã thương mai là hòa giả viên thương mei, còn đối với hòa giải rong tổ tung thi chữthể hòa giả là Thim phán phụ trách gi quyết tranh chấp khi các cơ quan này giquyết anh chấp theo yêu cầu cũa các bin

Thất ba, gid trị pháp lý của hoà giải.

Đi với quá tinh hoà giã và việc thực thi kết ga hoá giả thành đều khôngchi mx chỉ phối bi quy nh pháp loật hay cơ chế pháp lý nào Việc thực thi kết quả hoà giải thánh hoàn toàn pho thuộc vào sơ te nguyên cia các bản tranh chấn, kết quả cia phiên hoà giã được ghỉ nhận bing vin bản với chữ kí từ dai điện cácbên ranh chấp và các bên phải tôn trong thực kiện nhy đã cam kết Điều này phântiệt hai hình thúc hoà giải ngoà tổ hạng và hoà gi theo thủ tục tổ tụng côn Toà án hoặc trong ti

1.1.3 Khải viện, đặc điễm trọng tài hương mu

Hiên nay bên canh các phương thúc truyền thông thi trong tài được sử dụng xông rấi nhằm giấi quyết tranh chấp bằng cách giao vu việc cho bên thứ ba là Trọng,

` 1ê Hương Găng, Bất chế nhập của oà giã Đương mat, Tap cbt hc số 102016,2030,ø.9

th viên để họ xem xit và đơn ra phần quyết coốt cùng rong trường hợp các bên,không tr din xấp được với nhau và cống không muốn đơn vụ tranh chấp ra xét xửthi Tòa án Khi đồ cập din việc giải quyết tranh chấp thương mại quốc tổ bằng trongtải với tự cách là một phương thúc giãi quyết ranh chấp ngoài Tòa án khoe họcghép lý, vin kiện pháp lý quốc t cũng nhơ pháp luật các quốc gia đều nữ dụngthuận ngữ "atsmaiondl Commercial Arbitration” với ngĩa là Trọng tii thương mới quốc tổ

“Thong tài theo cách hiễu chung là cơ quam sét đo các bên lập ra trên cơ

sở théa thuận và trong fv vực mà pháp luật quy định đễ giải qué các tranh chấp

giữa các bên đương sự đó“ Trọng tài giải quyết các tranh chấp không phải dựa

trên cơ sở quyền lực nhà nước ma trên cơ sở thôn huận của các bin đương sự traoquyin giải quyết tranh chip giữa họ cho trong tả, không có thôa thuận trong tả séhông xuất hiện thẩm quyển của Trọng tải Vì vậy nguyên tắc chung côn gai quyếttranh chấp bằng Trọng tả là "Không có thôn thuận gai quyết bằng phương thúc

trọng tải, không có tổ tung trong tai”

xông ri rong cả luật quốc gia cũng nh các đều ước quốc tổ vi Trong tài

Luật mẫu của UNCITRAL không đưa ra khái niệm vi trong ti mã chỉ giảithính “Trọng từ là

chức” Ngoài ra Luật Mẫu quy định khổ niêm thôn thuận trong tà “Théa thiêntrong tà 1a thôn thuân theo đó các bên cô quyễn uy dt nh sẽ đưa mi tranh chấp

"hoặc một sễ tranh chấp đã hoặc sé phát sinh giữn các bên về một queen hệ phíp I

dt ảnh, đi là quan hệ hop đồng hay không phat là quan hệ hop đồng" Điều 7XhoănL) Theo Hiệp hội trong tải Hoa Kỷ (ALA) “Trong tà là cách thức giả quyếttranh chấp bằng cách để trinh vụ tranh chấp cho một hoặc một sễ người khách

và họ sẽ đầm ra quyét Ảnh cud cũng có giá tí

Nguyên tắc này ngày cảng được công nhận,

it cứ hình thức Trọng tà có hoặc không có sự giảm sát của tễ

quan xem sát giã ny budecác bên tranh chdp phải th hành”

Công ước New York 1958 về công nhận và thi hành quyết định của Trọng tảinước ngoài quy din rt tổ về vẫn đề này: "MỖI quốc gia thành viên sẽ công nhânmốt thỏa thuận bằng vẫn bản theo dé các bên cam kết đan ra Trọng tài xét xr mot

ˆ Ngyễn Trung Tí 2005), Cổng nhật và ou Wii các quát đơn của Tong tt Thương mi Điệt Nem,

Wo Tephip HANS]

"Tung tim tong tải quốc té Vlt Nem vi Tang tim trong nại qốttẾ (2003), Trọng tả vì ác nhượng: thức ga quyệt nah cp ba chọn Gửi gt các uh cp Đen nơi nay tả mào, Công by Công

doin Vt Ne, Ha Nội, 6%

tranh chấp đã hộc cĩ thễ phát sinh giữa các bên tir một quan hi pháp lý đã xácinh div là quan hệ hợp đồng hay khơng liên quan din một đối hương cĩ khá năng

gã qgấtranh 2 bằng Trong tải" Điền],

Điệu 11(@ Cơng wée Châu Âu 1961 vé trong tải thương mai quốc té quy,cảnh, Cơng ước này sẽ được áp dụng đối vớ: "Thỏa hiện trong tài được hộ Kếtvớt

“Thơn thuận rong tài được ý kết với mục dich giải quất tanh chấp phát sinh tethương mai quốc tễ giữa các cá nhân hoặc pháp nhân cĩ ơi cứ tí thường xuyênhoặc trụ sở ở các mie lợ kết khác nhươ " Khoản 1 điều 6 Luật Trọng tai 1996quy dint“ mét tha thiên trong tài cĩ ngiữa là một thơa thuận đ trình tơi TrongTài các tranh chấp hiện tr hoặc trong hương lai đủ cĩ hợp đồng hay khơng"

Tai Việt Nem, Khoản 1 Điều 3 Luật Trọng từi thương mai (TTTM) inhnghĩa: “I Trong tà tương mại là phương thúc giã quyết tranh chấp do các bên thoả thuận và được tiến hành theo qu dh cũa Luật này"

Cĩ thể thấy các khái niệm đều hướng din ý hiểu chung rằng Trong tàithrong mại là một phương thúc giãi quyŠt các tranh chip trong tỉnh vục thương

Ai với ar cĩ mất của Trọng tả viên là bên thứ ba độc lập đơa ra phán quyết mengtinh chất bất bude đối với các bin tranh chấp nhần giã quyết xung đốt Từ kainiệm tiên, cĩ thé rit ra được đặc đm của trong ti thương mai rũ sau

Thứ nhất, day là một cơ chỗ tả phán đặc tiết khơng phải do Nhà nước thực iện ma do tổ chúc, cơ quan phi Chính phủ mang tính xã hội - nghề nghiệp, hoạt đồng theo pháp luật và quy ch trong tài với mr hơn gja cia một bên thử bạ độc lập

à các Trong tài viên thục hiện thơng qua Hội đồng trong tải gm một hoặc hội đồngnhiều Trong tả, thục hiện due trén thoả thuân cia các bên trong vụ tranh chấp vàchỉ gi quyết khí cĩ yêu cầu giải quyit tranh chấp được ghi nhận bing thot thuậntrong t cổ hiệu lục pháp luật tir các bên cùng với điều kiện là ranh chấp đĩ thuộcthim quyền giả quyit của trong tài

Thứ hai, diy là sự kắt hợp cũa yêu tổ thoả thuận và tải phán Sự thoa thuậnchính là én a cho phán quyét và phán quyết cũng khơng thể thốt ly những yêu tổ

đã được các bên thoả thuận Giữ quyết tranh chấp thương mai bing Trong tảithương mai là phương thức dim bảo quyển tơ định dost cao nhất của các bên vàđược thể hiện & chỗ các bên cĩ thể cing thống nhất lựa chon Trung tân trong tải,Hình thúc trong tả, Trong tai viên, dia điểm và thời gian gai quyết luật áp đụng,

Thứ ba, trọng tả thương msi bảo dim tinh bảo mật li không xử công khai,trừ khi các bên có thoả thuận khác theo quy đảnh tei khoăn 4 Điều 4 Luật TTTMnăm 2010 Tỉnh bảo mất này của phương thú trong tà thương mai được thể hiện ởchỗ bão mật và nội dang tranh chấp cũng như danh tinh của các bên tranh chấp và

du này đồng vei tro quan trong đối với các chỗ thể kinh doanh trên thương trường:

ải nu công khai ni dung tranh chip và danh tinh cia các bản tranh chấp thi sẽ gây tụ ảnh hướng tới uy tin oe các doanh nghiệp tong việc kinh doanh cũng nhhự trong quan hệ thương ms.

Thứ t, phn quyét cin trong tài là chung thẫm, cổ hiệu lực kể từ ngày bạnHành và cổ giá tri bit buộc với các bin không thể kháng cáo rước bất cử cơ quanhay tổ chúc nào Phán quyết trọng tà là kết quả của tổ hạng trọng tai và là cơ sởchâm đất tổ rụng trong tả Sau khi phán quyét trong tải được tuyén thi Hội đồngtrong tả hoàn thành việc giã yết tranh chip, Hội đẳng trọng tii không thé theyđỗi nội dang quyết nh của ho trong phán quyét ngoài việc sta 1: kỹ thuật và khắcphuc se st trong tổ tung trong ti Khác với Tod án, những phán quyết bằng bản énhoặc quyết dinh mang tinh quyên lục của nhà nước thi phán quyết ofa rong takhông mang tính quyền lục nhà nước mà quyết định nhân danh và hướng đến lợiich cia các bên

12 Pháp hậtvề giải quyết tranh chấp thương mạibằng phương thúc

ha giải thương mại và trong ti thương mại

12.1 Khái wig pháp hật về quyết tranh chap thương mai bằng plarougthie hoà giải throug mai và trong tài throug mai

OViét Nam công nhơ các quốc gia trên thé giới, nhà nuớc sử dung pháp luật

để diéu chính các quan hệ tôi phát ảnh trong đó có quan hé vỀ gai quyết tranhchip thương mai nói chung và gli quyết ranh chấp thương mai bing phương thứcHòn giã thương mai và trong ti thương mei nói rễng

Pháp luật vỀ giải quyết ranh chấp thương mai bằng TTTM và hòa giảithương mai là một trong những công cụ quản lý nhà nước và điều chỉnh các mốiquan hệ xã hội trong nh vực gai quyết tranh chấp thương mai Đây là hộ thông cácquy phạm pháp luật, đều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong quá tỉnh giả: quyất tranh chấp thương mai cña các chỗ thể, nhằm thất lập, duy tri một tật hy xãhồi nhất nh đối với các hoạt đông thương mai

“Tôm lạ: Pháp luật về giả quyết ranh chấp thương mai bằng hoà gai thươngsei là ting hợp các quy pham phip luật đều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh liênquan đến mô hình gai quyẾ

phi là một cơ quan ti phán nhơ Trong tit hay Tae án Các bên ranh chip tr

"nguyên thôn thuận gi quyết những mâu thuần, bit đồng trong quả trình các thương

tranh chấp thông qua bên thứ ba trung lập ma không,

nhân thoả thuận hoà giã, chỉ dinh hoà giải viên, hỗ tục tién hành hoà giã và cổng hận hoà giả thành bi Tod án

Pháp luật vé giải quyét tranh chấp thoơng mai bing TTTM là tổng hop các quy,hen pháp uit đều cỉnh các quan hệ xã hội phát án trong quá tình lập thoš thuận trong t, lựa chon hành thức rong tả, Trọng tả viên, tình tự tổ hạng trong ti

142 Nguồn pháp ht về quyết trmh chấp thrơng mại bằng phươngthi hoà giải throug mai và trong tài tmrơng ma

Ngôn của pháp init về giã quyết tranh chấp thương mi bằng phương thúchoà giã thương mai và tong ti thương mai là các vin bản chứa đụng quy tắc phápluật cần thiét cho xử sơ của chủ thể pháp luật hay nơi chứa đọng quy pham pháp

It Theo đó, phương thức giã quyết tranh chip bằng hoà giã thương mei và trongtai thương mei ở Việt Nam bao gém các nguẫ nhờ rau:

+ Hồa giải throng mai:

~_ Pháp luật quốc té: Công ước của Liên Hop quấc về tha thuận quốc tg

aqyit tranh chip thông qua hòa gai, lợ tri Singapore ngày 07/8/2019, có hiệu lực

"ngày 12/9/2020 (hiện nay Việt Nem chưa gia nhập, nhưng có giá ti tham khảo nhấtinh vì hiện nay Việt Nam dang la quan sit vi), Luật mẫu UNCITRAL về Hòagiã Thương mei Quốc tế và This thuận Hoe giã Quốc t 2002

- Pháp luật quốc ga: Nghị đình Nghị ảnh số 22/2017/NĐ-CP, Luật Thi

hành án dn sự 2022, Chương XXXII quy định vé Thủ tue Công nhận két quả hòa

gã thành ngoài Tòa án, Bộ luật tổ tạng din sự 2015

~_ Thông lệ tập quán của đối sống thương mui từ các thsi quen, thông lệ và

uy tắc tông của của các thương gia và các nhả kinh doanh trong thị trường và

thương trường cũng được coi là một nguén đều chỉnh

` Nguyễn oi Son, Gi quyết we chip troơng nại bing phương thức thương ng, ho gã - Những,

‘vin dey hận và te tiên din vine sf Luật học,2001,E 14-15

~_ Hiệp ảnh trong trợ he pháp giữa các quốc ga Điều cia Hiệp inh về cơ chế

giã quyết ranh chấp thuộc hiệp inh khung về hop tác nh tổ toàn điện giữa hp hồi các quốc gia trong Đồng Nam A và Cộng hoà nhấn din Trung Hoa, Hiệp Ảnh thương sit do Vidt Nam -EU VETA), Hiệp ảnh Bảo hô Đâu tơ(EVIPA)

+ Trọng ti arog mại:

Thi giã quyết các tranh chấp thương mai, có một số nguẫn luật sae

~_ Pháp luật quốc tổ: Công ude New York năm 1958 về công nhận và cho thi

Hành phán quyết trong tải nước ngoài (Việt Nam gia nhập năm 1995), Luật mẫu,UNCITRAL về Trong ti quốc năm 1995

~_ Pháp luật quốc gi Luật Trong ti thương mai 2010, Luật Thi hành án din

12022, Bộ luật tổ tung din sự 2015; Nghị quyềt01/2014/NQ-HIĐTP.

~_ Ảnlẽ 692023/AL về thim quyén của Trong t thương mei rong việc gi

qo anh chấp thie thuận bảo mắt thông tin và không canh tranh.

~_ Hiệp định tương trợ từ pháp giữa các quốc gia nh Chương 3 của Hiệp

cảnh tuong tro từ pháp trong finh vực dân a và thương mai giữn nước Công hòa xã

ồi chủ nghĩa Việt Nam và nước Công hoa An-gié-i Dân chi và Nhân din, Điều 6din Điều 12 của Hiệp Ảnh về cơ chế giải quyết tranh chấp thuộc hiệp Ảnh khung

vi hop tắc kink ổ toàn điện git hiệp hội các quốc gia trong Đông Nam A và Cônghoà nhân din Trung Hoa

41.2.3 Nội dng cơ bản cña pháp hột về

bằng phong ức hoà giải timrơng gi và trọng tôi throng mại

Nội ding cơ bản của pháp luật vi gai quyết tranh chấp thương mai bing

“quyết rank chấp thương mai

hương thúc hòa giã thương mei Dao gồm,

Thứ nhất, nguyên tắc giãi quyễt tranh chấp thương mai bing phương thứchoà giải thương mai và trong tai thương mai Nguyên tic gii quyết ranh chấpthương mei bing phương thúc hoà giả thương mai và trong từ thương mai lànhững nguyên Lý, những tư tưởng chỉ đạo cỏ tỉnh then chất xuất phát đm, lâm cơ

sở cho toàn bộ qué tỉnh giã quyết tranh chấp thương mai bing phương thứcHGTM và TTTM Các chỗ thể bất buộc phải tuân theo các nguyên tắc này,

Thứ hai, ch th ai quyết trính chấp thương mai bing phương thức hoà

ai thương mai va rong ti thương mai có th la Hod giả viên hoặc Trong t viên

- Hoa giã thương mại: Đối với hồ gai viên thương mai, ngồi tiêu chuẩn

vi dao đặc, phẩm chit thi cịn cần dat đã trình độ học vẫn Nếu là hoa gi viênthương mai của t8 chúc hồ giãi thương mei thi cin phải tuân theo tiêu chin vàdạy tắc của t8 chúc Khai tham gia vào host động giã quyết ranh chấp thi hồ giviên cĩ thể hỗ trợ giúp đổ các bên tranh chấp tháo gỗ những khúc mắc và tr lớicác câu hồi, luơn ở vị tri trunglp mà khơng nghiêng vé phía bên tranh chip nào

~ Trong tài thương mat: Các trọng ti viên khí than ga giã quyẾt tranh chấp

thục hiện thơng qua Hồi đồng Trọng ti với số lương tu thuộc vào thộ thuận cũacác bên tranh chấp hoặc theo chỉ đnh civ trung tim trong tài Tiêu chuẫn và đềuXiện cần được đáp ứng đối với các rong tài viên được quy dinh chi tất trong vẫn

‘bin pháp luật hiện hành Ngồi ra, trong tải là mốt tổ chức phi chính phủ và khơngnăm trong hệ thống tổ chức bơ máy nhà nước nên các trong tit viên cơng khơng

hả là cán bộ, cơng chúc hay viên chức

Thứ bạ, tình tạ thủ tue jt quyết ranh chấp thương mai bằng phương thức hồ gi thương mei và trọng ti thương mai.

Hiểu theo cách chung nhất, tỉnh tự là thứ tự trước sau khi thục hiện mốtlost các host đơng khác nhau nhằm giải quyết một cơng việc, nhiệm vụ cụ thể

Cn thủ tue là nội ding, cách thúc thục hiện của ing bước đĩ theo những quy inh chit chế, thống nhất Trên thet, đ thực hiện cĩ hiệu quả mốt cơng việc — bao gốm giã quyit các tranh chấp thương mai - các chủ thể bất buộc phải tuân,theo tinh tự nhất dink, một thể lệ thẳng nhất được pháp luật quy định Từ đĩ, cĩthể hiểu bình tụ thổ tục giã quyết tranh chấp thương mai bing phương thúc hồgiã thương mai và trong tải thương mai là phương thức, cách thúc giêi quyếttranh chấp thương mai theo một trình tơ nhất inh, một thé lệ thống nhất, gdmmột loạt nhiệm vụ liên quan chất chế với nhau được quy định bãi pháp luật về Hơn giã thương mei và trọng ti thương mai, nhằm giả: quyết hiện quả tranh chấp thương mai đĩ

This, thi hành kắt quả gi quyết tren chấp thương mei bằng phương thứchồ giã thương mei và trong tà thương mai

“Thi hành ` theo tử dién Tiếng Việt số nghĩa là lâm cho thành hiện thục điều

đã được chính thức quyết nh Vậy, thi hành két quả gai quyết tranh chấp đượcHiểu là đơa quyết Ảnh cuỗi cùng của hoạt đơng git quyết tranh chấp vào thực hiện

Đây là một trong những mục dich của các bên tranh chấp khi lựa chon các phương,thúc gai quyết tranh chấp, đó chính là có được một câu trả lời, một kết quả có giátrì để răng bude các bên cũng thục hiên Mỗi phương thúc gii quyẾt ranh chấp sẽ

sổ một cách thức và mức độ răng bude thi hành khác nhu nung nbin chung các kết quả ban đầu sf đều được thục hién du trên ý chỉ te nguyên và sự tô trong cam kết của các bên tranh chấp,

Xếthiận Chương 1Hoe giải thương mai và trong từ thương mai là những phương thức gi aqyit tranh chấp độc lập, ngoài các phương thức giải quyết tranh chấp khác nhờ thương lượng hay Tòa án Cä ha phương thức này đều được Đăng và Nhà nướcÄhuyễn khích sử ding, dave cụ thể hóa bằng Luật trong tà thương mei năm 2010,Nghĩ Ảnh số 22/2017/NĐ-CP và hòa giải thương mai để quy đính các vẫn để pháp

ý v trong ti thương mai và hòa giải thương mai, ghi nhân tơ cách và dia vi pháp

ý cho chủ thể tiến hành hoe giã, Trong t viên, Trung tân trong ti ở Việt Nam vàcác nối dụng khác trong việc giải quyết tranh chip bing hòa giã thương mai vàtrong tả thương mai Trong chương 1, tác giả đã ñ vào tìm hiểu những vin để lýTuân và ý luận pháp luật về gai quyết ranh chấp trương mai bằng phương thúc hoàgiã thương mei và trọng tả thương mai ở Việt Nam Trong do, tác giả & vào timTiểu khá niệm, đặc điẫm của tranh chấp thương mei, hôn giãi thương mai và trong

ti thương mai Đẳng thi, tác gi im hiểu khó quát chung pháp luật về giã quyếttranh chip thương mai bằng phương thúc hoà gi thương mai và trong tài thươngmei ở Việt Nam nhự khá niêm, nguén, các nội ding cơ bản Nhông vẫn đề lýluân này sẽ là cơ sở nên tăng để ác giả phân tích thụ trang pháp luật tạ Chương 2của khóa luận

CHƯƠNG 2

THUC TRẠNG PHÁP LUẬT VE GIẢI QUYẾT TRANH CHAP

THUONG MẠI BẰNG PHƯƠNG THUC HÒA GIẢI THƯƠNG MẠI VA 'TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI VÀ THỰC TIEN THI HANH Ở VIỆT NAM.

21 Thục trạng pháp Init về giải quyết tranh chấp thương mại bằngphương thác hòa ghi thương mại.

2.1.1 Nguyên tắc giải quyết tranh chấp throug mai bằng phương thác hoàgiải throng mại

Pháp luật Việt Nam hiện nay quy đính những nguyên tắc giãi quyết tranh,chấp bằng phương thúc hot giải tei Điều 4 Nghị ảnh 22/2017/NĐ-CP ngày

34022017 (gọi chung là Nghị Ảnh 22/2017/NĐ-CP) bao gồm ba nguyên tắc sm:Thứ nhất, nguyên tắc ty nguyện và bình đăng vỀ quyển và nghĩa vụ Phápuất Việt Nam ghi nhân diy là nguyên tắc đâu tiên, quan tong nhất cũa hoà giã Cóthể thấy diy là một nguyên tắc cơ bản khi tham gia thod thuân trong hoạt đồngthương mai được quy Ảnh tei Điều 10 và 11 Luật Thương mai 2005 Nguyên tắc nay cing cần phải được tổn trong trong suốt quá tình hoà giải về ý chỉ của các bên, tranh chấp, Điều này có thể thấy được thể hiên khá 18 nét hơn phương thúc giãaquyit tranh chip bằng trong tử thương mai vi khi một rong các bin có để nghị tht

thủ tục hoà giải sẽ chấm đút” Bên cạnh đó, khi quy đính quyền và nghĩa vụ giữa

các bên bình đẳng thi không bên tranh chấp nào sf có loi thể, lợi ích liên quan hơntiên con ei, góp phin ting nr céng bằng cho kết quả giãi quyết tranh chấp

Thứ hai, các thông tn iu quan dén vụ việc hod giải phải được git bia tnirtnuimg hợp các bên có thoả thuận bing văn bin hoặc php luật cổ quy định khácĐây là mốt nguyên tắc quan trong vi để dim bio hoà kh và mốt quan hộ giữa cáctiên ranh chip cũng như là uy tin và bí mật nh đoanh cia các bên thi các thông nliên quan đều cần phải được giỡ bi mật, khi đó các bên sỡ có thể côi mỡ hơn trongvide chia sẽ các thông tin cũng nhờ tin trồng hoà gii viên hơn, gép phẫn tăng hiệu quả của phiên hoà gi Tuy nhiên, nu nhơ các bin có thoả thuận khác bing văn

‘bn thì những thông tin này vẫn có thể được tết 16 du trên sựtôn trọng thoả thuận,tiến các bên tranh chip Có thể thấy diy là một nguyên tắc đông vai ro quan trong

hon 3 Đền 17ND 22

trong việc duy ti méi quan hệ giữa các chi thi trong hoạt động giải quyết tranh,chip, vi viy, khơng chỉ các bên ranh chấp mã chính hoa gi viên cing

"nguyên tắc này Do đổ, nguyên tắc bảo mật con được dinh dang đưới một nơi dụng

trong Quy tắc đạo đức và nghề nghiệp của hoa giải viên 2

Thứ ba, nội dung thộ thin hồ giải khơng vi phạm điều cấm cđa phápIndt, khơng trái đạo dite xã hội, khơng nhằm trén tránh nghĩa vụ, khơng xâm.phạm quyén cđa bên thứ ba Nguyên tắc này phù hop với quy Ảnh tả Khoản 2itu 205 của BLTTDS năm 2015 ring sự tự nguyên thoả thuận của các bên đượctên trong hương nổi dung đỏ phải khơng vi pham điều cầm cise pháp luật khơng trái Với đạo đúc xã hộ và khơng xâm pham đến quyền của bên thử ba, Nguyên tắc nàycho thấy được nợiinh hoạt nhưng cĩ kun khổ cơn pháp luật Việt Nam

Cĩ thể thấy, các nguyên tắc gai quyết tranh chip thương mei cơ bản dangđược quy định trong pháp luật hiện hành chi yéu tập trung hướng đốn các bên ranhchip và chưa cĩ nguyên tắc cụ thi quy dinh về chỗ thể hồ gai viên thương maiNhữ viy, khi cĩ nguyên tắc nào nhắn mạnh đến vai trị, vĩ tí cũa hoa giải viênthương mi cĩ thể gĩp phin bão dim cho sợ khách quan, hiệu qua, chất lượng và lợi

ch cđa các bên tranh chip trong hoạt đồng ho giả thương mai

2.1.2 Chữ thể giải quyết ranh chấp trong mại bằng phương thức hồgiải throng mại

Chỗ thể của hồ giã thương mei cĩ thé kễ đến bao gim: hồ giã viên các Trungtên hồ giã và các Trang tâm trơngt cĩ đăng Lí hoạt động hồ giã Cụ thể

Thứ nhất, my định về điều liệu hành nghễ hịa gidi ign throug mai.Tịa giả viên thương ma là cá nhân trực tiếp thực hiện việc giã quyét ranh,chấp thương mai bing phương pháp hịa giã Theo quy định tei Khoản 3 Điều 3Nghĩ ảnh 22/2017/NĐ-CP thì hịa giải viên thương mai bao gim hịn giải viênthương mai vụ việc và hoe giã viên thương mai cia tổ chúc hịa giải thương maiđược các bên lựa chon hoặc đoợc tổ chức hịa gi thương mai chỉ định theo để nghĩcủa các bin để hỖ trợ các bên giải quyết tranh chấp theo quy định của pháp luật

Ninr vậy tei Việt Nam, hơn giã viên thương mai cổ thể thục hiện hoạt đồngcung cấp dich vụ hịa giải đười hr cách độc lập hoặc với tơ cách hịa giả viên của

thức hoe giải Dé thục hiên host động hịa giải hợp pháp, hịa giã viên

một

` Đền 6 Quy ắc đạo đc vinghệ nghập hoi givin

thương mại cần đáp ứng ha yêu tổ, đĩ là: Đáp ứng các tiêu chuẫn cđa hịa gii viêntheo quy định của pháp luật và được cơng nhận bởi cơ quan Nhà nước cĩ thẩmquyền hoặc một t8 chúc hịa giãi So sinh với quy dinh tei Điều 20 Luật TTTM

2010, cu thể ở khoản 2() thi cĩ trường hợp những cá nhân di đã đáp ứng đã bai

ấu tơ tên nhưng Ie khơng được lim Trong tử viên, tuy nhiên, trường hop này lichưa cĩ quy định cụ thể đối với hồ giã viên thương mai

“Thước diy, hoạt động hồ giả thương mei ngồi tổ ting khơng chia nự đềuchảnh cn pháp luật Do vay, thộ thuận giữa các bin cơng khơng cĩ cơ chế bảođầm thi hành về mật pháp Lý Nghị @inh 22/2017/NĐ-CP về hồ giả thương mei rađời đã luật hố host động hồ giả: thương mai những vấn giữ ding tinh thn củaphương thức hồ gi, hồ giải viên chi cĩ vai trị hỖ tro để các bin đạt được thoảthuận KẾ từ khi Nghĩ dinh 22/2017/NĐ-CP cĩ hiệu luc, các bin cĩ thé hoa giãtheo phương thúc truyện thống là tơ hồ giải với nhau hoặc cĩ thể lua chon hoa giãtheo Ngủ inh 22/2017/NĐ-CP Trường hop các bên ia chon tự hồ giã với nhan

ma khơng thơng qua các tỔ chúc cĩ chức năng hồ giải theo quy dinh pháp luật,thoả thuận đạt được, nu cĩ, giữa các bên, sẽ khơng chiu bất kỹ tăng buộc nào vềxuất pháp lý Vide thục hiện thoả thuận phụ thuộc hồn tồn vào thién chi, sự tr

"nguyên của các bên Vay trường hợp lua chon hình thie hoa giải vụ việc mã các tên khơng lua chon hồ giải theo Nghỉ ảnh 22/2017/NĐ-CP thi lạ chưa cổ quyinh nào khác vé cách xác nh tiêu chuẫn lim hồ giải viên

Thứ hai, guy định pháp hột

Hoa giả là một phương thức giả quyết ranh chấp thay thổ rất phổ biển trên

Inte hịa giải thương mại.

thể gai và cũng đã xuất hiện từ rất lâu toy nhiên rước năm 2017 tai Việt Nam hoạtđơng này chữa được điều chinh bối bit kỷ thiết chế pháp luật nào Trong béi cảnhngiy cảng nhiễu doanh ngưệp Việt Nam tua chon phương thức trong tải 48 giãquyit ranh chấp trước khi hựa chọn Tịa én, điển hình là theo Đáo cáo đính giánăng lực canh tranh cấp tnh (PCD) năm 2016, cĩ din 47% doanh nghiệp Việt Nam

sử dụng trong tải đỂ giã quyit tranh chấp thay cho phương thúc Tịa án truyénthống, đồng thời việc lựa chon phương thức chon Tịa án để giã quyết tranh chấpcủa doanh nghiệp hién nay dang giảm din từ 60% (năm 2013) xuống 36% (năm

2016, thì mera đời của Nghĩ định 22/2017/NĐ-CP húa hen sé là xu hướng gi

quyết ranh chấp mới đợc ta chuộng và din thay thổ cho Trọng tai và Tod án

“Li Đăng Hing, Bip hit Việt Numi hội gsi đường, Luin ăn Thạc sĩDthọc, Hi Nột 2019

“Theo pháp luật hiện hành, hiện nay ở Việt Nem tỔ chúc hòn giã thương mai baogầm: Trang im hòn gia thương mei và trang tim trong ti thương mei thục hiện hostđồng hòa giả thương mei Các tổ chức hòa giả thương mei nước ngoài chi được hoạtđồng ở Việt Nam dưới tơ cách chỉ nhánh và vin phòng dei điện Sau lửi Ngủ ảnh

2/2017/NĐ-CP ra đời, ngày 28/04/2018, VIAC đã thành lập Trung tâm Hoà giải Việt

Nam (VMC), nh vậy VMC chính the trở thành tung tân hoà giã đâu ên t Việt Nam được thành lập hợp pháp theo quy Ảnh cia Ngã ảnh 22/2017/NĐ-CP và có chúc năng cong cập dich vụ hoà giã, VMC đã ban hành Quy tắc hoa git mới bắt đầu

áp ding từ01/07/2018 Đn thời đềm hiền t, mới chỉ có một Trung tân hoà giải dyhấttheo Nghĩ inh 23/2017/NĐ-CP được thành lập là VMC

Mt sô đặc trung chung của tổ chúc hòa giã thương mei có thể kể đến nh

tỔ chúc hòa gi thương mei là một ổ chúc chuyên nghiệp trong nh vục gai quyếttranh chip kinh doen thương mai, diy là một tổ chức tr, không có chúc năng kinh,doanh, không hoạt động đới tư cách doanh nghiệp, 3 chúc hòa giải thương mai là

tỔ chức cố chúc năng cũng cấp dich vụ hi tro các bin (chủ yêu là thương nhântrong quá tình gi quyết ranh chấp)

2.1.2, Trinh tr, this tục git quyết trmh: chấp từmơng mai bằng phươngthi hoà giải thương mai

Vénguyin tic giải quyất tranh chấp bing hòa giả thương mei theo quy Ảnh,tei Điều 4 Nghĩ ảnh 22/2017/NĐ-CP bao gồm: các bin tranh chip tham gia hòa

ii hoàn toàn hy nguyện và bình đẳng về quyén và ngiấa vụ; các thông tin iên quandin vụ việc hòa giải phấi được gữ bí mật, từ troờng hop có thôa thuận bing vin

‘bin hoặc phip luật có quy dinh khác, nội dung thia thuận hoa giải không vi pham

du cân của phip luật, đạo đóc xã hồi, không nhằm tiến tránh nghĩa và không xâm phạm đến bin thứ ba

VÌ thim quyén giã quyết ranh chấp bing hòa gii thương mai có bơ yêu tổ

đã xác dink Ie thim quyên do Nhà nước rao cho (đựa trên phạm vi giã quyết tranhchấp theo quy đính pháp tui) và thim quyền do các bên trao cho (đơn rên thôathuận hôn giã)

‘Theo Điễu 2 Nghĩ dinh 22/2017/NĐ-CP quy dinh phạm vi gai quyết tranhchip bằng hòn giã thương mai bao gim: Tranh chấp giãn các bên phát sinh từ hoạtđồng thương mai, Tranh chấp giữa các bên trong dé it nhất mốt bin có hoạt độngthương mau, Tranh chấp khác giữa các bên mà pháp luất quy định được

fu phạm vi thẩm quyển cơngiã quyết bằng hơn giã thương mại Như vậy, cĩ thể

các tranh chấp thương mai, ma cịn cĩ thể

nở rộng ra các loại tranh chấp khác với điều kiện pháp luật chuyên ngành quy đính,

vi việc sử dang phương thúc hịa giả thương mai

Đi với nin ting cũa hịa giải thương mai la việc các bên thơn thuận về việchịa giãi thương mại khơng chỉ bao

sử dạng phương thức hịn gai rong tranh chấp thương maith thơn thuận đĩ cần cĩtinh chất tỉnh hy nguyện, tinh lựn chọn, tính độc lập, Theo quy định hiện hành tủcác bên vite cĩ thé giải quyết tranh chấp bing hoa giả, vừa cĩ thé kết hợp giảiquyết mâu thuẫn bit đẳng bing các phương thúc như trong tii, Tịa én Điều nàyXhác bit với trong tải thương mai, theo dé théa thuận trong tà thương mai sẽ loitrừ việc gi quyết tranh chip tạ Tịa án Đặc tính này của thơn thuận trong hơn gi

giã khơng làm ảnh hưng để việc

1s

thương mi ngồi Toe án da tin đặc tring”

sử đăng các phương thie giải quyết ranh chấp khác

Tai Điều 14 Nghĩ Ảnh 22/0017/NĐ-CP quy định vé tình tự thủ tục tênhành hồ giễi bao gém ba giải đoạn nh sa

Giai đoạm clmẫu bj Bước đầu tin quan trong và là đu kiện in quyết để

ấn hành mốt quy tình hồ gai chính là ho thuân lựa chọn phương thức hồ githương mai được xác lập bằng vin bản béi các bên tranh chấp, thoả thuận này cĩthể được xác lập để giãi quyất tranh chip đã phát sinh hoặc cĩ thé phát sinh Điềunày thể hiện được tinh chất rõ ring, minh bạch của thoả thuận và phương thức hồ

gã này, Tiếp theo, các bin tranh chip sẽ thoả thuận đơa ra lựa chon hồ git viênthương mai từ danh sich hồ giã viên thương mai cũ t8 chúc hồ giãi thương maihoặc từ danh sách hot giãi viên thương mai vụ việc do Sở Tư pháp tinh hoặc thành,phd trục thuộc Trung tương cơng bé hu theo hình thức hồ giã các bên lựa chon.Sau đĩ, các bên cĩ quyén thoả thuận chọn Quy tắc hồ giãi ci t8 chúc hồ giHoặc hr thod thuận tình t thủ tuc hoa giải hoặc hồ giã viên sẽ tiễn hành hồ giã heo trình tự thể tục mà hồ giã vin thương mei thấy phù hop với nh tiét vụ việt

"nguyện vong cit các bên và được các bin chấp thuận Ngồi re, địa diém và thờigan hồ gai cing sẽ được thục hiện du trên thoả thuận cũa các bên, trường hợp các bên khơng c tho thuận thi sẽ theo lơa chọn của hồ gii viên thương mei để

‘V6 Quốc Hóng, Mớtsồkổ xăng cin ul cia hoi gi viền ath gi he gi ác miu thấn, nhức

chấp tg cuc sơng hồn my, cập ngờy 0342011

được chi ảnh Mặc di rong quy nh của Việt Nam không đồ cập sâu én bướcthoả thuận ching nhưng các bin tranh chip cing cén phải hiểu được ring diy làthước tên quyết giã quyết tranh chấp bing hoà giã thương mai Hoà gi viên

ấn hành thu thập thông tia, tả liêu ching cử và quan diém, yêu cầu ci các bintranh chip; có thé yêu cầu thông tin bổ sung, giả thích các nội dung còn chưa rõring Khi đã nắm được thing tin cia vụ việc thi các hoà giả viên tiễn hành nghiênsửa và in các phương án hoà giải dye trên cơ sở quy nh ofa pháp luật, tính khả thi và nguyên tie đôi bên cing có lợi Vé phía các bên tranh chấp thi sẽ được cũngcấp thông tín vé quy tình hoà giã, nguyên tắc cơ bản cia buổi hoà gi và vd tròcủa hoà giả viên thương ms.

Gini đoạm hoà giải: Phiên hoà giãi được mỡ theo thoi gan, dia diém vàthành phin đã dinh Ki tiến hành hoà giã, hoà gia viên sẽ giới hiệu thành phin them gịa phiên hoà giải, tình bay nội ding ce vụ tranh chấp và nêu lân quan điểncủa các bên tranh chấp Sau đó các bên tranh chip có thé tinh bay ý kiến b8 sunghoặc thay đỗi quan điểm công như là hướng giải quyết mong muốn Tiếp theo, hoà

ii viên phổ biên các quy định pháp luật iên quan, phân tích các quan điểm, ÿ kiếncủa các bên cũng như các các kết qua hoà giải khả thí theo hướng giải quyết của ting bên Đồng thời đơn ra các phương án hoà giả, phân tích hiệu quả, kh thi cũatừng phương án đỄ các bên tranh chip théo luận và lua chon, hoà giã viễn có nhiệm

vụ hỗ to các bên để đạt được sự thống nhất, tránh đơn cuốc tranh luận đ vào ngõcụt cũng như giữ sơ bình nh, hoà kh giée các bên trong phiên hoa giã Trong suốtqguá hình hoà giả, HGV luôn cần giữ vị ti trung lập, khách quan, không thể hiện

"nghiêng vỀ một trong các bên tranh chấp, Ngodi ra toàn bộ quyết nh được đơn ratrong quá tình giã quyét tranh chấp đều phải đơa rên nguyên tắc tr quyết cũa cáctên, bao gồm thing nhất các công iễc bổ tro nhơ Mii nhân chứng, các biện phápkhẩn cấp tem thời dành cho bàng hoá hoặc vật phim liên quan din vụ tranh chip.Thị bắt là thời điển nào trong phiên hoa gi, HGVTM có quyền đưa ra các để xuấtmang tinh khách quan, rung lập và có hiệu quả tối wu nhất cho các bên, Đứng tiêngốc đô của HGVTM, việc đưa ra các để xuất phù hợp với vin đã đang được ranhchấp trong phạm vi chuyên môn, kiến thức và kinh nghiệm ci minh là để gớp phnthúc diy quá tình hoà giải nhanh chồng đạt được kết quả hoà giả thành Tuy nhiên,đăng tiên góc đô của các bên tranh chấp, việc HGVTM đơn ra để xuất tử bất cử

thời điển nào ma chưa có sự đồng ý cia các bên có thể gây ảnh hưởng đến chính.

trung gen của HGVTM nêu một trong các bên nhận thấy đề xuất đó nghiêng véphia mốt trong các bên tranh chấp còn lạ

Gini đoạm kết thác: Phiên hoà gii kết thúc khí hai bên đã cũng thống nhất

lâm vé tinh độc lập và vai rò bên,

một kết qui: hoà giải thành hoặc hoà giã không thành Đối với kết quả hoà giã hành, theo Khoản 1 và 2 Điều 15 Nghị định 22/2017/NĐ-CP quy định, các bên lập vin bản vỀ kết qui hoà gai thành với các nối dang bao gầm: Cần cổ tin hành hoà giã: Thông tin cơ bản về các bên, Nội dang chủ yêu cia vụ việc, Thoả thuận đạt được và giã pháp thực hiện, Các nôi đang khác theo thoả thuận của các bên phù hợp với quy định pháp luật Bién bản này cần có chirii của đi diện hợp pháp các tiên và côn hoà giã viên thương mai Trường hop ho’ gii không thành, theo Khoản,

4 Điều 15 Ngự dinh trên, các bin có quyền tấp tục hoà giải hoặc yêu cầu Trong tihoặc Toà án giải quyết tranh chip theo quy dinh của pháp luật Thủ tục hoà gichâm đốt trong các trường họp sau: Khi các bên đã đạt được kết quả hoà gi thành,Kihi hoà giã viên thương mai xét thấy không cần tht tấp tục thục hiện hoà ga,sau kh tha khảo ý kiến cia các bên; Theo để nghĩ cia một bận tranh chip Có thểthấy, pháp luật không dé cập tới đầu ki vé lý do chim dit phiên hoà giã ma đơn

ào ý chỉ của một trong các bên tranh chip bối hoạt động hoà giãi thương mai da trên nguyên tắc hynguyên của các bên

Nhấn chung bình tự và thủ tục cũa phương thúc hoe giải thong mai khí dom.gin, nhanh gon vi được tin khai theo ý chỉ và thoả thuận của các bên tranh chấpTuy nhiên, rong trường hợp các bên tranh chấp có thoš thuận hoà gai thương maitước khi có tranh chấp nhng lôi phát sinh tranh chấp thì một trong các bân lợnchon kiện bén con ei, khi đó để xác định trách nhiệm pháp lý oie bên tiên côn làmột bắt cập

2.14 Thi hành kết qua giải quyễt tranh chấp thương mai bằng phươngthi hoà giải thương mai

Kt quả giải quyết tranh chấp bing phương thúc hoà giã thương mai có thể

là hoà gii thành hoặc hod giải không thành Đối với truờng hợp hoà giả thành làXôi các bên ranh chấp cùng thống nhất chon phương én gii quyét và xác lập văn

‘bin vi kết quả hoá giải này, thi các bên hy nguyện thi hành thoả thuận đó như cam

iit Văn bản về eit quả hoà giã thành theo Điễu 16 Nghĩ ảnh 2 2017/NĐ-CP, được xem xét công nhận theo quy đính ois pháp luật tổ tung dân mx Theo đó, tíitu 417 và 418 BLTTDS 2015 quy ảnh về

thành và đơn yêu cầu công nhận kết quả hoà giải thành, thi cân ít nhất một trong các

du kiên công nhận kết quả hoà giải

tiên ranh chấp có đơn yêu cầu Toa án công nhân và đơn đã có đã nối đăng yêu cầukèm theo vin bản về kết quả hoà giã thánh phất được gii din Toa án rong thôi hạn

06 tháng kể từ ngày hoà giải thành Chỉ kh thoả thun hoa giả thành được Toà áncông nhân thi mới có hiệu lục thi hành én din my Quyét định công nhân hoặc không công nhận kết quả hoà giả có hiệ lục th thi hành nghy không bị kháng cáo, kháng

"nghị theo thi tục phúc thâm,

Nhờ vậy, hiện nay, vẫn để công nhận và cho thí hãnh thôn thuận hòa gi thành không được quy dinh bởi Nght định 22/2017/NĐ-CP, ma được dự kiệu ti BLTTDS Cơ chi tién hành thủ tue công nhận cho thi hành thoả thuận hòa giãthành được bit đầu bing việc người yêu cầu công nhận thôn thuân hòa giả thành

gi đm in Toa án trong thời hạn 06 tháng, kể từ ngày các bên đạt được thôa thuận

hòa giải thành J (S4903/Downloadsl6 LNGThien - Hoa giai thuong mai tam

bt-PH MT đọc -_ P81, Việc công nhận kết qui hòn giã thành giúp cho thôa thuần hòa giã thành có thé được thực thi bối cơ quan thi hành én nhe mét bản án Mắt khác, việc không công nhận kết quả hòa giải thành cũng không lam ảnh huống đẫn nộidang và giá trí cũa thia thuận gi quyét ranh chấp và nd vấn có hiệu lực như mốt

hợp đẳng”

Di đã có những quy đính khá chit chỗ đối vớ việc công nhận kết quả hòa giã thành ngodi Tòa án ngay cả rước khi vin bản trục tếp điều chỉnh phương thức hòagiã thương mới ra đôi, những BLTTDS năm 2015 vin chưa dự Hiệu vin đề côngnhận thôn thuận hòa giải mang tinh quốc té tei Việt Nam Trên tinct việc các bên 1à đoanh ngiệp côn các quốc ga khác nhau phát sinh tranh chip và nữ đụng hòa giãthương mei để giã quyết lành ining rất dé thấy trong giao lưu thương mi, Trongtrường hợp đổ, néu các bin có nhu cầu công nhận và ho th hành thôa thuận hòa giã thành tei Việt Nam thi cũng không thực hiện được, bồi hiện may, quy Ảnh vé công hận kết quả hôn gii thành ngoài Tòa dn tei BLTTDS chỉ hướng đến đối hượng là

pila 118 Bộ bật Tổ ung ân seam 2015

các kết quả hòn gã thành trong nước Khi chưa có những quy ảnh về công nhân vàcho thi hành kết quả hòa giãi thành mang tinh quốc tổ, những thôa thuận hòa gihành này chỉ cổ hiệu lục nlurmét bằng chứng trước toa nu mét bên rong tranh chấphôi kiên bên côn lá tạ Toe Trong trường hợp bên phải thì hành không tự nguyênthi hành thôn thuận hoe giã thành đó thi moi công súc, thời gian, ti chính đầu tơ cho

aq tỉnh hòa giã trước đó dường như sẽ trở nôn vô ngiĩa Việc xây dụng các quycảnh về công nhân và cho th hành thô thuận hòa giã thánh meng tinh quốc t sẽ làtiện pháp hữu hiệu đời hồi các bên phi có trách nhiệm với quá tình hòa giã và với thôa thuận hòa giã thành của mình,

+ _ Đánh giá thục trang pháp huật về pharong thức hòa giải throug mai:Hiên nay ở Việt Nam có tổng công 13 trung tim hoà giải thương mai với 8trùng tim tei Hà Nội theo số iệu của Sở Tư pháp cập nhất đến tháng 4/2031và 5trung tâm tei thánh phô Hồ Chi Minh theo cập nhật của VMC vào thing 4 năm

2023 Trong năm đầu tiên hoạt động của VMC vào 2019 có 05 vụ hoà gai và chotối năm 2021 đã có tổng24 vụ hoà giả tri trung tâm”, tuy rằng sổ lượng các vụ vấn

còn ở mức khá thấp nhưng sự ting lên cia sổ liệu này cho thiy tim năng phát tiễncủa hoà giải thương mai tạ Việt Nam là rất lớn Theo báo cáo ci Bộ Tư pháp, năm,

2022, cả nước có 343 hòa giải viên thương mai (tong đó có 139 hòn gi viên cũa Trung tâm hòa giã thương mai, 204 hòa giải viên của Trung tâm trong ti có đăng

ký hoạt động hòa giải thương ma)”, trong số này, có 226 hòa giải viên thương mại

đăng ký hoạt động tei Thành phố Hỗ Chỉ Minh (chiém hơn 65% số hòa gai viênthương mại trong ea nuớo), Ki từ thời đn Nghị ảnh sổ 22/2017/NĐ-CP ngày 24thing 2 năm 2017 có hiệu lục, hơn 05 năm qua, hòa giả thương mai bit đều đượcnhiều doanh nghiệp lựa chọn, nhiễu vụ ranh chấp có giá ti lớn đã được gat quyếtthông qua hòa giả Riêng Trung âm Hòa giải Việt Nam (VMC), thuộc Trung tim Trong tải Quốc tổ Việt Nam (VIAC) đã nhận 07 đơn yêu cầu giải quyất tranh chipbing hoe giải thương mei, với tổng ti giá ranh chấp hơn 1.000 tỷ đồng Các vụvide tranh chip tập trong trong lĩnh vục xây dụng (rên 900 tỷ đẳng, hàng hii và sở

“ Nguyễn Trung Nem, Hoà gi tương nại tại Việt Nema trí, truy cập ngày 21/3/2034

° Bảo cho tường ni 2021 VMC

Hoing Vin (2022) Hỏa gãi thương mai, phương tic tdi ua tong git quyết we chấp, Tay cấp ti

Ings otocutho com tuok-chi Hong ama: pinag tac 4g: gọng gabguje- tan được

17218 6m1.

Hữu t tui" Theo báo cáo tổng kết hoạt đông hòa giải thương mai năm 2020 cũa

Bộ Tư pháp, trong sổ 73 vụ việc được gai quyết bằng phương thức hòn giải thương,sei thì có 70 vụ tạ Thành phố Hỗ Chi Minh Năm 2021, do chiu ảnh hưởng ning

ni của đi địch Covid-19, hoạt đông hòa gii thương mai tei Thành phố Hồ Chi Minh nối riêng, ofa cả nước nối chung trém lắng hơn kh chỉ có 03/27 vụ vie được

giã quyất tei Thành phd H Chi Minh”, Thông qua thục tiến hoạt đồng hòa giải

cho thấy, mắc di dst được những kết quả nhất đnh, pháp luật về tổ chúc hòa giảithương mi vẫn còn những bit cập cằn phố khấc phục Cụ thể lê

Thứ nhất, dà Nghị ñ nh số 29/0017/NĐ-CP có hiện lọc đã hơn 05 nim,hưng sổ lượng hòa giả viên cũng nla các trang tâm hòn giã thương mai vẫn cònhhan chế, nguyên nhân có thể xuất phá từ việc Nghi dinh số 22/2017/NĐ-CP giớihhan các đối ương được phép thành lập trung tim hòa giã thương mai Hiện nay,

"ngoài các Trùng tâm trọng tai được pháp đăng ký thêm hoạt đông hòa giả thương mới, Nghị dinh số 22/2017/NĐ-CP quy đính chỉ công din Việt Nem có đã tiéuchuẫn hòa gi viên thương mai quy định tei Khoản 1 Điều 7 Nghĩ ảnh này muốnthành lập Trang tim Hoa giã thương mai gũi 01 bộ hồ sơ din Bộ Tư pháp,

Thứ hai, tả Điều 9 Nghị ãnh 32/0017/NĐ-CP đã quy định vé quyền và

"nghĩa vụ của hoà giải viên, hy nhiên phần nghĩa vụ được nhân thấy là nhiều hơn,

phần quyền.

Thứ ba, các quy định pháp luật vé thia thuân hòa giã hiện nay vẫn cònnhững điển bit cập Vé bin chất, có thể coi thỏa thuận hòa giã là mốt hop đồnggit các bên ĐỂ vụ tranh chấp được giải quyết bing hòa giả thương ma tả thôathuận hoa giải hãi dip ting các điều kiện để hop đồng có hiệu lực, Đó là các điềuiện và năng lực chỗ thể ký kế, vi y chí hy nguyên cña các bên khi ký kết nội dụngthôa thuân không vi phạm điều cấm của luật và không tr đạo đức xã hộ, các điều Xiện và mặt hinh thúc Nghị inh số 22/2017/NĐ-CP biện nay không có quy ảnh vé

iu kiện đổ thôa thuận hỏa giã có iệu lực hoặc các trường hop tha thuận hòa gi

tị võ hiệu Điễu này sẽ gây khó khăn cho các bên trong thực tin ti hàn:

"Di Tim, Nar Quah C020, ĐỂ hie gli dương mại phit Jy lei ĐỂ, Ty cập wt

laps Ihr sgep gui bơi gai thường ma phat iy hw 680100 han,

T4 The He, Pháp tật về hột gai thường nạtÖgx tổn Thù ph Hộ Chỉ nh - Tine tang vì gã:

hap, Tp chi céng thương ngủy 05142023

Thứ tr, về mỗi quan hộ giữa hoà giả thương mai và các phương thức giản

cq tranh chip khác Pháp luật về hòa gi hin nay cũng không quy định giá ti php lý của thôn thuận hôn giã là có ràng buộc các bên tranh chấp trong việc gi quyết bing phương thức này không? Hay nói cách khác, mốt vụ tranh chấp nêu trước đỏ trong hop đồng các bin đã có đều khoản hòn giã (hia thuận hòa giã) hoặc các bên di ký kắt một thie thuận hòn giãi riêng nằm ngoài hop đồng nhữngXôi tranh chấp phat sink, một trong các bin lại đổi ý, không muốn giã quyết tranh,chip bing phương thúc hoa giãi thương mei mã muốn khối kiên trục tiép đến Tòa

án hoặc trong tả thi có được hay không? Các bên sẽ phải chu trách nhiệm pháp lý

tỷ nêu không tuân thủ thôa thuận hòa giải ho đã ký? Các cơ quan tải phán niarTrong tải hay Toe án có được thu lý git quyết nêu các bên có thôn thuận hòn gi

sé không thục hiện thôn thuận hòa giãi đ? Nghị inh s 23/2017/NĐ-CP hiện nay chưa tả lời được những câu hồi nêu tiên

‘Tit wim, pháp luật hòa giải thương mai hiện hành về cơ bản mới chỉ đừng.Ini ð múc đô làm rõ được bản chit cin hòa giả thương mei, xác din hư cách pháp

ý cho chủ thể hoà giã, quyền và ngiĩa vụ cơ bản của các bên tham gia vào quan hộHôn giã thương mei, vẫn để quản lý nhà nước trong hoạt đông hòa giả, pháp luậthơn cho thấy vai trò thúc diy sơ phát tiễn cia hòa giả thương mei thông qua cácquy nh khuyên khích mô hình này

Thực trạng pháp

trọng tài thương mại

ii Luật Trong ti thương mei năm 2010 đoợc ban hành đã khắc phục đượccác vin để còn vướng mắc của Pháp lệnh Trọng t thương mai 2003 cũng như đã

quyết tranh chấp bằng phương thúc

ic thừa và tp thu pháp luật trong tải quốc t Cụ thổ, thục trang pháp luật vé gi

“quyết anh chấp bing phương thúc trong tải thương mai được quy đính như sau

2.2.1 Nguyên tắc giãi quyết rank chấp thương mại bằng pharoug thứctrọng tai throng mai

Tei Điều 4 Luật TTTM năm 2010 quy ảnh năm nguyên tắc giã quyét tranh, chấp bằng Trong ti

Thứ nhất, nguyên tắc tôn trong thoả thuận và quyều tr định đoạt cũa cácBiên — nguyên tắc cơ bên và quan trọng nhất trong giãi quyết tranh chip thương mai tei TTTM Tai Khoản 1 của Điễu 4 Luật TTTM 2010 quy ảnh: “1 Trong tử viên