Hiện nay phương pháp dạy học STEM đang là sự lựa chọn của nhiều nước có nền giáo dục hiện đại vì thông qua quá trình học giúp các em tự lĩnh hội được kiến thức, kĩnăng và có khả năng vận
Trang 1
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG NAI
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BÁO CÁO SÁNG KIẾN
BIÊN HOÀ, 05/11/2023
Trang 2MỤC LỤC
1 Mô tả bản chất sáng kiến: 3
1.1 Các giải pháp thực hiện, các bước và cách thức thực hiện 2
1.1.1 Khái niệm STEM 2
1.1.2 Tầm quan trọng của dạy học STEM 3
1.1.3 Tính mới, tính sáng tạo của sáng kiến 4
1.1.4 Các biện pháp đưa STEM vào môn Hóa học trường trung học phổ thông hiện nay 4
1.1.4.1 Kết hợp xây dựng các chủ đề dạy học STEM với phương pháp dạy học truyền thống 4
1.1.4 2 Xây dựng chủ đề minh họa theo hướng giáo dục STEM 5
1.1.4.3 Tiến trình dạy học 7
1.2 Phân tích tình trạng của giải pháp đã biết 15
1.2.1 Quá trình điều tra 15
1.2.2 Khó khăn 17
1.3 Nội dung đã cải tiến, sáng kiến để khắc phục những nhược điểm hiện tại 17
1.3.1 Tính mới, tính sáng tạo của sáng kiến 17
1.4 Khả năng áp dụng sáng kiến: Khả năng áp dụng của sáng kiến 18
1.5 Các điều kiện cần thiết áp dụng sáng kiến: 18
1.5.1 Điều kiện áp dụng sáng kiến 18
1.5.2 Thời gian áp dụng sáng kiến 18
1.5.3 Đối tượng áp dụng sáng kiến: 18
1.6 Hiệu quả sáng kiến mang lại: 18
2 Những thông tin cần bảo mật: ……… 24
3 Danh sách những thành viên đã tham gia áp dụng thử hoặc áp dụng sáng kiến lần đầu ……… … 24
4 Hồ sơ kèm theo……….24
4.1 Phiếu khảo sát về sự hứng thú, cách thức học và nội dung phương pháp học môn Hóa học……….21
4.2 Hồ sơ học tập nhóm: 23
4.3 Phiếu đánh giá sản phẩm 25
4.4 Đánh giá bài báo cáo và bản thiết kế mô hình 25
5 Tài liệu tham khảo ……… ……… 33
Trang 3CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
BÁO CÁO SÁNG KIẾN
Tên sáng kiến: “THIẾT KẾ VÀ TỔ CHỨC DẠY HỌC CHỦ ĐỀ STEM
THEO CHƯƠNG TRÌNH SGK HÓA HỌC 10,11 MỚI.”
Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Hóa học 10,11
1 Mô tả bản chất sáng kiến:
Chương trình giáo dục phổ thông 2018 định hướng phát triển phẩm chất và năng lực họcsinh, mục tiêu của chương trình nhằm để trả lời cho câu hỏi: Học xong chương trình học sinh làmđược gì? Giáo dục STEM cũng xuất phát từ vấn đề nảy sinh trong thực tiễn được xây dựng thànhcác chủ đề/bài học STEM, thông qua việc giáo viên tổ chức các hoạt động học sẽ giúp học sinhtìm ra được những giải pháp để giải quyết vấn đề mà chủ đề/bài học STEM nêu ra
Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 ảnh hưởng sâu rộng vào mọi mặt đời sống, xã hội, giáodục cũng không ngoại lệ Vì thế đòi hỏi giáo viên phải thay đổi phương pháp, học sinh phải thay
đổi cách học Do vậy, vai trò của giáo viên phải chuyển đổi từ “dạy cái gì”, “điều gì” sang dạy cho học sinh “phải làm gì” và “làm như thế nào” Phương pháp dạy học STEM đã đáp ứng được
yêu cầu đổi mới đó Hiện nay phương pháp dạy học STEM đang là sự lựa chọn của nhiều nước
có nền giáo dục hiện đại vì thông qua quá trình học giúp các em tự lĩnh hội được kiến thức, kĩnăng và có khả năng vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết các vấn đề thực tế Nhưnglàm thế nào để vận dụng phương pháp dạy học STEM vào trường THPT của ta để mang lại hiệuquả
Ở bậc THCS, học sinh thường đặt ra mục tiêu học tốt các môn Văn, Toán, Ngoại ngữ đểhướng tới việc thi vào cấp THPT Chính vì thế các môn học khác trong đó có Hóa học khôngđược các em chú ý và dành nhiều thời gian Điều này dẫn đến hậu quả là tình trạng học sinh
“mất gốc” môn Hóa học ngày càng nhiều Và khi lên đến THPT thì các em không có kiến thứcnền để học dẫn đến chán nản, tâm lí sợ bộ môn Hoá
Mặt khác, môn Hóa học là một bộ môn khoa học thực nghiệm đang phát triển và là mộttrong những lĩnh vực được ưu tiên hàng đầu trong chương trình giáo dục của nước ta Nhiều họcsinh cảm thấy bộ môn này nhàm chán vì lý thuyết và khô khan, khó nhớ công thức hóa học đồngthời không tìm thấy được nhiều sự hứng thú
Với STEM, các em sẽ được tự mình tìm hiểu các kiến thức về khoa học, được tiếp cận vớinhững công nghệ mới hiện nay, được thỏa sức sáng tạo cũng như được trải nghiệm thực tế
Trang 4STEM thực sự đang là một xu hướng dạy học mới, một cuộc cách mạng giáo dục trên toàn thếgiới Chính vì vậy, việc áp dụng STEM vào giảng dạy những thiết kế độc lạ giúp các em tìmnhững nguồn cảm hứng mới , hứng thú hơn cho bộ môn này.
Qua thời gian tìm hiểu tôi vận dụng lồng ghép STEM với dạy học truyền thống, xây dựngmột số Kế hoạch dạy học theo điều kiện của nhà trường và đã mang lại hiệu quả khả quan, n ả)
“THIẾT KẾ VÀ TỔ CHỨC DẠY HỌC CHỦ ĐỀ STEM THEO CHƯƠNG
TRÌNH SGK HÓA HỌC 10,11 MỚI.”
Tôi đã tiến hành áp dụng đề tài của mình cho năm học 2023-2024, 2024-2025 và 2023-2024 Lớp tôi tiến hành thực nghiệm là lớp 10A1,10A2,11A3 và để đảm bảo tính khách quan, chính xác tôi đã chọn lớp đối chứng là lớp 10A3, 11A5 (Các lớp
có cùng một trình độ để có cơ sở đối chiếu kết quả)
Sau đây tôi xin trình bày các giải pháp của mình.
Sau đây tôi xin trình bày các giải pháp của mình
1.1 Các giải pháp thực hiện, các bước và cách thức thực hiện
1.1.1 Khái niệm STEM
Giáo dục STEM là phương thức giáo dục tích hợp theo cách tiếp cận liên môn(interdisciplinary) và thông qua thực hành, ứng dụng Thay vì dạy bốn môn học như các đốitượng tách biệt và rời rạc, STEM kết hợp chúng thành một mô hình học tập gắn kết dựa trên cácứng dụng thực tế Qua đó, học sinh vừa học được kiến thức khoa học, vừa học được cách vậndụng kiến thức đó vào thực tiễn
Thuật ngữ STEM được hiểu như một “tổ hợp đa lĩnh vực” bao gồm: Khoa học (Science),Công nghệ (Technology), Kỹ thuật (Engineering) và Toán học (Mathematics) Bốn lĩnh vực nàyđược mô tả như sau:
Khoa học, là việc nghiên cứu thế giới tự nhiên, bao gồm các quy luật tự nhiên của Vật lý,
Hoá học, Sinh học và giải quyết hoặc ứng dụng các hiện tượng, nguyên lý, quan niệm hoặc quy tắc của các môn này
Công nghệ, mặc dù không phải là một lĩnh vực, theo nghĩa chặt chẽ nhất, bao gồm toàn bộ
hệ thống con người và tổ thức, kiến thức, tiến trình, và thiết bị dùng để tạo ra và thao tác các đồ vật (tạo tác) công nghệ, cũng như chính các đồ vật đó Suốt chiều dài lịch sử, con người đã tạo
ra các công nghệ để thoả mãn mong muốn và nhu cầu của mình Phần lớn các công nghệ hiện
Trang 5đại là sản phẩm của khoa học và kỹ thuật, và các công cụ công nghệ được sử dụng trong cả hai lĩnh vực.
Kỹ thuật, vừa là một chỉnh thể kiến thức về thiết kế và chế tạo các sản phẩm nhân tạo
-vừa là một quá trình giải quyết vấn đề Quá trình này chịu ảnh hưởng của các ràng buộc Một trong số đó là các quy luật tự nhiên, hoặc khoa học Những ràng buộc khác có thể kể đến là thời gian, tiền bạc, nguyên vật liệu sẵn có, hệ sinh thái, quy định về môi trường, khả năng sản xuất và sửa chữa Kỹ thuật sử dụng các khái niệm khoa học và toán học như những công cụ công nghệ.
Toán học, là việc nghiên cứu các mô hình và mối quan hệ giữa số lượng, số và không
gian Không giống như trong khoa học, nơi các bằng chứng thực nghiệm được tìm kiếm để đảm bảo hoặc bác bỏ các mệnh đề, các mệnh đề toán học được đảm bảo bằng các lập luận logic dựa trên các giả định cơ bản Những lập luận logic, bản thân nó đã là một phần của toán học đi cùng với các mệnh đề Cũng như khoa học, kiến thức toán ngày một phát triển, nhưng không giống khoa học, kiến thức toán không thể bị bác bỏ, trừ phi các giả định cơ bản bị thay đổi Các loại khái niệm toán đặc thù của 12 năm học phổ thông bao gồm số và số học, đại số, hàm số, hình học, xác suất, thống kê Toán học được dùng trong khoa học, kỹ thuật và công nghệ.
Không chỉ đơn thuần mô tả bốn lĩnh vực STEM, đoạn trích nói trên còn cho thấy bốn lĩnhvực này không phải hiện diện một cách riêng lẻ mà cần phải được tích hợp, liên kết chặt chẽ vớinhau
Giáo dục STEM là phương pháp tiếp cận, khám phá trong giảng dạy và học tập giữa hai hay nhiều hơn các môn học STEM, hoặc giữa một chủ đề STEM và một hoặc nhiều môn học khác trong nhà trường.
STEM trong trường phổ thông được hiểu là trang bị cho
người học những kiến thức và kĩ năng cần thiết liên quan đến các
lĩnh vực khoa học, công nghệ, kĩ thuật và toán học Những kiến
thức và kĩ năng này phải được tích hợp, lồng ghép và bổ trợ nhau
giúp học sinh không chỉ hiểu biết về nguyên lý mà còn có thể áp
dụng để thực hành và tạo ra được những sản phẩm trong cuộc
sống thường ngày Những sản phẩm này không nhất thiết phải là
sản phẩm mới, đừng suy nghĩ rằng các em phải tạo ra điều gì đó
mới mẻ mới là STEM, như vậy các em đã là những nhà sáng chế
rồi, tất nhiên nếu tạo ra sản phẩm mới thì càng tốt
Trang 61.1.2 Tầm quan trọng của dạy học STEM
Việc đưa giáo dục STEM vào trường trung học mang lại nhiều ý nghĩa quan trọng, phù hợpvới định hướng đổi mới giáo dục phổ thông Cụ thể là:
- Đảm bảo giáo dục toàn diện: Triển khai giáo dục STEM ở nhà trường, bên cạnh các môn
học đang được quan tâm như Toán, Khoa học, các lĩnh vực Công nghệ, Kỹ thuật cũng sẽ đượcquan tâm, đầu tư trên tất cả các phương diện về đội ngũ giáo viên, chương trình, cơ sở vật chất
- Nâng cao hứng thú học tập các môn học STEM: Các dự án học tập trong giáo dục STEM
hướng tới việc vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề thực tiễn, học sinh đượchoạt động, trải nghiệm và thấy được ý nghĩa của tri thức với cuộc sống, nhờ đó sẽ nâng cao hứngthú học tập của học sinh
- Hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh: Khi triển khai các dự án học
tập STEM, học sinh hợp tác với nhau, chủ động và tự lực thực hiện các nhiệm vụ học; được làmquen hoạt động có tính chất nghiên cứu khoa học Các hoạt động nêu trên góp phần tích cực vàohình thành và phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh
- Kết nối trường học với cộng đồng: Để đảm bảo triển khai hiệu quả giáo dục STEM, cơ sở
giáo dục phổ thông thường kết nối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đại học tại địa phươngnhằm khai thác nguồn lực về con người, cơ sở vật chất triển khai hoạt động giáo dục STEM Bêncạnh đó, giáo dục STEM phổ thông cũng hướng tới giải quyết các vấn đề có tính đặc thù của địaphương
- Hướng nghiệp, phân luồng: Tổ chức tốt giáo dục STEM ở trường trung học, học sinh sẽ
được trải nghiệm trong các lĩnh vực STEM, đánh giá được sự phù hợp, năng khiếu, sở thích củabản thân với nghề nghiệp thuộc lĩnh vực STEM Thực hiện tốt giáo dục STEM ở trường trunghọc cũng là cách thức thu hút học sinh theo học, lựa chọn các ngành nghề thuộc lĩnh vực STEM,các ngành nghề có nhu cầu cao về nguồn nhân lực trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư
1.1.3 Tính mới, tính sáng tạo của sáng kiến
“Vận dụng giáo dục STEM vào dạy học chủ đề “Thiết kế bảng tuần hoàn hóa học” là
phương thức giáo dục tích hợp theo cách tiếp cận liên môn (interdisciplinary) và thông qua thựchành, ứng dụng Qua đó, học sinh vừa học được kiến thức khoa học, vừa học được cách vận dụng
kiến thức đó vào thực tiễn, làm ra các sản phẩm cụ thể như “bảng tuần hoàn hóa học” có ứng
dụng tạo ra các mô hình học tập hấp dẫn, dễ hiểu và dễ tiếp cận Đây là điểm mới và cũng làđiểm sáng tạo mà các phương pháp dạy học truyền thống không có được
Sáng kiến cũng đề cao phong cách học tập của người học, đó là phong cách học tập sáng tạo.Đặt người học vào vai trò của một nhà phát minh, người học sẽ phải hiểu thực chất của các kiến
Trang 7thức được trang bị; phải biết cách mở rộng kiến thức; phải biết cách sửa chữa, chế biến lại chúngcho phù hợp với tình huống có vấn đề mà người học đang phải giải quyết
1.1.4 Các biện pháp đưa STEM vào môn Hóa học trường trung học phổ thông hiện nay 1.1.4.1 Kết hợp xây dựng các chủ đề dạy học STEM với phương pháp dạy học truyền thống.
Rõ ràng STEM có rất nhiều ưu điểm tuy nhiên cũng còn một số hạn chế như sau:
Thứ nhất là mất nhiều thời gian thực hiện Một chủ đề thực hiện sẽ mất khá nhiều thời gian
ở trên lớp cũng như ngoài lớp nên ảnh hưởng đến việc học tập trên lớp các em cũng như thời gianhọc tập các môn học khác vì các em cần đầu tư thời gian tương đối nhiều khi thực hiện một chủđề
Thứ hai trong khi các kì thi hiện tại vẫn chủ yếu rèn luyện trí nhớ kiến thức hàn lâm vànặng về các bài tập tính toán nên các em vẫn phải học để đáp ứng các kì thi, do thói quen học tập
cũ nặng về nhồi nhét kiến thức vậy nên chưa chú tâm học tập và trải nghiệm các công việc đượcgiao ở nhà, một số em còn làm theo đối phó và suy nghĩ rằng chưa thiết thực với thi cử hiện hành
Thứ ba đó là kinh phí thực hiện một số dụng cụ, nguyên liệu khi làm thực hành chưa đầy
đủ, và khá tốn kém nên đôi khi giáo viên và các em cũng ngại làm
Thứ tư STEM là phương pháp tích hợp nên chắc chắn giáo viên giảng dạy đòi hỏi phảinắm rõ phương pháp và cách thức tổ chức giảng dạy cũng như trình độ liên môn nhất định vìSTEM như là khoa học, công nghệ, kĩ thuật và toán học Đòi hỏi giáo viên phải có trình độ vàđam mê công việc nó mất nhiều thời gian và công sức của giáo viên Do vậy chúng ta nên phốihợp lồng ghép giữa phương pháp học tập truyền thống và giáo dục STEM để học sinh có thể đạthiệu quả học tập tốt nhất hiện nay
1.1.4 2 Xây dựng chủ đề minh họa theo hướng giáo dục STEM.
“ THIẾT KẾ MÔ HÌNH BẢNG TUẦN HOÀN HÓA HỌC” là một ý tưởng dạy học theo
định hướng giáo dục STEM cho đối tượng HS lớp 10
Để thực hiện được chủ đề này, HS sẽ cần chiếm lĩnh kiến thức của các bài học:
- Kiến thức:
+ Biết được: Nguyên tắc xây dựng BTH
+ Hiểu được: Cấu tạo BTH
Trang 8Đồng thời, HS phải huy động kiến thức của các môn học liên quan như:
+ Công nghệ: Xử lý các thông tin về màu sắc, trang trí, hình vẽ về ô nguyên tố, chu kì,nhóm
+ Toán học: Tính toán đo kích thước các mô hình bảng tuần hoàn, ô nguyên tố
+ Tin học: Tạo bảng biểu, sử dụng internet với mục đích tìm kiếm thông tin, kỹ năng làm
vi deo để mô tả hoạt động của cá nhân
- Thiết kế, chế tạo được các hộp ủ hạt sử dụng trong việc bảng tuần hoàn hóa học
- Các năng lực, phẩm chất được hình thành qua dạy học STEM
Học trải nghiệm khám phá khoa học không chỉ dừng ở việc học các lý thuyết, nhớ các côngthức, các quy luật mà hơn hết là học trong thực hành và tương tác Nhờ vậy có rất nhiều kỹ năngcũng như năng lực, phẩm chất mà HS có thể hình thành được thông qua trải nghiệm khoa học
như trong chủ đề STEM “Thiết kế bảng tuần hoàn hóa học” mà tôi muốn hướng tới:
- Năng lực giải quyết vấn đề: phát hiện vấn đề về sự ảnh hưởng của điện tích hạt nhân đến
- Năng lực giao tiếp và hợp tác nhóm để thống nhất bản thiết kế và phân công thực hiệntừng nhiệm vụ cụ thể nhằm tạo ra phương án thiết kế quy trình ngâm ủ hạt
- Hòa đồng, hợp tác, giúp đỡ bạn, có tinh thần trách nhiệm với nhiệm vụ được giao
- Tuân thủ các tiêu chuẩn kĩ thuật và giữ gìn vệ sinh chung khi tiến hành thực nghiệm
Trang 9- Cẩn thận, tỉ mỉ, kiên trì khi thực hiện quy trình làm bảng tuần hoàn hóa học.
- Có ý thức bảo vệ môi trường: Tận dụng chai nhựa tái sử dụng, bánh xe đạp cũ, các thùnggiấy caton đã bỏ để làm bảng tuần hoàn
- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy, năng lực hợp tác (trong hoạt động nhóm)
- Năng lực thực hành hóa học: từ cấu tạo nguyên tử xác định được vị trí trong bảng tuầnhoàn và ngược lại từ đó giải thích được một số tính chất hóa học giống nhau của một số nguyên
tố
- Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào thực tiễn cuộc sống
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ: Diễn đạt, trình bày ý kiến, nhận định của bản thân
- Năng lực tính toán qua việc tính toán, đo lường kích thước bảng tuần hoàn thực tế
- Chuẩn bị
* Chuẩn bị của giáo viên
- Phương pháp dạy học: dạy học theo dự án kết hợp dạy hoc theo phương pháp đặt vấn đề
- Thiết kế tài liệu chủ đề “Thiết kế bảng tuần hoàn hóa học”
- Thiết kế phiếu học tập chủ đề “Thiết kế bảng tuần hoàn hóa học”
* Chuẩn bị của học sinh
- Bộ thiết bị, vật tư để Thiết kế bảng tuần hoàn hóa học:
Chai nhựa, khăn, vải sạch, giấy màu, bánh xe cũ, giấy bìa, giấy cứng, giấy màu, sơn màu, cọ, đènled trang trí…
1.1.4.3 Tiến trình dạy học
Hoạt động 1 XÂY DỰNG QUY TRÌNH THIẾT KẾ
BẢNG TUẦN HOÀN HÓA HỌC.
(Tiết 1)
A Mục đích
- HS hình thành được một phần kiến thức ban đầu về thiết kế mô hình từ các nguyên liệuđơn giản ở gia đình và địa phương, từ đó đặt ra các câu hỏi làm thế nào để BTH đạt chất lượngtốt, đảm bảo giá trị thẩm mỹ và nội dung BTH tận dụng các chai hộp nhựa, bìa giấy có sẵn để sửdụng như thế nào?
- HS bước đầu có sự tự tin trước khi bắt tay vào triển khai dự án;
- HS tiếp nhận nhiệm vụ: nghiên cứu xây dựng mô hình BTH nguyên liệu đơn giản dựa trên
cơ sở nghiên cứu tính chất của một số yếu tố làm BTH
B Nội dung
Trang 10- GV tổ chức cho HS xem các video phương pháp làm BTH khác nhau dựa trên cácnguyên liệu phổ biến ở địa phương như nắp nhựa; trụ sắt, xốp nhựa cứng, màu tô, cọ, súng bắnkeo, đèn, thiết bị làm quay HS ghi chép các kết quả quan sát được và hình thành nên ý tưởng đểlàm mô hình BTH của nhóm, cá nhân mình.
- GV hướng dẫn HS tự học kiến thức nền nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong BTH, tìmhiểu có những mô hình nào hợp lý cho phù hợp với điều kiện của nhóm mình nhất
- HS thảo luận nhóm thống nhất kế hoạch thực hiện
- Các bản tiêu chí: (1) đánh giá bản thiết kế, (2) đánh giá sản phẩm, (3) đánh giá kế hoạchtriển khai dự án được GV tự thiết kế khi xây dựng chủ đề dạy học, trước khi triển khai trong giờdạy trên lớp Trong hoạt động này, GV giải thích và thống nhất để HS hiểu được yêu cầu và nộidung của các nhiệm vụ gắn với các bản tiêu chí đã nêu
C Dự kiến sản phẩm hoạt động của học sinh
- Kết quả quy trình thiết kế mô hình BTH hóa học
- Các câu hỏi về quá trình thiết kế mô hình BTH hóa học
- Kế hoạch thực hiện nhiệm vụ của nhóm (nghiên cứ kiến thức nền, thảo luận phương ánnghiên cứu ảnh hưởng của các yếu tố và phân tích, thảo luận đưa ra quy trình thiết kế mô hìnhBTH hóa học của nhóm) gồm: nhiệm vụ của các cá nhân, thời gian và nội dung thảo luận nhómthực hiện nhiệm vụ tự học kiến thức nền và đề xuất quy trình
- Một bản phân công nhiệm vụ của các thành viên trong nhóm (theo mẫu trong hồ sơ họcsinh)
- Bảng tiêu chí đánh giá bản thiết kế mô hình và bảng tiêu chí đánh giá sản phẩm BTHHH;
- Kế hoạch thực hiện dự án với các mốc thời gian và nhiệm vụ rõ ràng
- Mỗi nhóm có sản phẩm tối thiểu là quy trình BTHHH dựa trên nguyên liệu cụ thể
D Cách thức tổ chức hoạt động
Bước 1: Giáo viên chiếu 2 video liên quan đến thiết kế mô hình BTHHH.
HS cho biết các nguyên liệu thường sử dụng trong làm thiết kế mô hình BTHHH?
Link xem video hướng dẫn làm BTH:
https://www.youtube.com/watch?v=0ms3JxHlAbM&ab_channel=FunTechFood
https://www.youtube.com/watch?v=S0uvS3ys_g8&t=130s&ab_channel=DarlingCrafts
Bước 2: - GV tổ chức chia nhóm HS HS theo từng nhóm thống nhất vai trò, nhiệm vụ của các
thành viên trong nhóm;
- GV yêu cầu HS tiến hành hoàn thành phiếu học tập số 1 để khảo sát
Bước 4: - Giao nhiệm vụ cho HS và xác lập tiêu chí đánh giá sản phẩm.
Trang 11GV nêu vấn đề: Với những vấn đề được học thì chúng ta có thể ứng dụng để tạo ra
quy trình làm thiết kế mô hình BTH?
GV nêu yêu cầu về dự án: Căn cứ vào các kiến thức các em nắm được ở trên, thầy/cô
muốn “đặt hàng” với các em sản phẩm như sau:
- Thiết kế mô hình làm BTHHH hợp lí, thực hiện đúng và đủ các bước quy trình
- Đảm bảo an toàn với môi trường, tận dụng tối đa các phế liệu sẵn có tái sử dụng
- Đạt được các tiêu chí về màu sắc, kích thước
- Mô hình đẹp, dễ làm, tiết kiệm chi phí và thời gian
Với các tiêu chí như trên, khi các nhóm chào hàng về quy trình làm thiết kế mô hìnhBTHHH và tạo ra sản phẩm thì sẽ được “nhà đầu tư” đánh giá theo Phiếu đánh giá số 1
Bước 5: GV thống nhất kế hoạch triển khai tiếp theo:
HOẠT ĐỘNG CHÍNH THỜI LƯỢNG
Hoạt động 1: Giao nhiệm vụ dự án Tiết 1
Hoạt động 2: Nghiên cứu kiến thức nền cần
thiết có liên quan, quy trình thiết kế mô hình
BTHHH, chuẩn bị bản thiết kế sản phẩm để
báo cáo
4 ngày (HS tự học ở nhà theo nhóm)
Hoạt động 3: Báo cáo phương án thiết kế Qua mail, zalo nhóm lớp, zoom
Hoạt động 4: Chế tạo, thử nghiệm sản
- GV nhấn mạnh các nhóm có 4 ngày tiếp theo để nghiên cứu kiến thức nền liên quan hoàn thiện
phiếu học tập số 2 (Xem Hồ sơ học tập của nhóm với các
bài tập hướng dẫn HS tự học ở nhà)
- Các nhóm triển khai xây dựng bản thiết kế sản phẩm để báo cáo với “nhà đầu tư” trongtiết học tiếp theo
- Bài trình bày bản thiết kế sẽ được đánh giá theo các tiêu chí trong phiếu đánh giá số 2
Hoạt động 2 TÌM HIỂU KIẾN THỨC NỀN VÀ NGHIÊN CỨU
QUY TRÌNH THIẾT KẾ BẢNG TUẦN HOÀN HÓA HỌC
(HS tự học, tự nghiên cứu ở nhà)
A Mục đích
Trang 12HS tự học được kiến thức cần thiết có liên quan (kiến thức nền) thông qua việc nghiên cứutài liệu SGK và kiến thức Iternet, thực tế địa phương
B Nội dung
Từ yêu cầu tiêu chí đánh giá sản phẩm, HS tự tìm hiểu các kiến thức nền liên quan từ sáchgiáo khoa, tài liệu tham khảo hay tìm hiểu trên internet nhằm hoàn thành câu hỏi, bài tập đượcgiao, chuẩn bị trình bày những kiến thức mình tự học được thông qua việc trình bày báo cáo vàbảo vệ bản thiết kế sản phẩm đáp ứng các tiêu chí đánh giá trong phiếu đánh giá số 2
C Dự kiến sản phẩm hoạt động của học sinh
Kết thúc hoạt động, HS cần đạt được các sản phẩm sau:
- Bản ghi chép những kiến thức nền
- Quy trình thiết kế mô hình bảng tuần hoàn hóa học
- Mô hình bảng tuần hoàn hóa học
D Cách thức tổ chức hoạt động
- HS theo nhóm tự đọc SGK và hoàn thành câu hỏi phiếu học tập số 2 trong Hồ sơ học tậpcủa nhóm Các cá nhân hoàn thành nội dung các phiếu trước khi thảo luận để ghi kết quả vào hồ
sơ chung của nhóm
- HS vận dụng kiến thức để hoàn thành quy trình thiết kế mô hình bảng tuần hoàn hóa học
- HS trao đổi và tìm sự hỗ trợ của GV các bộ môn liên quan (nếu cần):
+ GV hướng dẫn HS cách đọc tài liệu, đọc sách giáo khoa, tìm kiếm thêm tài liệu từ cácnguồn thông tin khác nhau Kết nối HS với những GV bộ môn
khác để hỗ trợ HS khi cần thiết GV yêu cầu HS ghi những kiến thức cơ bản vào vở Khuyếnkhích HS nêu thắc mắc và hỗ trợ HS tìm hiểu, giải đáp thắc mắc
+ HS tự hoàn thiện bản báo cáo về quy trình và mô hình (ảnh chụp) trên giấy, chuẩn bị câu hỏi vàcâu trả lời để bảo vệ quan điểm của nhóm
Hoạt động 3 TRÌNH BÀY VÀ BẢO VỆ VẤN ĐỀ
THIẾT KẾ BẢNG TUẦN HOÀN HÓA HỌC
(HS tự học, tự nghiên cứu ở nhà)
A Mục đích
HS bảo vệ và hoàn thiện được quy trình trình thiết kế mô hình bảng tuần hoàn hóa học
B Nội dung
- Học sinh trình bày, giải thích, bảo vệ quy trình thiết kế mô hình bảng tuần hoàn hóa học
- Thảo luận, đặt câu hỏi và phản biện quy trình của các nhóm
Trang 13- Các nhóm ghi lại, để thảo luận thống nhất quy trình đề xuất để thử nghiệm.
- Phân công công việc, lên kế hoạch thực hiện thử nghiệm quy trình trình thiết kế mô hìnhbảng tuần hoàn hóa học
C Dự kiến sản phẩm hoạt động của học sinh
Thiết kế mô hình bảng tuần hoàn hóa học
D Cách thức tổ chức hoạt động
- Giáo viên nêu các yêu cầu cho bài trình bày qua zoom nhóm lớp:
+ Nội dung cần trình bày: các bước, điều kiện cụ thể trong từng bước, cơ sở đề xuất (chitiết theo tiêu chí đánh giá bài trình bày)
+ Thời lượng báo cáo: 3–5 phút
- Các nhóm nghe: ghi chép và so sánh với nhóm mình, nêu 1 câu hỏi/phản biện cho nhóm
- Đại diện HS các nhóm báo cáo, các nhóm sau nếu thường trùng các bước thực hiện thì cóthể chỉ nêu những điều kiện khác và giải thích
- Giáo viên tổ chức thảo luận và đặt một số câu hỏi làm rõ kiến thức như:
+ Nguyên tắc thiết kế mô hình bảng tuần hoàn hóa học là gì?
+ Tại sao lại phải lưu ý vấn đề tăng dần điện tích hạt nhân?
+ Tại sao nhóm em lại sử dụng nguyên liệu đó?
+ Lợi ích của mô hình em sử dụng là gì?
- GV hướng dẫn nhiệm vụ và yêu cầu tiếp theo: Các nhóm về nhà thực hiện mô hình BTH,
có quay video mô tả cách làm và tiến trình (video ngắn gọn trong khoảng 5 phút) hoặc có hìnhảnh minh họa Lưu ý lập kế hoạch thực hiện sớm, nếu sản phẩm không đạt như tiêu chí ban đầucần phân tích tìm nguyên nhân và thay đổi phương án để làm lại sao cho đạt được sản phẩm theotiêu chí đặt ra (GV nhắc lại tiêu chí về sản phẩm) và nhấn mạnh HS ghi lại vấn đề thất bại gặpphải và cách giải quyết khi thực hiện thử nghiệm quy trình Cần có sản phẩm bằng hình ảnh manglên trình bày trong buổi học sau
- Bài trình bày trong buổi học sau gồm:
+ Trình bày quy trình, điều kiện tạo ra sản phẩm đó
+ Chia sẻ những khó khăn, thất bại trong quá trình làm, các giải quyết
- Thời gian trình bày cho mỗi nhóm 3 -5 phút
- HS thảo luận phân công công việc thực hiện quy trình và báo cáo Tham khảo quy trìnhsau:
1 Mô hình Bản đồ hóa học
Trang 14Quy trình:
Bước 1: Phát hoạ hình bản đồ Việt Nam và 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa lên giấy cứng Bước 2: Dùng dao rọc giấy để cắt phần lãnh thổ theo bản phát hoạ
Bước 3: Chi phần bản đò bằng giấy cứng ra thành nhiều ô khác nhau
Bước 4: Sơn các màu khác nhau lên các ô để tượng trưng cho các nguyên tố thuộc nhóm khácnhau(như hình)
Bước 5: Điền tên và thông tin của các nguyên tố vào từng ô
+ Quần đảo Hoàng Sa: chu kì 1
+ Quần đảo Trường Sa: chu kì 2
+ Phần đất liền Việt Nam: chu kì 3-7 Chú ý phải đánh số thứ tự và sắp xếp theo các quy luật củabảng tuần hoàn
Bước 6: Cắt giấy form cứng theo kích cỡ hình chữ nhật lớn, tiếp theo cố định phần lãnh thổ saocho giống như hình
Bước 7: Sơn màu xanh để tượng trưng cho nước biển, sơn bao quanh phần đảo và lãnh thổ.Bước 8: Bắt thêm đèn led để trang trí đẹp, bắt mắt hơn
2 Mô hình Dạng xoắn ốc
- Quy trình:
Bước 1: Cắt các mảnh giấy và xếp thành ô vuông tượng trưng ô nguyên tố
Bước 2: Cắt 7 tấm có hình tròn bằng xốp nhựa cứng có bán kính lớn dần từ chu kỳ 1 đến chu kỳ 7
Bước 6: Dùng súng bắn keo dán lên các vòng xoắn chu kì
Bước 7: Cuối cùng ta cố định các chu kì, ô nguyên tố lên trục bằng cách dán chúng vào
Hoạt động 4 THỰC HIỆN QUY TRÌNH THIẾT KẾ BẢNG TUẦN HOÀN HÓA
HỌC
(HS tự làm ở nhà 1 tuần)
A Mục đích