Cô đã làm mẫu vẽ cho ông mấy tháng và bây giờ hình ảnh trẻ trung của cô được liên hệ với “thời kỳ mi- ni” trong sáng tác của Picasso mà trong bảng danh mục các tác phẩm hết sức phong phú
Trang 1CUỘC GẶP GỠ CUỐI CÙNG VỚI TUỔI THANH XUÂN
Năm 1954, trong một thời gian ngắn ngủi, cô gái có cái tên Sylvert David đã nhập vào chuỗi những người phụ nữ đi qua cuộc đời Picasso Cô đã làm mẫu vẽ cho ông mấy tháng và bây giờ hình ảnh trẻ trung của cô được liên hệ với “thời
kỳ mi- ni” trong sáng tác của Picasso mà trong bảng danh mục các tác phẩm hết sức phong phú của ông chỉ được dành đôi ba dòng chú giải vắn tắt, mặc dầu thời kỳ này đã soi sáng một nét lý thú trung tính cách Picasso với tư cách là một họa sĩ và một con người
Mùa xuân năm 1954, Sylvert tròn 19 tuổi Cô vừa tốt nghiệp trường trung học
và có một khoảng thời gian rỗi rãi để tận hưởng sự tự do Mẹ cô làm nghề đồ gốm và sống ở Va lan, một trung tâm sản xuất gốm Đó là một thị trấn nhỏ mà tất cả mọi người ở đó đều quen biết nhau, và người nổi tiếng nhất là danh họa Picasso
từ bức chân dung của Sylvert
Picasso đã ký họa lại và
chyển sang phong cách lập
thể
Trang 2Năm nay Sylvert đã 60 tuổi Bà sống ở Devorn và lấy tên là Lydia Coorbet Bà mang cái tên mới này khi kết hôn Bà cũng đã trở thành một nữ họa sĩ Hơn 40 năm đã trôi qua, nhưng bà vẫn nhớ như in buổi gặp gỡ đầu tiên với Picasso
Mọi chuyện bắt đầu như sau Một người bạn của Picasso là Tobi
chuyên làm những chiếc ghế từ những mảnh kim loại và giây thép (cái mốt của những năm 50) và một trong những chiếc ghế đó đã thu hút sự chú ý của nhà danh họa Sylvert và Tobi mang chiếc ghế độc đáo vào nhà Picasso, họ được mời ngồi lại một lát để uống chút rượu và nói đôi
ba câu chuyện Sau đó, vào một ngày tháng ba đẹp nắng, khi Sylvert trong lúc giải lao đang ngồi nhâm nhi ly cà phê với mấy cô bạn gái thì
ở dãy phố bên kia, bức chân dung của cô bỗng xuất hiện ở phía trên hàng rào bao quanh xưởng họa của Picasso
Chúng tôi liền hiểu rằng đó là lời mời và trong tâm trạng xúc động tột
độ, chúng tôi chạy như bay sang xưởng họa
Một cô gái hỏi rằng liệu ông có vẽ cả chân dung của cô nữa không Picasso quắc đôi mất đen lánh từ chối thẳng thừng: “Tôi chỉ làm những
gì tôi muốn!”
Điều đó đã làm cho Sylvert hết sức ngạc nhiên bởi lẽ cô gái nọ, theo lời
cô, “vừa đẹp, vừa tự tin lại vừa gợi tình, còn tôi thì rất rụt rè, e thẹn và thấy mình chẳng là gì cả”
Theo chỗ tôi còn nhớ thì tôi ngồi làm mẫu cho ông lừ tháng ba đến
Trang 3tháng sáu bà kể - Picasso làm việc còn tôi ngồi như bị thôi miên và nhìn trân trân ra cửa sổ Ông vẽ một cách yên lặng, liên tục hút thứ thuốc lá “Gitan”, và trên sàn nhà dần dần chất cao như núi cả một đống
vỏ bao thuốc màu xanh thẫm
Sylvert thường đến xưởng họa cùng với người bạn trai của cô, nhưng Picasso không bao giờ bắt đầu làm việc khi người ấy chưa đi khỏi
Một hôm ông bảo tôi: “Em có biết không, tôi có thể trả tiền em, vì những buổi làm mẫu như thế này” Nhưng tôi luôn luôn trả lời rằng tôi không phải là người mẫu chuyên nghiệp, bởi vì tôi phát hoảng khi nghĩ rằng tôi phải ngồi khỏa thân cho ông vẽ và tôi hiểu rằng tôi không thể làm việc đó được
Ông rất thích mình giống như đứa trẻ con, ông ưa chơi đùa nghịch ngợm Nói chung suốt đời ông cố gắng làm một người giống đứa trẻ con trong nghệ thuật của mình Một cách tự phát, như tôi cảm thấy như vậy Có thể chính vì thế mà ông thích tôi Bởi lẽ về thực chất tôi vẫn còn là một đứa trẻ, và ông có thể vẫn là ông mà không cần chuyển quan
hệ của chúng tôi thành quan hệ yêu đương với tất cả những vấn đề phát sinh từ đó Tôi rất hồn nhiên, e thẹn và chất phác Tôi nhớ là chúng tôi ngồi trong chiếc xe hơi cổ lỗ của ông - chiếc “Ispano- Suiza” dường như đậu trong nhà kho Tôi nói chuyện huyên thuyên về nghề gốm và các thứ khác Picasso nói giọng lơ lớ Tây Ban Nha, và những gì ông nói với tôi, không phải bao giờ tôi cũng hiểu hết
Nhưng cái gì ở Sylvert đã có sức hấp dẫn đối với Picasso Quả thực,
Trang 4nàng là một cô gái rất đẹp Hơn nữa, cô thuộc tuýp người mà ông thích Trong những họa phẩm của ông thuộc thời kỳ “màu hồng” xa xưa vào đầu những năm 1900, chúng ta nhìn thấy những đường nét rõ ràng của khuôn mặt, cái “đuôi ngựa” Ông thường nói: “Tôi rất thích mái tóc của Sylvert, rất thích nó buông xõa xuống như thế nào Tôi thích đôi vai của cô ấy và cái cổ cao ba ngấn Với một ý nghĩa nhất định, cô chính là
sự thể hiện sinh động nàng thơ của Picasso
Trong chuyện này, có một cái gì nhiều hơn chăng? Tháng 9 năm 1953 Fransoir Ginaud đã rời bỏ Picasso và bằng hành động đó nàng đã giáng một cú đòn chí tử vào lão họa sĩ rất đỗi kiêu hãnh Mùa hè, ông cưới Jacqueline Rock, một cô gái bán hàng ở cửa hiệu đồ gốm Jacqueline
đã thành thiên thần của ông ở thời kỳ cuối- “Thời kỳ Jacqueline”
Chính vào giai đoạn này Sylvert đã bước vào nghệ thuật của ông
Liệu ông có ý định biến cô gái trẻ măng này thành nhân tình của mình không ? Fransoir Ginaud cho rằng mục đích của Picasso là khơi gợi ở nàng cảm giác ghen tuông
Còn Sylvert thì không tìm thấy ở Picasso một cái gì chứng tỏ những phẩm chất của “một con mãnh thú tình dục” tàn bạo như một số người chép tiểu sự giới thiệu về ông
“Ông chưa một lần định ôm tôi hoặc làm một hành động gì đó đại loại như thế Ông bao giờ cũng đôn hậu, ân cần chu đáo, dễ thương và ngộ nghĩnh Chúng tôi đã cười rất nhiều, ông là một người tiếp chuyện lý thú, không bao giờ đi đến chỗ suồng sã, dung tục, không tán tỉnh, ve
Trang 5vãn Tôi cảm nhận được rất rõ điều này bởi vì hồi trẻ tôi đã mấy lần bị những người đàn ông đứng tuổi “tấn công”
Chắc là ông rất đau khổ về chuyện Fransoir đã bỏ ông mà đi, có thể và chính tôi đã giúp ông quên đi những nổi bất hạnh Tôi không thấy có cái cảm giác là ông cần tôi với tư cách làm một người đàn bà: Sự trẻ trung của tôi đã cổ vũ ông- một ông già và cô người mẫu trẻ Tôi coi ông như người cha tốt bụng Picasso bao giờ nom cũng chỉnh tề, khỏe mạnh, rám nắng và ông có đôi mắt đen tuyệt đẹp Lúc chia tay với tôi, Picasso bắt tôi phải chọn cho mình một bức tranh nào đó bởi vì tôi đã
từ chối nhận tiền công ngồi làm mẫu Và có lẽ cố nhiên tôi đã chọn một bức tranh đẹp nhất Đó mà bức tranh mà trong đó tôi thấy giống mình hơn cả Và một bức ký họa Tôi cắp bức tranh và cứ thế diễu qua khắp thị trấn Tôi xúc động thật sự vì có được một bức chân dung như vậy Khi từ biệt, tôi nói: “Xin cám ơn ông vì những bức tranh”, còn ông thì đáp:” Tôi cảm ơn em vì em đã giúp tôi trong thời kỳ khó khăn này của đời tôi”
Sylvert tiếp tục gặp gỡ với Picasso trọng thị trấn và trong các cuộc đấu
bò tót là những nơi ông xuất hiện cùng với Jacqueline và Coocto Ông thường mỉm cười với nàng và vẫy tay chào
- Vào dịp lễ Giáng Sinh, Jacqueline đã đến thăm tôi và tặng tôi một món quà của Picasso Đó là tập ký họa mang tên Tấn trò đời Ngoài bìa
là tấm hình trông nghiêng của tôi, còn ở bên trong có nhiều bức ký họa
về đề tài Ông già và cô người mẫu “Như vậy là ông vẫn tiếp tục nghĩ
Trang 6về tôi”- Sylvert tâm sự
Lê Sơn
Theo “Trud.7”