Học phần các chủ Đề tích hợp lịch sử và Địa lí Ở thcs chủ Đề Đô thị lịch sử và hiện tại

Qua quá trình tìm hiểu và giảng dạy thực tế giáo viên tôi nhận thấy rằng, dạy học dự án là một trong những phương pháp dạy học có khả năng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ HÀ NỘI

BÀI THI KẾT THÚC HỌC PHẦN

Tên học phần:

CÁC CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ Ở THCS

Chủ đề:

ĐÔ THỊ: LỊCH SỬ VÀ HIỆN TẠI

Giảng viên giảng dạy: NGUYỄN THỊ THANH THUÝ

Họ và tên học viên: NGUYỄN QUỐC HUY Năm sinh: 10/9/2000 – Bình Thuận

Lớp: BD LSĐL 16 - HNMU

Hà Nội, tháng 10 năm 2024

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ HÀ NỘI

BÀI THI KẾT THÚC HỌC PHẦN

Tên học phần:

CÁC CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ Ở THCS

Chủ đề:

ĐÔ THỊ: LỊCH SỬ VÀ HIỆN TẠI

Giảng viên giảng dạy: NGUYỄN THỊ THANH THUÝ

Họ và tên học viên: NGUYỄN QUỐC HUY Năm sinh: 10/9/2000 – Bình Thuận

Lớp: BD LSĐL 16 - HNMU

Hà Nội, tháng 10 năm 2024

MỤC LỤC

PHẦN I MỞ ĐẦU 2

PHẦN II NỘI DUNG 3

2.1 Kế hoạch bài dạy chủ đề tích hợp Lịch sử và Địa lí 3

I MỤC TIÊU 3

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 4

III TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN 4

PHẦN III KẾT LUẬN 15

TÀI LIỆU THAM KHẢO 16

PHẦN I MỞ ĐẦU

Có nhiều giải thích khác nhau về nguồn gốc của dạy học dự án, theo Apel và Knoll, khái niệm trong dạy học đã được bước đầu sử dụng từ thế kỉ XVI ở các trường dạy nghề kiến trúc tại Ý sau đó lan rộng sang các nước châu Âu khác và Mỹ từ thế kỉ XVIII Cuối thế kỉ XIX và đầu thế kỉ XX, dạy học theo dự án đã được sử dụng trong dạy học phổ thông tại Mỹ Người đóng vai trò quan trọng đối với việc hình thành cơ sở lý thuyết là các nhà sư phạm Mỹ đầu thế kỉ XX, đặc biệt là J.Dewey và Charles Peirce Họ đã đưa ra những cơ sở cho dạy học dự

án và khằng định rằng tất cả mọi người dù già hay trẻ đều học bằng hoạt động thông qua mối quan hệ với môi trường thực tế Tuy nhiên, thời điểm đó, dạy học dự án vẫn còn nhiều hạn chế do ảnh hưởng của các yếu tố chính trị quốc tế Từ sau chiến tranh thế giới thứ 2, cùng với trào lưu cải cách giáo dục ở phương Tây, dạy học dự án được quan tâm nghiên cứu và sử dụng rộng rãi, phát triển mạnh mẽ trên thế giới Nhiều quan điểm về phương pháp dạy học

dự án của các nhà sư phạm Mỹ đầu thế kỉ XX được sử dụng và tiếp tục phát triển

Dạy học dự án được hiểu là một phương pháp hay hình thức dạy học, trong đó người học thực hiện một nhiệm vụ phức hợp, có sự kết hợp giữa lí thuyết và thực tiễn, thực hành Nhiệm vụ này được người học thực hiện với tính tự lực cao trong quá trình học tập, từ việc xác định mục đích, lập kế hoạch, đến việc thực hiện dự án, kiểm tra, điều chỉnh, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện Đặc điểm của dạy học theo dự án là định hướng vào học sinh, chú

ý đến hứng thú của nguời học, tính tự lực cao và giáo viên đóng vai trò là người tư vấn, hướng dẫn và giúp đỡ Học sinh tham gia chọn đề tài, hình thức học tập phù hợp với trình độ kiến thức và năng lực cá nhân, khuyến khích tính tích cực, tự giác tham gia trải nghiệm, sáng tạo

Trong thời đại hội nhập như hiện nay, khi trí tuệ đã trở thành yếu tố hàng đầu thể hiện quyền lực và sức mạnh của mỗi quốc gia thì việc đổi mới phương pháp dạy học đang là một mục tiêu quan trọng đối với nền giáo dục ở nước ta Cùng với sự bùng nổ của khoa học công nghệ đã tạo cơ hội thúc đẩy giáo dục phát triển và cũng đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đảm bảo xây dựng nguồn nhân lực chất lượng Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI

về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đào tạo đã chỉ rõ: "Chuyển mạnh quá trình giáo dục

từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học Tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định huướng nghề nghiệp cho học sinh" Trong khi đó, dạy học theo dự

án là một trong các phương pháp dạy học tích cực được nhiều nước tiên tiến trên thế giới như:

Mĩ, Đức, Đan Mạch quan tâm và có nhiều công trình có giá trị về lí luận cũng như thực tiễn đối với phương pháp này

Qua quá trình tìm hiểu và giảng dạy thực tế giáo viên tôi nhận thấy rằng, dạy học dự

án là một trong những phương pháp dạy học có khả năng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học và phù hợp với lộ trình tiến tới định hướng thay thế dần chương trình dạy học định hướng nội dung bằng chương trình dạy học định hướng đầu ra trong xu thế hiện

nay, vì thế tôi chọn phương pháp dạy học dự án với chủ đề: “ĐÔ THỊ: LỊCH SỬ VÀ HIỆN TẠI”

PHẦN II NỘI DUNG

2.1 Kế hoạch bài dạy chủ đề tích hợp Lịch sử và Địa lí

CHỦ ĐỀ CHUNG

ĐÔ THỊ: LỊCH SỬ VÀ HIỆN TẠI

(Dạy học theo dự án) (Thời lượng: 4 tiết)

I MỤC TIÊU

1 Về kiến thức

- Phân tích được các điều kiện địa lí và lịch sử góp phần hình thành và phát triển một số

đô thị cổ đại và trung đại

- Trình bày được mối quan hệ giữa đô thị với các nền văn minh cổ đại

- Trình bày được vai trò của giới thương nhân với sự phát triển đô thị châu Âu trung đại

2 Về năng lực

a Năng lực chung

- Năng lực tự học: phân tích và khai thác tài liệu

- Năng lực giao tiếp và hợp tác: cùng hợp tác, làm việc nhóm có hiệu quả

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phân tích và xử lí tình huống

b Năng lực đặc thù

- Năng lực nhận thức khoa học lịch sử và địa lí:

+ Phân tích được các điều kiện địa lí và lịch sử góp phần hình thành và phát triển một

số đô thị cổ đại và trung đại

+ Trình bày được mối quan hệ giữa đô thị với các nền văn minh cổ đại

+ Trình bày được vai trò của giới thương nhân đối với sự phát triển đô thị châu Âu thời trung đại

- Năng lực tìm hiểu lịch sử và địa lí: khai thác kênh hình (lược đồ, sơ dồ…), khai thác kênh chữ

- Năng lực vận dụng tri thức lịch sử và địa lí giải quyết một số vấn đề thực tiễn: nêu được những thành tựu của văn minh đô thị thời cổ đại vẫn còn giá trị với thế giới ngày nay

3 Về phẩm chất:

- Ý thức bảo vệ di sản để kế thừa và phát triển

- Ý thức học tập nghiêm túc, say mê tìm tòi những thông tin khoa học về đô thị

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1 Đối với giáo viên

- Kế hoạch bài dạy, phiếu học tập, phiếu giao nhiệm vụ và các câu hỏi liên quan đến hoạt động theo dự án

- Sách giáo khoa và sách bài tập Lịch sử và Địa lí 7

- Lược đồ, bản đồ, tranh ảnh, phim minh họa, tư liệu liên quan đến chủ đề Đô thị: Lịch

sử và hiện tại

- Máy tính

2 Đối với học sinh

- Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 7

- Dụng cụ học tập theo yêu cầu của giáo viên

- Thực hiện nhiệm vụ tạo ra các sản phẩm theo sự phân công của giáo viên

III TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN

1 Lựa chọn chủ đề, xác định mục tiêu dự án

a Lựa chọn chủ đề

- Tên chủ đề: ĐÔ THỊ: LỊCH SỬ VÀ HIỆN TẠI

- Tên dự án của các nhóm học sinh tự đặt và nộp lại giáo viên ghi nhận:

+ Nhóm 1: Sức mạnh phương Đông

+ Nhóm 2: Ánh sáng phương Đông

+ Nhóm 3: Sức mạnh phương Tây

+ Nhóm 4: Ánh sáng phương Tây

+ Nhóm 5: Châu Âu thời trung đại

+ Nhóm 6: Thương nhân châu Âu thời trung đại

b Giáo viên giới thiệu mục tiêu của dự án

- Giúp giáo viên nâng cao được hiệu quả dạy học và truyền đạt những kiến thức cho học sinh thành công, đi theo xu hướng giáo dục tiến bộ của thời đại mới

- Giúp học sinh phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, có năng lực nhận thức khoa học lịch sử và địa lí, năng lực tìm hiểu lịch sử và địa lí, năng lực vận dụng tri thức lịch sử và địa lí nhằm giải quyết một số vấn đề thực tiễn Cụ thể trong dự án này là “Đô thị: lịch sử và hiện tại”

2 Lập kế hoạch thực hiện dự án

* Giai đoạn 1: Chuẩn bị

- Đối với giáo viên:

+ Giáo viên chia lớp thành 6 nhóm, mỗi nhóm đặt tên cho nhóm mình và báo lại cho

giáo viên

+ Giáo viên phát phiếu ghi cụ thể rõ ràng về nhiệm vụ và các sản phẩm cụ thể mà các nhóm cần thực hiện nghiêm túc Nêu rõ các tiêu chí đánh giá cho học sinh nắm bắt

+ Chọn nhóm trưởng có khả năng phân chia công việc cho các thành viên trong nhóm + Theo dõi và hướng dẫn học sinh cách thực hiện nhiệm vụ và hỗ trợ kịp thời nếu các nhóm có khó khăn

- Đối với học sinh:

+ Thực hiện theo nhóm; tham khảo nội dung, tư liệu có liên quan đến chủ đề, các nguồn

tư liệu phải có nguồn gốc rõ ràng và chính thống

+ Chọn một trong những hình thức giáo viên đưa ra để trình bày: Power point, sách điện

tử, infographics, tập san,…

+ Nhóm trưởng: sẽ phân công công việc cho từng thành viên, đôn đốc nhắc nhở thường xuyên Chọn địa điểm thực hiện thuận tiện nhất và phù hợp nhất cho nhóm

+ Thư ký: cập nhật thời gian, kết quả làm việc của cả nhóm

* Giai đoạn 2: Thực hiện

- Giáo viên đọc sản phẩm của các nhóm và chỉnh sửa sản phẩm dự án cho các nhóm đi đúng hướng và biết khai thác hiệu quả triệt để nội dung liên quan mà nhóm được phân công

- Các nhóm hoàn thành các sản phẩm theo sự hướng dẫn và điều chỉnh của giáo viên

* Giai đoạn 3: Kết quả

+ Các nhóm trình bày sản phẩm được giao tại lớp

+ Giáo viên từ các tiêu chí đã đặt ra sẽ chuẩn kiến thức lại và đánh giá cho học sinh và các nhóm học sinh sẽ đánh giá chéo nhau

2.1 Xây dựng bộ câu hỏi nội dung

Giáo viên đề xuất một số câu hỏi nghiên cứu trên cơ sở nghiên cứu nội dung sách giáo khoa, các tài liệu liên quan Giao cụ thể cho các nhóm học sinh để các em thực hiện đúng theo yêu cầu

Câu 1: Trình bày những điều kiện địa lí và lịch sử góp phần hình thành nên các đô thị

cổ đại phương Đông

Câu 2: Đô thị có vai trò như thế nào đối với sự hình thành và phát triển của văn minh

cổ đại phương Đông? Điều đó thể hiện như thế nào qua trường hợp các đô thị của Lưỡng Hà?

Câu 3: Trình bày những điều kiện địa lí và lịch sử góp phần hình thành nên các đô thị

phương Tây cổ đại

Câu 4: Đô thị A-ten và Rô-ma có vai trò như thế nào đối với nền văn minh Hy Lạp và

La Mã cổ đại?

Câu 5: Xác định Vùng nào ở châu Âu tập trung các đô thị phát triển vào thế kỉ XIV,

vùng nào tập trung các đô thị phát triển vào thế kỉ XV Tại sao lại có sự thay đổi này? Trình bày sự ra đời và phát triển của các đô thị châu Âu thời trung đại?

Câu 6: Hãy nêu vai trò của giới thương nhân đối với sự phát triển của các đô thị châu

Âu thời trung đại

2.2 Giáo viên đưa ra khung kế hoạch thực hiện dự án cho học sinh

Thời gian chuẩn bị và thực hiện

Dự kiến sản phẩm

1

(Sức

mạnh

phương

Đông)

Trình bày những điều kiện địa

lí và lịch sử góp phần hình

thành nên các đô thị cổ đại

phương Đông

Sách giáo khoa, tài liệu tham khảo, Internet,…

2 tuần Powerpoint

2

(Ánh

sáng

phương

Đông)

Đô thị có vai trò như thế nào

đối với sự hình thành và phát

triển của văn minh cổ đại

phương Đông? Điều đó thể

hiện như thế nào qua trường

hợp các đô thị của Lưỡng Hà?

Sách giáo khoa, tài liệu tham khảo,

Internet,…

2 tuần Powerpoint

3

(Sức

mạnh

phương

Tây)

Trình bày những điều kiện địa

lí và lịch sử góp phần hình

thành nên các đô thị cổ đại

phương Tây

Sách giáo khoa, tài liệu tham khảo,

Internet,…

2 tuần Infographics

4

(Ánh

sáng

phương

Tây)

Đô thị A-ten và Rô-ma có vai

trò như thế nào đối với nền

văn minh Hy Lạp và La Mã

cổ đại?

Sách giáo khoa, tài liệu tham khảo,

Internet,…

2 tuần Infographics

5

(Châu

Âu thời

trung

đại)

Xác định vùng nào ở châu Âu

tập trung các đô thị phát triển

vào thế kỉ XIV, vùng nào tập

trung các đô thị phát triển vào

thế kỉ XV Tại sao lại có sự

thay đổi này?

Sách giáo khoa, tài liệu tham khảo, Internet,…

2 tuần Tập san

6

(Thương

nhân

châu Âu

thời

trung

đại)

Hãy nêu vai trò của giới

thương nhân đối với sự phát

triển của các đô thị châu Âu

thời trung đại

Sách giáo khoa, tài liệu tham khảo, Internet,…

2 tuần Tập san

2.3 Bảng phân công nhiệm vụ của dự án

TT Nội dung cần tìm hiểu Mục tiêu và nhiệm vụ thực hiện

1 Trình bày những điều kiện địa lí

và lịch sử góp phần hình thành nên

các đô thị cổ đại phương Đông

- Mục tiêu: Phân tích được các điều kiện địa

lí và lịch sử góp phần hình thành và phát triển một số đô thị cổ đại phương Đông (qua một số trường hợp cụ thể)

- Nhiệm vụ: cả nhóm cùng nhau thực hiện

tìm tài liệu chính thống từ nhiều nguồn kết hợp sách giáo khoa để hoàn thành sản phẩm trên Powerpoint theo yêu cầu của giáo viên, thực hiện đúng theo tiêu chí đánh giá

2 Đô thị có vai trò như thế nào đối

với sự hình thành và phát triển của

văn minh cổ đại phương Đông?

Điều đó thể hiện như thế nào qua

trường hợp các đô thị của Lưỡng

Hà?

- Mục tiêu: Trình bày được mối quan hệ giữa

đô thị với các nền văn minh cổ đại phương Đông Như các đô thị của Lưỡng Hà với vai trò là trung tâm hành chính, quân sự, đầu mối giao thông gắn liền với sự hưng thịnh và suy tàn của các nền văn minh

- Nhiệm vụ: cả nhóm cùng nhau thực hiện tìm

tài liệu chính thống từ nhiều nguồn kết hợp sách giáo khoa để hoàn thành sản phẩm trên Power point theo yêu cầu của giáo viên, thực hiện đúng theo tiêu chí đánh giá

3 Trình bày những điều kiện địa lí

và lịch sử góp phần hình thành nên

các đô thị phương Tây cổ đại

- Mục tiêu: Trình bày được các điều kiện địa

lí và lịch sử góp phần hình thành và phát triển một số đô thị cổ đại phương Tây

- Nhiệm vụ: cả nhóm cùng nhau thực hiện tìm

tài liệu chính thống từ nhiều nguồn kết hợp sách giáo khoa để hoàn thành sản phẩm Infographics theo yêu cầu của giáo viên, thực hiện đúng theo tiêu chí đánh giá

4 Đô thị A-ten và Rô-ma có vai

trò như thế nào đối với nền văn

minh Hy Lạp và La Mã cổ đại?

- Mục tiêu: Học sinh hiểu được A – ten và Rô

- Ma là những đô thị quan trọng nhất của Hy Lạp

và La Mã cổ đại, có sự đóng góp lớn trên các lĩnh vực như mô hình nhà nước dân chủ, chữ viết, toán học cho nền văn minh của thế giới

- Nhiệm vụ: cả nhóm cùng nhau thực hiện tìm

tài liệu chính thống từ nhiều nguồn kết hợp sách giáo khoa để hoàn thành sản phẩm Infographics theo yêu cầu của giáo viên, thực hiện đúng theo tiêu chí đánh giá

5 Xác định vùng nào ở châu Âu

tập trung các đô thị phát triển vào

thế kỉ XIV, vùng nào tập trung các

- Mục tiêu: Học sinh khai thác được lược đồ

kết hợp với thông tin trong sgk xác định được những tập trung các đô thị ở thế kỉ XIV, XV Các

đô thị phát triển vào thế kỉ XV Tại

sao lại có sự thay đổi này?

Trình bày sự ra đời và phát triển

của các đô thị châu Âu thời trung

đại

điều kiện ra đời và phát triển của đô thị châu Âu trung đại

- Nhiệm vụ: cả nhóm cùng nhau thực hiện tìm

tài liệu chính thống từ nhiều nguồn kết hợp sách giáo khoa để hoàn thành sản phẩm tập san theo yêu cầu của giáo viên, thực hiện đúng theo tiêu chí đánh giá

6 Hãy nêu vai trò của giới thương

nhân đối với sự phát triển của các

đô thị châu Âu thời trung đại

- Mục tiêu: Nắm được các thành phần dân cư

trong các đô thị Vai trò nổi bật của giới thương nhân

- Nhiệm vụ: cả nhóm cùng nhau thực hiện tìm

tài liệu chính thống từ nhiều nguồn kết hợp sách giáo khoa để hoàn thành sản phẩm tập san theo yêu cầu của giáo viên, thực hiện đúng theo tiêu chí đánh giá

3 Thực hiện dự án

3.1 Học sinh lên kế hoạch thực hiện nhiệm vụ của nhóm

Kế hoạch thực hiện dự án của học sinh (học sinh ghi cụ thể vào bảng)

Thời

hoàn thành

Tuần 1

- Thảo luận về chủ đề được giao, xây dựng đề

cương nghiên cứu cũng như kế hoạch cho việc

thực hiện dự án

- Xác định được những việc cần làm, thời gian

dự kiến, phương pháp tiến hành

- Phân công nhiệm vụ cho các thành viên

trong nhóm, lập kế hoạch nhóm

- Tìm kiếm và thu thập thông tin có liên quan

đến nhiệm vụ cần làm

- Thống nhất các nội dung sẽ làm và trình bày

trước lớp

Các thành viên được phân công trong nhóm

Trong tuần 1