Tiểu luận Các VĐXHĐĐ - Phân tích Hội nghị Thượng đỉnh về biến đổi khí hậu

XÃ HỘI HỌC CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI ĐƯƠNG ĐẠI PHÂN TÍCH HỘI NGHỊ THƯỢNG ĐỈNH VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU UNITED NATIONS CLIMATE CHANGE CONFERENCE... Biến đổi khí hậu đã gây ra những tác động sâu sắc, m

XÃ HỘI HỌC CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI ĐƯƠNG ĐẠI PHÂN TÍCH HỘI NGHỊ THƯỢNG ĐỈNH VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU (UNITED NATIONS CLIMATE CHANGE CONFERENCE)

MỞ ĐẦU

Biến đổi khí hậu là sự thay đổi của khí hậu và của những thành phầnliên quan như nhiệt độ trung bình của Trái Đất có xu hướng tăng lên, mựcnước biển dâng cao và các hiện tượng thời tiết cực đoan, biến động bấtthường gây ra những thiên tai lớn cho nhân loại Hiện nay, BĐKH xảy raphần lớn do tác động của các hoạt động của con người như việc sử dụngnhiên liệu hóa thạch trong giao thông vận tải và sản xuất công nghiệp, thải ramôi trường khí nhà kính

Biến đổi khí hậu đã gây ra những tác động sâu sắc, mạnh mẽ đến mọihoạt động sản xuất, đời sống của sinh vật và con người, môi trường tự nhiên,kinh tế – xã hội của mọi châu lục, mọi quốc gia trên Trái Đất

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang ngày càng diễn biến hết sức phứctạp, khó lường, tác động ngày càng nghiêm trọng trên phạm vi toàn cầu, đòihỏi các nước trên thế giới cần hành động, đưa ra các giải pháp mang tínhchiến lược toàn cầu và của riêng mỗi quốc gia trên thế giới Chính vì vậy, Hội

nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu (United Nations Climate Change Conference) hay còn gọi với tên viết tắt là COP đã được ra đời Đây là một

cuộc hội nghị thường niên tổ chức trong khuôn khổ Công ước khung LiênHợp Quốc về Biến đổi khí hậu (UNFCCC) bắt đầu vào giữa thập niên 90 vớimục đích đánh giá quá trình đương đầu với biến đổi khí hậu trên toàn cầu

COP được xem là nơi họp mặt chính thức của các Bên tham giaUNFCCC (Hội nghị các bên, COP) và thực hiện xem xét thông tin liên lạccủa các quốc gia và kiểm kê phát thải môi trường do các Bên đệ trình lên.Dựa trên thông tin này, COP đánh giá tác động của các biện pháp mà các Bên

đã thực hiện và tiến độ đạt được trong việc đạt được mục tiêu cuối cùng củaCông ước về Biến đổi Khí hậu

Cuộc họp COP đầu tiên được tổ chức tại Berlin, Đức vào tháng 3 năm

1995 COP họp tại Bonn, trụ sở của ban thư ký, trừ khi một Bên đề nghị đăngcai kỳ họp Chủ tịch COP có thể luân phiên giữa 5 khu vực được LHQ côngnhận - đó là Châu Phi, Châu Á, Châu Mỹ Latinh và Caribe, Trung và Đông

Âu và Tây Âu và các khu vực khác - thì địa điểm tổ chức COP cũng có xuhướng thay đổi giữa các các nhóm này Đến tháng 11 năm 2021, tổng cộng có

26 COP đã được tổ chức và đã có những sự thay đổi lớn về quá trình đươngđầu với biến đổi khí hậu trên toàn cầu

I GIỚI THIỆU VỀ CÁC HỘI NGHỊ THƯỢNG ĐỈNH BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

1 Bảng ma trận các thông tin về COP

Địa điểm

Thành phần tham dự

Nội dung chính được

đề cập

1 COP 1

28/3-7/4/1995

Berlin,Đức

117quốcgia,1000đạibiểu

- Nhiệm vụ chính củaCOP 1 là đi xem xétviệc thực hiện

Công ước khung củaLiên Hợp Quốc về Biếnđổi khí hậu

(UNFCCC)

- Các nước cùng thamgia thảo luận về nhữngmối lo ngại về sự tươngxứng trong khả năng đạtđược các cam kết dướiBody for Scientific and

Technological Advice(SBSTA) và Subsidiary

1500đạibiểu

- Các nước tập trungthảo luận về các pháthiện khoa học

về biến đổi khí hậu đượcđưa ra bởi Ủy ban Liênchính phủ về Biến đổikhí hậu (IPCC) và cùngkêu gọi các

nước đạt thỏa thuận vềcác mục tiêu trung hạn

có sự ràng buộc về mặtpháp lý

3 COP 3 Tháng

12/1997

Kyoto,Nhật Bản

10000đạibiểu

Nhiệm vụ chính củaCOP 3 là việc các nướctham gia cùng thảo luận

về việc thực thi Nghịđịnh thư Kyoto (đây

là COP đầutiên đề cậpđến Nghịđịnh thưKyoto),cùngvới đó vạch

ra các nghĩa

vụ giảmphát thải khínhà kínhcho cácquốc gia

4 COP 4 Tháng

11/1998

BuenosAires,Argentina

5000 đại biểu - Các nước

tham giacùng đưa racác biệnpháp giảiquyết cácvấn đề còntồn đọng,chưa đượcthực hiệntrong Nghịđịnh thưKyoto tạiCOP 3

- Xác định

kế hoạchhành độngmới trong 2năm để thựcthi Nghịđịnh Kyoto,khiến các

nước phải

có một camkết với việcthực thiNghị địnhnày hiệuquả

5 COP 5

25/10-5/11/1999

Bonn, Đức Với hơn 3000

ngườitham dự và 165Bên

đại diện

Hướng tớiviệc hoànthành "Kếhoạch Hànhđộng

BuenosAires"

(BAPA)được thôngqua tại Hộinghị lần thứ

tư của cácBên (COP4) vào tháng

11 năm

1998 TheoBAPA, cácBên đặt rathời hạn hainăm để tăngcường thực

hiện vàchuẩn bịFCCC đểNghị địnhthư

Kyoto cóhiệu lựctrong tươnglai

6 COP 6

lầm 1 và

lần 2

Lần 25/11/2000;

1:13-The Hague,

Hà Lan

Hơn 4.600 đạibiểu đến từ 181các chính phủ,

254 tổ

- Tại COP 6đầu tiên,các bêntham giathảo luận vềlời

đề nghị của

Mỹ về vấn

đề cắt giảmkhí thải tạinước MỹLần 2: 16-

27/7/2001

chức quan sátliên chính phủ,phi chính phủ vàkhác, và 332 cơquan truyềnthông đã thamdự

và đề ranhững hậuquả mà cácnước phảigánh chịunếu

không tuânthủ mục tiêu

giảm phátthải khí nhàkính.

- COP 6 lần

2 đã đượcnối lại vàmột thỏathuận chínhtrị đạt được

về các khíacạnh quantrọng củacác cuộcđàm phánquốc tế: cácnước đangphát triển vàkhía cạnhtài chính, cơchế, chìmcarbon vàtuân thủ

7 COP 7

29/10-10/11/

2001

Marrakech,Morocco

Sau 2 cuộchội nghịCOP 6, Cop

7 chủ yếubàn luận vềviệc xây

dựng quỹthích ứngtrong việc

hỗ trợ cácquốc giađang pháttriển đểgiúp cácnước này cóphươngpháp đốiphó, thíchứng trướcbiến đổi khíhậu và quytắc hoạtđộng vềmua bán khíthải quốc tếgiữa cácbên thamgia Nghịđịnh thư vàCDM vàviệc thựchiện chung

kêu gọi cácnước tiếptục

thực hiệncác phươngpháp làmgiảm thiểutác độngcủa biến đổikhí hậu vàđặc biệt lànhấn mạnhtầm quantrọng củanguồn tàitrợ đaphương đếnviệc thựchiện mụctiêu giảmbiến đổi khíhậu

9 COP 9

1-12/12/2003

Milan, Ý 5000 đại biểu từ

166chính phủ, 4quốc gia quan sátviên,

312 tổ chức liên

- Tại COP

9, các bênxem xét,trao đổi việcchuyển giaocông nghệ

chính phủ, phichính phủ và các

tổ chức quan sátviên khác,

191 hãng truyềnthông

cùng với đó

là việc ràsoát cáchướng dẫn

để chuẩn bịcác chươngtrình hànhđộng thíchứng BĐKHquốc gia

phươngthức và thủtục cho cáchoạt độngcủa dự ántrồng rừng

và tái trồngrừng theo

cơ chế pháttriển sạchtrong giaiđoạn camkết đầu tiêncủa Nghịđịnh thưKyoto

10 COP 10

6-17/12/2004

biệt nhấn

Argentina

mạnh tớiviệc làmgiảm nhẹ vàthích nghivới biến đổikhí hậu chomỗi quốcgia Để vậnđộng cácquốc giađang pháttriển thíchứng tốt hơnvới biến đổikhí hậu, cácbên cũngđồng thờibắt đầu bànluận về cơchế hậu -Kyoto, vềviệc làmcách nào đểphân chianghĩa vụgiảm phátthải saunăm 2012,

khi mà giaiđoạn camkết đầu tiênkết thúc.

11 COP 11

28/22-9/12/2005

Montreal,Canada

1000 đại biểu COP 11 là

cuộc Họpcác Bên đầutiên đối vớiNghị địnhthư Kyoto

kể từ cuộcgặp ban đầutại Kyotonăm 1997

Nó là mộttrong nhữnghội nghịliên chínhphủ lớnnhất

về biến đổikhí hậutừng diễn

ra Sự kiệnnày đánhdấu việcNghị địnhthư Kyotobắt đầu có

hiệu lực.

12 COP 12

6-17/11/2006

Nairobi,Kenya

Tại Cop 12,các nướctham giaxem xétviệc pháttriển

các lĩnhvực, baogồm lĩnhvực hỗ trợcác quốc giađang pháttriển và cơchế pháttriển sạch.Ngoài racuộc bànluận sôi nổi

về việc đưa

ra kế hoạch

cụ thể đểgiúp vậnđộng cácquốc giađang pháttriển thíchứng tốt hơnvới biến đổi

khí hậucũng đượccân nhắc kĩcàng trongcuộc hộinghị lầnnày.

-15/12/2007

Bali,Indonesia

- 3.500 quanchức

chính phủ từ 187quốc gia

- 5800 ngườiđăng ký (thamgia từ LHQ; môitrường, pháttriển, kinh

Tại COP

13, các bênlên kếhoạch Hànhđộng Baliđể

tiến hànhtăng cườngkhẩn cấpviệc thực thiCông ướckhung, cùngvới đó làxác địnhcon đườngkhí hậu saunăm 2012;xem xét cácchế độ cóthể đượcthiết lậpnhư các

mục tiêugiảm phátthải đểthành công,những camkết tronggiai đoạncam kết đầutiên củaNghị địnhthư Kyoto(2008–2012).

doanh, các tổchức

phi chính phủkhác)

14 COP 14

1-12/12/2008

Poznań (BaLan)

COP 14 chủyếu đàmphán về một

kế thừa củaNghị địnhthư Kyoto

và cácnguyên tắctrong việccấp vốn choquỹ để giúpcác quốc gia

nghèo nhấtđương đầuvới hậu quảcủa biến đổikhí hậu.

15 Cop 15

7-18/12/2009

Copenhage

n, ĐanMạch

192 quốc giatham

dự

- Mục tiêuchính là cácbên xâydựng mộthiệp địnhkhí

hậu toàncầu cho giaiđoạn saunăm 2012khi mà giaiđoạn camkết đầu tiênchấm dứtvào lúcNghị địnhthư

Kyoto hếthiệu lực

- Thực hiệnchuyển giaocông nghệ,tăng cường

năng lựctrong khuônkhổ

UNFCCCcho cácnước đangphát triển đểgiảm nhẹ vàthích ứngBĐKH.Đưa ra cáccam kết đốivới cácnước vềgiảm phátthải nhàkính địnhlượng saunăm 2012

16 COP 16

29/11-10/12/2010

Cancun,Mexico

12.000 đại biểu,gồm 5.200 cácquan

Xem xétmột thỏathuận vềviệc kêu gọi

100 tỷ đô laMỹ

mỗi năm

"Quỹ Khíhậu Xanh",

và "Khí hậu

Trung tâmCông nghệ;bàn luận cáccam kết vềgiai đoạnthứ 2 củachức chính phủ

khí hậu

17 COP 17

28/11-9/12/2011

Durban,Nam Phi

194 quốc gia vàvùng lãnh thổtrên thế giới

Đưa ra mộthiệp ướcmới nhằmhạn chếlượng

carbon vàcác loại khígây hiệuứng nhàkính, đồngthời thốngnhất về vănbản mangtính ràngbuộc pháp

lý mới thaythế

cho Nghịđịnh thưKyoto

18 COP 18 26/11

-7/12/2012

Doha,Qatar

200 quốc giatham

gia

Tập trungthảo luận vềcác nỗ lựcchống sựnóng lêntoàn

cầu, trong

đó bao gồmviệc thựchiện cáccam kếttrong

giai đoạnthứ hai củanghị địnhthư Kyoto

19 COP 19 11/11/2013 Warsaw,

Ba Lan

Các phái đoànđến

từ 195 nước

COP 19 làphiên thứ 9của Hộinghị cácbên (CMP)theo

Nghị định

thư Kyoto

1997 Lầnnày, các bên

sẽ tập trungđàm phán

để thôngqua mộthiệp ướctoàn cầumới về biếnđổi khí hậunhằm bắtđầu thựchiện từ năm

2020, thaythế Nghịđịnh thưKyoto, xácđịnh nguồntài chính,xây dựng cơchế giúp cáckhu vựcchịu rủi rocao doBĐKH

đến từ 197 nước theo cho

giai đoạn2013-2015,cam kếtgiảm phátthải khí nhàkính của cáctham gia và quan

sátviên củaUNFCCC

nước pháttriển chothời kỳ camkết lần thứhai củaNghị

định thưKyoto, xâydựng thỏathuận quốc

tế 2015 ápdụng cho tất

cả các Bên

21 COP 21 12/12/2015 Paris, Pháp 55 Quốc gia COP 21 là

hội nghị đầutiên xem xétviệc thựchiện thỏathuận Paris(hoạt độngtheo chu kỳ

5 năm) và

cố gắng đưa

ra cam kếtcho cácnước phảigiảm phátthải khí nhàkính, xâydựng khảnăng phụchồi để thíchứng với tácđộng củanhiệt độtăng và hạnchế sự nónglên toàn cầuxuống dưới

2 độ C, tốtnhất là 1,5

độ C (so vớimức thời kỳtiền côngnghiệp)

22 COP 22

7-18/11/2016

Marrakech,Morocco

- 43 nguyên thủquốc gia

- 32 người đứngđầu chính phủ

Mục tiêuchính củaCOP 22 làtriển khaithực thi

các nước

- 3300 tổ chức

- các phái đoàncủa gần 200 quốcgia trên thế giới

thỏathuận Paris

đã ký kết vàxem xét cácvấn đề từcác nguồnnăng lượngtái sinh chotới hạnngạch giảmkhí gây hiệuứng nhàkính, kêugọi cácquốc giathực thiđúng thỏathuạn Paris,đặt vấn đềbiến đổi khíhậu là vấn

đề ưu tiênhàng đầutrong

Chươngtrình nghị

sự của mỗiquốc gia

23 COP 23 6 - Bonn, Đức gần 200 quốc gia - Nhằm xem

17/11/2017 xét lại các

kế hoạchgiảm thiểukhí thải gâyhiệu ứngnhà kính,hướng tớimục tiêucủa Hiệpđịnh Paris

2015, cụ thểhóa các thỏathuận củaHiệp địnhKhí hậutoàn cầu màlãnh đạocủa gần 200quốc gia,trong đó cóViệt Namtham dự

- Việc soạnthảo bộ quytắc chi tiếtthực thiHiệp địnhParis 2015

cũng đượcdiễn ra,công cụthông báocũng nhưtheo dõilượng khíphát thảigây hiệuứng nhàkính củamỗi quốcgia.

định Parisnăm 2015

về biến đổikhí hậu theonhững cáchthực tế nhất,hạn chếphát thảilượng khígây hiệu

ứng nhàkính, giữmức tăngnhiệt độ củaTrái Đấtcho đếncuối thế kỷ

21 ở mức từ1,5 đến 2 độC

25 COP 25 3

-15/12/2019

Mandrid,Tây BanNha

25.000 đại biểu - Tập trung

chủ yếu vàohoàn tất bộquy tắc triểnkhai

Hiệp địnhParis năm

2015 vềBĐKH, đểhiệp địnhnày có thểđược thựchiện từ năm

2021 Đặcbiệt là việcduy trì mứctăng nhiệt

độ trái đấtkhông vượt

ngưỡng 20độ

C so vớithời kỳ tiềncông

nghiệp

- Mục tiêu

đề ra cácnước giàuđóng gópkhoản ngânquỹ

100 tỷ USDmỗi năm đểgiúp cácnước đangphát triểnchuyển đổi

từ nănglượng hóathạch sangcác dạngnăng

lượng táisinh ít phátthải hơn

26 COP 26

31/10-13/11/2021

Trung tâmSEC

25 nghìn đại biểutừ

- COP 26diễn ra với

tham dự

mục tiêuchính kêucác nước

“giảmdần điệnthan không

sử dụngcông nghệthu giữcarbon vàtrợ cấpnhiên liệuhóa thạchkhông hiệuquả", đồngthời thừanhận "sựcần thiếtphải hỗ trợ

để hướngtới một quátrình

chuyển đổicông bằng”

- Kêu gọicác nướcphát triểnđến năm

2025 tăng ítnhất gấp đôitài trợ thíchứng vớibiến đổi khíhậu cho cácnước đangphát triển sovới mứcnăm 2019

- Các nướcxem xétmục tiêu cắtgiảm lớnlượng khíthải

CO2 mộtcách nhanhchóng vàbền vững,bao gồmgiảm

45% lượngphát thảiCO2 vàonăm 2030

so với mứcnăm

2010 và về

khoảng giữathế kỷ, cũngnhư giảmsâu phátthải các khínhà kínhkhác

II NHỮNG KẾT QUẢ ĐÃ ĐẠT VÀ CHƯA ĐẠT ĐƯỢC TẠI CÁC HỘI NGHỊ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

2 Bảng ma trận những kết quả đã đạt được và chưa đạt được tại cácCOP

STT

Hội

nghị

BĐKH

Kết quả đạt được Kết quả chưa đạt được

1 COP 1 117 các bên đã thực hiện ký

kết UNFCCC và cùngnhất trí về "Các hoạt độngđược thực hiện chung", cácbiện pháp chung đầu tiên tronghành động khí hậu quốc tế

- UNFCCC không có nhữngràng buộc về số lượng

khí nhà kính mà mỗi quốcthành viên được phép phóngthích vào khí quyển và cũngkhông có những biện phápchế tài đối với những vụ viphạm (chỉ khuyến khích),Các quốc gia đang phát triểnphản đối cơ chế cùng "nhauthực hiện" và coi đó là sựchối bỏ trách nhiệm của cá

quốc gia phát triển.

2 COP 2 Lần đầu tiên các mục tiêu

trung hạn ràng buộc vềmặt pháp lý đã được thông qua

và đặc biệt là được Mỹ đồng ýtham gia (Cựu Bộ trưởng phụtrách các vấn đề toàn cầu của

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ trìnhbày) Ngoài ra, COP 2 cũngđược các bên chấp nhận nhữngphát hiện khoa học về biến đổikhí hậu

Tuy nhiên, việc đàm phánnhững vấn đề chi tiết về cắtgiảm khí nhà kính, lộ trìnhcắt giảm và xác định tráchnhiệm của mỗi nhóm nước

được đưa ra bởi Ủy ban Liênchính phủ về Biến đổi

khí hậu

3 COP 3 - Các bên tham gia đã đồng ý

ký Nghị định thưKyoto, tạo ra bước ngoặt mớitrong việc thích ứng

BĐKH

- Các bên tham gia kí Hợp tácvới Ủy ban liên chính phủ vềbiến đổi khí hậu, Phát triểnmạng lưới quan sát hệ thốngkhí hậu, Phát triển và chuyểngiao công nghệ

Các nước có nền kinh tế đangphát triển không phải

thực hiện nghĩa vụ trongKyoto Dù được hơn 150nước phê chuẩn, nhưng quyđịnh của Nghị định thư Kyotothì chỉ áp dụng đối với 35nước công nghiệp phát triển,

và các nước này có 10 năm

để chuẩn bị cho nhiệm vụgiảm khí thải nhà kính

4 COP 4 - Các bên đã thông qua "Kế

hoạch Hành động" 2

Quyết định của Argentina đãgây ra tranh cãi và bị