bi quyet thanh cong trong chan nuoi ga pot

Nếu dùng thức ăn công nghiệp, nuôi kiểu công nghiệp, sử dụng nhiều loại chất kích thích:Các chất hooc môn sinh dục oestrogen, các chất hoá học nh - SMG, Rimifon, các chất kíchthích, các

lời nói đầu

Từ lâu đối với các tỉnh phía Nam và từ hơn m ười năm gần đây, đặc biệt từ năm 1980

-1996, chăn nuôi gà công nghiệp và nuôi thả v ườn đã phát triển rất mạnh, nhiều ng ười giàulên từ nuôi gà

Trong những năm gần đây, đặc biệt khi các hãng chăn nuôi gà, hãng chế biến thức ăn, hãngsản xuất thức ăn bổ sung và thuốc thú y của n ước ngoài ồ ạt chiếm lĩnh thị tr ường thì khôngtránh khỏi nhiều doanh nghiệp và các nhà chăn nuôi gà chịu thất bại nặng nề

Nh- ng có phải đâu tất cả đều thất bại? Vẫn có rất nhiều ng ười làm giàu từ chăn nuôi gà.Vậy bí quyết thành công trong chăn nuôi gà là gì?

Sự cạnh tranh của các hãng chăn nuôi, sản xuất thức ăn, cung cấp giống ngày càng mạnh

mẽ Làm sao tránh được sự cạnh tranh của các hãng lớn đến nh- thế! Song ngày nay trênthế giới và ngay ở nước ta đang tồn tại và phát triển khuynh hướng "thực phẩm sạch, thựcphẩm gần tự nhiên"

Nếu dùng thức ăn công nghiệp, nuôi kiểu công nghiệp, sử dụng nhiều loại chất kích thích:Các chất hooc môn sinh dục oestrogen, các chất hoá học nh - SMG, Rimifon, các chất kíchthích, các kháng sinh gây tăng trọng nhanh một cách giả tạo nh - tích n ước trong các mô

cơ và các yếu tố bất lợi còn tồn d - trong thịt, trứng làm giảm tính thơm ngon của thực phẩm

và gây hại đến sức khoẻ con ng ười

Các loại hình chăn nuôi bán công nghiệp và nuôi chăn thả sẽ tạo ra những sản phẩm sạch,thịt trứng thơm ngon tuy giá thành có cao chút ít, nh-ng giá bán lại cao, phù hợp với điềukiện chăn nuôi của ng ười nghèo

Chăn nuôi gà công nghiệp có thể làm giàu nh -ng cũng có thể thất bại, nó đòi hỏi kiến thứcchăn nuôi thú y giỏi, vốn lớn Nh- ng chăn nuôi chăn thả thì có thể xoá đối giảm nghèo chohàng triệu ng ười phù hợp với trình độ chăn nuôi thú y vừa phải, vốn ít

Qua kinh nghiệm thực tiễn chúng tôi muốn giời thiệu với các bạn những vấn đề mấu chốttrong chăn nuôi gà để rút ra những bí quyết thành công

Bí quyết có nhiều, nh-ng học bí quyết thế nào để áp dụng thành công trong chăn nuôi gàgia đình mới là vấn đề quan trọng

Cuốn sách chỉ đáp ứng được một phần cơ bản, chúng tôi hy vọng được góp một lời bàn,nh- ng chắc chắn là một cánh cửa mở cho những bạn đọc đặc biệt những tiểu nông có đượcnhững kiến thức cơ bản để đi đến thành công trong chăn nuôi gà

Chúc các bạn thành công

Các tác giả

8

Phần I Giới thiệu một số giống gà

A Những giống gà nội

1 Gà ri

Là giống phổ biến ít nhất ở miền Bắc, miền Trung, ở Nam Bộ giống này ít hơn

- Màu lông: thường ở gà mái có lông màu vàng và nâu hoặc nâu nhạt, có các điểm đốm đen

ở cổ, đầu cánh và chót đuôi Gà trống có lông vàng tía đặc sỡ, đuôi có lông màu vàng đendần ở phía cuối đuôi Rất ít khi thấy gà Ri có màu lông thuần nhất

Tuỳ từng vùng có những dòng gà Ri có màu lông khác nhau, thiên về vàng đen rất ít cómàu trắng

- Trọng lượng: gà mái 1,2kg - 1,8kg

gà trống 1,5kg - 2,1kg

- Thời gian đạt trọng lượng thịt: 4-5 tháng

- Sản lượng trứng của gà Ri bình thường 80-100 quả trứng / năm

Gà chỉ đẻ 10-15 quả trứng là lại ấp Thời gian ấp có khi đến gần 1 tháng

- Sức chống chịu bệnh tốt, tính cần cù, chịu khó chăm sóc con chu đáo

- Thịt gà Ri thơm ngon, thịt dai, ngọt, xương cứng Thời nay gà Ri là một đặc sản

- Trứng gà Ri nhỏ, thơm ngon

- Gà Ri có giá trị kinh tế cao

- Gà Ri có sức đề kháng bệnh lớn, rất dễ nuôi, ít mắc bệnh

* Tiêu tốn thức ăn cho 1kg tăng trọng bình quân: 2,5 - 3,5kg

* Giá tiền 1 kg thức ăn thấp, giá bán thường cao hơn gà công nghiệp từ 50-100%

2 Gà Đông Tảo

Nguồn gốc từ huyện Khoái Châu, Hưng Yên, là giống gà thịt

Con trống lông màu tía sẫm hoặc màu mận chín pha lẫn lông đen; con mái lông vàng nhạt,

mỏ, da và chân vàng Gà Đông Tảo vòng cổ chân to, chân to cao, l-ng phẳng rộng

- Trọng lượng: gà mái 2,5 - 3,5kg

gà trống 3,5 - 4,5kg

- Thời gian đạt trọng lượng thịt: 4-5 tháng

- Sản lượng trứng thấp 50-70 quả/ năm (gà hay đẻ trứng cách nhật)

- Thời gian gà mái bắt đầu đẻ 5-7 tháng

3 Gà Hồ

Giống gà này nguồn gốc từ làng Hồ, Thuận Thành - Bắc Ninh Gà Hồ có tầm vóc to, chân

to, l-ng rộng Con trống mang màu lông mận chín thẫm đen, da đỏ, con mái có màu thóxám, mào xuýt Kết cấu toàn thân chắc, chậm chạp

Gà Hồ thuộc giống gà thịt bởi tốc độ sinh trưởng nhanh

- Trọng lượng: gà mái 2,7kg

gà trống 4,4kg

- Thời gian đạt trọng lượng thịt: 6 tháng

- Sản lượng trứng thấp: 45-60 quả/ năm

- Thời gian gà mái bắt đầu đẻ: 6-8 tháng

4 Gà mía

Nguồn gốc từ Trùng Thiên, Sơn Tây Con trống có màu lông đỏ sẫm xen kẽ lông đen ởđuôi, đùi, lườn, hai hàng lông cánh chính xanh biếc Con mái có màu lông vàng nhạt xen

kẽ lông đen ở cánh và đuôi, lông cổ có màu nâu

Gà Mía là giống gà hướng thịt, có tầm vóc to, ngoại hình thô, đi lại chậm

- Trọng lượng trưởng thành: gà mái 2,5 - 3kg

gà trống 4,4kg

- Thời gian đạt trọng lượng thịt: 5 tháng

- Sản lượng trứng thấp: 55-60 quả/ năm

- Thời gian gà mái bắt đầu đẻ: 7 tháng

- Thời gian đạt trọng lượng thịt: 5 tháng

- Sản lượng trứng bình quân: 50-60 quả / năm

- Thời gian bắt đầu đẻ là 7 tháng

Mục đích chăn nuôi để chơi chọi gà Con trống có thể để lai với gà mái Ri, các giống gàkhác để sản xuất con lai nuôi thịt

- Thời gian đạt trọng lượng thịt là 6 tháng

- Sản lượng trứng bình quân: 70 - 90 quả/năm

- Gà mái 6 tháng tuổi bắt đầu đẻ trứng Gà mái có đặc tính thích ấp và nuôi con giỏi Nếunuôi thả vườn nên chọn giống gà Tàu Vàng

- Gà mái đẻ: 1-2 trứng mỗi lứa Sản lượng trứng: 70-80 quả/con/ năm

Người ta nuôi gà ác để làm thuốc hay chế biến nh- một món ăn đặc sản

Hiện nay giống gà này bị pha tạp với một số giống gà khác nh-: Gà Ri, gà Tàu Vàng, gàtre Chính vì vậy mà giá trị làm thuốc của giống gà này cũng bị giảm sút

- Gà mái đẻ 40-50 trứng /mái /năm

Ngoài những giống gà nêu trên còn có một số giống khác nh-ng ít phổ biến nh-:

* Gà ta lai gà Miên thường nuôi ở Tây Ninh

Giống gà ta lai này có đầu to, mỏ đỏ và vệt đen, miệng hoa dâu, mặt màu đen Cổ ngắnthân hình nhỏ

Gà trống khi trưởng thành đạt 2,2 - 2,3kg

Gà mái khi trưởng thành đạt 1,6 - 1,7kg

* Gà Mèo của đồng bào H'mông phổ biến ở phía bắc Việt Nam Giống gà này thích hợpvới chăn thả ở vùng đồi núi

- Gà Tam Hoàng nuôi 70-80 ngày tuổi có thể đạt trọng lượng 1,5 - 1, 75kg Mỗi kg thịt tiêutốn 2,8 - 3kg thức ăn.

- Con mái 125 ngày tuổi bắt đầu đẻ Sản lượng trứng đạt 135 quả/mái /năm

- Trọng lượng trưởng thành: gà mái 1,8 - 2,0kg

gà trống: 2,2 - 2,8kg

Gà Tam Hoàng được nhập vào nước ta theo nhiều nguồn, thường ít khi được thuần nhất vàđạt tiêu chuẩn giống Do đó người nuôi phải hiểu biết và mua đúng giống thì nuôi mới đảmbảo

Gà Tam Hoàng còn có tên khác là gà Thạch Kỳ, 882 Jangcun

Xí nghiệp gà Lương Mỹ, Hà Tây năm 1997 đã nhập giống bố mẹ 882 và nhân giống pháttriển Gà Tam Hoàng ở miền bắc

Gà Tam Hoàng tỏ ra thích hợp với điều kiện chăn nuôi gia đình, chăn nuôi chăn thả, phùhợp với thị hiếu tiêu dùng của người Việt Nam

2 Gà Lương Phượng

Xuất xứ từ khu Lương Phượng Giang, Nam Ninh (Quảng Tây, Trung Quốc) Loại gà này ở

có dáng ngoài đẹp lớp lông vũ màu vàng dày bóng mượt

Gà Lương Phượng bề ngoài có dáng giống gà Ri, màu lông chuyển tuyền vàng đốm hoahoặc đen đốm hoa Mào và phần đầu màu đỏ Da màu vàng, chất thịt mịn, vị đậm Gàtrống có màu vàng hoặc tía sẫm, mào đơn, hông rộng, l-ng phẳng, lông đuôi dựng đứng,đầu và cổ gà gọn đẹp, chân thấp và nhỏ

- Gà xuất chuồng lúc 70 ngày tuổi cân nặng 1,5-1,6 kg

- Mỗi kg trọng lượng tiêu hao 2,4-2, 6kg thức ăn tổng hợp

- Gà Lương Phượng rất thích nghi với việc chăn thả tự do

3 Giống Gà Sasso

Là giống gà thịt nặng cân của Pháp, giống gà này có thể nuôi thả vườn

Gà Sasso được nhập vào Việt Nam có màu lông nâu đỏ, da và chân màu vàng Nếu nuôi

- Tiêu tốn thức ăn cho 1kg tăng trọng là 3kg cám tổng hợp.

- Có thể nuôi gà Plymouth kiểu bán công nghiệp

Gà có xuất xứ từ Cuba, được nhập vào nước ta từ năm 1993, đây là giống gà thịt cao sản

Gà Be.93 là dòng thuần có màu lông trắng

Gà có năng suất cao và có -u thế rõ rệt khi được lai với các dòng gà mái khác

Sau 7 tuần nuôi có thể đạt trọng lượng 2,1kg

8 Giống gà AA (arboi acres)

Là giống gà cao sản có nguồn gốc từ Mỹ

Năng suất cao hơn BE và HV 85

Khi 50 ngày tuổi (7 tuần): + gà trống đạt 3,2kg

+ gà mái đạt 2,6kgTiêu tốn thức ăn cho 1 kg tăng trọng ch-a đến 2kg

Hiện nay gà AA rất được -a chuộng Tuy nhiên vì lớn nhanh nên yêu cầu về nuôi dưỡng

và kỹ thuật cao chỉ phù hợp với những cơ sở chăn nuôi lớn

9 Giống Ross 208

Xuất xứ từ Hung Ga Ri

Gà 7 tuần tuổi đạt 2, 29kg Tiêu tốn thức ăn 1, 97kg cho 1kg tăng trọng

10 Giống Avian

Xuất xứ từ Mỹ Năng suất tương tự giống gà AA

11 Giống gà Isa Vedette (I-Sa-vê-det)

Giống gà thịt của Pháp

7 tuần tuổi: - con trống đạt 2,577kg

- con mái đạt 2,374kgTiêu tốn thức ăn cho 1kg tăng trọng khoảng 1,96kg

12 Giống Cobb

13 Giống Cohman meat

14 Giống Lohmann

II Gà Leghorn (Lơ go)

1 Gà Leghorn (Lơ - go)

Gà có hình nhỏ, màu lông trắng, trứng màu trắng

- Gà mái trưởng thành đạt trọng lượng 1,7 - 1,8kg

- Năng suất trứng khoảng 270-280 quả/mái /năm

- Tiêu tốn 1 quả trứng hết; 0,13 - 0, 16kg thức ăn

Có thể nuôi theo phương pháp thả vườn, nh-ng phải đảm bảo thức ăn tốt

Không nên nuôi quá 2 năm vì sức đẻ trứng sẽ giảm

2 Gà Gold - Line (Gôn - lai)

- Màu lông con mái màu nâu, con trống màu trắng, do đó có thể loại bỏ trống ngay từ lúcnhỏ

- Năng suất trứng: 250-300 quả/ năm

- Trứng có màu nâu

- Tiêu tốn thức ăn cho 10 quả trứng 1,5 - 1,6kg

Ưu điểm là chu kỳ đẻ trứng có thể kéo dài đến 15 tháng hoặc hơn

3 Gà Brown nick (bờ rôn nic)

Gà nhập từ Mỹ, gà mái màu lông nâu, gà trống có màu lông trắng

- Năng suất trứng: 280-300 quả/ năm

- Trứng có vỏ nâu

- Tiêu tốn thức ăn cho 10 quả trứng 1,5 - 1,6kg

4 Gà Hisex - Brown (Hai-sếch bờ rao)

5 Gà Hy - Line (Hai-lai)

6 Gà Isa brown (Isa bờ rôn)

Nhìn chung những giống gà trứng tiên tiến của thế giới cho năng suất trứng 280-300quả/năm

Tiêu tốn thức ăn để sản xuất 10 trứng bình quân 1500-1600gram

Trứng nặng bình quân 50-60gram

III Giống gà kiêm dụng thịt, trứng

1 Gà Rhode đỏ (rốt)

Nguồn gốc từ Mỹ, lông màu đỏ thẫm, chân màu vàng

- Sau 4 tháng nuôi đạt 1,3 - 1,5 kg/con

- Sau 6 tháng nuôi đạt 3,3 - 3,5 kg/con

- Năng suất trứng: 180-250 quả/ năm

- Trứng có màu nâu nặng 50-60 gram

Giống gà này đã nuôi nhiều ở Việt Nam từ nhiều năm

2 Gà new Hamp Shire (niu - ham - sai)

Nguồn gốc từ Mỹ Lông màu vàng nhạt

- Sau 4 tháng tuổi: + con mái nặng 2,5 - 2,9kg

+ con trống nặng2,9 - 3,7kg

- Năng suất trứng 150-160 quả/năm

Giống gà này đã nuôi nhiều ở nước ta, thịt ngon, dễ nuôi, sức đề kháng tốt

Nguồn gốc có từ Tiệp, có nhập về Việt Nam, nh-ng giống này -a nhiệt độ thấp 18-200C.

6 Gà lai Rhode -ri

Là nhóm giống lai do Viện chăn nuôi tạo ra bằng cách lai giữa gà Rhode và gà ri Việt Nam

- Lông gà vàng nâu Trọng lượng gà 2kg - 2,5kg

- Sức đẻ: 150-170 quả/ mái / năm

- Gà này thích hợp với phương thức nuôi nửa nhốt nửa thả, nó được phổ biến rộng ở phíabắc

- Gà có đầu thanh, bụng xệ, da vàng, chân vàng

- Khả năng tự tìm kiếm thức ăn tốt

- Trọng lượng khi trưởng thành:

+ Gà mái: 2,2-2,5kg+ Gà trống: 3,2 - 3,6 kg

- Nuôi bán thịt 5 tháng tuổi: + Con trống 2,0 - 2,2kg

+ Con mái 1,5 - 1,7kg

- Gà mái đẻ lúc 4, - 5 tháng tuổi và không biết ấp.

- Sản lượng trứng: 180-200 quả/mái /năm

- Khối lượng trứng: 54-55 gram/ quả

- Chi phí thức ăn cho 10 quả trứng là 1800 - 1900 gram

Khả năng thích nghi, thích ứng với nhiều vùng khí hậu; khả năng tự tìm kiếm thức ăn thêm

và sử dụng nguồn thức ăn sẵn có ở địa phương cao do đó giảm chí phí thức ăn

để gà khoẻ mạnh, ít bệnh tật, ít chết, nhất thiết phải nuôi úm gà.

- Một lồng úm gà có kích thước: 2m x 1m x 0, 5m đủ nuôi 100 gà con

- Phần đáy lồng úm bằng lưới sắt "mắt cáo"xung quanh có thể dùng lưới thép hoặc đan th-a

Nhu cầu ăn uống, khí trời, sạn cát, bay nhảy, chống nóng, chống rét

* Nếu nuôi theo phương pháp công nghiệp:

Ta đóng một ô chuồng 2m2- 3m2, tuỳ theo thực tế của mỗi gia đình Dưới chuồng nên rảitrấu khô, dăm bào hoặc rơm, cỏ khô sạch cắt ngắn làm thành lớp đệm 5-10cm, hoặc có thểlàm bằng tre, gỗ, cao 40-70cm so với mặt nền để phân rơi xuống nền rồi dọn đi

III Máng ăn uống

- Khi gà còn nhỏ 1-3 ngày tuổi, rải cám trên giấy lót trong lồng úm cho gà ăn

- Khi gà 4-14 ngày tuổi, cho gà ăn bằng khay nhôm hoặc máng gà con

- Khi gà trên 15 ngày cho ăn trên máng treo

- Tạo các máng uống tránh gà nhảy vào nơi uống nước

Nên mua máng ăn, uống bày bán tại các cửa hàng chăn nuôi thú y

IV Bể tắm cát cho gà

Gà cũng rất thích tắm Gà tắm bằng cát bụi

Xây bể dài 2m x 1m rộng, cao 0,3m, trong bể chứa cát khô, tro bếp, có ít bột l-u huỳnh cho

gà tắm Nên để bể cát ở nơi có bóng mát Mỗi bể cát cho 40 gà

V Dàn đậu cho gà

Tạo một số dàn đậu cho gà ngủ ở trong chuồng

Dàn đậu bằng tre, gỗ cách nền chuồng khoảng 0,5m, cách nhau 0,3m

Gà rất thích đậu trên dàn

VI ổ đẻ

Tuỳ từng cách nuôi công nghiệp hay bán chăn thả để làm ổ khác nhau

- Nuôi gà đẻ theo kiểu công nghiệp lồng nuôi gà là ổ đẻ, khi gà đẻ trứng lăn ra ngoài.Nuôi thả hay bán công nghiệp phải làm ổ đẻ

- Nuôi thả hay bán công nghiệp phải làm ổ đẻ bằng thùng, hoặc chuồng đẻ cho cả loạt gà

Để ở nơi tối, khuất bóng gà trống hoặc gà mái khác; tùy từng giống gà, một ổ đẻ cho 5-10

gà mái

VII Máng cát sỏi

Đặt ở một số máng cát và sỏi, đá nhỏ xung quanh bãi thả để gà ăn Sỏi nhỏ này giúp gàtiêu hoá thức ăn và xung cấp một phần chất khoáng

VIII Xây dựng bãi thả

Đối với gà nuôi bán công nghiệp hoặc gà nuôi thả phải thiết kế những bãi thả

Một khu gà nuôi nên xây dựng 2-4 bãi thả để luân phiên nhau Bãi thả nên có cây bóngmát, có trồng cỏ xanh là nguồn thức ăn có chứa nhiều vitamin, khoáng, là nguồn dinhdưỡng cho gà Có bãi thả gà tự do, vận động Trên bãi thả gà có thể tìm được một số thức

ăn, tắm nắng để tạo vitamin D làm x- ơng rắn chắc, sức khoẻ tốt ít bị bệnh

Bãi thả đặc biệt quan trọng đối với gà nội địa, gà đẻ trứng.

Tuỳ điều kiện xây dựng bãi thả

1m2cho 1 con hoặc 1 con gà cần 1-5m2

B Kỹ thuật nuôi dưỡng chăm sóc

I Nuôi gà theo phương pháp công nghiệp

Nếu nuôi các giống gà thịt mới nh-: AA, BE, Cobb, Hubbard, Isavedette có năng suấtthịt cao, bình quân 50 ngày đã đạt trọng lượng 2-3kg, tiêu tốn thức ăn 2kg cho 1kg tăngtrọng thì người ta thường nuôi theo phương pháp công nghiệp

Yêu cầu chất lượng thức ăn cao, đặc biệt tỷ lệ đạm luôn xấp xỉ 20%

Gà con nên mua của những trại chăn nuôi gà giống lớn, đảm bảo chất lượng hơn, gà mẹđược tiêm phòng đầy đủ các vacxin nên truyền miễn dịch chống bệnh cho gà con Trong 1-

2 tuần đầu sau khi nở Nên chọn gà nở đúng ngày (21 ngày), nở sớm hoặc nở muộn đềukhông tốt, hay bị hở rốn, lòng đỏ tồn tại nhiều nên hay bị viêm rốn mà chết

- Chọn gà mới nở phải chọn những con nhanh nhẹn, đều nhau, da chân săn, mình đầy lông.Loại bỏ những con có dị tật

- Không nên kéo dài thời gian chuyên chở và tránh những lúc trời quá nóng hoặc m-a dễlàm yếu sức gà con Nên đựng gà trong thùng giấy, không nên đựng gà trong những thùng

có cạnh sắc dễ đâm hoặc làm sây sát gà con Cấm đựng quá nhiều, gà con bị ngạt nóng màchết

Một hộp giấy 0,4m x 0, 6m nên đựng 100 con là vừa

- Gà con 1 ngày tuổi thường không cho ăn mà chỉ cho uống nước Nếu cho gà ăn ngay vànhất là cho ăn nhiều chất đạm thì khối luợng lòng đỏ trong bụng không tiêu hoá được sẽlàm gà dễ chết trong tuần lễ đầu

- Nhiệt độ và phương pháp úm gà con: khi gà mới nở luợng mỡ ít nên khả năng chịu lạnhrất yếu, ta phải sưởi ấm cho chúng Qua nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn, nhiệt độtrong chuồng nh- sau là phù hợp:

+ Gà từ 1-7 ngày tuổi cần nhiệt độ phòng 33-350C

+ Gà từ 7-15 ngày tuổi cần nhiệt độ phòng 31-330C

+ Gà từ 15-21 ngày tuổi cần nhiệt độ phòng 29-310C

+ Gà từ 21-30 ngày tuổi cần nhiệt độ phòng 26-290C

Đặc biệt ở miền bắc khi gió mùa đông bắc, nhiệt độ hạ thấp cần chú ý sưởi ấm cho gà Sửdụng các phương pháp sưởi ấm khác nhau và kết hợp lẫn nhau

Ví dụ: che gió lùa, sử dụng chất độn chuồng và đặc biệt là sử dụng điện để sưởi ấm Cứ2m2 dùng một bóng điện 100W là vừa Nếu sử dụng bếp củi hoặc than để sưởi ấm phải rấtchú ý phòng cháy và đặc biệt phải cho khói ra ngoài

- Xây dựng khẩu phần thức ăn:

Hiện nay thức ăn chế biến sẵn của các hãng nước ngoài và trong nước rất sẵn chỉ cần mua

về cho gà ăn theo hướng dẫn, chỉ cần l-u ý mấy điều:

+ Không sử dụng thức ăn cũ, để lâu.

+ Không sử dụng thức ăn bảo quản kém

Vì trong thức ăn chế biến sẵn có các vitamin, chất đạm, chất béo, chất đường ở hàm lượncao dễ bị phân huỷ theo thời gian Nếu phương pháp bảo quản kém thì khi dùng thức ăn đó

dễ bị hỏng gà

+ Không sử dụng thức ăn bị mốc, nấm; tránh mua phải thức ăn rởm Trường hợp thức ăn bịnghi ngờ là hỏng, gà ăn bị ỉa chảy thì phải chế biến lại

- Tự chế biến lấy thức ăn:

Có thể tự chế biến lấy thức ăn, tự chế lấy thức ăn thì giá thành hạ hơn, nuôi gà có nhiều lợinhuận hơn

II Nuôi gà theo phương pháp bán công nghiệp

Do đòi hỏi của khách hàng thích ăn gà nuôi bán công nghiệp vì một số lý do: gà nuôi báncông nghiệp thường là những giống gà có năng xuất thấp, thịt thơm ngon, trứng thơm ngon;không bị ảnh hưởng của các chất có nguồn gốc công nghiệp làm cho thịt, trứng gà kém

Do vậy nuôi gà theo phương pháp công nghiệp phải đi kèm với đầu tiêu thụ tốt hoặc cơ sởgiết mổ, bao tiêu

Nếu nuôi theo phương pháp chăn thả người nuôi gà có thể kéo dài thời gian nuôi, chờ khiđược giá cao mới bán, mặt khác nhu cầu mua gà chăn thả thường bao giờ cũng lớn hơn khảnăng cung cấp nên không bao giờ lo ế thừa

Tóm lại nuôi gà bán công nghiệp ít bị cạnh tranh của các chủ t- bản lớn nên an toàn hơn.Nuôi gà bán công nghiệp là vừa nuôi nhốt kiểu công nghiệp, vừa thả vườn

Kỹ thuật nuôi gà bán công nghiệp

1 Chọn giống, nhân giống

a) Nếu nuôi gà lấy thịt nên chọn giống gà Ri, gà Tàu vàng, gà Nòi, gà Hồ, gà Đông Tảo,

Một số gia đình tập trung trứng lại để ấp thủ công

Tủ ấp có công suất nhỏ từ 200-300 quả

Sau khi ấp nở nhất thiết phải nuôi úm 1 tháng rồi mới thả dần ra vườn, đồi.

* Có thể sử dụng một số công thức lai để sản xuất giống thịt:

+ Giống gà Ri x giống gà Tam Hoàng

+ Giống gà Ri x gà Lương Phượng

+ Giống gà Nòi x gà Tam Hoàng

+ Giống gà Tàu Vàng x gà Tam Hoàng

b) Nuôi gà lấy trứng thương phẩm:

Tất cả các giống gà địa ph- ơng đều được nông dân sử dụng nh- các giống kiêm dụng vừacho trứng, vừa cho thịt

Tuy nhiên nếu để nuôi lấy trứng chỉ nên chọn những giống gà đẻ nhiều:

Trên đây là những giống gà đẻ nhiều và chịu được điều kiện nuôi thả ở Việt Nam

2 Chăm sóc nuôi dưỡng

a) Nuôi gà con từ 0-1 tháng tuổi

Trước khi nuôi gà úm phải tiêu độc chuồng phun Formol 2%; Halamid 0,5%, Crezin

Kỹ thuật nh- phần nuôi theo phương pháp công nghiệp

Bắt đầu cho gà tập ăn bằng ngô, tấm, gạo nhỏ kèm thêm một ít hạt mè (vừng), tập cho gà ănlẫn với thức ăn công nghiệp Sau 4 - 5 ngày mới cho gà ăn thức ăn công nghiệp là chủ yếu.Cho gà ăn tự do trong giai đoạn này Đối với gà địa phương sau 4 tuần tuổi bắt đầu tập cho

gà ăn rau xanh, đồ tươi để chuẩn bị đ-a gà xuống vườn

b) Nuôi gà từ 1-2 tháng tuổi

Thường sau 1 tháng có thể thả gà xuống vườn, đồi hoặc sân rộng Thời gian này đàn gà haycắn mổ nhau, nhất là giống công nghiệp, trong điều kiện nuôi chật hẹp, mật độ cao Do vậy

để hạn chế hiện t ượng trên cần có các biện pháp sau:

- Thả dần cho gà xuống vườn giãn mật độ nuôi

- Cho gà ăn thêm rau xanh, cỏ L-u ý cho gà ăn rau đã rửa sạch để phòng bệnh

- Cắt mỏ vào tuần thứ 7-8 Dùng bấm móng tay loại lớn hoặc dao cắt mỏ chuyên dùng

- Những con bị mổ chảy máu phải đ-a ra nuôi riêng và cầm máu bằng cồn Iod 3% hoặcdùng lá nhọ nồi, lá cứt lợn để cầm máu

c) Nuôi gà từ 2-5 tháng tuổi

Sau 60 ngày tuổi, đàn gà có thể được chăn thả hoàn toàn trong sân vườn, đồi Diện tíchvườn, sân, đồi để quyết định l ượng gà nuôi Nếu nuôi chật quá đất chóng dơ bẩn, gà hay

ốm yếu Nên nuôi với diện tích 1m2 /2-3 gà

Đối với gà công nghiệp, nuôi lấy thịt và nuôi lấy trứng kỹ thuật khác nhau Nếu nuôi lấytrứng cần hạn chế cho ăn để tránh gà béo quá đẻ không tốt

Nuôi gà chăn thả giai đoạn 4-5 tháng cần l-u ý:

- Nuôi tách riêng gà mái trống mái để tránh gà trống quấy rối

- Lựa chọn gà mái giò tốt để làm giống Loại bỏ những con chậm lớn, vẹo sườn, vẹo chân,khoảng cách giữa hai xương hông hẹp

- Chọn gà trống tốt để làm giống gồm những con khoẻ mạnh, nhanh nhẹn

- Tỷ lệ trống để lại 1 trống 8-10 mái

- Từ 22-25 tuần tuổi gà bắt đầu vào đẻ Chú ý cho gà ăn đầy đủ nhất là các chất khoángnh- Canxi để gà có đủ vôi tạo vỏ trứng

* Trước khi gà vào đẻ cần làm một số việc sau:

- Tẩy giun cho gà:

+ Dùng Mebendazol 10%: 1 gói 2gram cho 2-4kg gà

+ Dùng Tayzu: 1 gói 4 gram cho 15 kg gà

- Tiêm phòng Vaccin nhũ dầu Gumboriffa (Pháp); Newcastle (Pháp) hoặc Vaccin:

Bigopest (IBD - ND) nhằm mục đích đảm bảo gà con mới nở có đủ kháng thể chống bệnhGumboro, Newcasstle, IB, đậu trong vòng 15 ngày sau khi nở

Điều rất quan trọng khi nuôi gà thả là phải chú ý không để gà uống nước bẩn hoặc uốngnước phèn, nước lợ làm cho gà bị ỉa chảy, trúng độc, nhất là khi trời mới m-a có nhiềuvũng nước trong vườn bị nhiễm bẩn hoặc vùng nước phèn, nước mặn

d) Nuôi gà mái đẻ

- Gà ta bắt đầu đẻ từ 24-26 tuần tuổi, còn các giống gà Trung Quốc nh- gà Tam Hoàng

822, Lương Phượng, gà BT1 đẻ sớm hơn

- Gà công nghiệp giống trứng Lơ - go, Gôn - lai bắt đầu đẻ ở 20 tuần tuổi

Do ch-a quan tâm đến hiệu quả kinh tế chăn nuôi gà nên bà con nông dân ch-a chú ý đếnchọn giống gà nội mặc dù rất muốn phát triển đàn, nh-ng gà đẻ ít, hay ấp, tỷ lệ nở thấp nênvấn đề phát triển giống gà nội rất khó khăn

Với mục tiêu sản xuất nhiều trứng giống, gà con giống, cần áp dụng các biện pháp sau:

- Sau 20 tuần tuổi cho gà ăn tự do, thức ăn phải đảm bảo 16-17% chất đạm Bổ sung thêmCanxi, Photpho, thóc mầm, giá đậu, rau xanh

- Loại bỏ những con ngoại hình kém, khoảng cách xương hông hẹp

- Tiến hành ghép một con gà trống với 10-12 gà mái để tạo thành một đàn, với diện tích50m2 Để tránh đồng huyết phải đổi trống hàng năm

* Nhu cầu ánh sáng đối với gà đẻ:

ánh sáng là yếu tố tác động tới cơ thể gà; không những để tạo nhiệt sưởi ấm cho gà con; để

gà ăn được cả ban ngày và ban đêm mà ánh sáng còn có tác động tới cơ chế sinh tổng hợpcác hooc môn sinh dục Các hooc -môn này tham gia vào quá trình phát triển trứng, chíntrứng, rụng trứng, hình thành quả trứng hoàn chỉnh và đẻ trứng

12 giờ (ánh sáng tự nhiên)Tăng dần từ 12 giờ - 18 giờ / ngày

- Tăng độ chiếu sáng ban đêm 1 bóng 25-70W cho 2 đàn gà 25 con Thắp từ 3 giờ sángđến 6-7 giờ sáng

- Giữ yên tĩnh, tránh xáo động, tránh ồn ào, tránh chó, mèo, chuột quấy

- Vào mùa thu gà ta thường thay lông Thời gian thay lông kéo dài khoảng 2 tháng Khi gàthay lông tỷ lệ đẻ thấp, nh-ng đừng thấy đẻ ít mà cho ăn kém đi Cần cho ăn tốt và ăn thêmlượng Methionin để gà mọc lông tốt hơn

- Gà địa phương nh- gà Ri, gà Hồ, gà Mía, gà Trung Quốc cũng thường hay ấp

- Muốn có nhiều gà và trứng giống thì không nên cho gà ấp,

Kinh nghiệm làm gà bỏ ấp là:

+ Nhốt vào gà lồng, để nơi thoáng mát sáng sủa

+ Tiêm Analgin 30% của Hanvet 1ml/1 con, ngày 2 lần, liên tục trong 5 ngày

+ Tiêm AD3E 1ml/1 con; ngày 1 lần, liên tục trong 5 ngày

+ Nhốt chung với gà trống để cho nó quấy phá

Phần III Chế biến thức ăn

I Vai trò và tác dụng các chất trong khẩu phần ăn

- Đạm động vật không nên đ-a vào nhiều vì giá thành đắt Gà giống công nghiệp lớn

nhanh cần nhiều đạm hơn gà nội, gà ta do đó thức ăn cho gà ta rẻ hơn thức ăn cho gà côngnghiệp

Không nên dùng bột sữa vì gà không có men tiêu hoá sữa nên ít hấp thụ được sữa, sữakhông tiêu gây nên phân thối và dễ ỉa chảy

Gà con cần nhiều đạm động vật hơn gà lớn Gà nuôi thịt nên dùng ít đạm động vật để giảmgiá thành thức ăn, giảm giá thành thịt trứng

Đối với gà nuôi bán công nghiệp có thể sử dụng đạm động vật sống nh- giun (nuôi), mối(nuôi), tôm, cá sống để giảm giá thành chăn nuôi

- Đạm thực vật (bánh khô dầu lạc, đậu lành, đậu xanh) Trong hạt đậu tương có chứa mộtloại men ngăn cản tiêu hoá và hấp thụ thức ăn, do đó trước khi dùng phải rang chín triệttiêu men đó thì gia súc, gia cầm mới tiêu hoá được Dùng đạm thực vật rẻ tiền, giá thànhthức ăn thấp, mặt khác thịt gà lại thơm ngon hơn

Nếu dùng bột khô dầu lạc, khô đậu nành phải chú ý tránh để mốc Khi bị mốc sinh ra chấtđộc gọi chung là Mycotoxin, trong đó độc tố aflatoxin rất độc và làm cho gà, lợn ỉa chảy,hỏng gan, chậm lớn Tuy nhiên, đạm thực vật thiếu hoàn chỉnh về acid amin nên phải thaythế một phần bằng đạm động vật

- Các Acid amin rất cần cho gà là Methionin, Lysin, sau đó đến Tryptophan, Meth + Cyst.Các Acid amin thay thế một lượng lớn các chất đạm động vật và thực vật trong khẩu phầnthức ăn, mà vẫn đảm bảo sự phát triển của gia súc, gia cầm; chất lượng thịt, trứng tốt

Cần bổ sung vào thức ăn vừa đủ để giảm giá thành thức ăn giảm giá thành thịt trứng (0,1 0; 15-0,2%)

Những nguyên liệu chủ yếu cung cấp tinh bột là: ngô, gạo, thóc, cám, khoai, sắn Sắn cónhiều chất đường nh-ng ít chất đạm và có thể còn có chất độc và dễ bị nấm mốc nên chỉthay thế được một phần chất bột, đặc biệt với gà con không nên sử dụng bột sắn.

Ta có thể thay thế một phần nguyên liệu này bằng nguyên liệu khác để phù hợp với từngđịa phương và giảm giá thành, nh-ng chỉ nên thay thế một phần Trong thực tế có thể sửdụng thêm đường và đường Glucoza cho uống vừa chống mệt mỏi, vừa tăng năng lượng chogà

3 Chất béo (lipid)

Tạo một phần năng lượng và chủ yếu tạo mỡ trong cơ thể gà Nhu cầu chất béo trong cơthể gà cần ít

- Gà con cần dưới 4%, nếu cao hơn gà khó tiêu, dễ bị ỉa chảy

- Gà hậu vị và gà đẻ dưới 5%, nếu nhiều làm cho gà béo quá, đẻ kém

- Đối với gà nuôi thả có thể cung cấp chất béo nhiều hơn

4 Chất khoáng

Nhu cầu khoáng là 2-3% đối với gà con và gà hậu bị 4-7% ở gà đẻ Chất khoáng tạo xương

ở gà và tham gia trong hàng loạt các quá trình trao đổi chất trong cơ thể gia cầm Đối với

gà đẻ cần nhiều khoáng Canxi, Phot - pho để tạo nên vỏ trứng

Một số chất khoáng tham gia tạo nên máu nh- Fe, Cu, Co (sắt, đồng, côban)

Một số khoáng tham gia tạo hệ đệm và men xúc tác sinh học

Đối với gia cầm chỉ cần bổ sung Premix là đủ khoáng, nhất là gà chăn thả chúng có thểkiếm được chất khoáng từ đất, sỏi, cát

5 Chất vitamin

Chất vitamin chiếm tỷ lệ rất ít,

Bổ sung các vitamin bằng các loại Premix vitamin và các chất rau xanh, bột cỏ

Hanmix, Hanminvit, Multivi, Bcomplex là các chất bổ sung vitamin và các khoáng vi lượngcho gia cầm, gia súc Đối với gà chăn thả, bổ sung vitamin thêm bằng rau xanh, cỏ xanhtươi

Cholin là chất thuộc vitamin nhóm B rất cần bổ sung vào thức ăn để gà lớn nhanh, thịt ngon(tỷ lệ 1,5- 2,5kg/ tấn thức ăn hỗn hợp)

7 Các chất khác

Nước ta có khí hậu nóng ẩm, nấm mốc phát triển nhiều, do đó ngô, lạc, đậu, bột cá thường

bị nấm mốc Nấm mốc sản sinh ra độc tố gọi chung là Mycotoxin, trong đó chất Aflatoxinlàm cho gia cầm, gia súc ỉa chảy, phá huỷ gan và các cơ quan nhu mô Tuỳ theo mức độđộc tố phải bổ sung thêm chất chống độc tố nh- Mycofix - plus

Thức ăn cho gà công nghiệp hiện nay còn có thể được trộn với các loại hooc môn kích thíchsinh trưởng, các loại thuốc kích thích tăng trọng để kích thích gà ăn nhiều, lớn nhanh.Những chất này nhiều khi làm giảm độ sạch của thịt trứng, giảm thơm ngon và có hại chosức khoẻ của người tiêu dùng

II Nhu cầu dinh dưỡng của gà

Tuỳ theo giống gà, tuổi gà, phương thức nuôi công nghiệp hay bán chăn thả, mà nhu cầudinh dưỡng khác nhau

Giống gà phát triển nhanh cần dinh dưỡng cao, đặc biệt là tỷ lệ đạm trong thức ăn cao

Gà còn nhỏ cần nhiều đạm, nhu cầu dinh dưỡng cao hơn

Gà nuôi công nghiệp lớn nhau cần dinh cao Ngược lại, gà ta, gà nuôi chăn thả lớn chậmnên nhu cầu dinh dưỡng thấp, tỷ lệ đạm trong thức ăn thấp hơn

1 Bảng nhu cầu dinh dưỡng cho gà công nghiệp

Tuần tuổi

Gà Hydro

Năng lượng (ME) 3050 3150 3150 3000 3100 3100 2750 2900Protein thô %

223467,70,611,7

193470,70,611,7

233466,50,61,11,8

213468,70,611,7

1834710,611,7

1653730,30,52,2

184369,20,50,84,5

2 Bảng nhu cầu dinh dưỡng của gà nuôi bán công nghiệp

Giống gà Gà Tam Hoàng (hướng thịt)

Tuần tuổi

Gà ta Tuần tuổi

30501835,50,411,670,5

320016360,511,572

29001834,20,51,31,571,5

295016450,411,572,1

3000154,560,411,571,6

III Thành phần dinh dưỡng của một số thức ăn cho gà

1 Bảng dinh dưỡng một số thành phần chủ yếu của một số loại thức ăn

Tên nguyên liệu Năng lượng

8,61,57,8

4,4 2,9 0,242,5 2,5 0,093,4 0,7 0,28

0,170,030,10

0,20,20,2Cám gạo

4444

51

47

1,42,84

0,50,65

0,70,8

IV Tự chế biến thức ăn

Trên thị trường hiện diện nhiều hãng sản xuất thức ăn gia súc, gia cầm lớn, họ cung cấp hầuhết các loại thức ăn, mặt sức khống chế giá mua nguyên liệu, giá bán thức ăn thu nhiều lợinhuận

Việc tự sản xuất lấy thức ăn là một bí quyết thành công trong chăn nuôi gà

Chế biến nh- thế nào cho tốt để gà lớn nhanh, tiêu tốn ít thức ăn cho một cân tăng trọng làvấn đề khoa học, muốn vậy phải nắm vấn đề cơ bản sau:

- Thành phần dinh dưỡng của các loại nguyên liệu

- Nhu cầu dinh dưỡng từng giống gà, từng giai đoạn tuổi

- Phối trộn các loại nguyên liệu thay thế theo từng địa phương, từng thời giá

Mục đích để giá thành thức ăn hợp lý mà chất lượng vẫn tốt với mục đích cuối cùng là giáthành một cân thịt, trứng rẻ nhất

Có thể chọn các công thức phối hợp nh- sau:

1 Công thức 1: Sử dụng cho gà công nghiệp

Nguyên liệu %

Bột cá nhạt (P = 50%

Khô dầu lạc

Đậu tương rang

Đậu xanh rang

0-312109443108,202,5

0,40,40,20,20,1

4-6101090302017,5

2,5

0,40,20,10,20,1

Gà đẻ

7 - giết thịt6

101023010209,02

0,40,20,10,20,1

1201544010,54,52640,40,30,10,20,1

2 Công thức 2: Sử dụng cho gà nuôi bán chăn thả

Bột cá nhạt (P = 45%)

Khô dầu lạc

Đậu tương rang

Đậu xanh rang

2,50,30,30,10,10,1

4-68892302514,9

2,50,30,10,050,10,05

7 - giết thịt5

1092301515,9102,50,30,10,050,10,05

10212440149260,40,30,10,10,1

Bổ sung thêm rau xanh, giun đất, mối cho gà khi chăn thả

Nếu sử dụng thức ăn công nghiệp cho gà thả vườn thì trộn thêm thức ăn tinh bột gồm thócnghiền, bột ngô, cám gạo Tỷ lệ trộn thêm khoảng 20%

Nếu là thức ăn đậm đặc thì tỷ lệ trộn thêm tới 70-80%

A Phòng bệnh

Phần IV phòng trị bệnh

Phòng bệnh trong chăn nuôi gia cầm thương phẩm cần phải áp dụng một chương trình kếthợp gồm an toàn sinh học - tiêm chủng - vệ sinh

I Đảm bảo an toàn sinh học

1 Xây dựng các khu chăn nuôi gia cầm

- Phải cách xa đàn gà thả rông, các giống gia cầm khác Xa khu dân c- càng xa càng tốt

- Xung quanh phải có hàng rào ngăn chuột, cáo, cầy Có cổng, cửa ra vào phải được kiểmsoát cách ly nghiêm ngặt giữa bên ngoài và bên trong Trước mỗi lối vào khu chăn nuôiphải có hố sát trùng cho người và xe cộ, thiết bị ra vào Không được mang ra vào tuỳ tiệncác dụng cụ nh- xẻng, cuốc thúng, sọt, khay đựng trứng, lồng gà, đặc biệt khi nuôi gà côngnghiệp

Hướng chuồng trại tốt nhất tránh nóng vào mùa hè, thu và chống gió rét vào mùa đông.Nên xây chuồng theo hướng Đông Nam, chuồng trại thông thoáng gió tốt

2 Các thao tác đúng

- Lập các sổ sách quy định các thao tác đúng để đảm bảo phòng bệnh tốt Quy định vềnhận gà, mua gà con, tiêu độc sát trùng

Các quy định về thủ tục ra vào chuồng trại

- Mỗi người ra vào khu chăn nuôi phải sát trùng giầy dép, quần áo, chân, tay Tắm rửa thayquần áo sạch vô trùng trước khi vào

- Quần áo mặc trong khu chăn nuôi phải được khử trùng, vệ sinh sạch sẽ

- Kiểm soát chặt chẽ phòng ngừa sự tiếp xúc giữa các loài chim lạ thú vật và đàn gà thảrông vào khu nuôi gà công nghiệp

- Xây dựng chế độ thông thoáng, chống rét chống nóng tốt

3 Mua gà giống ở các cơ sở phòng bệnh tốt

Mua gà giống 1 ngày tuổi để nuôi công nghiệp hoặc chăn thả cần chú ý đảm bảo an toàn

và nắm rõ:

• Đàn gà giống gì?

• Trại gà giống mà mình mua ra sao? Trại đó có bị dịch không? hường mắc bệnh gì?chế độ chăm sóc ra sao?

Nhất thiết đàn giống mẹ phải được tiêm các loại vacxin dầu nh-: vaccin gumboro,

Newscastle, IB nếu đàn gà bố mẹ đã được tiêm vaccin dầu thì đàn gà con được truyềnkháng thể từ mẹ qua lòng đỏ trứng tới gà con Kháng thể mẹ truyền qua (gọi là kháng thểthụ động) có thể bảo vệ đàn gà con khi tiếp xúc với các bệnh đó trong vòng 2 tuần sau khinở

- Nếu đàn bố mẹ không được tiêm vaccin nhũ dầu, đàn gà con không có khả năng tự bảo vệkhi gặp các virus và vi khuẩn nên rất dễ mắc bệnh

Chế phẩm kháng thể Gumboro của Hanvet sản xuất chứa nhiều loại kháng thể để chống cácbệnh nh-: Gumboro, Newcastle, IB có thể được tiêm để bảo vệ đàn gà con, nh-ng khángthể thụ động này cũng chỉ tồn tại trong cơ thể gà con 10-20 ngày

4 Nguồn nước uống, rửa chuồng

Nguồn nước cho gà uống phải sạch, nếu ch-a sạch phải được sát trùng trước khi dùng Sáttrùng bằng Halamid (chloramin T) hoặc bằng thuốc tím Nghiêm cấm sử dụng nước phèn,nước mặn hoặc có nhiều sắt Nước rửa chuồng cũng phải rất chú ý vì nó cũng là nguồn lâybệnh

Nuôi công nghiệp phải dùng nhiều vaccin hơn Nuôi gà bố mẹ cần chi phí nhiều cho việc

sử dụng vaccin để đảm bảo con giống khoẻ mạnh, khả năng miễn dịch tốt

Nếu nuôi chăn thả giống gà nội và gà không cao sản thì quy trình sử dụng vaccin ít hơn

1 Chương trình tiêm chủng gà thịt nuôi công nghiệp

IBD (BUR 706)IBD (G.CT)NDHB1Đậu gàILTIBD (GCT)NDHB1NDHB1

Cách dùng

Tiêm dưới da

Phun sươngNhỏ mắt hoặc tiêm dưới daNước uống

Nước uống hoặc phun sương

Chích màng cánhNước uốngNước uốngPhun sươngPhun sương

2 Chương trình tiêm chủng đối với gà đẻ thương phẩm

IBD nhũ tương dầuIBD Bur 706IBD, H120NCDIBD, Gumboral CTThương hàn

Đậu và AE (AE- Pox)ILT

NCD-IB (Bipestos)EDS-NCD-IBMg

NCD - IBD - IB

Cách dùng

Tiêm dưới daNhỏ mắtTiêm dưới daNước uốngNước uống

Nước uốngTiêm bắpChích màng cánhNước uốngNước uống, nhỏ mắtTiêm dưới da

Tiêm bắpNước uống

- EDS: hội chứng giảm đẻ

3 Chương trình tiêm chủng với đàn gà ta, gà Trung Quốc nuôi thả.

- 3 ngày tuổi nhỏ ND hệ 2: Lasota

- 7 ngày tuổi chủng đậu

- 21 ngày tuổi nhỏ ND hệ 2, Lasota.

- 30 ngày tuổi tiêm tụ huyết trùng

- 2 tháng tuổi tiêm ND hệ 1

Hiện nay các loại vaccin phòng bệnh cho gà, lợn, vịt, trâu bò được sản xuất trong nước do

xí nghiệp thuốc thú y TW (xí nghiệp Phùng) và Công ty thuốc thú y TW2 (thành phố HồChí Minh) rất được tín nhiệm và có hiệu lực tốt, an toàn cao

- Kháng thể viêm phế quản truyền nhiễm

Những loại kháng thể này đạt hiệu quả và giá trị cao, có hàm lượng đủ khống chế ba bệnhtrên cho gà con dưới 2 tuần tuổi Ngoài ra còn có nhiều loại kháng thể khác mà gà mẹ cóđược do tiêm tối miễn dịch hoặc tự có trong tự nhiên

Theo các tài liệu đã nghiên cứu thì có thể dùng các kháng thể để điều trị hoặc phòng bệnh,đặc biệt bệnh Gumboro

Đối với gà thịt nuôi công nghiệp, thời gian nuôi ngắn (50-60 ngày) nên có thể thay thế một

số loại vaccin bằng sử dụng kháng thể

Nếu đàn bố mẹ đã tiêm vaccin IBD dầu có thể dùng kháng thể tiêm đàn gà thịt phòng bệnhthay thế vaccin vào 15 ngày tuổi, ngày thứ 15 mỗi con tiêm 0, 5ml và ngày thứ 30 tiêm 1ml.Ngày nay đàn gà nuôi công nghiệp nhiễm quá nhiều thứ bệnh nên phải dùng quá nhiều thứbệnh nên phải dùng quá nhiều loại vaccin Việc tiêm chủng vaccin không phải lúc nàocũng có hiệu quả vì phụ thuộc vào nhiều yếu tố Ví dụ: nếu tiêm vaccin vào lúc gà con cónhiều kháng thể thì kháng thể sẽ trung hoà vaccin làm cho vaccin giảm tác dụng Hoặcpha chế vaccin không tốt, bảo quản vaccin không tốt đều làm mất tác dụng của vaccin

Do đó, việc sử dụng kháng thể đối với đàn gà thương phẩm đặc biệt gà thịt có một giá trịđặc biệt

III Sử dụng các thuốc phòng bệnh và chữa bệnh

- Thuốc phòng đường ruột Genta - Costrim, Tetrafura, Ampi-septol,

- Cosmix - fort, ESB 30%