Quy Định Của Pháp Luật Hiện Hành Về Cầm Cố Tài Sản, Thực Trạng Và Kiến Nghị Tiểu Luận Học Phần.pdf

Cầm cố tài sản và đặc điểm của cầm cố tài sản: 1.1 Khái niệm cÂm cỗ tài sản Cầm có tài sản là một biện pháp bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ dân sự của bên có nghĩa vụ với bên có quyền, c

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ - TIN HOC

THANH PHO HO CHi MINH KHOA LUAT

NHOM

QUY BINH CUA PHAP LUAT HIEN HANH VE CAM CO

TAI SAN, THUC TRANG VA KIEN NGHI

TIỂU LUẬN HỌC PHẢN PHAP LUAT VE GIAO DICH BAO DAM

TP HO CHi MINH, NAM 2022

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ - TIN HỌC

3 NGUYEN THI MINH CHAU - MSSV : 19DH380452

QUY DINH CUA PHAP LUAT HIEN HANH VE CAM

CO TAI SAN, THUC TRANG VA KIEN NGHI

TIEU LUAN HOC PHAN PHAP LUAT VE GIAO DICH BAO DAM

Giảng viên: Huỳnh Nữ Khuê Các

TP HO CHI MINH, NAM 2021

LOI CAM DOAN

Chúng em xin cam đoan đây là công trình của nhóm chúng em Các nội dung nghiên cứu và kết quả trong đê tài này là trung thực, chưa được ai công bô trong bât cứ công trình nảo Nêu có bât kỳ sự gian lận nào, chúng em xin chịu trách nhiệm trước hội đông châm thị

Tp Hồ Chí Minh, ngày tháng l — năm 2022

Sinh viên

CAU HOI

Câu 1: Quy dinh cua phap luat vé cam cé tài sản, thực trạng và kiến nghi hoan thién

Câu 2: Xây dựng một bộ hồ sơ thế chấp xe ô tô (Lập một hợp đồng vay tiền và hợp đồng thế chấp)

TIEU LUẬN MÔN PHAP LUAT VE GIAO DICH BAO DAM ¬

CHU DE: QUY DINH CUA PHAP LUAT HIEN HANH VE CAM CO TAI SAN, THUC TRẠNG VÀ KIÊN NGHỊ

CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU G23 E16 319 vn vn ve 1 CHƯƠNG 2: NỘI DUNG (6 2< SE S919 3 E2 ve 2

CHUONG 1: MO DAU

Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội hiện nay là sự phát triển không ngừng về các giao dịch dân sự, các giao dịch ngày nay đã trở nên đa dạng, và phức tạp hơn Điều này đòi hỏi các quy định của pháp luật nói chung các quy định của pháp luật dân sự nói riêng phải đáp ứng được các nhu cầu phát sinh trong thực tế đời sống xã hội nhằm bảo vệ quyên và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia giao dịch cũng như nhằm hạn chế những tranh chấp phát sinh khi giao dịch Chính vì điều đó việc nghiên cứu và hoàn thiện các quy định của pháp luật về các giao địch dân sự, bảo đảm việc thực hiện nghĩa

thực hiện trước tiên Đề những quy định về bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ dân sự nói

chung những quy định về biện pháp cam cố nói riêng thực sự phát huy được hết nhưng ưu điểm trong đời sống xã hội, thì cần phải có những nghiên cứu, phân tích và những ý kiến đóng góp làm sáng tỏ các quy định này

trong điều chỉnh những quy định bảo đảm là một loại giao dịch dân sự đang rất phát triển

trong nền kinh tế thị trường hiện nay Những quy định về cầm có tài sản không tồn tại độc

lập mà nó mối liên hệ chặt chẽ với những quy định khác trong Bộ luật Dân sự 2015 do đó việc nghiên cứu quy định về cầm cô là việc làm cần thiết để góp phần hoàn thiện hơn các quy định của pháp luật Vì thế nhóm xin chọn đề tài “Q„y định của pháp luật hiện hành về cam cố tài sản, thực trạng và kiến nghị hoàn thiện” đề nghiên cứu rõ hơn về biện pháp cầm

cố tài sản trong pháp luật về giao dịch bảo đảm

CHUONG 2: NOI DUNG PHAN I QUY DINH CUA PHAP LUAT HIEN HANH VE CAM CO TAI SAN

1 Cầm cố tài sản và đặc điểm của cầm cố tài sản:

1.1 Khái niệm cÂm cỗ tài sản

Cầm có tài sản là một biện pháp bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ dân sự của bên

có nghĩa vụ với bên có quyền, có thể nói chế định cần cố tài sản đã xuất hiện từ rất lâu trong lịch sử phát triển của xã hội loài người Từ thời trước, đã có những ngân hàng cho vay tiền đưới hình thức cầm cô các đồ quý giá, người muốn vay sẽ giao cho bên ngân hàng những đồ quý giá, những vật có giá trị để bảo đảm cho việc trả nợ của mình Ở Việt Nam vào thời phong kiến cũng có những quy định

và áp dụng các biện pháp bảo đảm đề thực hiện nghĩa vụ trong đó có biện pháp cam cô và hình thức cầm cố tài sản thời phong kiến đó là Điền cố Đây là việc

mà những người mắc nợ mang tài sản của mình , những tài sản có giá trị hay cả vat dung trong gia đình và còn kế cả con người giao cho chủ nợ đề đảm bao cho nghĩa vụ trả nợ của mình Người mà bị điền cố sẽ đến ở lại nhà của chủ nợ làm việc đề trừ nợ trong một thời gian nhất định mà trước đó đã ghi trong khế ước

® Miột là, tài sản câm cô phải thuộc quyên sở hữu bên câm cô

® Hai là, cam cô tài sản phải có sự chuyền giao tải sản cho bên nhận câm cô

® Ba là, câm cô tài sản có mục đích nhăm đảm bảo việc thực hiện nghĩa vụ

Vậy cầm cố tài sản là biện pháp bảo đảm theo đó bên cầm cô giao tài sản và các giây tờ liên quan đến tài sản thuộc quyền sở hữu của mình cho bên nhận cầm cố

để bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ

1.2 Dae diém cam co tai san

- Bên cầm cố phải chuyền giao thực tế tài sản cam cé cho bên nhận cằm có Nếu như thế chấp tài sản chỉ chuyền giao giấy to chứng minh quyền sở hữu tai sản mà không chuyên giao tài sản thì cầm cố phải chuyến giao tài sản và giấy tờ chứng minh quyén sở hữu (nếu có) Đây cũng chính là đặc điểm đề ta phân biệt giữa cầm cố và thé chap tài sản

- — Cầm cổ là biện pháp bảo đảm đề thực hiện nghĩa vụ dân sự, mục đích là nâng cao trách nhiệm của mỗi bên trong quan hệ dân sự và trong phạm vi đã thỏa thuận

- Đối tượng cầm cố là những lợi ích vật chất cụ thể là tài sản Lợi ích của các bên hướng tới trong nghĩa vụ dân sự có biện pháp bảo đảm là những lợi ích vật chất không thé la những lợi ích về tính thần Bên thế chấp tài sản được phép giao dich va bao dam tài sản có giá trị thanh toán cao

- Cầm cố là sự thỏa thuận giữa các bên, nếu các nghĩa vụ dân sự phát sinh từ những căn cứ khác nhau thì cầm có chỉ có thế phát sinh thông qua sự thỏa thuận của các bên trong một giao dịch dân sự, các bên tự thỏa thuận về việc sử dụng tài sản để bảo đảm nghĩa vụ, cách thức và toàn bộ nội dung của cầm cố trong phạm vi mà pháp luật cho phép

- Cầm cô phát sinh hiệu lực đối kháng với bên thứ ba'từ thời điểm bên nhận cam cô nắm giữ tải sản cầm cố, trường hợp tài sản cầm cố là bất động sản thi

có hiệu lực đối kháng với người thứ ba kế từ thời điểm đăng kí theo khoản 2 Điều 310 BLDS 2015 Hợp đồng cầm cố có hiệu lực từ thời điểm giao kết, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc pháp luật quy định khác Các bên trong quan hệ cầm cố đã có sự rang buộc về quyền và nghĩa vụ với nhau Ví dụ khi hợp đồng có hiệu lực thì bên cầm cô có nghĩa vụ phải chuyến giao tài sản theo đúng thỏa thuận hoặc theo quy định của pháp luật

1.2.3 Chit thé cia cam cé tai san

Chủ thê của câm cô tài sản là bên câm cô và bên nhận câm cô :

- Bên câm cô tải sản là bên phải giao tài sản của mình đề đảm bảo thực hiện

nghĩa vụ

Bên nhận cầm cố là bên nhận tài sản từ bên cầm cô để đảm bảo quyền và lợi ích của mình trong trường hợp bên có nghĩa vụ không thực hiện hoặc thực hiện không đúng không đây đủ nghĩa vụ

Cầm cố là sự thỏa thuận của các bên vi vậy chủ thể của cầm cố chính là chủ thê của hợp đồng dân sự là chủ thể của quan hệ pháp luật nói chung Chủ thế cằm cô phải đáp ứng được các điều kiện về năng lực chủ thê khi giao kết hợp đồng theo quy định tại BLDS 2015

1.2.4 Doi trong cia cam co tài sản

Đôi tượng của câm cô tải sản là tài sản bao gôm : động sản và bât động sản, những tải sản này muôn trở thành đôi tượng của câm cô tai san thi phải đáp ứng được các yêu câu nhat định theo quy định của pháp luật :

Thứ nhất, tài sản câm cô phải thuộc quyên sở hữu của bên cam co

Thứ hai, vat cam cô phải hiện hữu Khi câm cô tài sản, bên câm cô phải g1ao tài sản của mình cho bên nhận câm cô vì vậy tài sản phải là một vật đã hình thành hiện hữu thì mới có thê “giao” được

Thứ ba, vật cầm có phải được xác định hoặc có thê xác định được Đối tượng trong hợp đồng cam có phải được xác định rõ trong hợp đồng nêu rõ những đặc điểm , chỉ tiết của tài sản nhằm xác định chính xác tài sản cầm cố là gì, bên cầm có đã giao đúng tài sản cho bên nhận cầm có hay chưa

Thứ tư, vật câm cô phải là vật được phép được phép chuyên giao Khi thực hiện nghĩa vụ bảo đảm băng biện pháp câm cô đên thời hạn mà bên câm cô không thực hiện nghĩa vụ thì bên nhận câm cô có quyên ban tai san cam cô 1.2.5 Quyên và nghĩa vụ của các bên

1.2.5.1 Quyên và nghĩa vụ của bên cẩm co tai san:

Theo điều 312 của BLDS 2015 quy định quyền của bên cầm cố là :

1 Yêu cầu bên nhận cằm cô chấm dứt việc sử dụng tài sản cam cố trong trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 314 của Bộ luật này nếu đo sử dụng mà

tài sản cầm cô có nguy cơ bị mắt giá trị hoặc giảm sút giá trị

2 Yêu cầu bên nhận cầm cô trả lại tài sản cam có và giấy tờ liên quan, nếu có khi nghĩa vụ được bảo đảm bằng cầm cố chấm dứt

3 Yêu cầu bên nhận cầm cố bồi thường thiệt hại xảy ra đôi với tài sản cầm cô Bên nhận tài sản câm cô phải có trách nhiệm bảo quản, g1ữ gìn tài sản cầm cô

vi vậy khi bên nhận câm cô không bảo quản hay có trách nhiệm giữ gìn gây thiệt hại cho tài sản câm cô thì phải bôi thường

- Nghia vu cua bên câm cô cũng đã được nêu rõ trong Điêu 311 BLDS 2015 cu thê như sau :

1 Giao tài sản câm cô cho bên nhận câm cô theo đúng thỏa thuận

2 Báo cho bên nhận cam có về quyền của người thứ ba đối Với tài sản cằm có, nếu có; trường hợp không thông báo thì bên nhận cầm cố có quyền hủy hợp đồng cam cô tài sản và yêu câu bồi thường thiệt hại hoặc duy trì hợp đồng và chấp nhận quyền của người thứ ba đối với tài sản cầm có

- 3, Thanh toán cho bên nhận cầm có chi phí hợp lý để bảo quản tài sản cầm cố, trừ trường hợp có thỏa thuận khác

1.2.5.2 Quyền và nghĩa vụ của bên nhận cÂm cỗ tài sản:

- Bên nhận cằm cô có quyên yêu cầu người sử dụng, chiếm hữu trái pháp luật tai sản cầm

cô hoàn trả lại tài sản đó

- Bên nhận cầm cố có quyền yêu cầu xử lý tài sản cằm cố theo phương thức đã thoả thuận hoặc theo quy định của pháp luật

- Được cho thuê, cho mượn, khai thác công dụng tài sản cầm cô và hưởng hoa lợi, lợi tức từ tài sản câm cô, nêu có thỏa thuận

- Được thanh toán các chỉ phí giữ gìn bảo quản tài sản cầm cố hợp lý khi trả lại tài sản cho bén cam cô

Những quy định này được quy định tại Điều 314 BLDS 2015

Nghĩa vụ của bên nhận cầm cô cũng đã được nêu rõ trong Điều 313 BLDS 2015 :

1 Bảo quản, giữ gìn tài sản cầm cố; nếu làm mắt, thất lạc hoặc hư hỏng tài sản cầm cố thì phải bôi thường thiệt hại cho bên câm cô

2 Không được bản, trao đổi, tặng cho, sử dụng tải sản cầm cô đề bảo đảm thực hiện nghĩa

vụ khác

3 Không được cho thuê, cho mượn, khai thác công dụng, hưởng hoa lợi, lợi tức từ tài sản câm cô, trừ trường hợp có thỏa thuận khác

4 Trả lại tài sản cầm có và giấy tờ liên quan, nếu có khi nghĩa vụ được bảo đảm bằng cam

cô châm dứt hoặc được thay thê bắng biện pháp bảo đảm khác

1.2.6 Xt lp tai san va cham dit cam co:

Khi đến thời hạn phải thực hiện nghĩa vụ mà bên cầm cố không thực hiện hoặc thực hiện không đúng theo thỏa thuận thi bên nhận câm cô có quyền xử

lý tài sản cầm cô đề bù dap lại khoản lợi ích mà bên cầm cô không thực hiện đúng, hoặc không đây đủ

Tại Điều 299 BLDS 2015 cũng đã quy định :

Đến hạn thực hiện nghĩa vụ được bảo đảm mà bên có nghĩa vụ không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ

Bên có nghĩa vụ phải thực hiện nghĩa vụ được bảo đảm trước thời hạn do vĩ phạm nghĩa vụ theo thỏa thuận hoặc theo quy định của luật

Trường hợp khác do các bên thỏa thuận hoặc luật có quy định

Nếu trong trường hợp khi 2 bên thỏa thuận phương thức xử lý tài sản cằm cố thi bên nhận câm cô được quyền xử lý tai sản theo phương thức mà 2 bên đã thỏa thuận trước đó không cần sự can thiệp của cơ quan có thâm quyên Còn nếu trong trường hợp các bên chưa có thỏa thuận về phương thức xử lý tai san cam co thi tai sản sẽ được bán đầu giá theo quy định của pháp luật Bên nhận câm cô được thanh toán SỐ tiên thu được do bán đầu giá sau khi trừ chi phi bao quan va chi phí bán đầu giá Thông qua việc bán đầu giá tải sản thi quyền lợi của bên nhận câm cô được bảo đảm đồng thời cùng bảo đảm được lợi ích của bên câm cô việc bán đâu giá tài sản cũng phải tuân theo quy định của pháp luật

Điều 303 BLDS 2015 quy định :

1 Bên bảo đảm và bên nhận bảo đảm có quyền thỏa thuận một trong các phương thức xử lý tài sản câm cô, thê châp sau đây:

a) Ban dau gia tài sản;

b) Bén nhan bao đảm tự bán tai san

c) Bén nhan bao dam nh4n chinh tai san dé thay thế cho việc thực hiện nghĩa

vu cua bén bao dam;

d) Phuong thire khac

2 Trường hợp không có thỏa thuận về phương thức xử lý tai san bao dam theo quy định tại khoản 1 Điều này thi tai sản được bán đấu giá, trừ trường hợp luật

Việc định giá tài sản nhằm xác định giá trị chính xác của tài sản đó đối với nghia vu dan su ma no dam bao tại từng thời điểm khác nhau Giá trị tài sản được xác định thì phải có sự đồng ý của các bên tham gia giao dịch và phải

lập thành biên bản định giá

Bước 2 : Lập hợp đồng cầm có, thế chấp

Sau khi các bên đã thóa thuận và định giá tài sản di đến quyết định thực hiện giao địch thì cần phải được lập thành văn bản dé lam bang chứng theo quy định của pháp luật Trên hợp đồng cần phải ghi rõ quyên và nghĩa vụ của các bên tham gia giao dịch, giá trị tài sản được cầm cố hoặc thê chấp, giá trị tối đa đảm bảo cho nghĩa vụ dân sự

Bước 3 : Công chứng

Việc cầm cố tải sản hoặc thế chấp tai sản đối với các tài sản có giá trị thấp thi không cần phải công chứng Nếu như tài sản có giá trị lớn và tài sản có chứng nhận quyên sử đụng thì cần phải công chứng đề xác nhận tính xác thực và hợp pháp của hợp đồng, được pháp luật công nhận và bảo vệ quyền, nghĩa vụ của các bên tham gia

Là việc đem hợp đồng cằm có, thế chấp đi đăng kí chứng nhận tại cơ quan nhà nước có thâm quyền và đảm bảo tài sản được thế chấp câm có là hợp pháp

H CÁC BIỆN PHÁP ĐẢM BẢO ĐÓI VỚI TỪNG LOẠI TÀI SẲN CỤ THẺ

2.1 Các biện pháp đảm bảo cầm cố:

2.1.1 Đối với tắt cả các loại máy móc thiết bị, phương tiện vận chuyển (động sản)

- Đôi với phương tiện vận chuyền, máy móc thiết bị có thê áp dụng hình thức cầm cô hoặc thê châp tùy theo mục đích, nhu câu và thỏa thuận của các bên