Phương pháp xét nghiệm chụp X-quang. pdf

X-quang là phương pháp chẩn đóan dùng bức xạ điện từ để tạo ảnh xương, răng và những bộ phận khác bên trong cơ thể, giúp bác sĩ có thể dễ dàng thấy được ảnh bên trong cơ thể.. Chẩn đoán

Phương pháp xét nghiệm

chụp X-quang

X-quang là phương pháp chẩn đóan dùng bức xạ điện từ để tạo ảnh xương, răng và những bộ phận khác bên trong cơ thể, giúp bác sĩ có thể dễ dàng thấy được ảnh bên trong cơ thể Đây là một trong những phương pháp lâu đời nhất của chẩn đoán hình ảnh, không gây đau đớn, có thể giúp bác sĩ chẩn đoán và điều trị, thậm chí trong trường hợp khẩn cấp

Ảnh minh họa

Chẩn đóan bằng X -quang

Chụp X-quang dễ dàng và tiện lợi cho mọi người ở mọi lứa tuổi, thậm chí là cho trẻ nhỏ, X-quang đặc biệt được dùng trong khám ngực, xương, khớp và bụng

Xác định có xương bị mẻ không, có trật khớp hay gãy không

Xác định mức độ tổn thương và bị thâm nhiễm của xương

Chẩn đoán và theo dõi quá trình thoái hoá ví dụ như trong bệnh viêm khớp hoặc bệnh xương mỏng do loãng xương

Tìm và điều trị bệnh tắc mạch máu

Chẩn đoán nguyên nhân chứng ho lâu ngày hoặc những tổn thương khác ở ngực

Kiểm tra vị trí xương sườn gãy đâm vào phổi

Đánh giá tổn thương vùng bụng

Xác định có tổn thương ở một đoạn đốt sống hoặc đĩa đệm không

Kiểm tra chứng vẹo cột sống và một số khuyết tật khác của cột sống

Xác định sự mức độ nhiễm trùng của bệnh viêm xoang

Xác định những tổn thương của răng như sâu răng, thiếu răng và những bất bình thường khác của răng và hàm

Chẩn đoán X-quang đóng một vai trò quan trọng trong kiểm tra và chẩn đoán ung thư, trong thực tế X-quang dùng trong chẩn đoán ung thư giúp bác

sĩ xác định bạn có bị ung thư phổi hay không, hoặc có thể bạn bị ung thư di căn từ nơi khác đến phổi Tế bào ung thư cho ảnh rõ nét trên film hơn những

tế bào, mô bình thường khác của phổi, ngoài ra X-quang còn được dùng trong chẩn đoán ung thư của những vùng khác như ung thư hệ tiêu hoá, dạ dày, gan, thận, vú…

Chuẩn bị

Nhìn chung bạn nên cởi bỏ quần áo nơi bạn cần chụp, bạn có thể mặc áo choàng cơ thể bạn trong khi chụp, tuỳ thuộc vào vị trí cần chụp, bạn có thể được yêu cầu bỏ nữ trang, mắt kiếng và những vật liệu bằng kim loại khác hay quần áo những vật có thể ảnh hưởng đến chất lựơng của ảnh, bởi vì những vật đó có thể hiện lên ảnh

Có thể bạn sẻ được bác sĩ yêu cầu mang một tấm chì nhằm bảo vệ bộ phận sinh dục của bạn bởi vì khi chiếu X-quang với liều cao có thể làm tổn

thương trứng hoặc tinh trùng, còn nuế bạn chỉ cần chiếu với liều thấp bạn cũng nên đeo nó

Với liều cao, tia bức xạ có thể gây nguy hiểm cho thai nhi vì vậy bạn phải báo với bác sĩ nếu như bạn có thai, bác sĩ sẽ đề nghị sẽ sử dụng ảnh truớc khi bạn có thai nếu có, hoặc nếu thật sự cần ảnh chụp lúc đó bạn cần mang tấm chì bảo vệ cho thai nhi nhằm giảm thiểu nguy cơ ảnh hưởng xấu đến thai nhi

Trước khi chụp tia X bạn có thể phải uống một ít chất lỏng gọi là chất cản quang hay chất nhuộm, chất cản quang đó có thể là bari hoặc iot, nhằm làm nổi rõ những phần cần quan sát trên film, có nhiều cách để đưa chất cản quang vào cơ thể bạn, có thể bạn phải uống hoặc được tiêm , nhờ có chất cản quang này mà những mạch máu những bộ phận của hệ tiêu hoá mới có thể quan sát rõ trên film

Nếu như bạn được yêu cầu tiêm chất cản quang mà trong những lần chụp mạch trước bạn cũng đã từng được tiêm thì bạn nên báo với bác sĩ

Máy X-quang

Một máy X-quang để phát ra được chùm tia X cần dùng một ống dẫn tia X được điều chỉnh tới vị trí trên cơ thể bạn cần chụp, khi tia x được phát ra ở một liều thích hợp nó sẽ đi xuyên qua cơ thể của bạn, và được ghi nhận trên film hay một tấm thu nhận ảnh đặc biêt ( như tấm film kỹ thuật số chẳng hạn)

Khi tia X đi qua cơ thể của bạn những bộ phận khác nhau sẽ có độ hấp thụ tia X khác nhau, ví dụ như xương có mật độ cao vì thế hấp thụ tia X tốt hơn, còn những mô mềm như da, mỡ, cơ hoặc nội tạng thì hầu như tia X xuyên qua hoàn toàn, kết qủa thu được trên film là xương thì có màu trắng, còn những mô khác thì có những mức độ xám khác nhau, những bộ phận có không khí như phổi thì có màu tối

Kết quả

Tia X sau khi chụp được thu nhận trên film thường hoặc film kỹ thuật số, những film này có thể xem trong vòng vài phút, người kỹ thuật viên sau khi rửa film hoặc xử lý ảnh sẽ gởi cho bác sĩ của bạn, sau đó bạn sẽ đựơc giải thích về tình trạng của mình, trong trường hợp cấp cưú kết quả chụp x-quang của bạn sẽ được chuyển đến ngay cho bác sĩ của bạn trong vài phút

Thiết bị chụp X-quang mới có khả năng chụp những đối tượng rất nhỏ - Ảnh minh họa

Các lọai X-quang

Có rất nhiều loại X-quang, ví dụ như X-quang chụp xương hoặc ngực … tùy từng trường hợp chẩn đoán và tuỳ vào vị trí, bộ phận nào trong cơ thể bạn cần chụp, cho mục đích gì mà bác sĩ sử dụng loại X-quang khác nhau

1 X-Quang (tim phổi)

2 X-Quang nhủ ảnh

3 X-Quang xoang ( Blondo Hirsch )

4 X- Quang cột sống

5 X- Quang bụng

6 X- Quang sọ não

7 X-Quang Schullet

8 X-Quang khung chậu

9 X-Quang khớp háng

10 X-Quang cổ xương đùi

11 X-Quang ngực

12 X-Quang cột sống cổ chếch 3/4

13 X-Quang cột sống cổ

14 X-Quang cột sống thắt lưng bụng

15 X-Quang xương đùi

16 X-Quang cẳng chân

17 X-Quang khớp gối

18 X-Quang cổ chân

19 X-Quang bàn chân

20 X-Quang cánh tay

21 X-Quang khuỷ tay

22 X-Quang bàn tay

23 X-Quang cổ tay

24 X-Quang cẳng tay

25 X- Quang cột sống cổ