Thẩm định tài chính dự án đầu tư vay vốn tại Sở Giao dịch 3 – Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam.DOC

Thẩm định tài chính dự án đầu tư vay vốn tại Sở Giao dịch 3 – Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam

kinh tế Việt Nam biến đổi và phát triển mạnh mẽ Hòa chung với xu thế hội nhập toàncầu, thị trường tài chính trên thế giới cũng như Việt Nam ngày càng trở nên sôi động,mang tính toàn cầu hóa cao độ Bên cạnh đó tác động từ cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu

mà khởi nguồn từ Mỹ cũng đã tác động tiêu cực tới sự phát triển của nhiều nước Sựbiến mất của Lehman Brother, Northern Rock, Bear Steams, Bradford & Bingley…khiến cả thế giới kinh ngạc, nhưng vượt lên trên sự tàn phá của cuộc khủng hoảng,nhiều Ngân hàng và các Tổ chức Tài chính vẫn thể hiện được chức năng điều tiết luồngtiền trong lưu thông, năng lực kinh doanh và khả năng cạnh tranh của mình, đứng vữngtrên thị trường

Hoạt động của các Ngân hàng ở Việt Nam ngày càng phong phú và đa dạng, có

sự cải tiến và cải thiện cả về số lượng và chất lượng hoạt động của mình Bên cạnhnhững thành công đạt được thì trong xu thế hội nhập toàn cầu, các Ngân hàng ViệtNam đang phải chịu nhiều áp lực cạnh tranh từ các Ngân hàng nước ngoài Thêm vào

đó là các rủi ro có thể gặp phải do biến động tỷ giá, rủi ro chính sách, cơ chế quản lý…

đã và đang làm hiệu quả hoạt động của Ngân hàng chưa cao

Công tác thẩm định dự án đầu tư vay vốn là một hoạt động giữ vai trò quantrọng giúp các Ngân hàng đưa ra quyết định tài trợ vốn đúng đắn cho chủ đầu tư và dự

án Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, công tác thẩm định tại các Ngân hàng còntồn tại những hạn chế nhất định Việc nhìn nhận lại những hạn chế và đưa ra nhữnggiải pháp khắc phục đang là vấn đề đặt ra với Ngân hàng và các cơ quan chức trách cóliên quan

Trong thời gian thực tập tại Sở Giao dịch 3 – Ngân hàng Đầu tư và Phát triểnViệt Nam, được sự giúp đỡ, chỉ bảo tận tình của cô giáo PGS.TS Nguyễn Bạch Nguyệtcùng các cô chú, anh chị tại Phòng Thẩm định SGD 3 – BIDV, em xin đưa ra một số ýkiến nhận xét, đánh giá về tình hình hoạt động kinh doanh của Sở mà trọng tâm là hoạtđộng thẩm định tài chính các dự án đầu tư vay vốn trong đề tài chuyên đề tốt nghiệp

của mình: “Thẩm định tài chính dự án đầu tư vay vốn tại Sở Giao dịch 3 – Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam”.

Luận văn tốt nghiệp của em gồm có 2 chương:

Chương I: Thực trạng thẩm định tài chính dự án đầu tư vay vốn tại Sở Giao

dịch 3 – BIDV

Chương II: Một số giải pháp nhằm tăng cường chất lượng công tác thẩm định

tài chính dự án tại SGD 3 – BIDV

Em xin chân thành cảm ơn sự chỉ bảo và hướng dẫn tận tình của cô giáo hướngdẫn và các cô chú, các anh chị Phòng Thẩm định đã giúp đỡ em hoàn thành bài viếtnày

CHƯƠNG I THỰC TRẠNG THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DỰ ÁN VAY VỐN

TẠI SỞ GIAO DỊCH 3 – NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM

1.1 TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA SGD 3 - BIDV

1.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Sở Giao dịch 3 – BIDV

Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam được thành lập ngày 26/4/1957, lịch

sử hơn 50 năm xây dựng và trưởng thành là cả một chặng đường đầy gian nan và thửthách nhưng cũng rất đỗi hào hùng gắn liền với từng thời kì lịch sử đấu tranh chống kẻthù xâm lược và xây dựng đất nước của dân tộc Việt Nam Dù ở bất cứ nơi đâu, trongbất cứ hoàn cảnh nào, các thế hệ cán bộ công nhân viên của BIDV cũng hoàn thành tốtnhiệm vụ của mình – là người xung kích của Đảng trên mặt trận tài chính tiền tệ, phục

vụ đầu tư phát triển của đất nước

Qua hơn 50 năm hoạt động, Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam đã đạtđược những thành tựu hết sức quan trọng, góp phần đắc lực cùng toàn ngành Ngânhàng thực hiện chính sách tiền tệ của quốc gia và góp phần phát triển kinh tế xã hội củađất nước Bước vào kỉ nguyên mới, kỉ nguyên của công nghệ và tri thức, Ngân hàngBIDV đang trên con đường trở thành một Tập đoàn Tài chính Ngân hàng có uy tíntrong nước, trong khu vực và trên thế giới

Sau khi dự án “Tài chính Nông thôn I” do WB tài trợ tại Ngân hàng Nhà nướcViệt Nam có giá trị 113 triệu USD theo khoản tín dụng số 2855 – VN được thực hiệnthành công, kết thúc giai đoẠn rút vốn và giải ngân ngày 31/12/2001 WB đã quyếtđịnh sẽ tiếp tục tài trợ cho chính phủ Việt Nam các khoản tín dụng để phục vụ cho quátrình cải thiện tình hình tài chính ở khu vực nông thôn Trong khoảng thời gian này, hệthống NHTM Việt Nam có những bước tiến mới, xu hướng phát triển các loại hìnhdịch vụ đa dạng, tiện ích diễn ra nhanh chóng Cùng thời gian này là sự xuất hiện củanhiều Ngân hàng mới, quy mô lớn, mạng lưới rộng khắp

Từ thực tế diễn ra như trên, ngày 18/4/2002 theo yêu cầu của WB, Thủ tướngChính phủ ra quyết định 285/QĐ-TTg giao trách nhiệm cho Ngân hàng BIDV đóng vaitrò là chủ đầu tư Dự án tín dụng quốc tế lớn phát triển Nông nghiệp Nông thôn ViệtNam, hoạt động với tư cách là Ngân hàng thực hiện phục vụ dự án

Cùng với quyết định của Thủ tướng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cũng raquyết định 617/QĐ-NHNN ngày 14/6/2002 về việc bàn giao nhiệm vụ của Dự án Tàichính Nông thôn I do Ban quản lý các dự án tín dụng quốc tế của NHNN sang choBIDV.

Trên cơ sở đó, để triển khai hoạt động ngân hàng phục vụ cho 2 dự án TCNT I

và II, Sở Giao dịch 3 đã được thành lập tại quyết định số 39/QĐ-HĐQT ngày 1/7/2003của Hội đồng Quản trị Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam với mục đích chính:

- Tiếp nối thực hiện dự án TCNT I

- Trực tiếp thực hiện nhiệm vụ với vai trò là Ngân hàng phục vụ có hiệu quả dự

án TCNT II

- Đảm nhận chức năng đại lý ủy thác của BIDV

Sở Giao dịch 3 là một đơn vị trực thuộc của hệ thống Ngân hàng Đầu tư và Pháttriển Việt Nam, được tổ chức và hoạt động như một chi nhánh cấp I trong hệ thống, làđơn vị hạch toán phụ thuộc, có bảng cân đối kế toán và con dấu riêng Do đặc thù tronghoạt động, Sở Giao dịch 3 được quyền độc lập cao hơn các chi nhánh khác là đượcquyền giao dịch trực tiếp với các đối tác nước ngoài và các định chế tài chính trongnước mà đặc biệt là Bộ Tài chính

Mặc dù mới đi vào hoạt động trong vòng 6 năm, kinh nghiệm còn chưa nhiềusong trong những năm tới SGD 3 sẽ tiếp tục nỗ lực phấn đấu không ngừng để trở thành

Sở giao dịch hiện đại của một tập đoàn Tài chính Ngân hàng hùng mạnh – BIDV

1.1.2 Tổng quan về hoạt động kinh doanh của SGD trong những năm gần đây

Ngay từ những năm đầu mới đi vào hoạt động, mặc dù còn gặp nhiều khó khănsong SGD 3 đã tập trung mọi nguồn lực, nỗ lực thực hiện trọng trách là Ngân hàngphục vụ có hiệu quả các dự án TCNT Bằng những giải pháp cụ thể, triệt để, đồng bộ

và toàn diện, sau hơn 6 năm hoạt động SGD 3 đã hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụđược giao, các mục tiêu và chỉ tiêu kế hoạch kinh doanh đều vượt mức đặt ra Cụ thểnhư sau:

- Về quy mô vốn: Từ 2006 đến tháng 6/2009 tổng tài sản nợ của Sở liên tục gia

tăng Cuối 2006 tài sản nợ của Sở là 12159 tỷ đồng thì cuối 2008 con số này là 16866

tỷ đồng và chỉ trong 6 tháng đầu năm 2009 đã là 10125 tỷ đồng Trong đó tỷ trọng

nguồn vốn huy động trung và dài hạn đạt tới 68.8% tổng vốn huy động Điều này tạođiều kiện thuận lợi cho Sở Giao dịch 3 chủ động trong hoạt động kinh doanh của mình

và kịp thời ngăn chặn những rủi ro có thể xảy ra

- Về đối tượng huy động vốn: do SGD 3 có đặc thù trong hoạt động là đảm

nhận chức năng đại lý ủy thác của BIDV, do vậy SGD 3 tiếp tục phát triển mối quan hệtốt đẹp và đa dạng với Vụ tài chính đối ngoại, Vụ tài chính ngân hàng, góp phần tăngtrưởng huy động vốn và hợp tác toàn diện của BIDV

Tuy nhiên, hiện nay số dư tiền gửi của các đối tượng khách hàng này chiếm tỷtrọng lớn trong huy động vốn của Sở giao dịch, nếu rút vốn ra hàng loạt với số lượngtương đối lớn sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới nguồn vốn của Sở Vì vậy để có mộtnguồn vốn tốt và ổn định lâu dài thì Sở cần mở rộng và đa dạng hóa danh mục kháchhàng

Trong số khách hàng là tổ chức kinh tế tại Sở giao dịch hiện nay phần lớn là cácBan quản lý dự án, hoạt động của các Ban quản lý dự án này có thể sẽ dừng lại khi dự

án kết thúc Vì vậy, trong điều kiện cơ sở vật chất và bộ máy tổ chức được kiện toàn,

Sở đang tiếp cận huy động vốn từ các doanh nghiệp hoạt động thương mại và trong dân

cư Cùng với đó các sản phẩm dịch vụ dành cho đối tượng khách hàng này sẽ được đadạng hóa hơn nữa và được ưu tiên triển khai Tuy nhiên do kế hoạch này mới được phổbiến một cách sâu rộng nên tỷ trọng huy động vốn từ dân cư chỉ chiếm một tỷ trọngtương đối nhỏ (dưới 2% tổng vốn huy động)

- Về cơ cấu huy động vốn: Sở huy động từ tổ chức tài chính đạt 3636 tỷ VND

quy đổi năm 2006, năm 2008 là 4566 tỷ VND chiếm 81.8% tổng vốn huy động Vốnhuy động VND chiếm tới 75.7% tổng nguồn huy động từ tổ chức tài chính, tiền gửi từcác tổ chức tài chính này hoàn toàn là tiền gửi có kì hạn, trong đó tiền gửi trên 12 thángchiếm tới 82% Có thể thấy với nguồn tiền gửi có kì hạn với số lượng lớn như trên Sởhoàn toàn có thể lên kế hoạch sử dụng nguồn vốn một cách hợp lý và tránh được nhữngrủi ro bất thường có thể xảy ra đối với nguồn vốn dự trữ của Sở

1.1.2.2 Hoạt động đầu tư và cho vay

* Hoạt động đầu tư tài chính:

Hoạt động đầu tư tài chính trong những năm qua không phải là lĩnh vực mà SởGiao dịch 3 đặt trọng tâm, một phần là do đặc thù hoạt động của Sở chủ yếu là đại lý

ủy thác của Ngân hàng BIDV và tiếp nhận các khoản vốn vay ODA Đầu năm 2008 Sởtrình Hội sở chính cho phép tham gia hợp tác đầu tư góp vốn tại một số định chế tàichính, dự án khả thi.

* Hoạt động đầu tư tiền gửi:

Sở Giao dịch 3 trong những năm qua đã cố gắng tận dụng tối đa phần vốn tạmthời nhàn rỗi trên cơ sở trích đủ dự trữ bắt buộc và luôn đảm bảo khả năng thanh toán.Tuy nhiên, chỉ từ năm 2007 trở đi, khi mà hoạt động của một NHTM được Sở triểnkhai thì hoạt động này mới được chú trọng hơn Năm 2008 số dư tiền gửi của Sở là

4961 tỷ VND, giảm 52.8 tỷ VND so với năm 2007

* Hoạt động cho vay thương mại:

Năm 2008 Sở Giao dịch 3 đạt dư nợ thương mại gần 1000 tỷ VND, tỷ lệ chovay trung và dài hạn trên tổng dư nợ vay là 79%

Sở Giao dịch 3 hướng tới các nhóm khách hàng mục tiêu:

- Ban Quản lý dự án, tổng công ty, tập đoàn lớn hiện nay đang giao dịch và cóquan hệ với Sở

- Các khách hàng sử dụng nguồn ODA và các đối tác thực hiện các dự án cónguồn ODA do SGD phục vụ và giải ngân

- Các doanh nghiệp ngoài quốc doanh hoạt động trong lĩnh vực sản xuất quy môlớn Đặc biệt là các doanh nghiệp có thành tích xuất nhập khẩu, nộp thuế, hàng ViệtNam chất lượng cao, Sao vàng đất Việt, doanh nghiệp có vốn đầu tư nhà nước

- Các doanh nghiệp vừa và nhỏ có trụ sở đăng kí tại Hà Nội có nhu cầu sử dụngnguồn vốn đặc thù của Sở Giao dịch đang quản lý

* Cho vay các dự án Tài chính Nông thôn:

Sở Giao dịch 3 thực hiện tốt vai trò bán buôn dự án TCNT, triển khai nhanh,mạnh, đồng bộ cấu phần của dự án TCNT, đồng thời tích cực tiếp nhận và giải ngân dự

án TCNT III

- Cho vay Dự án TCNT I:

+ Hạn mức tín dụng dự án TCNT I từ 1198 tỷ VND lên 1227 tỷ VND, tăng 29

tỷ VND so với năm 2007

+ Thực hiện tốt công việc thu nợ và cho vay từ Quỹ Quay vòng RDFI và FRDđối với các khoản vay hợp lệ, đảm bảo dư nợ bình quân đạt 1055 tỷ VND, giảm 31 tỷ

so với năm 2007, tỷ lệ nợ quá hạn dưới 1%

- Cho vay Dự án TCNT II:

+ Tăng 26 tỷ VND hạn mức tín dụng cấp cho Ngân hàng Nông nghiệp

+ Nâng hạn mức tín dụng của dự án TCNT II cấp cho các định chế tài chínhlên tới 3473 tỷ VNĐ

+ Tổng hạn mức tín dụng cấp cho các PFI trong cả hai dự án TCNT I và II là

4763 tỷ VNĐ

- Cho vay dự án TCNT III: đạt dư nợ là 151 tỷ VNĐ năm 2008 và 234 tỷ VNĐ

6 tháng đầu năm 2009 Đẩy nhanh giải ngân dự án TCNT III trong thời gian tới

* Cho vay đại lý ủy thác:

- Sở Giao dịch 3 là đầu mối quản lý hoạt động dịch vụ đại lý ủy thác của toànngành, từ năm 2003 tới đầu năm 2009 Sở luôn giữ vững và tăng trưởng thị phần so vớitổng vốn tài trợ ủy thác qua kênh NHTM Tiếp nhận thêm dự án mới trị giá 1.5 tỷ USDvốn cam kết theo các Hiệp định được ủy thác qua BIDV

- SGD 3 thu nợ năm 2008 đạt 300 tỷ VNĐ, giải ngân thêm từ các dự án đangphục vụ 1100 tỷ VNĐ, dự án mới khoảng 200 tỷ VNĐ, đưa dư nợ ủy thác đại lý lên

6813 tỷ VNĐ vào cuối tháng 6 năm 2009

1.1.2.3 Các hoạt động khác

* Dự trữ thanh toán:

- Dự trữ thanh toán của Sở Giao dịch 3 năm 2008 giảm 280 tỷ VNĐ tươngđương với 3.8% so với năm 2007 Từ năm 2007 trở về trước mức dự trữ thanh toán của

Sở tương đối ổn định khoảng gần 1000 tỷ VNĐ tại mỗi thời kì

- Duy trì tiền gửi thanh toán tại Hội sở chính khoảng 215 tỷ VNĐ nhằm đảmbảo đủ dự trữ thanh toán bắt buộc theo quy định của Hội sở chính

* Hoạt động thanh toán và kinh doanh ngoại tệ:

- Hoạt động thanh toán tiếp tục hỗ trợ hoạt động của các dự án, từng bước đadạng hóa đối tượng khách hàng và loại hình dịch vụ

Hoạt động thanh toán quốc tế làm tốt nhiệm vụ trọng tâm là hỗ trợ cho hoạtđộng của dự án TCNT II, phục vụ cho các khách hàng ODA theo chỉ định và mở rộnghơn đối tượng khách hàng thương mại Trong đó hướng tới đối tượng khách hàng làdoanh nghiệp xuất nhập khẩu, một số định chế tham gia dự án TCNT

Doanh số tài trợ thương mại đạt 150 triệu USD năm 2008, tăng 24% so vớinăm 2007 Doanh số thanh toán trong nước đạt 10000 tỷ VNĐ năm 2008, tăng 11% sovới năm 2007 Thu phí thanh toán năm 2008 đạt 3.95 tỷ VNĐ, tăng 147% so với năm2007

- Hoạt động kinh doanh ngoại tệ:

Bảng 1.2: Doanh thu ngoại tệ qua các năm

Đơn vị: Triệu USD

(Nguồn: Báo cáo kết quả kinh doanh hàng năm – SGD 3)

0 50 100 150 200 250 300 350

Biểu đồ doanh thu ngoại tệ qua các năm

Trong bối cảnh biến động tỷ giá USD/VND trong năm 2007 diễn ra bất thườngnhưng SGD 3 đã hết sức linh hoạt trong hoạt động kinh doanh tiền tệ, mang lại mộtnguồn thu lớn, đáp ứng được yêu cầu phục vụ nhanh chóng, kịp thời cho công tác giảingân dự án TCNT II, công tác giải ngân và thanh toán các dự án ODA - đại lý ủy thác.Đây cũng chính là hướng giải pháp tốt cho việc tăng thu lãi, đồng thời tăng cường khảnăng cạnh tranh, tiếp thị khách hàng với khả năng thiết kế sản phẩm riêng theo yêu cầucủa khách hàng

Trong năm 2008 mặc dù nguồn ngoại tệ của dự án TCNT II và dự án ODA có

xu hướng giảm song SGD 3 đạt tổng doanh số giao dịch ngoại hối đạt 320 triệu USD

và thu nhập từ kinh doanh ngoại tệ đạt 6 tỷ VNĐ, tăng 500% so với năm 2007

* Một số hoạt động dịch vụ khác:

- Cùng với việc tổ chức, triển khai hoạt động tín dụng thương mại, Sở tiếp cận

và đáp ứng nhu cầu khách hàng về dịch vụ bảo lãnh như bảo lãnh dự thầu, bảo lãnhthực hiện hợp đồng, bảo lãnh ứng trước…đặc biệt chú trọng khai thác dịch vụ bảo lãnhcho các đối tượng khách hàng có sử dụng vốn ODA như các đơn vị thi công, nhà thầu,đối tác của Ban Quản lý dự án

- Triển khai dịch vụ Home-Banking đến một số khách hàng đặc biệt

- Triển khai các dịch vụ: mở tài khoản đặc biệt trên tạm ứng, thanh toán, sao kêtài khoản đặc biệt trên tạm ứng, mở tài khoản và cung cấp các dịch vụ chuyển tiềnthanh toán, trả lương tự động, BSMS, vấn tin số dư trên Internet, cung cấp sao kê tàikhoản qua email

Bảng 1.3: Doanh thu từ các hoạt động dịch vụ

2.Dịch vụ tài trợ TM (tỷ USD) 0.0846 0.1207 0.1817 0.12183.Dịch vụ chuyển tiền ( tỷ USD) 0.0045 0.0096 0.0169 0.0075

1.2.1 Mục đích và yêu cầu thẩm định tài chính dự án đầu tư vay vốn tại SGD 3

Thẩm định dự án đầu tư là một nội dung rất quan trọng trong quy trình vay vốncủa SGD 3 nói riêng cũng như các NHTM nói chung Đây là một khâu có ý nghĩa quantrọng làm cơ sở cho cấp có thẩm quyền trong Ngân hàng ra quyết định tài trợ vốn cho

dự án Trong các nội dung thẩm định thì công tác thẩm định tài chính lại giữ vai trò

quyết định nhất đến tính khả thi của một dự án đầu tư Đồng thời đây cũng là khâuphức tạp nhất, tốn kém thời gian nhất trong toàn bộ quy trình thẩm định.

Đối với SGD 3, thẩm định tài chính dự án đầu tư vay vốn nhằm đánh giá lại tínhhợp lý của chủ đầu tư trong việc xác định nhu cầu nguồn lực tài chính và sự đảm bảocác nguồn lực đó cho quá trình thực hiện Đồng thời xem xét tính hợp lý trong việc xácđịnh các chỉ tiêu hiệu quả và độ an toàn về mặt tài chính của dự án Từ đó ra quyết địnhtài trợ vốn một cách đúng đắn Chính vì vai trò quan trọng và mức độ phức tạp củacông tác thẩm định tài chính nên nó đòi hỏi:

- Nguồn số liệu phục vụ cho công tác thẩm định phải đảm bảo đầy đủ và có mức độchính xác cao Số liệu có thể được thu thập từ nhiều nguồn song phải có sự chọn lọc,đây là những căn cứ vững chắc để CBTĐ đánh giá dự án và ra quyết định cuối cùng

- CBTĐ phải sử dụng các phương pháp phân tích phù hợp trong xác định và kiểm tracác chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật quan trọng của dự án, đồng thời thường xuyên thu thập,đúc kết, xây dựng các chỉ tiêu định mức kinh tế - kỹ thuật tổng hợp trong và ngoàinước để phục vụ cho việc thẩm định

1.2.2 Các căn cứ thẩm định dự án đầu tư vay vốn tại SGD3 – BIDV

1.2.2.1 Hồ sơ vay vốn của khách hàng

Cán bộ Quan hệ khách hàng là đầu mối tiếp thị; Tiếp nhận nhu cầu sử dụng cácsản phẩm và dịch vụ của BIDV từ Khách hàng Trên cơ sở nhu cầu của Khách hàng,Cán bộ QHKH hướng dẫn khách hàng lập Hồ sơ tín dụng

Nguyên tắc tiếp nhận hồ sơ: Các tài liệu gửi đến BIDV phải là bản chính, trừ

trường hợp khách hàng chỉ có 01 bản chính duy nhất thì BIDV nhận bản sao có xácnhận của công chứng hoặc cơ quan có thẩm quyền Riêng đối với những văn bản hồ sơđược quy định trong một số trường hợp cụ thể BIDV có thể nhận bản photo hay bảnsao có đóng dấu sao y của chính khách hàng sau khi Cán bộ Quan hệ khách hàng đãkiểm tra, đối chiếu đúng với bản chính

Hồ sơ cấp tín dụng của khách hàng bao gồm:

- Giấy đề nghị tín dụng: Đề nghị vay vốn/bảo lãnh theo hạn mức hoặc theo món(01 bản gốc);

- Hồ sơ pháp lý của khách hàng;

- Hồ sơ về tình hình tài chính của khách hàng;

- Hồ sơ về dự án, phương án tín dụng;

- Hồ sơ đảm bảo tiền vay/nghĩa vụ bảo lãnh

Sau đó, cán bộ thẩm định kết hợp cùng cán bộ Quan hệ khách hàng xem xéttừng nội dung cụ thể trong hồ sơ cấp tín dụng của khách hàng

* Danh mục hồ sơ về tài chính của Khách hàng:

Để tiến hành công tác thẩm định tài chính dự án tại SGD 3, CBTĐ yêu cầukhách hàng cung cấp các tài liệu sau:

1 Báo cáo tài chính tối thiểu 03 năm gần nhất và quý gần nhất

2 Quy chế phân cấp quản lý tài chính đối với doanh nghiệp có phân cấp

3 Kế hoạch sản xuất kinh doanh, kế hoạch tài chính trong năm kế hoạch

4 Bảng kê công nợ các loại tại các ngân hàng, tổ chức tín dụng trong và ngoàinước

5 Bảng kê các khoản phải thu, phải trả

6 Phương án sản xuất kinh doanh/ Kế hoạch sản xuất kinh doanh; Phươngán/dự án vay vốn; Văn bản phê duyệt Phương án/Dự án vay vốn của cấp có thẩmquyền

7 Báo cáo tình hình sản xuất kinh doanh, năng lực tài chính, tình hình đã vay nợ

ở các tổ chức tín dụng, các tổ chức, cá nhân khác và các nguồn thu nhập để trả nợ

8 Các Hợp đồng dân sự, thương mại (về hàng hoá, xuất nhập khẩu, dịch vụ )

9 Danh mục hồ sơ bảo đảm tiền vay

1.2.2.2 Các căn cứ pháp lý và các tiêu chuẩn, quy phạm và các định mức trong từng lĩnh vực kinh tế, kỹ thuật cụ thể.

- Luật các tổ chức tín dụng số 07/1999/QH10 thông qua ngày 12/12/1997 và sửađổi ngày 15/06/2004

- Luật Đầu tư số 59/2005/QH11 ngày 29/11/2005 có hiệu lực từ 01/07/2006

- Luật Đấu thầu số 61/2005/QH11 ngày 29/11/2005 có hiệu lực từ 01/04/2006

- Luật Xây dựng số 16/2003/QH11

- Nghị định 52/1999/NĐ-CP về quản lý đầu tư xây dựng công trình

- Nghị định 12/2000/NĐ-CP bổ sung sửa đổi một số điều của Nghị định 52

- Nghị định 07/2003/NĐ-CP về sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định 12

- Thông tư 04/2004/TT-BKH ngày 17/6/2003 về hướng dẫn thẩm tra, thẩm định

dự án.

- Nghị định 16/2005/NĐ-CP về Quản lý các dự án đầu tư xây dựng công trình

- Nghị định 112/2006/NĐ-CP về sửa đổi bổ sung Nghị định 16

- Nghị định 12/2009/NĐ-CP ngày 12/02/2009 về sửa đổi bổ sung Nghị định 16

- Thông tư 05-BXD ngày 25/07/2007 về hướng dẫn thi hành Nghị định 99

- Văn bản công bố chỉ số giá xây dựng 1601/BXD-VP ngày 25/07/2007

- Suất vốn đầu tư xây dựng công trình 2007

- Quy chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng của Thống đốc Ngânhàng Nhà nước theo quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN ngày 31/12/2001

- Quyết định số 26/2006/QĐ-NHNN ngày 26/6/2006 v/v ban hành quy chế bảolãnh ngân hàng

- Quy định số 3999/QĐ-QLTD1 của Tổng Giám đốc Ngân hàng Đầu tư và Pháttriển Việt Nam ngày 14/07/2009 về trình tự, thủ tục, thẩm quyền cấp tín dụng đối vớikhách hàng là doanh nghiệp

1.2.2.3 Các tiêu chuẩn, quy phạm, định mức kinh tế - kỹ thuật trong từng lĩnh vực cụ thể

Mỗi ngành, mỗi lĩnh vực đều có những tiêu chuẩn, quy phạm khác nhau do

Bộ chủ quản ngành phối hợp với các bộ có liên quan xây dựng Do vậy tùy từng dự án

cụ thể mà CBTĐ sẽ có sự so sánh đối chiếu và đánh giá giữa các tiêu chí chủ đầu tưđưa ra trong dự án với các định mức kinh tế - kỹ thuật của từng ngành cụ thể

1.2.2.4 Các quy ước, thông lệ quốc tế

Đặc thù trong hoạt động của Sở Giao dịch 3 là trực tiếp làm chủ dự án (ngânhàng bán buôn), quản lý và cho vay vốn từ các tổ chức quốc tế, các đối tác nước ngoài,

các định chế tài chính Đồng thời tiếp cận và thu hút các nguồn vốn ODA về Ngânhàng BIDV Do vậy các căn cứ để thẩm định là các điều ước quốc tế đã kí kết giữa các

tổ chức quốc tế với chính phủ Việt Nam hay giữa chính phủ các nước với nhau về điềukiện sử dụng vốn, số lượng vốn, quá trình và tiến độ giải ngân; Các quy định về thươngmại, tín dụng, bảo lãnh, nguồn vốn đối ứng, điều kiện sử dụng vốn…

1.2.3 Quy trình thẩm định tài chính dự án đầu tư vay vốn tại Sở Giao dịch 3 – BIDV

1.2.3.1 Quy trình thẩm định chung đối với dự án vay vốn đầu tư

* Sơ đồ quy trình thẩm định

Khách hàng

Hồ sơ vay vốn

Soạn thảo HĐ tín dụng, thực hiện các thủ tục liên quan

Đánh giá xem xét sự phù hợp của

hồ sơ vói các chính sách và quyết định của BIDV

Thu thập, phân tích thông tin về

KH, thực hiện chấm điểm tín dụng

Lập báo cáo đề xuất tín dụng

Tiếp nhận hồ

sơ và thẩm định các nội dung theo quy định

Lập tờ trình thẩm định

Ý kiến phê duyệt của cấp có thẩm quyền

* Các bước thực hiện quy trình thẩm định:

- Nếu hồ sơ chưa hợp lệ, gửi lại khách hàng để yêu cầu bổ sung

- Nếu hồ sơ đã hợp lệ, Phòng Dịch vụ khách hàng sao gửi phòng Tín dụng Kếtthúc bước 1

Bước 2:

Phòng Tín dụng tiếp nhận hồ sơ, cán bộ tín dụng thu thập, phân tích thông tin vềKhách hàng/dự án Đồng thời thực hiện chấm điểm tín dụng và xếp hạng tín dụng Saukhi hoàn thành, cán bộ tín dụng lập báo cáo đề xuất tín dụng gửi P Thẩm định và cấp

có thẩm quyền quyết định Kết thúc bước 2

Bước 3:

Phòng Thẩm định tiếp nhận hồ sơ và báo cáo đề xuất tín dụng từ Phòng Tíndụng Cán bộ thẩm định thực hiện thẩm định các nội dung của dự án theo quy định.Lập tờ trình thẩm định gửi lên cấp có thẩm quyền quyết định

Bước 4:

Cấp có thẩm quyền của Sở Giao dịch 3 tổng hợp những phân tích, đánh giá vềkhách hàng và dự án qua báo cáo đề xuất tín dụng và tờ trình thẩm định từ Phòng Tíndụng và Phòng Thẩm định Tiến hành xét duyệt cho vay và đưa ra quyết định cuốicùng

- Nếu đồng ý cho khách hàng vay vốn, gửi văn bản xuống Phòng Dịch vụ kháchhàng để tiến hành soạn thảo hợp đồng tín dụng và thực hiện các thủ tục có liên quan

- Nếu không đồng ý cho khách hàng vay vốn hay nhận thấy báo cáo đề xuất tíndụng và tờ trình thẩm định còn chưa đầy đủ thì cấp có thẩm quyền gửi văn bản xuốngphòng tín dụng yêu cầu xem xét lại hồ sơ vay vốn và chấm điểm tín dụng Gửi văn bảnxuống Phòng Thẩm định yêu cầu tái thẩm định hoặc thẩm định bổ sung Quy trìnhthẩm định lặp lại Bước 2 và Bước 3

1.2.3.2 Quy trình thẩm định tài chính đối với dự án đầu tư vay vốn

Như phần trên đã trình bày về quy trình thẩm định chung đối với dự án vay vốntại Sở, tuy nhiên trong thẩm định khía cạnh tài chính thì cán bộ Thẩm định tại SGD 3cũng thực hiện theo trình tự nhất định

* Bước 1: Lập bảng thông số:

Bảng thông số là bảng tổng hợp các thông số cơ bản của dự án, số liệu đưa vàobảng thông số bao gồm: số liệu từ dự án, số liệu có được từ kết quả phân tích về địnhlượng các nội dung có liên quan tới dự án như đã phân tích ở các phần trên Lưu ý,Bảng thông số không nên đưa số liệu dưới dạng liên kết công thức, mà số liệu dướidạng số đơn/độc lập Bảng thông số nên được kết cấu theo các nhóm chỉ tiêu, để thuậntiện trong việc sử dụng và kiểm soát các chỉ tiêu này trong suốt quá trình tính toán

Nội dung của bảng thông số gồm các chỉ tiêu:

* Bước 2: Xây dựng Lịch đầu tư:

Căn cứ tiến độ triển khai thực hiện dự án,kế hoạch đầu tư thực tế do Chủ đầu tưcung cấp, kế hoạch huy động vốn tham gia, mặt bằng lãi suất…cán bộ Thẩm định xâydựng Lịch đầu tư cụ thể của dự án phù hợp với tiến độ đầu tư đến thời điểm thẩm định.Lưu ý đến yếu tố trượt giá, tỷ giá ngoại tệ hàng năm, nếu cần thiết thì xây dựng bảngtính các chỉ số lạm phát, tỷ giá qua các năm để điều chỉnh các khoản mục ở các bướctrung gian tiếp theo

Lịch đầu tư được xây dựng theo mẫu như bảng sau

Bảng 1.4: Xây dựng lịch đầu tư

* Bước 3: Lập các bảng tính trung gian:

Với các thông số như trên, cán bộ Thẩm định chưa thể kết luận gì về tính khảthi của dự án về mặt tài chính Do vậy, trước khi lập bảng tính hiệu quả dự án, cần phảilập các bảng tính trung gian Thông qua các bảng tính trung gian này các thông số thểhiện rõ vai trò và khả năng tác động của mình Đồng thời nó là các thông số tổng hợpđầu vào cho bảng tính hiệu quả dự án, bảng lưu chuyển tiền tệ và bảng cân đối kếhoạch sau này Với mỗi dự án trong một lĩnh vực mà số lượng, nội dung các chỉ tiêu sẽthể hiện mức độ cụ thể là khác nhau:

Một số bảng tính trung gian thường sử dụng với một dự án:

- Bảng tính sản lượng và doanh thu

- Bảng tính chi phí hoạt động, gồm: chi phí nguyên vật liệu, chi phí quản lý bánhàng…

- Bảng khấu hao cơ bản

- Bảng tính lãi vay vốn, gồm: Lãi vay vốn ngắn hạn, lãi vay vốn trung và dàihạn

- Bảng tính nhu cầu vốn lưu động

* Bước 4: Xác định kết quả kinh doanh:

Thông qua việc lập bảng báo cáo kết quả kinh doanh, bảng cân đối trả nợ, bảngtính điểm hòa vốn

* Bước 5: Xây dựng báo cáo lưu chuyển tiền tệ theo các quan điểm khác nhau.

* Bước 6: Phân tích độ nhạy:

- Xác định các yếu tố đầu vào trọng yếu sẽ có ảnh hưởng lớn đến các chỉ tiêuđánh giá hiệu quả tài chính của dự án.

- Lập bảng khảo sát độ nhạy của dự án theo các yếu tố đầu vào đã xác định

- Phân tích, đánh giá, nhận xét về hiệu quả tài chính của dự án trên cơ sở khảosát kết quả độ nhạy

1.2.4 Các phương pháp thẩm định tài chính dự án đầu tư vay vốn được sử dụng tại SGD 3 – BIDV

Phương pháp này có thể giúp SGD 3 cũng như tất cả các ngân hàng trong hệthống tiết kiệm được thời gian, công sức, chi phí thẩm định các nội dung khác của dự

án khi một số nội dung ban đầu thẩm định đã không đạt yêu cầu

* Phương pháp so sánh, đối chiếu các chỉ tiêu:

Phương pháp này được SGD 3 áp dụng với một số ngành, lĩnh vực nhất địnhnhư dự án về ngành điện, công nghiệp sản xuất xi măng, kinh doanh bất động sản…Với phương pháp này, cán bộ thẩm định sẽ so sánh, đối chiếu nội dung của dự án vớicác tiêu chuẩn, định mức, quy định cụ thể và so sánh với những dự án trong cùng lĩnhvực, cùng quy mô… Từ đó xem xét tính hiệu quả của dự án và đưa ra quyết định chovay vốn Đồng thời trong điều kiện SGD 3 hạn chế về nguồn lực thì phương pháp nàygiúp ngân hàng lựa chọn phương án tối ưu để đầu tư

Phương pháp này được SGD3 sử dụng ở các nội dung sau:

- So sánh đối chiếu với các tiêu chuẩn văn bản quy phạm pháp luật, các quyhoạch kế hoạch phát triển quốc gia, phát triển vùng, địa phương

- So sánh đối chiếu với các tiêu chuẩn về các sản phẩm cùng loại trên thị trường,sản phẩm của các dự án có cùng công nghệ, kỹ thuật.

- So sánh với các tiêu chuẩn về suất vốn đầu tư xây dựng công trình, công suấtthiết kế, dự báo công suất thực tế của máy móc thiết bị…các định mức về tiêu haonguyên nhiên vật liệu

* Phương pháp dự báo:

Với phương pháp này cán bộ thẩm định sử dụng các số liệu điều tra thống kê đã

có hoặc tự tiến hành điều tra và sử dụng các phương pháp phù hợp để đánh giá tính khảthi của dự án Tuy nhiên theo quy định của BIDV, cán bộ thẩm định chỉ sử dụng số liệuđiều tra thống kê của 3 năm gần nhất tính đến thời gian thực hiện thẩm định Từ đó đưa

ra xu hướng phát triển của sự vật hiện tượng trong tương lai Một số phương pháp SGD

3 thường sử dụng là phương pháp ngoại suy thống kê, lấy ý kiến chuyên gia…

Áp dụng phương pháp này, CBTĐ sử dụng để dự báo:

- Nhu cầu thị trường, giá cả biến động trong tương lai

- Dự báo công suất thực tế của dự án trong những năm đi vào hoạt động và cảđời dự án

- Dự báo doanh thu, chi phí và lợi nhuận hàng năm của dự án

- Các yếu tố rủi ro có thể xảy ra trong quá trình vận hành và khai thác kết quảđầu tư

* Phương pháp phân tích độ nhạy:

CBTĐ tại SGD 3 sử dụng phương pháp này nhằm kiểm tra tính vững chắc vềhiệu quả tài chính của dự án tức là xem xét độ nhạy cảm của các chỉ tiêu hiệu quả của

dự án khi các yếu tố liên quan tới nó thay đổi Phương pháp này SGD 3 có sử dụngnhưng ở một mức độ tương đối hạn hẹp bởi đặc thù của hoạt động của SGD 3 là đại lý

ủy thác nguồn vốn cho BIDV, nguồn vốn này chủ yếu là vốn ODA nên thời gian thựchiện rất dài, có khi hàng vài chục năm Do vậy để xét các yếu tố ảnh hưởng tới dự án là

vô cùng khó khăn

Với phương pháp này, CBTĐ sử dụng để giả định một số tình huống có thể xảy

ra với dự án, chủ yếu theo hướng tiêu cực như: giá bán sản phẩm trong tương lai giảm,tổng chi phí tăng, dự án đi vào vận hành khai thác không đạt công suất thiết kế…Trên

cơ sở đó có thể kết luận các yếu tố có ảnh hưởng đến hiệu quả của dự án và mức độ tác

động của các yếu tố đó.

* Phương pháp triệt tiêu rủi ro:

Thực hiện phương pháp này, cán bộ thẩm định phân tích và dự đoán những rủi

ro có thể xảy ra đối với dự án trong giai đoạn thực hiện đầu tư cũng như khi dự án đã đivào hoạt động Đồng thời xem xét mức độ rủi ro có thể xảy ra và đề xuất biện pháp đểquản lý rủi ro, đánh giá rủi ro nào có hệ thống, rủi ro nào phi hệ thống, tác động của rủi

ro tới các chỉ tiêu hiệu quả của dự án như thế nào Đây là phương pháp mà SGD 3 sửdụng phổ biến bởi các dự án của Sở chủ yếu là các dự án về ngành điện, bất độngsản… đòi hỏi vốn đầu tư lớn, thời gian thực hiện cũng như vận hành khai thác rất dài,tiềm ẩn nhiều yếu tố rủi ro bất định

1.2.4.2 Các phương pháp sử dụng trong thẩm định tài chính dự án đầu tư

Với tất cả các nội dung thẩm định dự án, SGD 3 sử dụng hầu hết các phươngpháp trên Tuy nhiên trong thẩm định khía cạnh tài chính, cán bộ thẩm định sử dụngchủ yếu các phương pháp sau:

- Phương pháp thẩm định theo trình tự:

Sử dụng phương pháp này trong thẩm định tài chính, CBTĐ phải tiến hành lầnlượt theo thứ tự: trước hết là thẩm định tổng mức đầu tư, các phương án nguồn vốn,sau đó thẩm định doanh thu và chi phí của dự án, thẩm định tỷ suất chiết khấu để đi tớiviệc xác định dòng tiền và các chỉ tiêu hiệu quả tài chính

Trước hết với thứ tự thẩm định như trên, CBTĐ đi vào đánh giá tổng quátnhững nội dung chủ đầu tư đưa ra đã đầy đủ chưa, có phù hợp với các tiêu chuẩn,chuẩn mực của Hội sở chính và SGD 3 hay không Sau đó đi vào đánh giá chi tiết từngnội dung, khía cạnh cụ thể để đánh giá tính hợp lý và chính xác của các số liệu, dữ liệu

mà chủ đầu tư đưa ra

- Phương pháp so sánh đối chiếu các chỉ tiêu:

Trong khi đi vào thẩm định chi tiết đánh giá tính hợp lý và chính xác của các sốliệu mà chủ đầu tư cung cấp, CBTĐ sử dụng phương pháp so sánh đối chiếu để xemxét các nội dung như:

+ So sánh đối chiếu doanh thu và chi phí của dự án với suất vốn đầu tư, giá cảsản phẩm dự án trên thị trường, các dự án trong cùng lĩnh vực và quy mô đã và đanghoạt động có tính đến yếu tố trượt giá và lạm phát

+ So sánh mức lãi suất mà chủ đầu tư áp dụng với các nguồn vốn, so sánh giữamức lãi suất đề nghị của SGD 3 với các ngân hàng khác.

+ So sánh các chỉ tiêu hiệu quả của dự án với các tiêu chuẩn, định mức đặt ra

- Phương pháp dự báo:

Trong thẩm định khía cạnh tài chính, phương pháp này được CBTĐ sử dụngkhá phổ biến nhằm đưa ra các tình huống có thể xảy ra đối với dự án Từ đó có thể chủđộng đối phó với các tình huống xấu nảy sinh Cụ thể phương pháp này được sử dụng

ở một số nội dung:

+ Dự báo doanh thu và chi phí hàng năm của dự án, tức là dự báo những khoảnthu chi nào là chắc chắn, khoản nào có thể phát sinh Từ đó có kế hoạch lập chi phí dựphòng hợp lý

+ Đưa ra những dự báo trong tương lai về khả năng trả nợ của dự án, với cáckhoản thu chi như trên, chủ đầu tư sẽ cân đối phần nào để trả nợ Đây là một phươngpháp quan trọng để SGD 3 ra quyết định tài trợ vốn cho dự án

- Phương pháp phân tích độ nhạy:

Tại SGD 3 phương pháp này được sử dụng để đánh giá tác động của một số yếu

tố có thể xảy ra với dự án trong tương lai như: trượt giá, lạm phát, lãi suất, sự thay đổicủa môi trường kinh tế vĩ mô, các chính sách của nhà nước…Quan trọng hơn nó được

sử dụng để đánh giá tính vững chắc của các chỉ tiêu hiệu quả như IRR, NPV, T…

Sử dụng phương pháp phân tích độ nhạy CBTĐ tiến hành khảo sát sự thay đổicủa các chỉ tiêu NPV, IRR, T khi doanh thu giảm, chi phí tăng…Nếu trong phạm vi tácđộng của các yếu tố mà các chỉ tiêu hiệu quả dự án vẫn đạt yêu cầu thì dự án có tínhkhả thi cao, nên cho vay và ngược lại

1.2.5 Nội dung thẩm định tài chính dự án đầu tư vay vốn tại Sở Giao dịch 3 – BIDV

Sở Giao dịch 3 với tư cách là đơn vị cho vay vốn, hoạt động này của Ngân hàngtiềm ẩn rất nhiều yếu tố rủi ro đòi hỏi sự thận trọng khi ra quyết định Do vậy trước khiquyết định tài trợ vốn cho dự án Ngân hàng cần phải thẩm định các nội dung dự án đầu

tư vay vốn của từng dự án trong các ngành và lĩnh vực khác nhau

Khi thẩm định dự án đầu tư vay vốn, cán bộ thẩm định của SGD 3 cần tiến hànhthẩm định theo những nội dung sau:

1.2.5.1 Tổng quan về các nội dung thẩm định dự án tại Sở giao dịch 3

a1) Sự cần thiết phải đầu tư

Đối với bất kỳ dự án nào, việc phân tích, đánh giá nhằm làm rõ được sự cầnthiết phải đầu tư là xuất phát điểm để tiếp tục hoạch định các nội dụng khác: Lựa chọnhình thức đầu tư, địa điểm, quy mô, thời điểm, các giải pháp công nghệ, thiết bị đểđánh giá, lựa chọn dự án, lĩnh vực, quy mô đầu tư phù hợp

Thông thường việc đánh giá sự cần thiết phải đầu tư, SGD 3 dựa trên một sốnội dung sau:

- Tính chất, mục tiêu đầu tư dự án

- Căn cứ vào chiến lược /quy hoạch phát triển ngành, phát triển của địa phương,chiến lược đầu tư của Công ty

- Căn cứ vào quy mô, hình thức đầu tư

- Căn cứ vào tình hình SXKD, khả năng hoạt động, tình hình vay và trả nợ vayvới các tổ chức tín dụng

Các nội dung trên sẽ tiếp tục được đánh giá/phân tích cụ thể tại các phần sau.Việc đánh giá ở phần này chỉ mang tính chất tổng quát để thấy được những nét sơ bộ

về dự án Đây là cơ sở khái quát để có thể thấy được những thuận lợi, khó khăn của dự

án và là cơ sở để Sở Giao dịch 3 quyết định việc đầu tư vốn cho dự án là hợp lý

a2) Thẩm định khía cạnh pháp lý của chủ đầu tư và dự án

Trước khi đi vào đánh giá khía cạnh pháp lý của dự án, CBTĐ tại SGD 3 xemxét, đánh giá lịch sử hoạt động của khách hàng, tư cách và năng lực pháp lý của chủđầu tư Những thông tin này được cán bộ thẩm định SGD 3 sử dụng để đánh giá chung

về khả năng hiện tại cũng như tính cạnh tranh của công ty trong tương lai Đây là điềucần thiết để biết liệu công ty có thể đứng vững trước những thay đổi bên ngoài cũngnhư khả năng trả nợ của chủ đầu tư trong tương lai

Thẩm định khía cạnh pháp lý của dự án, CBTĐ phải xem xét từ tổng quát tới chitiết về dự án, kiểm tra sự phù hợp của dự án với quy hoạch phát triển kinh tế xã hội,quy hoạch phát triển của ngành vùng, quy hoạch xây dựng Với những dự án chưa nằmtrong diện quy hoạch thì phải có giấy xác nhận của cơ quan nhà nước về quy hoạch

Bên cạnh đó CBTĐ xem xét, đánh giá sự tác động của dự án tới các vấn đề về

an ninh, môi trường, đất đai, sử dụng lao động,…

Sau khi có những đánh giá về khía cạnh pháp lý của chủ đầu tư cũng như dự ánđạt yêu cầu theo đúng quy định của SGD 3 cũng như BIDV, CBTĐ tiến hành thẩmđịnh các nội dung tiếp theo của dự án.

a3) Thẩm định khía cạnh thị trường và khả năng tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ đầu ra của dự án

Thị trường tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ đầu ra của dự án đóng vai trò rất quantrọng, quyết định việc thành bại của dự án Vì vậy, cán bộ Thẩm định/ Tín dụng cầnxem xét, đánh giá kỹ về phương diện này khi thẩm định dự án Các nội dung chính cầnxem xét, đánh giá gồm:

* Đánh giá tổng quan về nhu cầu sản phẩm của dự án:

Dựa vào Quy hoạch phát triển ngành trên toàn quốc hoặc từng khu vực, địa bàn

và các số liệu, thông tin dự báo về tình hình sản xuất kinh doanh, nhu cầu tiêu thụ sảnphẩm trong và ngoài nước thu thập được từ các kênh thông tin, cán bộ Thẩm định/ Tíndụng tiến hành phân tích, đánh giá những nội dung sau:

- Phân tích quan hệ Cung - Cầu đối với sản phẩm, dịch vụ đầu ra của dự án;

dịch vụ.

Ngoài ra, trong đánh giá khía cạnh thị trường về sản phẩm, dịch vụ của dự ánCBTĐ tại SGD 3 còn chú ý tới các nội dung:

* Thị trường mục tiêu và khả năng cạnh tranh của sản phẩm dự án

* Phương thức tiêu thụ và mạng lưới phân phối

* Đánh giá, dự kiến khả năng tiêu thụ sản phẩm của dự án.

* Đánh giá khả năng cung cấp nguyên vật liệu và các yếu tố đầu vào.

a4) Đánh giá, nhận xét các nội dung về phương diện kỹ thuật

Đây là nội dung tiếp theo trình tự thẩm định của SGD 3 Thẩm định phươngdiện kĩ thuật của dự án được tiến hành sau thẩm định khía cạnh thị trường và nó là cơ

sở cho thẩm định tài chính dự án đầu tư Đây có thể nói là khâu thẩm định tốn nhiềuthời gian và tương đối phức tạp đòi hỏi cán bộ thẩm định của SGD 3 nói riêng và cácNgân hàng nói chung phải có những hiểu biết về lĩnh vực hoạt động của dự án mới cóthể đưa ra những nhận xét, đánh giá một cách khách quan, khoa học và chính xác về dự

án đang xem xét

Nội dung thẩm định khía cạnh kỹ thuật của dự án bao gồm:

* Địa điểm xây dựng

* Quy mô sản xuất và sản phẩm của dự án

* Công nghệ, dây chuyền thiết bị

* Quy mô, giải pháp xây dựng

* Đền bù, di dân tái định cư, môi trường, phòng cháy chữa cháy

a5)Đánh giá về phương diện tổ chức, quản lý thực hiện dự án.

- Xem xét kinh nghiệm, trình độ tổ chức vận hành của Chủ đầu tư dự án Trongtrường hợp Chủ đầu tư chưa có kinh nghiệm trong việc quản lý, điều hành dự án thìphương án của Chủ đầu tư là gì ?

- Đánh giá sự hiểu biết, kinh nghiệm của khách hàng đối với việc tiếp cận, điềuhành công nghệ, thiết bị mới của dự án

- Xem xét năng lực, uy tín các nhà thầu: tư vấn, thi công, cung cấp thiết bị- côngnghệ (nếu đã có thông tin)

- Khả năng ứng xử của khách hàng thế nào khi thị trường tiêu thụ dự kiến bị thuhẹp hoặc có khả năng bị mất

- Đánh giá về nguồn nhân lực của dự án: số lượng lao động dự án cần, đòi hỏi vềtay nghề, trình độ kỹ thuật, kế hoạch đào tạo và khả năng cung ứng nguồn nhân lực cho

dự án

a6) Thẩm định khía cạnh tài chính dự án đầu tư

Đây là nội dung quan trọng nhất, phức tạp nhất và tốn kém thời gian nhất trongtất cả các nội dung thẩm định của dự án Nội dung này có tính chất quyết định đến tínhkhả thi của dự án và xem xét Ngân hàng có ra quyết định tài trợ vốn cho dự án haykhông Trong nội dung này CBTĐ tại SGD 3 sẽ đi vào xem xét, đánh giá tính hợp lý vềtổng vốn đầu tư, các nguồn huy động vốn, tính hợp lý trong việc tính toán các dòngthu, chi và dòng tiền của dự án, tỷ suất chiết khấu r, các chỉ tiêu hiệu quả và khả năngtrả nợ của dự án…Nội dung này sẽ được nghiên cứu cụ thể ở phần sau

1.2.5.2 Nội dung thẩm định tài chính dự án đầu tư vay vốn tại SGD 3

a1) Thẩm định tổng mức đầu tư và tính khả thi phương án nguồn vốn

* Thẩm định tổng mức đầu tư dự án

Việc thẩm định tổng mức đầu tư là rất quan trọng để tránh việc khi thực hiện,mức đầu tư tăng lên hoặc giảm đi quá lớn so với dự kiến ban đầu, dẫn đến việc khôngcân đối được nguồn, ảnh hưởng đến hiệu quả và khả năng trả nợ của dự án hoặc phảitrình cấp có thẩm quyền phê duyệt lại Xác định tổng mức đầu tư sát thực với thực tế sẽ

là cơ sở để tính toán hiệu quả tài chính và dự kiến khả năng trả nợ của dự án

Trong phần này, Cán bộ Thẩm định/ tín dụng phải xem xét, đánh giá tổng mứcđầu tư của dự án đã được tính toán đầy đủ các chi phí cấu thành hay chưa bao gồm:

- Chi phí xây dựng;

- Chi phí thiết bị;

- Chi phí đền bù giải phóng mặt bằng, tái định cư;

- Chi phí quản lý dự án;

- Chi phí tư vấn đầu tư xây dựng,

- Chi phí khác (gồm lãi vay trong thời gian xây dựng, vốn lưu động và các chiphí cần thiết khác)

- Chi phí dự phòng;

Xem xét các khoản mục trên đã tính đủ, hợp lý chưa, cần xem xét các yếu tố

làm tăng chi phí do trượt giá; lạm phát; tăng giá nguyên vật liệu xây dựng, nhân công;phát sinh thêm khối lượng, dự phòng việc thay đổi tỷ giá ngoại tệ nếu dự án có sử dụngngoại tệ, thay đổi chính sách của Nhà nước có liên quan; kết quả phê duyệt tổng mứcđầu tư của các cấp có thẩm quyền là hợp lý chưa.

Tuy nhiên, trên cơ sở những dự án tương tự đã thực hiện và được Ngân hàngđúc rút ở giai đoạn thẩm định dự án sau đầu tư (về suất vốn đầu tư, về phương án côngnghệ, về các hạng mục thực sự cần thiết và chưa thực sự cần thiết trong giai đoạn thựchiện đầu tư, v.v ) Cán bộ Thẩm định/ Tín dụng sau khi so sánh nếu thấy có sự khácbiệt lớn ở bất kỳ một nội dung nào thì phải tập trung phân tích, tìm hiểu nguyên nhân

và đưa ra nhận xét Từ đó, đưa ra cơ cấu vốn đầu tư hợp lý mà vẫn đảm bảo đạt đượcmục tiêu dự kiến ban đầu của dự án để làm cơ sở xác định mức tài trợ tối đa mà Ngânhàng nên tham gia vào dự án

Trường hợp dự án mới ở giai đoạn duyệt chủ trương đầu tư, hoặc tổng mức vốnđầu tư mới ở đang ở dạng tính toán khái quát sơ bộ, Cán bộ Thẩm định/ Tín dụng phảidựa vào số liệu đã thống kê, đúc rút ở giai đoạn thẩm định sau đầu tư để nhận định,đánh giá và tính toán Tức là ở nội dung này cán bộ thẩm định phải sử dụng phươngpháp dự báo để đưa ra xu hướng phát triển của nguồn vốn

Sau khi thẩm định tổng mức đầu tư của dự án cán bộ thẩm định tiếp tục xem xétnhu cầu vốn theo tiến độ thực hiện của dự án để đảm bảo vốn đầu tư sử dụng hợp lý,tránh thất thoát

* Xác định nhu cầu vốn đầu tư theo tiến độ thực hiện dự án

Ở nội dung này cán bộ thẩm định phải xem xét, đánh giá tiến độ thực hiện dự

án, chủ đầu tư sử dụng những phương pháp nào để quản lý tiến độ thực hiện, tiến độnhư vậy có hợp lý không Nhu cầu vốn cho từng giai đoạn như thế nào, và với tiến độvốn như vậy thì chủ đầu tư đã có phương án vốn khả thi để đảm bảo tiến độ thi côngchưa Ngoài ra, cần phải xem xét tỷ lệ của từng nguồn vốn tham gia trong từng giaiđoạn có hợp lý hay không?

Việc xác định nhu cầu vốn đầu tư theo tiến độ thực hiện dự án làm cơ sở đểNgân hàng dự kiến tiến độ giải ngân, tính toán lãi lãi vay trong thời gian thực hiện dự

án cũng như trong giai đoạn vận hành khai thác Đồng thời đây cũng là cơ sở để tínhtoán các chỉ tiêu hiệu quả và khả năng trả nợ hàng năm của dự án

* Nguồn vốn đầu tư

Khi đã xác định được nhu cầu vốn theo tiến độ thực hiện dự án cán bộ Thẩmđịnh cần đánh giá chủ đầu tư đã có kế hoạch, tiến độ huy động vốn từ những nguồnnào, mức độ tham gia của từng nguồn Đặc biệt là với nguồn vốn chủ sở hữu bởi nguồnvốn này cho biết năng lực tài chính của chủ đầu tư Đây cũng là chỉ tiêu cho biết độ rủi

ro sau khi giải ngân và khả năng trả nợ sau khi dự án hoàn thành của chủ đầu tư Đồngthời cán bộ Thẩm định cũng cần xác định chi phí của từng nguồn vốn để xem xét chủđầu tư đã cân đối hợp lý thu chi từng nguồn hay chưa?

Ở nội dung này cán bộ Thẩm định cần đánh giá cả về số lượng và chất lượngcủa các nguồn vốn tham gia để kết luận chính xác về nhu cầu vốn vay của khách hàng

và khả năng cho vay của Ngân hàng

a2) Thẩm định tỷ suất chiết khấu của dự án

Tỷ suất chiết khấu là chỉ tiêu phản ánh chi phí sử dụng vốn của dự án Đứngtrên góc độ Ngân hàng và doanh nghiệp, đây được coi là tỷ suất giới hạn hay ngưỡng

để đánh giá tính tính hiệu quả của dự án Tại SGD 3 tỷ suất chiết khấu của dự án là chiphí sử dụng vốn bình quân (rgiớihạn)

CBTĐ tại SGD 3 tính chi phí sử dụng vốn bình quân bằng cách:

Chi phí sử dụng vốn bình quân = Chi phí sử dụng vốn vay * Tỷ trọng vốn vay + Chi

phí cơ hội vốn chủ sở hữu * Tỷ trọng vốn chủ sở hữu + Chi phí sử dụng vốn khác * Tỷ trọng vốn khác.

Sau đó CBTĐ sẽ sử dụng phương pháp so sánh đối chiếu để so sánh chi phí sử

dụng vốn bình quân của dự án với Tỷ suất hoàn vốn nội bộ của dự án (IRR):

- Nếu rgiớihạn < IRR :Dự án là có hiệu quả về mặt tài chính

- Nếu rgiớihạn = IRR : Dự án hòa vốn

- Nếu rgiớihạn > IRR : Dự án không có hiệu quả về mặt tài chính

a3) Thẩm định doanh thu và chi phí của dự án

Doanh thu và chi phí là các yếu tố quyết định đến hiệu quả về mặt tài chính của

dự án Dòng các khoản thu và các khoản chi dự kiến sẽ cho Chủ đầu tư biết quy mô lợinhuận dự kiến của dự án, chúng ảnh hưởng trực tiếp tới dòng tiền và tính chính xác củacác chỉ tiêu hiệu quả tài chính Đây cũng là các thông số quan trọng để Ngân hàng ra

quyết định tài trợ vốn Tuy nhiên khi đánh giá nếu CBTĐ chỉ chủ yếu phụ thuộc vàonguồn thông tin do khách hàng cung cấp trong hồ sơ vay vốn thì việc tính toán doanhthu và chi phí thường có rất nhiều sai số do có nhiều yếu tố tác động cả khách quan vàchủ quan.

Do vậy, CBTĐ cần phải tiến hành ước tính doanh thu và chi phí của dự án dựatrên cơ sở phân tích đánh giá về tình hình cung cầu, giá cả trên thị trường, so sánh đốichiếu các khoản thu và chi của dự án với các dự án trong cùng lĩnh vực, có cùng quy

mô Đồng thời dự báo những yếu tố tác động có thể thay đổi ảnh hưởng tới các kết quảtính toán

Ở nội dung này CBTĐ có thể lập bảng thông số làm cơ sở dữ liệu để đánh giádoanh thu chi phí và là nguồn cho mọi bảng tính trong khi tính toán bởi các bảng tínhđược tính toán thông qua liên kết công thức với bảng thông số

Nội dung của bảng thông số như sau:

- Lãi suất vay vốn thương mại

+ Vay trong nước

+ Vay nước ngoài

- Lãi suất vốn vay khác

+ Vay trong nước

+ Vay nước ngoài

VI/ Sản lượng, doanh thu

- Công suất thiết kế

- Công suất huy động

rõ hơn cho các thông tin trên bảng thông số Đồng thời có thể kịp thời điều chỉnh vàkiểm soát các sai lệch một cách nhanh chóng, dễ dàng, không bị nhầm lẫn Các bảngtính trung gian gồm có:

 Bảng tính sản lượng và doanh thu

 Bảng tính chi phí hoạt động gồm: Bảng tính chi phí nguyên vật liệu và Bảng tính các chi phí quản lý, bán hàng.

 Bảng khấu hao cơ bản

 Bảng tính toán lãi vay vốn gồm: Lãi vay vốn trung dài hạn và lãi vay vốn ngắn hạn.

 Bảng tính nhu cầu vốn lưu động.

Chính vì vai trò hết sức quan trọng của việc đánh giá tính chính xác của cáckhoản thu và chi, ngoài việc sử dụng phương pháp so sánh đối chiếu và dự báo nhưtrên CBTĐ còn sử dụng phương pháp phân tích độ nhạy Phương pháp này giúp CBTĐlường trước được những biến động có thể xảy ra có ảnh hưởng tới các khoản thu vàchi Từ đó chủ động trong các chỉ tiêu tính toán mà vẫn đảm bảo các yêu cầu trongthẩm định.

a4) Thẩm định dòng tiền của dự án

Đối với cả Ngân hàng và doanh nghiệp, việc đánh giá chính xác và hợp lýdòng tiền của dự án có vai trò quan trọng trong việc tính toán các chỉ tiêu hiệu quả tàichính của dự án Dòng tiền của một dự án được chia thành 3 nhóm bao gồm: Dòng tiền

từ hoạt động kinh doanh, Dòng tiền từ hoạt động đầu tư và Dòng tiền từ hoạt động tàichính Dòng tiền của một dự án là tổng hợp của dòng tiền từ 3 nhóm này

Cách lập nhóm như sau:

Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh:

Đối với dòng tiền từ hoạt động kinh doanh có 2 cách lập là cách lập trực tiếp

và cách gián tiếp, cách lập mà CBTĐ tại SGD 3 thường sử dụng là cách lập gián tiếp

Từ lợi nhuận ròng sau thuế, cộng với các khoản chi phí phi tiền mặt như khấu

hao (là khoản chi phí phân bổ cho nhiều năm) và lãi vay (thực chất là khoản chi tiền mặt nhưng được tính ở phần chi hoạt động tài chính) và sau đó điều chỉnh cho khoản

thay đổi nhu cầu vốn lưu động (thực chất là điều chỉnh các khoản phải thu, phải trả,hàng tồn kho )

Từ dòng tiền ở trên, CBTĐ lập bảng tính toán như sau:

6 Khấu trừ thuế VAT (nếu có)

7 Lợi nhuận trước thuế =2-3-4-5-6

11 Tính toán các chỉ số

- LN trước thuế/DT

- LN sau thuế/Vốn tự có (ROE)

- LN sau thuế/Tổng VĐT (ROI)

- Đánh giá về tính khả thi của nguồn vốn, cơ cấu vốn đầu tư: Phần này sẽ đưavào để tính toán chi phí đầu tư ban đầu, chi phí vốn (lãi, phí vay vốn cố định), chi phísửa chữa tài sản cố định (TSCĐ), khấu hao TSCĐ phải trích hàng năm, nợ phải trả

- Đánh giá về mặt thị trường, khả năng tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ đầu ra của dự

án và phương án tiêu thụ sản phẩm sẽ đưa vào để tính toán: Mức huy động công suất sovới công suất thiết kế, doanh thu dự kiến hàng năm

- Đánh giá về khả năng cung cấp vật tư, nguyên liệu đầu vào cùng với đặc tínhcủa dây chuyền công nghệ để xác định giá thành đơn vị sản phẩm, tổng chi phí sảnxuất trực tiếp

- Căn cứ vào tốc độ luân chuyển vốn lưu động hàng năm của dự án, của cácdoanh nghiệp cùng ngành nghề và mức vốn lưu động tự có của chủ dự án (phần tàichính doanh nghiệp) để xác định nhu cầu vốn lưu động, chi phí vốn lưu động hàngnăm

- Các chế độ thuế hiện hành, các văn bản ưu đãi riêng đối với dự án để xác địnhphần trách nhiệm của chủ dự án đối với ngân sách…

Trên cơ sở những căn cứ nêu trên, Cán bộ Thẩm định/ Tín dụng phải thiết lậpđược các bảng tính toán hiệu quả tài chính của dự án làm cơ sở cho việc đánh giá hiệuquả và khả năng trả nợ vốn vay

Thông thường, việc tính toán sẽ sử dụng phần mềm Excel để thực hiện Trongquá trình tính toán, cần liên kết các bảng tính lại với nhau để đảm bảo tính liên tục khichỉnh sửa số liệu Các bảng tính cơ bản yêu cầu bắt buộc phải thiết lập kèm theo Báocáo thẩm định gồm:

- Báo cáo kết quả kinh doanh (báo cáo lãi, lỗ)

- Dự kiến nguồn, khả năng trả nợ hàng năm và thời gian trả nợ

Nguồn trả nợ của khách hàng về cơ bản được huy động từ 3 nguồn chính, gồmcó:

- Lợi nhuận sau thuế để lại (thông thường tính bằng 50 -70%tổng lợi nhuận sauthuế)

- Khấu hao cơ bản

- Các nguồn hợp pháp khác ngoài dự án (nếu có)

Trong quá trình đánh giá hiệu quả về mặt tài chính của dự án, có hai nhóm chỉtiêu chính cần thiết phải đề cập, tính toán cụ thể, gồm có:

* Nhóm chỉ tiêu về hiệu quả tài chính của dự án:

- Chỉ tiêu giá trị hiện tại ròng ( Net Present Value – NPV)

Cán bộ thẩm định dùng chỉ tiêu này để tính giá trị thuần của dự án đầu tư tạithời điểm hiện tại Do vậy chỉ tiêu này gồm tổng lợi nhuần từng năm của dự án quy vềthời điểm hiện tại và các khoản khác không trực tiếp do hoạt động sản xuất kinh doanhmang lại như: Giá trị thu hồi tài sản cố định ở cuối đời dự án, thu hồi vốn lưu động…

Chỉ tiêu NPV được xem là tiêu chuẩn quan trọng để đánh giá dự án cụ thể Đốivới Ngân hàng dự án chỉ được chấp nhận khi NPV>0

- Chỉ tiêu tỷ suất hoàn vốn nội bộ ( Internal Rate of Return – IRR)

Chỉ tiêu này còn được gọi là suất thu lời nội tại, tỷ suất nội tại, suất thu hồi nộibộ… Nó dùng để tính tỷ suất sinh lời nội bộ của dự án Nó được định nghĩa là lãi suấtchiết khấu làm cho NPV của dự án bằng 0

Tại Sở Giao dịch 3 cán bộ Thẩm định tính toán 2 chỉ tiêu trên dựa trên Bảng báocáo kết quả kinh doanh Việc tính toán được trợ giúp bởi phần mềm Excel

* Nhóm chỉ tiêu về khả năng trả nợ.

Đứng trên góc độ là đơn vị cho vay điều mà Ngân hàng quan tâm là thu hồi đủvốn, có lãi nhưng vốn và lãi phải thu hồi đúng hạn bởi nó ảnh hưởng lớn tới hoạt động

cũng như sự tồn tại của Ngân hàng Do vậy cán bộ Thẩm định cần thẩm định một sốchỉ tiêu sau:

- Nguồn trả nợ hàng năm:

Đây là chỉ tiêu SGD 3 cực kì quan tâm, bởi một dự án có hiệu quả chưa chắc đã

là dự án đảm bảo nguồn trả nợ hàng năm Nguồn trả nợ hàng năm sẽ là tài sản có củaNgân hàng để thực hiện các hoạt động của mình Nguồn này bao gồm: lợi nhuận sauthuế, khấu hao và các nguồn bổ sung khác

- Thời gian hoàn trả vốn vay: cán bộ Thẩm định xem xét với thời gian bao lâu

thì dự án có khả năng trả hết nợ, như vậy xác định được tính khả thi của thời gian hoànvốn dự án

- DSCR: (Debt Service Coverage Ratio)

Là chỉ số đánh giá khả năng trả nợ dài hạn của dự án được tính theo côngthức sau:

LN sau thuế + Khấu hao + Lãi vay trung, dài hạnDSCR = -

Nợ gốc trung, dài hạn phải trả + Lãi vay trung, dài hạnTrường hợp nguồn tiền trả nợ cho khoản vay trung dài hạn của dự án bao gồm

cả nguồn tiền ngoài dự án thì nguồn tiền ngoài dự án được xem là nguồn vốn tự có bổsung cho dự án Nguồn này được đưa vào bảng Báo cáo lưu chuyển tiền tệ ở phần dòngtiền từ hoạt động tài chính nhằm cân đối nguồn trả nợ và không ảnh hưởng đến các chỉ

số về hiệu quả dự án

Sau đó cán bộ Thẩm định lập Bảng cân đối trả nợ để thẩm định khả năng trả nợcủa dự án Đồng thời có thể theo dõi các thông số khi dự án đi vào hoạt động và vậnhành sau này

Bảng 1.6: Bảng cân đối trả nợ

1 Nguồn trả nợ:

- Khấu hao cơ bản

- Lợi nhuận sau thuế để lại

- Lãi vay

2 Dự kiến nợ trả hàng năm

3 Cân đối: 1-2

(Nguồn: SGD 3 – BIDV)

Ngoài ra, tuỳ theo đặc điểm và yêu cầu cụ thể của từng dự án, các chỉ tiêu khácnhư: khả năng tái tạo ngoại tệ, khả năng tạo công ăn việc làm, khả năng đổi mới côngnghệ, đào tạo nhân lực, v.v sẽ được đề cập tới tuỳ theo từng dự án cụ thể

a6) Thẩm định các yếu tố rủi ro có liên quan tới dự án

Một dự án đầu tư, từ khâu chuẩn bị đầu tư đến thực hiện đầu tư và đi vào vậnhành khai thác có thể xảy ra nhiều loại rủi ro khác nhau (do nguyên nhân chủ quanhoặc khách quan), việc tính toán khả năng tài chính của dự án như đã giới thiệu ở trênchỉ đúng trong trường hợp dự án không bị ảnh hưởng bởi một loạt các rủi ro có thể xảy

ra Vì vậy, việc đánh giá, phân tích, dự đoán các rủi ro có thể xảy ra là rất quan trọngnhằm tăng tính khả thi của phương án tính toán dự kiến cũng như chủ động có biệnpháp phòng ngừa, giảm thiểu Một số loại rủi ro chủ yếu ảnh hưởng tới khía cạnh tàichính của dự án bao gồm:

* Đối với rủi ro về cơ chế chính sách: Rủi ro này được xem là gồm tất cả những

bất ổn tài chính và chính sách của nơi/địa điểm xây dựng dự án, bao gồm: các sắc thuếmới, hạn chế về chuyển tiền, quốc hữu hoá, tư hữu hóa hay các luật, nghị quyết, nghịđịnh và các chế tài khác có liên quan tới dòng tiền của dự án

Loại rủi ro này có thể giảm thiểu bằng cách:

của dự án (thể hiện trong hồ sơ dự án) để đảm bảo chấp hành nghiêm ngặt các luật vàqui định hiện hành có liên quan tới dự án

định về vấn đề này (bất khả kháng do Chính phủ, )

phần hạn chế ảnh hưởng tiêu cực tới dự án

* Rủi ro xây dựng, hoàn tất: Rủi ro này xảy ra khi hoàn tất dự án không đúng

thời hạn, không phù hợp với các thông số và tiêu chuẩn thực hiện

Loại rủi ro này nằm ngoài khả năng điều chỉnh, kiểm soát của Ngân hàng, tuynhiên có thể giảm thiểu bằng cách đề xuất với chủ đầu tư thực hiện các biện pháp sau:

chính và kinh nghiệm Việc lựa chọn này càng chặt chẽ, minh bạch, và khách quan sẽgóp phần giảm thiểu những rủi ro loại này

đồng, bảo hành chất lượng công trình

chính của khách hàng trong trường hợp vượt dự toán

- Qui định rõ trách nhiệm vấn đề đền bù, giải toả mặtbằng

- Hợp đồng giá cố định hoặc chìa khóa trao tay với sựphân chia rõ ràng nghĩa vụ của các bên

* Rủi ro thị trường, thu nhập, thanh toán:

Loại rủi ro này có thể giảm thiểu bằng cách:

- Nghiên cứu thị trường, đánh giá phân tích thịtrường, thị phần cẩn thận

dự báo quá lạc quan)

của người tiêu dùng cuối cùng (không chỉ người bao tiêu)

của dự án bằng các biện pháp: phân tích về việc cải tiến mẫu mã, nâng cao chất lượngsản phẩm, tiết kiệm chi phí sản xuất

với bên có khả năng về tài chính (nếu có)

- Khả năng linh hoạt của cơ cấu sản phẩm, dịch vụđầu ra.

có)

* Rủi ro về cung cấp: Dự án không có được nguồn nguyên nhiên vật liệu (đầu

vào chính/quan trọng) với số lượng, giá cả và chất lượng như dự kiến để vận hành dự

án, tạo dòng tiền ổn định, đảm bảo khả năng trả nợ

Loại rủi ro này có thể giảm thiểu bằng cách:

- Trong quá trình xem xét dự án, Cán bộ thẩmđịnh/quản lý rủi ro phải nghiên cứu, đánh giá cẩn trọng các báo cáo về chất lượng, trữlượng nguyên vật liệu đầu vào trong hồ sơ dự án Đưa ra những nhận định ngay từ banđầu trong tính toán, xác định hiệu quả tài chính của dự án

vật tư

- Linh hoạt về thời gian và số lượng nguyên nhiên vậtliệu mua vào

tới người sử dụng cuối cùng

dài hạn với nhà cung cấp có uy tín

* Rủi ro kinh tế vĩ mô: Đây là những rủi ro phát sinh từ môi trường kinh tế vĩ

mô, bao gồm tỷ giá hối đoái, lạm phát, lãi suất, v.v

Loại rủi ro này có thể giảm thiểu bằng cách:

bảo hiểm

- Bảo vệ trong các hợp đồng (ví dụ: chỉ số hoá, cơ chếchuyển qua, giá cả leo thang, bất khả kháng)

- Đảm bảo/cam kết của Nhà nước về phá giá tiền tệ vàcung cấp ngoại hối (nếu được).

*Rủi ro tỷ giá: Sự khác biệt về loại tiền trong ngân lưu vào và ngân lưu ra sẽ gây

ra những rủi ro về tỷ giá cho dự án Đối với các nước đang phát triển, đồng nội tệ ít cókhả năng chuyển đổi trên thị trường thế giới, do đó các giao dịch thương mại quốc tế(mua sắm thiết bị, nhập khẩu nguyên vật liệu đầu vào,…) hầu như được thực hiệnthông qua các loại ngoại tệ mạnh như USD, EURO, hoặc sử dụng đồng tiền của bênbán làm đồng tiền thanh toán, Như vậy, nếu không thực hiện các biện pháp bảo hiểm tỷgiá, sẽ có nguy cơ rủi ro về tỷ giá trong quá trình thực hiện dự án Để hạn chế nhữngrủi ro này cần thực hiện biện pháp bảo hiểm như: mua ngoại tệ kỳ hạn, hoặc sử dụngcác công cụ phái sinh cần thiết khác

Như vậy, những yếu tố không chắc chắn, yếu tố rủi ro cần được nhận định, phântích và định hướng ngay từ các nội dung phân tích dự án, định lượng để trực tiếp hoặcgián tiếp đưa vào nội dung đánh giá hiệu quả tài chính của dự án Kết quả tính toán,đánh giá hiệu quả tài chính của dự án đặc biệt là kết quả phân tích, khảo sát độ nhạyvới các yếu tố được đánh giá là không chắc chắn hay rủi ro sẽ là cơ sở để cán bộ Thẩmđịnh hoặc quản lý rủi ro đưa ra hình thức và biện pháp bảo đảm tiền vay cũng như cácđiều kiện tín dụng khác trong trường hợp chấp thuận tham gia tài trợ vốn cho dự án

1.3 VÍ DỤ MINH HỌA VỀ THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DỰ ÁN VAY VỐN TẠI SGD 3 - BIDV

Sau khi đã nghiên cứu về phương pháp, quy trình, nội dung thẩm định đối vớimột dự án vay vốn tại SGD 3, chúng ta đã phần nào hình dung ra được để có một quyếtđịnh tài trợ vốn cho dự án thì cán bộ Thẩm định của Ngân hàng phải xem xét nhữngnội dung nào, sử dụng phương pháp nào và theo một quy trình ra sao Để từ đó có thểđánh giá một cách khách quan, khoa học, toàn diện các nội dung của dự án và ra quyếtđịnh chính xác

Để có thể hiểu rõ hơn về các vấn đề liên quan đến tính khả thi của dự án về mặttài chính, chúng ta đi vào xem xét một dự án vay vốn cụ thể mà cán bộ Thẩm định tạiSGD 3 đã thực hiện thẩm định và cho vay như sau:

Dự án: “Khu đô thị mới Bắc quốc lộ 32 Thị trấn Trạm Trôi – Hoài Đức – Hà Nội ”.

1.3.1 Phân tích tổng quan về dự án đầu tư

Trước khi đi vào thẩm định khía cạnh tài chính của dự án, chúng ta đi vào xemxét tổng quan những nội dung thẩm định chung khi đi vào đánh giá tính khả thi của dựán

1.3.1.1 Giới thiệu tổng quan về dự án đầu tư

- Tên dự án: Khu đô thị mới Bắc quốc lộ 32

- Chủ đầu tư: Công ty cổ phần phát triển đô thị Từ Liêm

- Đơn vị tư vấn: Xí nghiệp tư vấn đầu tư xây dựng

- Địa điểm xây dựng: Thị trấn Trạm Trôi, huyện Hoài Đức, Hà Tây

- Tổng diện tích dự án: 382.380 m2

- Thời gian xây dựng: 2007 - 2010

- Mục tiêu dự án: Tạo ra một quỹ đất xây dựng nhà ở với đầy đủ hạ tầng kỹthuật đồng bộ hiện đại phục vụ nhu cầu nhà ở và sinh hoạt đòi hỏi ngày càng cao củangười dân trong khu vực Thực hiện quy hoạch chung tuyến đường quốc lộ 32 đến năm

2020 và Quy hoạch chi tiết 1/2000 khu đô thị mới Bắc quốc lộ 32 thị trấn Trạm Trôi đãđược UBND tỉnh Hà Tây phê duyệt

- Tên khách hàng: Công ty Cổ phần phát triển đô thị Từ Liêm

- Tên giao dịch: LIDECO Tên viết tắt: LDC

- Trụ sở chính: Xóm 7, Xã Đông Ngạc, Huyện Từ Liêm, TP Hà Nội

- Điện thoại: 04.7571095/8385960 Fax: 04.8389967