Skkn một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi học tốt môn làm quen với văn học

Từ đó trong suy nghĩ của tôi luôn đặt ra những câu hỏi: “Tại sao trẻ chưa hứng thú với hoạt động làm quen văn học?”, “Làm thế nào để giúp trẻ học tốt môn làm quen văn học?”… Để trả lời c

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ 5 – 6 TUỔI HỌC TỐT MÔN LÀM QUEN VỚI VĂN HỌC TẠI TRƯỜNG MẦM NON EANA

I Phần mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

Trong những năm gần đây nền giáo dục nước ta có nhiều chuyển biến, việc giáo dục đang được quan tâm ở hầu hết các cấp, các ngành trong toàn xã hội Và bậc học Mầm non cũng có những chuyển biến lớn về chương trình chăm sóc và giáo dục trẻ Đổi mới giáo dục Mầm non nhằm mục đích nâng cao chất lượng dạy và học đặc biệt là phát huy tính tích cực sáng tạo ở trẻ Để có thể phát triển hài hòa cả thể chất lẫn trí tuệ, đạt được các yếu tố năng động sáng tạo nhằm

giúp trẻ lớn lên trở thành những con người phát triển toàn diện

Với quan điểm ấy, bằng nhiều hình thức thông qua các môn học và các hoạt động, giáo dục Mầm non đã góp phần xây dựng và giáo dục con người mới

ở lứa tuổi còn thơ

Mà trong đó làm quen với Văn học là một môn học chiếm một vị trí vô cùng quan trọng Nó không chỉ giúp trẻ phát triển về mặt thẩm mĩ mà còn kích thích trí tưởng tượng sáng tạo của trẻ Trẻ được cảm nhận, đồng điệu với niềm vui, nỗi buồn của những nhân vật trong truyện, cảm nhận được vẻ đẹp thiên nhiên qua các tác phẩm thơ, ca dao, tục ngữ… Nó còn góp phần tích cực giúp trẻ hình thành và phát triển kỹ năng, lời nói trong các hoạt động đời sống, mở rộng hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh, giáo dục đạo đức thẩm mỹ thông qua các tác phẩm văn học Mặt khác thực hiện giảng dạy tốt bộ môn làm quen với văn học còn là điều kiện thuận lợi, tạo tiền đề cho trẻ học tốt môn văn học sau này khi học phổ thông Thế nhưng không phải lúc nào giáo viên cũng làm cho trẻ hứng thú với hoạt động này ở một số câu truyện dài không có kịch tính trẻ thường khó khăn trong việc nhớ nội dung câu truyện, hoặc nói chuyện riêng, không nghe hết câu truyện Đa số trẻ quê ở Thái Bình trẻ còn nói ngọng Cũng

có một số truyện giáo viên khó chuyển thể sang kịch bản sân khấu, các học liệu cho trẻ sử dụng trong hoạt động này còn ít dẫn đến kết quả giờ học chưa cao Từ

đó trong suy nghĩ của tôi luôn đặt ra những câu hỏi: “Tại sao trẻ chưa hứng thú với hoạt động làm quen văn học?”, “Làm thế nào để giúp trẻ học tốt môn làm quen văn học?”… Để trả lời cho những câu hỏi này, tôi đã chọn đề tài “ Một số

biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn làm quen văn học tại trường Mầm non

Ea Na” để nghiên cứu và áp dụng cho trẻ 5-6 tuổi học tốt hơn môn làm quen văn học

Đó cũng là lí do tôi chọn đề tài này nghiên cứu

2.Mục tiêu nhiệm vụ của đề tài:

Mục tiêu:Đề tài được thực hiện với mục tiêu đặt ra là: Áp dụng một số

biện pháp sư phạm giúp trẻ học tốt môn làm quen văn học

Nhiệm vụ của đề tài: Tìm hiểu về đặc điểm lĩnh hội của trẻ Mầm non

Trong thực tế tại sao chất lượng của hoạt động làm quen với văn học ở lứa tuổi 5-6 tuổi tại trường có chất lượng cao chưa? Vì sao chưa đạt hiệu quả cao để khắc phục những mặt còn tồn tại Khi tổ chức hoạt động này ở trường cần nắm vững hoạt động chủ đạo của trẻ là vui chơi Tổ chức cho trẻ làm quen với văn học thông qua một trò chơi thì giáo viên sẽ thoải mái, nhẹ nhàng mà trẻ vui thích hoạt động

Phải xây dựng kế hoạch giảng dạy và lựa chọn hình thức tổ chức hoạt động làm quen với văn học có hiệu quả, sát với thực tế để phù hợp với tình hình của trẻ trong lớp Tìm hiểu về đặc điểm cảm thụ những tác phẩm văn học của trẻ 5-6 tuổi để lựa chọn đề tài phù hợp giúp trẻ hứng thú khi tham gia.Trẻ được làm quen tác phẩm văn học vừa sức kích thích sự suy nghĩ, sáng tạo và trẻ sẽ hứng thú tham gia hoạt động

Nghiên cứu kĩ tác phẩm, đọc diễn cảm và sử dụng các phương tiện trong hoạt động làm quen văn học Trẻ bộc lộ được tình cảm của mình trước các nhân vật, rèn khả năng đọc, kể diễn cảm, luyện tập để phát âm đúng tất cả các từ trong tiếng Việt, kể cả các từ khó Phát triển khả năng ghi nhớ, tăng khả năng cảm thụ Hoạt động làm quen văn học sẽ rất hứng thú, gây sự quan sát chú ý của trẻ

Tạo môi trường văn học để tác phẩm văn học tiếp xúc với trẻ, vừa làm quen được tác phẩm mới, mà trẻ lại củng cố được tác phẩm đã được học

Phối hợp với phụ huynh chặt chẽ để rèn thêm kiến thức cho trẻ và quyên góp được đồ dùng nguyên liệu để giúp tiết học phong phú, sinh động và có hiệu quả

Tự học tập và tìm tài liệu cũng như học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp

để nâng cao trình độ chuyên môn Lựa chọn phương pháp giảng dạy, xây dựng

bài giảng áp dụng công nghệ thông tin hiện đại, thực hiện theo các chuyên đề mới mở để truyền đạt tốt nhất đến trẻ

Lồng ghép môn Làm quen văn học ở các môn học khác, trong các hoạt động và làm quen các tác phẩm văn học ở mọi lúc mọi nơi Trẻ được củng cố lại tác phẩm, ghi nhớ tác phẩm tốt hơn

3 Đối tượng nghiên cứu: Các biện pháp sư phạm giúp trẻ học tốt môn

Làm quen văn học

4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu:

Nghiên cứu trong khuôn khổ: Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn Làm quen văn học

Đối tượng khảo sát: Trẻ 5-6 tuổi trường Mầm non Ea Na

Thời gian nghiên cứu: Từ tháng đến tháng (năm học )

5 Phương pháp nghiên cứu:

Để áp dụng một số biện pháp sư phạm giúp trẻ học tốt môn làm quen văn học tôi đã sử dụng:

Nhóm phương pháp lý luận:

Dựa trên quan điểm “ Mẫu giáo tốt mở đầu cho nền giáo dục tốt” Dựa vào đường lối giáo dục của Đảng, Nhà nước Việc đổi mới giáo dục Mầm non, luôn luôn làm theo lời dạy của Bác Hồ “ Làm Mẫu giáo tức là thay mẹ dạy trẻ Muốn làm được thế thì phải yêu trẻ Các cháu nhỏ hay quấy, phải bền bỉ, chịu khó mới nuôi dạy được các cháu Dạy trẻ cũng như trồng cây non, trồng cây non được tốt thì sau này cây lên tốt, dạy trẻ tốt thì sau này các cháu làm người tốt Đối với trẻ phải dạy như thế nào cho các cháu biết đoàn kết, ham học, ham làm, sao cho các cháu vẫn giữ được tính chất trẻ con Phải làm sao cho các cháu có tính kỹ thuật nhưng vẫn vui vẻ, hoạt bát chứ không khúm lúm, đặt đâu ngồi đấy”

Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp điều tra, phương pháp khảo nghiệm, thực nghiệm

Một số phương pháp khác như: Phương pháp nghiên cứu tài liệu, phương pháp trải nghiệm thực tế

II Phần nội dung:

1 Cơ sở lý luận:

Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là làm quen với tác phẩm nghệ thuật Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là thực hiện nhiệm vụ trọng tâm của ngành học mầm non đó là lĩnh vực phát triển ngôn ngữ - giáo dục nghệ thuật Vậy thế nào là cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học? Từ những vẻ đẹp nhỏ nhặt hàng ngày qua cư xử mang tình người mà nảy sinh ra những hành động cao thượng, tính cách nhân ái Những tác phẩm văn học cho trẻ mầm non

có ảnh hưởng lớn đến việc giáo dục và phát triển ngôn ngữ cho trẻ Những hình tượng tươi sáng, những bức tranh giàu chất thơ của thiên nhiên được vẽ lên trong tác phẩm, nhạc điệu của những vần thơ, tính chuẩn xác biểu cảm của ngôn ngữ được các cháu yêu thích Cảm nhận được vẻ đẹp của ngôn ngữ từ đó trẻ ghi nhớ và hứng thú đọc và kể lại câu truyện, câu thơ từ đó vốn từ ngữ tăng lên, ngôn ngữ của trẻ trở lên phong phú, tích cực Tình yêu ngôn ngữ của trẻ cần được giáo dục ngay từ thời ấu thơ, trẻ sẽ mang tới trường phổ thông và mai sau các cháu sẽ thêm yêu văn học nước nhà Như ca dao có câu “ Uốn cây từ thủa còn non, dạy con từ thủa con còn bé thơ”

Tham gia vào hoạt động làm quen văn học, trẻ có điều kiện để phát triển cảm xúc, tư duy sáng tạo, khả năng diễn đạt lưu loát, rõ ràng Đặc biệt, trẻ biết

sử dụng từ đúng lúc, đúng chỗ, được làm quen với những từ ngữ nghệ thuật, từ

đó giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, óc quan sát và khả năng tư duy độc lập Trẻ cảm nhận được những vẻ đẹp của ngôn ngữ: Sự trầm bổng của nhịp điệu, sắc thái tình cảm của giọng nói, những khả năng gợi thanh, gợi hình ảnh, màu sắc, cảm xúc… trong các tác phẩm văn chương Để từ đó, trẻ cũng có khả năng sử dụng được những khả năng này của ngôn ngữ trong khi diễn đạt, giao tiếp

Làm quen với tác phẩm văn học giúp khơi gợi ở trẻ sự rung động, hứng thú

và có ấn tượng với hình tượng nghệ thuật, cái hay, cái đẹp của tác phẩm Trẻ được thể hiện sự sáng tạo khi đọc kể theo trí tưởng tượng của mình

Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học góp phần mở rộng, phát triển nhận thức, giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mĩ, phát triển ngôn ngữ và phát triển ở trẻ

sự húng thú với các hoạt động đọc thơ, kể truyện, đóng kịch…

Là giáo viên mầm non tiếp cận với chương trình giáo dục mầm non mới, bản thân tôi thấy cần phát huy khả năng sáng tạo trong cách truyền thụ kiến thức cho trẻ, nhất là môn Làm quen tác phẩm văn học, từ đó giúp trẻ cảm nhận tác phẩm đó một cách tích cực hơn, lồng ghép giáo dục trẻ thông qua nội dung tác phẩm văn học đó hiệu quả hơn

2.Thực trạng:

Chất lượng trẻ 5-6 tuổi làm quen văn học được thể hiện qua số liệu khảo sát đầu năm như sau:

Đối tượng

Học sinh

Một số giáo viên trẻ mới ra trường kinh nghiệm giảng dạy còn ít, việc cập nhập với công nghệ thông tin còn hạn chế

Trang thiết bị dạy học của nhà trường còn thiếu thốn: ví dụ như nhà trường chưa có máy chiếu hoặc ti vi màn hình lớn để kết nối với máy tính để áp dụng công nghệ thông tin vào trong tiết dạy

Đa số giáo viên nắm vững nội dung, phương pháp và chương trình dạy song việc vận dụng các phương pháp, thủ pháp vào trong các tiết học để các tiết học đạt hiệu quả còn chưa cao, nhiều giáo viên đã chú ý làm thế nào để nâng cao chất lượng của giờ học nhưng do một số yếu tố chủ quan và khách quan nên kết quả dạy tiết học còn ở nhiều mức độ khác nhau, có cô giáo có khả năng về vẽ tranh nhưng khả năng về ngôn ngữ và năng khiếu sư phạm lại còn hạn chế

Ví dụ: Cô Nguyễn Thị Hải Yến là một giáo viên trẻ năng nổ, sáng tạo Biết

tự mình thiết kế một giáo án điện tử và vẽ tranh Nhưng do cô là người Quảng Trị nên giọng đọc rất khó nghe, giọng đọc không truyền cảm nên trẻ không hứng thú Và do chưa sử dụng tốt sắc thái tình cảm của giọng nói, sự trầm bổng của nhịp điệu nên các tác phẩm văn chương chưa khai thác hết được vẻ đẹp của nó

Có cô biết làm đẹp các con giống, con rối, cây hoa nhưng lại không biết trình bày đưa vào sử dụng trong câu truyện, bài thơ sao cho hiệu quả, lôi cuốn, thu hút trẻ cảm thụ nội dung mình truyền thụ

Một số giáo viên trẻ mới ra trường chưa có kinh nghiệm trong giảng dạy thực tế, thực hiện tiết học máy móc, thiếu sự sáng tạo, không xác định rõ đâu là biện pháp chính nên đã không khai thác triệt để được phương pháp đó nên chưa làm nổi bật đặc trưng của tiết học Tiết học trở nên khô cứng chưa khai thác các biện pháp tích hợp, lồng ghép các nội dung khác vào tiết học để kích thích tư duy của trẻ

Thực tế trong giảng dạy tác phẩm văn học cho trẻ 5-6 tuổi trong trường hiện nay, còn nhiều vấn đề cần khắc phục như: Sự am hiểu tác phẩm văn học của giáo viên, lối dẫn dắt lôi cuốn trẻ, diễn cảm tác phẩm, minh họa nhân vật trong tác phẩm…Đòi hỏi giáo viên phải có trình độ chuyên môn cao, sáng tạo, năng động trong giảng dạy để trẻ đạt được kết quả tốt nhất khi làm quen với tác phẩm văn học

Trẻ phát triển không đều, một số trẻ nhút nhát, và một số trẻ thể hiện tác phẩm văn học qua hình thức học thuộc lòng chứ chưa biết ngắt nhịp, chưa biết thể hiện được ngôn ngữ biểu cảm, hình tượng trong khi thể hiện các tác phẩm văn học

2.1 Thuận lợi, khó khăn:

+ Thuận lợi:

Phụ huynh quan tâm tới con em, phối kết hợp với nhà trường trong quá trình chăm sóc, nuôi dạy trẻ

Trẻ cùng độ tuổi, biết nghe lời cô giáo

- Bản thân tôi là người rất thích môn văn học, luôn nhiệt tình, chịu khó tìm tòi, lắng nghe góp ý của Ban Giám Hiệu học hỏi chuyên môn và các đồng nghiệp trên thực tế cũng như lý thuyết

- Qua thực hiện chuyên đề, cùng nhiều năm trong nghề, tôi đã tích góp được nhiều kinh nghiệm, nắm chắc phương pháp bộ môn, yêu cầu đối với từng thể loại, từng độ tuổi

- Các cháu cùng độ tuổi đã có thói quen trong học tập và các hoạt động

- Có sự quan tâm của Ban Giám Hiệu, sự nhiệt tình giúp đỡ của chuyên môn, đồng nghiệp và phụ huynh học sinh

- Có đầy đủ cơ sở vật chất, tài liệu hướng dẫn và đồ dùng phục vụ môn học + Khó khăn:

- Giáo viên tổ chức các giờ hoạt động chung còn gò bó, chưa sáng tạo, chưa gây được hứng thú cho trẻ, chưa biết cách hướng dẫn trẻ kể chuyện hay, diễn cảm và sáng tạo, chưa biết vận dụng mô hình, rối tay, rối bóng, công nghệ thông tin khi cho trẻ làm quen văn học

Giáo viên chưa xác định được nhịp điệu bài thơ, chưa ngừng nghỉ đúng nhịp, chưa tạo sự nhấn nhá và trầm bổng để bài thơ có hồn Một số giáo viên chưa có sáng tạo trong việc chuyển thể từ truyện kể sang kịch bản sân khấu Lời thoại còn dài, khó hiểu làm cho kịch bản kém hấp dẫn, sử dụng đồ dùng dạy học chưa khoa học dẫn đến kết quả giờ học chưa cao

Công tác phối kết hợp của giáo viên với phụ huynh trong việc cho trẻ làm quen với văn học còn có nhiều hạn chế

Trẻ trong cùng độ tuổi nhưng khả năng tiếp thu, cảm thụ văn học của trẻ không đồng đều

- Vốn từ của trẻ còn nghèo, khả năng chú ý, ghi nhớ và khả năng diễn đạt của trẻ còn hạn chế

Trẻ chưa biết cách đọc thơ diễn cảm, kể truyện diễn cảm, khả năng nhập vai các nhân vật còn chậm, lóng ngóng, chưa tích cực sáng tạo, hóa thân thành các nhân vật theo nội dung truyện, hầu như trẻ chưa hứng thú với việc kể truyện sáng tạo

Trẻ nói ngọng theo miền nhiều hầu như trẻ không phát âm được âm “n” ví dụ: Quả “na” thì trẻ đọc thành quả “la” “Trời nắng” thì đọc thành “trời lắng”…

- Một số giáo viên trẻ mới ra trường còn hạn chế về âm giọng khi diễn đạt, thiếu linh hoạt, sáng tạo khi tổ chức giờ dạy

Các học liệu cho trẻ sử dụng trong hoạt động làm quen với văn học còn ít, chưa phong phú, đa dạng

Trẻ mới vào đầu năm học nên một số trẻ còn nhút nhát chưa phát huy hết năng lực của trẻ

2.2.Thành công, hạn chế:

+ Thành công:

Từ những gì tích lũy, học hỏi được, qua những kinh nghiệm thực tế vận dụng nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học qua 6 năm giảng dạy, cộng với việc nhìn nhận rõ thực trạng khách quan còn hạn chế, chỉ rõ ra các nguyên nhân chính dẫn đến thực trạng đó Nên một số biện pháp sư phạm giúp trẻ học tốt môn làm quen văn học mà tôi đưa ra sẽ có những biện pháp cụ thể để giải quyết từng nguyên nhân cụ thể để việc tổ chức hoạt động làm quen với văn học cho trẻ 5-6 tuổi thực hiện tốt hơn

Hơn thế nữa, qua các biện pháp sư phạm nhằm giúp trẻ học tốt môn làm quen với văn học này giáo viên linh hoạt, sáng tạo sẽ phát huy tích tích cực, chủ động của trẻ đi đúng với các tiêu chí mà nền giáo dục Mầm non đặt ra trong thời đại mới là: Lấy trẻ làm trọng tâm, trẻ được tiếp thu theo hướng tích cực ở mọi lúc mọi nơi, chú ý đến sự phát triển cá nhân, giáo dục gắn liền với thực tế cuộc sống…

Các biện pháp sư phạm giúp trẻ học tốt môn Làm quen với văn học này được xây dựng qua quá trình tìm hiểu sự cảm thụ văn học của lứa tuổi 5-6 tuổi trong trường, giáo viên sẽ dễ dàng lựa chọn các nội dung và hình thức phù hợp với trẻ của mình Vì kế hoạch giảng dạy theo chương trình Mầm non mới đưa ra

là giáo viên sẽ tự lên kế hoạch giảng day, tự chọn các đề tài phù hợp với đặc điểm của lớp mình sao cho sát với thực tế Cho nên những biện pháp sư phạm giúp trẻ học tốt môn làm quen văn học mà tôi đưa ra tôi tin rằng khi vận dụng vào tiết học sẽ tổ chức thành công các tác phẩm văn học trong chương trình giáo dục mầm non mới

+ Hạn chế: Một số giáo viên không có năng khiếu truyền thụ các tác phẩm văn học cho trẻ

Chưa biết áp dụng công nghệ thông tin

Chưa có sự đầu tư về đồ dùng, phương tiện, đồ dùng trực quan để trẻ cảm nhận tác phẩm văn học một cách dễ hiểu nhất, chưa có sự nghiên cứu, phân tích

kĩ các tác phẩm văn học Do đặc thù của trường là bán trú nên thời gian để làm

đồ dùng, đồ chơi cho trẻ còn hạn chế

Trang thiết bị của nhà trường chưa đầy đủ như: Không có máy chiếu, hệ thống loa đài…

Trẻ dù ở cùng một lứa tuổi nhưng sự phát triển của trẻ không đồng đều có trẻ rất nhanh nhẹn tháo vát, còn một số trẻ nhút nhát, nói ngọng, có biểu hiện chậm về ngôn ngữ

2.3 Mặt mạnh, mặt yếu:

+ Mặt mạnh: Đề tài đã tập trung khai thác, nêu bật lên những phương pháp, cách làm gần gũi với giáo viên đúng lớp Các phương pháp dễ hiểu dễ áp dụng trong thực tế

Trẻ mầm non rất thích được nghe kể chuyện, thơ, ca dao đồng dao, rất thích được tự hóa thân thành các nhân vật trong truyện Nên khi đưa ra các biện pháp

sư phạm nhằm giúp trẻ học tốt môn làm quen với văn học thì trẻ rất hứng thú Trẻ mạnh dạn tự tin thể hiện các tác phẩm văn học, đoàn kết, hăng hái thăm gia vào các hoạt động làm đồ dùng đồ chơi cùng cô và các bạn

Về phía phụ huynh cũng dành nhiều thời gian quan tâm hơn đến con em mình, Phối kết hợp với nhà trường trong quá trình giúp đỡ trẻ học tốt môn làm quen văn học

Ví dụ: Với những câu truyện dài, khó nhớ như truyện “ Sự tích Hồ Gươm” trong giờ đón trả trẻ chúng tôi đã mạnh dạn trao đổi với phụ huynh về

đề tài trẻ đang học, nêu ra những khó khăn của đề tài này đối với trẻ như đây là

sự tích nên tên các nhân vật trong truyện, tên các địa danh trẻ phải nhớ chính xác, mà câu truyện lại khá dài nên có thể photocopy nội dung câu chuyện nhờ phụ huynh cho trẻ làm quen thêm ở nhà qua lời kể, video…để trẻ nắm bắt được nội dung, nhớ được lời thoại của các nhân vật trong truyện

Ví dụ: Giáo viên trò chuyện với phụ huynh về việc làm đồ dùng cho câu truyện (cô nói rõ tên truyện) của ngày hôm sau, sau đó phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng trẻ hoặc cho từng trẻ nhận mang ủng hộ nguyên liệu vật liệu như: Tranh, lịch, sách báo cũ, bìa, hộp sữa, giấy…để làm đồ dùng, đồ chơi, thực hiện những công việc mà cô với trẻ đã chuẩn bị

+ Mặt yếu: Giáo viên chưa linh hoạt trong cách tổ chức và sử dụng các biện pháp giúp trẻ học tốt môn làm quen văn học

2.4 Các nguyên nhân, các yếu tố tác động:

- Cơ sở vật chất còn thiếu, một số giáo viên còn hạn chế về công nghệ thông tin, một số giáo viên ôm đồm quá nhiều đồ dùng vào trong tiết dạy nhưng chưa khai thác sử dụng triệt để làm mất thời gian chuẩn bị và chưa thật sự mang lại hiệu quả cao trong giờ học Chưa sáng tạo trong cách tổ chức tiết học (ví dụ: muốn trẻ tiếp cận với tác phẩm văn học một cách hiệu quả cần nắm rõ nguyên tắc “ học mà chơi, chơi mà học” thông qua các cuộc thi ví dụ như: Vườn cổ tích,

bé yêu thơ, kịch….)

Giáo viên không có giọng đọc , kể tốt

2.5 Phân tích đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đặt ra:

Thông qua các tác phẩm văn học là những câu truyện, bài thơ, có ý nghĩa

giáo dục sẽ giúp trẻ hiểu và ghi nhớ rất nhanh những việc tốt, việc gì không tốt, việc nên làm, việc không nên làm một cách dễ dàng Chính vì vậy việc giúp trẻ học tốt hoạt động làm quen văn học giữ một vai trò hết sức quan trọng trong quá trình giáo dục trẻ mà chúng ta cần hướng tới và thực hiện tốt

Cha mẹ và cô giáo đều mong muốn trẻ thông qua các tác phẩm văn học sẽ

có thói quen tốt và hành vi có đạo đức để hình thành nhân cách cho trẻ sau này Với vai trò quan trọng như vậy, thử hỏi nếu chúng ta không làm tốt hoạt động này thì có mang lại được kết quả như mong đợi không? Hay chúng ta lại đặt thêm một câu hỏi nữa tại sao hoạt động làm quen văn học có vai trò quan trọng như thế mà ngay trong tiết dạy của mình trẻ chưa hứng thú, còn nói chuyện riêng trong giờ học? Ta phải lựa chọn những đề tài và hình thức tổ chức như thế nào để lôi cuốn trẻ? Thay đổi hình thức tổ chức như thế nào cho trẻ không nhàm chán? Để trẻ học tốt môn Làm quen văn học thì trước hết ta phải giải quyết các vấn đề trên và thay đổi cách tổ chức giờ học, cách truyền đạt, cách đầu tư chuẩn

bị đồ dùng, nghiên cứu các tác phẩm… để trẻ húng thú hơn với hoạt động làm quen văn học Trước đây trẻ chưa chú ý thì cô dùng lời đọc diễn cảm, đồ dùng đẹp, phong phú gây hứng thú cho trẻ

Trẻ kể truyện, đọc thơ thường theo kiểu học thuộc lòng, giọng đọc, kể chưa diễn cảm thì trước hết cô xem lại mình đã truyền thụ lại cho trẻ giọng đọc tryền cảm chưa? Phải nghiên cứu tác phẩm kỹ xem cần ngắt nhịp chỗ nào? Chỗ nào nhấn mạnh, chỗ nào nhả chữ, chỗ nào trầm, bổng… Rồi sau đó sửa sai và rèn cho trẻ

3 Giải pháp, biện pháp:

Để khắc phục thực trạng nêu trên nhằm nâng cao chất lượng cho trẻ 5-6 tuổi học tốt hơn môn làm quen với văn học bản thân tôi đã đưa ra một số biện pháp giúp trẻ học tốt hơn môn làm quen với văn học đã được áp dụng có hiệu quả tại trường Và để thực hiện tốt nội dung nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với văn học chúng ta cần sử dụng đầy đủ, linh hoạt các biện pháp cơ bản sau:

- Biện pháp 1: Tìm hiểu đặc điểm lĩnh hội của trẻ Mầm non qua việc học

mà chơi

- Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch, lựa chọn hình thức tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với văn học

- Biện pháp 3: Đọc tác phẩm nghệ thuật và sử dụng phương tiện trực quan

- Biện pháp 4: Tạo môi trường văn học trong trường, lớp theo từng chủ đề

- Biện pháp 5: Phối kết hợp với cha mẹ giúp trẻ học tốt môn Làm quen văn học

- Biện pháp 6: Tự học, tự bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn của giáo viên giúp trẻ nâng cao chất lượng làm quen với tác phẩm văn học

- Biện pháp 7: Phối hợp, đan xen, tích hợp văn học với các môn học khác

và các hoạt động

3.1 Mục tiêu của giải pháp, biện pháp:

- Đối với biện pháp 1: Tìm hiểu đặc điểm lĩnh hội của trẻ Mầm non qua việc học mà chơi:

Đây là biện pháp lĩnh hội tác phẩm một cách tốt nhất vì đặc điểm học tập của trẻ ở lứa tuổi Mầm non là “ học mà chơi, chơi mà học” Khi lựa chọn biện pháp này trẻ như được chơi một trò chơi cho nên trẻ rất hứng thú, tiết học sẽ không khô khan, cứng nhắc nữa Vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ Mầm non nên khi sử dụng biện pháp này thành công trẻ tự sử dụng ngôn ngữ nói của mình, tái hiện lại tác phẩm văn học, giúp trẻ phát triển được vốn từ và khắc sâu tác phẩm văn học vào trong trí nhớ

- Đối với biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch, lựa chọn hình thức tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với văn học:

Đây là biện pháp giúp giáo viên dựa vào thực tế của nhà trường, của từng lớp mà giáo viên tự xây dựng kế hoạch giảng dạy của lớp mình sao cho thực tế, phù hợp với trình độ nhận thức của học sinh lớp mình Khi lựa chọn giải pháp này học sinh sẽ được tiếp cận với các tác phẩm phù hợp với khả năng nhận thức của mình.Trẻ sẽ không cảm thấy quá khó khăn trong việc lĩnh hội, từ đó tập trung chú ý hơn Nếu sử dụng biện pháp này thành công trẻ sẽ hứng thú giúp các trẻ có sự phát triển đồng đều

-Đối với biện pháp 3: Đọc tác phẩm nghệ thuật và sử dụng phương tiện trực quan:

Đây là biện pháp đặc thù của môn làm quen văn học, qua việc đọc diễn cảm khơi gợi nên những tâm trạng giúp trẻ cảm nhận được tính cách, hành động, tâm trạng của các nhân vật trong truyện Từ đó bộc lộ thái độ, tình cảm, của mình trước các nhân vật

-Hình tượng trực quan rất quan trọng với trẻ, với trẻ thơ lời nói cụ thể và có hình ảnh trực quan minh họa của giáo viên giúp trẻ cảm nhận tác phẩm một cách

dễ hiểu nhất Khi lựa chọn giải pháp này trẻ sẽ hứng thú, chú ý quan sát, lắng nghe cô đọc và sử dụng đồ dùng Nếu sử dụng biện pháp này thành công còn rèn cho trẻ có giọng đọc, kể lưu loát, biết luyến láy, đúng giọng điệu, ngữ điệu ngắt giọng, cường độ Giúp trẻ cảm thụ được tác phẩm văn học

- Đối với biện pháp 4: Tạo môi trường cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học trong trường, lớp theo từng chủ đề:

Đây là biện pháp quan trọng giúp giáo viên sưu tầm tranh ảnh, nội dung truyện, giúp trẻ có điều kiện tiếp cận với tác phẩm từ đó trẻ thích đọc truyện hơn Khi sử dụng giải pháp này trẻ được tiếp xúc với với các tác phẩm ở tường, góc truyện thơ và góc chủ đề, trẻ sẽ có điều kiện tiếp cận nhiều hơn làm khắc sâu hình tượng và ghi nhớ tác phẩm văn học