nhưng chung quy nó cũng đều dựa trên một nguyên lý cơ bản mà phần minh họa của Nikon trình bày sau đây : Kỹ thuật chống rung Chức năng chống rung là kỹ thuật được trang bị trên thiết b
Trang 1Kỹ thuật chống rung trên ống kính và cách
sử dụng hiệu quả
Kỹ thuật chống rung trên ống kính được các hãng tiếp thị bằng nhiều tên gọi
mỹ miều, ví dụ như Vibration Reduction của Nikon; Image Stability của
Canon; Vibration Compensation của Tamron, v.v nhưng chung quy nó cũng đều dựa trên một nguyên lý cơ bản mà phần minh họa của Nikon trình bày sau đây :
Kỹ thuật chống rung
Chức năng chống rung là kỹ thuật được trang bị trên thiết bị nhằm chống lại
sự rung lắc gây ra khi chụp ảnh, có thể do ta chụp tốc độ chậm hoặc khi ta chụp trong điều kiện di chuyển tạo ra rung động, ví dụ ngồi trên xe hay vừa
đi vừa chụp
Kỹ thuật chống rung trên ống kính của Nikon (VR) sử dụng 2 cảm biến
ngang và dọc truyền tín hiệu cho bộ vi xử lý điều khiển mô tơ kết nối với một
hệ thống thấu kính khi nó cảm thấy có hiện tượng rung lắc nhằm tạo ra phản lực so với chuyển động của ống kính
Kỹ thuật là vậy nhưng cơ bản cho các bạn khi sự dụng chức năng này (bật ON) sẽ cảm thấy và nghe tiếng sật sật sau khi chúng ta nhấp cò máy, tiếng động này bảo đảm là chức năng đang hoạt động và ống kính vẫn "chạy tốt"
ống kính
Đến nay kỹ thuật chống rung đã phát triển qua thế hệ thứ 2 mà các bạn hay nghe quen thuộc là VR II, kỹ thuật này cho khả năng hỗ trợ chống rung lên đến 4 khẩu (4 stops) so với thế hệ VR thứ nhất chỉ hỗ trợ 2 khẩu Canon hay Tamron hay Sigma cũng có kỹ thuật và hiệu quả tương tự
Các nút chức năng chúng ta có thể nhận thấy trên ống kính
Trang 2Một số quy tắc khi sử dụng chức năng chống rung
Quy tắc thứ 1: Không dùng chống rung
- Nghe buồn cười nhưng đúng như vậy, chúng ta đừng máy móc lúc nào cũng
để chức năng này ON như thể mặc định khi gắn ống kính vào thân máy Một nguyên tắc thành văn là chúng ta có thể cầm máy trên tay "hand holding"
và chụp vật thể ở tốc độ 1/tiêu cự ống kính với kết quả tốt Ví dụ ống kính 35mm thì ta có thể chụp ảnh tốt và không rung (về mặt lý thuyết) với tốc độ 1/35s Tất nhiên trong thực tế có những ống kính khủng có độ mở lớn rất năng và chúng ta phải điều chỉnh cho phù hợp, cũng như rèn luyện kỹ thuật cầm máy hợp lý với từng tiêu cự ống kính khác nhau
- Khi chụp ảnh với chân máy thì hãy tắt chế độ chống rung, đặt VR = OFF
- Khi cần chụp ảnh mà chúng ta quan tâm đến vùng mờ nhòe - bokeh (vùng ngoài tiêu điểm lấy nét), cần tạo ảnh có bokeh đẹp thì hãy tắt chống rung bởi vì chức năng chống rung khi hoạt động làm cụm thấu kính có mô tơ chống rung chuyển động, lúc này có khả năng các thấu kính sẽ không đồng trục và tạo ra hình ảnh của vùng nhòe rất kỳ cục mà chúng ta dễ thấy nhất
là bokeh hình tròn sẽ không còn tròn nữa
Ngoài ra một điểm lưu ý là nếu ta bật ở chế độ chống rung thì khung ảnh ta nhìn trên ống kính ngắm và ảnh chụp thực tế có thể khác nhau đôi chút Các bạn có thể quan sát khi mình ấn cò máy thì sau khi nghe tiếng "sực" hình ảnh trên khung ngắm thay đổi một chút và thực tế ảnh ghi nhận trên sensor
sẽ không như những gì mình thấy trên kính ngắm vì lúc đó chức năng chống rung đã cân bằng lại thấu kính ngay khi màn trập mở ra nhận ánh sáng
Quy tắc thứ 2: Chức năng chống rung nên được tắt khi tốc độ chụp trên 1/500s
Như đã trình bày ở trên, chúng ta có thể cầm máy chụp trên tay để chụp vật thể ở tốc độ 1/tiêu cự ống kính với kết quả tốt Như vậy về mặt lý thuyết với tốc độ 1/500s ta có thể "chơi nguyên cái" tele lens 500m, và cũng có nghĩa với ống kính tiêu cự nhỏ hơn là đã an toàn
Theo Thom Hogan thì có đến 90% các nhà nhiếp ảnh thể thao tắt chức năng chống rung khi họ chụp ảnh bóng đá trong sân vận động khi đặt tốc độ chụp
Trang 3trên 1/500s và ngày nay với máy ảnh hỗ trợ ISO cao thì điều này không phải quá khó
Như vậy trên 1/500s thì các bạn không cần bật chức năng chống rung
Quy tắc thứ 3: Nếu tay bạn rung - chọn Normal, nếu bạn bị tác động rung rinh - chọn Active
Sự khác nhau giữa mode Normal và Active là cụm thấu kính có mô tơ chống rung sẽ chuyển động ít hay nhiều tùy theo chế độ được thiết lập tùy theo chuyển động của người chụp Nói nôm na là nếu chúng ta đứng yên và cầm máy ảnh ngắm chụp thì nên chọn mode Normal do sự dịch chuyển của tay (rung) và nếu chúng ta ngồi trên 1 chiếc xe chuyển động và cầm máy chụp ảnh thì nên chọn mode Active do lúc đó tay của chúng ta rung rinh theo chiếc xe
Quy tắc thứ 4: Nếu bạn chụp đối tượng chuyển động, hãy chụp tốc độ nhanh
Điều rất cơ bản là nếu bạn muốn chụp đối tượng chuyển động thì hãy thiết lập cho máy chụp tốc độ nhanh thay vì sử dụng chức năng chống rung vì thực tế chức năng này chẳng giúp cho mình bắt đứng được đối tượng chuyển động Có thể chúng ta dễ bị hiểu lầm khi các hãng quảng cáo là chức năng chống rung cho phép mình chụp ở tốc độ chậm hơn 4 khẩu so với bình
thường Chúng ta hay máy móc suy ra là "nếu mình có thể cầm máy chụp tốc
độ chậm không rung trong điều kiện bình thường là 1/125s thì khi với chức năng chống rung thì mình vẫn chụp ảnh tốt với tốc độ 1/8s." Tuy nhiên với tốc độ này mà các bạn chụp vật chuyển động thì chức năng chống rung không bắt dính được đối tượng so với tốc độ 1/125s
Như vậy nếu bạn chụp đối tượng chuyển động, hãy chụp tốc độ nhanh
Quy tắc thứ 5: Hãy thử chức năng chống rung khi chụp lia máy
Đa phần chúng ta sẽ tắt chức năng chống rung khi chụp lia máy để có những hình ảnh chủ thể nét nhưng ảnh nền background mờ nhèo Kỹ thuật chụp lia máy luôn yêu cầu chúng ta để tốc độ chụp chậm hơn sự chuyển động của đối
Trang 4tượng chủ thể Tuy nhiên các bạn hãy thử bật chức năng chống rung khi chụp lia máy, có thể chúng ta sẽ có bức ảnh chụp đối tượng nét hơn Nên nhớ khi lia máy luôn giữ cho tay cầm máy dịch chuyển nhẹ nhàng và không
bị giật khựng thì chức năng chống rung sẽ hoạt động hoàn hảo theo chiều di chuyển của tay
Nói chung chúng ta hãy thử nghiệm chức năng này khi lia máy và cảm nhận
vì kết quả thực tế sẽ tùy thuộc phần nhiều vào người chụp
Quy tắc thứ 6: Lựa chọn sử dụng chức năng chống rung khi chụp trên chân máy
Về nguyên tắc khi chúng ta gắn máy ảnh lên chân máy thì nên tắt chức năng chống rung tuy nhiên có một số trường hợp do phải đặt chân máy lên bề mặt
có sự chuyển động, ví dụ trên tàu, xe hơi hay trên ray trượt, v.v để chụp ảnh thì lúc đó bạn vẫn nên bật chức năng chống rung trên ống kính