Nuôi tôm sú thâm canh kết hợp với AQUAMATS và cá rô phi trong hệ thống kín có hàm lượng muối thấp pdf

Nuôi tôm sú thâm canh kết hợp với AQUAMATS và cá rô phi trong hệ thống kín có hàm lượng muối thấp Nuôi tôm sú thâm canh kết hợp với AQUAMATS tm và cá rô phi trong hệ thống kín có hàm l

Nuôi tôm sú thâm canh kết hợp với AQUAMATS và cá rô phi trong hệ thống kín có hàm lượng muối thấp

Nuôi tôm sú thâm canh kết hợp với AQUAMATS tm và cá rô phi trong hệ

thống kín có hàm lượng muối thấp

Tôm sú (Penaeus monodon) là loài tôm có kích thước lớn nhất trong họ tôm he Chúng được phân bố rộng rãi ở vùng Ấn Độ – Thái Bình Dương, là loài tôm được đánh bắt chủ lực và có nhiều hứa hẹn trong nghề nuôi với những tính ưu việt như tốc độ tăng trưởng nhanh, rộng muối và có thể tăng trưởng tốt ở nồng độ muối 5 –

25 ppt, tỷ lệ sống thường từ 70 - 80% trong nuôi thâm canh (Liao, 1987), có sức đề kháng cao với điều kiện bất lợi của môi trường Hơn nữa chúng còn là loài ăn tạp nên có thể giảm tối đa chi phí thức ăn trong quá trình mở rộng nuôi Một trong những vấn đề đối mặt trong nuôi tôm sú hiện nay là bệnh tôm và duy trì được mật

độ phù du thích hợp trong mô hình nuôi khép kín Trong giai đoạn đầu tôm cần thức ăn có kích thước nhỏ như phù du, những giai đoạn sau việc phát triển quá mức của tảo trở thành trở ngại lớn Việc áp dụng lọc sinh học, giá thể vật lý nhân tạo để làm tăng diện tích bề mặt cho sinh vật bám phát triển và cho tôm giai đoạn đầu đã có nhiều nghiên cứu như nuôi ghép với loài cá ăn lọc như rô phi (Lin và ctv, 1999), nhuyễn thể (Buakham, 1992; Lin và ctv, 1993), rong biển và sử dụng giá thể nhân tạo từ polyethylene (Kaewchum, 1994) Trong thời gian gần đây

AquaMatsTM là mảnh thảm bằng polymer có khả năng nổi và bền được áp dụng nhằm góp phần giải quyết vấn đề nêu trên và tăng năng suất tôm nuôi (Meridian, 1999) Những loài ăn lọc như cá rô phi cũng được áp dụng trong việc duy trì mật

độ tảo trong ao và tái chế một cách hiệu quả chu kỳ dinh dưỡng trong ao (Stickney

và ctv, 1979) Những nét tiêu biểu này là điều mong mỏi trong quản lý ao nuôi tôm Những kỹ thuật nuôi tôm thâm canh kết hợp với AquaMatsTM và cá rô phi ở môi trường có nồng độ muối thấp trong hệ thống kín chưa được đánh giá, vì thế chúng tôi tiến hành bố trí thí nghiệm tại Viện Công Nghệ Châu Á, Bangkok, Thái Lan với mục tiêu so sánh tốc độ tăng trưởng và tỉ lệ sống của tôm nuôi kết hợp với AquaMatsTM và rô phi đồng thời so sánh chất lượng nước của hai mô hình này

1.2.1 Bể nuôi và AquaMats TM

AquaMatsTM được cung cấp bởi Công ty Cargill Chúng là tấm giá thể chứa số lượng lớn ma trận polymer nhằm cung cấp tối đa diện tích bề mặt cho sự phát triển của periphyton Mỗi tấm rộng 2 m, cao 1 m và có 49 - 51 sợi hợp thành (hình 1)

1.2.2 Tôm và cá thí nghiệm

Tôm sú postlarvae (PL) được mua từ Trung Tâm Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản ven biển Chachoengsao, được thuần hóa đến 5 ppt khi đạt tới PL15, được chọn theo một số chỉ tiêu bên ngoài và gây shock bằng formaline 150 ppm trong vòng

30 phút (Hao, 1999) để loại PL yếu và con khoẻ từ từ cho vào bể nuôi Cá rô phi giống toàn đực có chiều dài trung bình 3 cm, trọng lượng khoảng 0,63 - 0,69 g được mua từ trại sản xuất giống của Viện, được thuần hoá đến 5 ppt và được thả trực tiếp vào lồng lưới, không được cung cấp thêm bất kỳ loại thức ăn nào trong suốt quá trình nuôi

KẾT QUẢ

Chất lượng nước

1.2.3 Oxy hòa tan, nhiệt độ và pH

DO giao động 6,3 - 8,5 mg/l lúc 8 giờ và 6,8 - 9,8 mg/l lúc 15 giờ chúng thường thấp hơn lúc sáng và cao hơn lúc trưa và không rớt dưới 6,3 mg/l, điều này do không có ảnh hưởng của hiện tượng tảo tàn và bể được sục khí liên tục trong suốt thời gian thí nghiệm

1.2.4 Độ trong

Độ trong giao động 8 - 52 cm, giảm dần về cuối vụ Chúng cũng liên quan trực tiếp đến nồng độ của chlorophyll - a và không có sự khác biệt lớn giữa các nghiệm thức

từ tháng thứ hai trở đi, nhưng khác nhau ở tháng đầu thí nghiệm

1.2.5 Ammonia - nitrogen

Ammonia tăng dần theo tiến trình nuôi Chúng thấp nhất ở nghiệm thức 2, cao nhất

ở đối chứng

1.2.6 Nitrite - nitrogen

Nitrite tăng theo quá trình nuôi, chúng cao nhất ở đối chứng và giảm dần ở nghiệm thức 3 đến 2

1.2.7 Nitrate - nitrogen

Tương tự như NO2 - N, NO3 - N tăng dần về cuối vu

1.2.8 Phosphorus

PO4 - P tăng về cuối vụ, giao động 0,21 - 0,35; 0,21 - 0,29 và 0,22 - 0,37 mg/l ở đối chứng, nghiệm thức 2 và 3 theo thứ tự đó Chúng khác biệt có ý nghĩa giữa các nghiệm thức trong suốt thời gian thí nghiệm (p<0.05) AquaMatsTM có thể hấp thu một cách hiệu quả PO4 - P

1.2.9 Chlorophyll - a

Nồng độ chlorophyll - a tăng chậm trong 8 tuần đầu, tăng nhanh về cuối vụ

1.2.10 Tổng số chất lơ lửng (TSS)

TSS liên quan mật thiết với chlorophyll - a, chúng cũng tăng về cuối vụ

1.2.11 Nồng độ muối

Trong suốt thời gian nuôi nước không được thay, nồng độ muối từ 5 ppt được giảm dần khoảng 2 ppt lúc thu hoạch, chúng không có sự khác biệt lớn giữa tầng nước nhưng nồng độ muối của lớp đất sâu 1 cm tăng dần đến tuần thứ 12 và có dấu hiệu giảm nhẹ về cuối vụ khi nồng độ muối của nước giảm

Tảo bám trên AquaMats TM

1.2.12 Chlorophyll - a

Chlorophyll - a của tảo bám trên AquaMatsTM tăng từ tuần thứ 4 đến thứ 8, sau đó giảm nhanh về cuối vụ Khi TSS trong khối nước tăng nhanh và độ trong cũng giảm mạnh Mật độ tảo cũng tăng đến tuần thứ 8 và giảm dần về cuối vụ

1.2.13 Thành phần tảo bám trên AquaMats TM

Trong suốt thời gian nuôi, chúng tôi tìm thấy 13, 9, 21 và 6 loài thuộc ngành

Chlorophyta (Green algae), Cyanophyta (Blue algae), Bacilla-riophyta (Diatom), Euglenophyta (Euglena), trong đó ngành Bacilla-riophyta chiếm ưu thế với số loài cao nhất sau đó là Chlorophyta, Cyano-phyta và Euglenophyta Hơn nữa ngành Bacillariophyta và Cyanophyta tương đối ổn định về thành phần loài Giống loài chiếm ưu thế là Scene-desmus quadricauda, S bernardii, S acuminatus, Lyngbya limmetica, Oscillatoria anguina, Coscinodiscus nodu-lifer, C

steromphalus, Navicula an-glica, Nitzschia frustulum, N sigma Quần thể tảo bám không đa dạng lắm, đặïc biệt Euglenophyta chỉ xuất hiện ở tháng cuối cùng với 6 giống loài Về hướng cuối vụ khi chất lượng nước nghèo đi chúng đóng vai trò như

là sinh vật chỉ thị cho sự nghèo nàn này Bên cạnh tảo bám chúng tôi còn phát hiện chỉ có một giống loài nguyên sinh động vật (protozoa) có tên là Tinti-nopsis sp ở tuần thứ 14

1.2.14 Tổng số chất lơ lửng trong AquaMatsTM lúc thu hoạch

AquaMatsTM hấp thu hầu hết vật chất hữu cơ và vô cơ trong khối nước trong thời gian thí nghiệm Những vật chất này bám vào AquaMatsTM và giảm tính bền vững của chúng và chúng chìm xuống đáy bể sau thời gian dài sử dụng Những vật

chất này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hấp thu của AquaMatsTM Kết quả cho thấy chất lượng nước không có sự khác biệt có ý nghĩa lần lập lại ở nghiệm thức với AquaMatsTM trong thời gian thí nghiệm

Tốc độ tăng trưởng của tôm

Trọng lượng trung bình của tôm cao nhất ở nghiệm thức 2 (18,54 ( 2,23 g), tiếp theo đối chứng (15,93 ( 0,92) và sau cùng là nghiệm thức 3 (11,02 ( 0,70 g) Sản lượng tôm cũng cao nhất ở nghiệm thức 2

Tốc độ tăng trưởng của cá rô phi

Trong nghiệm thức 3, tổng trọng lượng cá rô phi ở mỗi lần lập lại trong 91 ngày nuôi giao động từ 502,85g đến 667,32g Tỷ lệ sống ghi nhận được là rất cao từ 93,33 đến 100%

Bảng 1: Bảng tổng hợp của nghiệm thức với cá rô phi trong 91 ngày nuôi

KẾT LUẬN

1 AquaMatsTM trong nuôi tôm sú thâm canh đóng kín cung cấp môi trường tốt cho tảo bám phát triển và có khả năng cạnh tranh với sự phát triển của tảo bên ngoài AquaMatsTM

2 Việc tích lũy những vật chất sống và không sống lên bề mặt của AquaMatsTM làm giảm tốc độ tăng trưởng của tảo bám theo thời gian nuôi Thành phần chính của tảo bám gồm có các loài tảo như Scenedesmus quadricauda, S bernardii, S acumi-natus, Lyngbya limmetica, Nitzschia frustulum, N sigma

3 Nồng độ muối trong đất tăng cao vào những tháng đầu của vụ nuôi Khi nồng độ muối của khối nước giảm muối trong đất sẽ được khuyếch tán vào nước làm cho nồng độ muối của đất bị giảm Đất có thể hấp thu hoặc bài xuất muối tùy theo sự biến động nồng độ muối trong nước

4 Tôm sú tăng trưởng tốt ở nồng độ muối 2 ppt Tốc độ tăng trưởng cao nhất ở nghiệm thức với AquaMatsTM Tỷ lệ sống cao nhất ở nghiệm thức với cá rô phi

5 Cá rô phi không những duy trì chất lượng nước trong ao nuôi tôm tốt mà còn đóng góp một phần thu nhập trong mô hình nuôi kết hợp

Nguồn: Ngô Văn Hải-VNCNTTS II