GẦN 4/5 THỜI GIAN ĐÃ ĐI QUA... NHÌN LẠI ĐỐI THOẠI pdf

Suy cho cùng, tất cả mọi hoạt động của Hội chúng ta, nhằm cái đích vận động sáng tác, tổ chức tốt triển lãm mỹ thuật khu vực và giải thưởng hàng năm của Hội.. “Tổ chức, tập hợp động viên

GẦN 4/5 THỜI GIAN ĐÃ ĐI QUA

NHÌN LẠI ĐỐI THOẠI

NGUYỄN TRUNG TÍN-sen-sơn dầu

Đúng hơn, đầy đủ hơn gần 4/5 thời gian nhiệm kỳ VI của Hội Mỹ thuật Việt Nam đã đi qua cụ thể hơn chỉ còn lại 14 tháng nữa đến Đại hội VII của chúng ta

Trong 2 ngày 11 và 12 tháng 9 năm 2008 Ban Chấp hành TW Hội khóa VI

đã họp thường kỳ lần thứ 9 nghe báo cáo công tác 9 tháng đầu năm 2008, phương hướng công tác 3 tháng cuối năm, nghe báo cáo của HĐNT TW Hội, BKT TW Hội Rất buồn, báo cáo của HĐNT TW lại nói vo, không có văn bản như BCH, BKT Báo cáo tổng kết của HĐNT về một mùa giải luôn

là một vấn đề cực kỳ nhậy cảm được đông đảo hội viên quan tâm muốn đối thoại với HĐNT Lời nói gió bay không biết dựa vào đâu để đối thoại? Đây

là một vấn đề “sống còn” của một tổ chức hội chính trị - xã hội - nghề

nghiệp, nhất là nghề nghiệp sáng tạo Sáng tác phải luôn đi đôi với công bố - thẩm định - tôn vinh Trách nhiệm trước hết thuộc về HĐNT TW Hội Tất nhiên BCH, BKT TW Hội không thể thoái thác được trách nhiệm trọng đại này, nếu không muốn nói là có trách nhiệm lớn Suy cho cùng, tất cả mọi hoạt động của Hội chúng ta, nhằm cái đích vận động sáng tác, tổ chức tốt triển lãm mỹ thuật khu vực và giải thưởng hàng năm của Hội Nhằm phát hiện, tôn vinh tài năng mỹ thuật mà chúng ta đã và đang làm từ năm 1957 - năm thành lập Hội đến nay Đó chính là nhiệm vụ xuyên suốt mọi mặt hoạt động của Hội ta

Từ cuộc họp BCH - HĐNT - BKT tháng 9 năm 2008, với tôi đây là một cuộc họp đầu tiên giữa 3 cơ quan cao nhất Khẳng định vị thế các thành viên

đã được xác định cụ thể trong điều lệ Hội 2004 - 2009 Có điều, có nên như trong thông báo chương trình họp, mời HĐNT, BKT cùng dự Hay nên xác

định cần có một cuộc họp liên tịch giữa BCH, HĐNT, BKT TW Hội hàng năm không? Tất nhiên BCH là cơ quan cao nhất giữa 2 kỳ Đại hội luôn đứng

ở tuyến đầu Thứ đến là HĐNT, rồi mới đến BKT đứng ở tuyến 2 và 3 Cuộc họp liên tịch sẽ giúp Chủ tịch, Ban Thường vụ, BCH nghe trực tiếp thông tin

đa chiều về hoạt động Hội Chắc sẽ giúp ích cho BCH có được những chủ trương, kế hoạch hàng năm thiết thực và hiệu quả cho hoạt động Hội Dù muốn hay không các thành viên cũng xác định được trách nhiệm của mình trước Hội và toàn thể hội viên

Các báo cáo của BCH, BKT chắc sẽ được đăng trên Tạp chí Mỹ thuật số tới Thông báo đến toàn thể hội viên những tổng kết, nhận định, đánh giá các mặt hoạt động của Hội năm 2008

Còn tôi, nhân dịp này muốn nhìn lại - đối thoại với BCH, HĐNT, BKT và toàn thể hội viên về 3 năm 10 tháng của nhiệm kỳ VI Tôi biết việc triển khai Đại hội VII lúc này chưa đặt ra Phải có chỉ thị của Ban Bí thư TW Đảng, nên Ban Thường vụ mới có dự kiến Tháng 3/2009 BCH họp chuẩn bị

về tổ chức Đại hội VII Song, thiết nghĩ ý kiến đóng góp của toàn thể hội viên để hoàn thiện tốt nhiệm kỳ Đại hội VI và chuẩn bị sửa đổi điều lệ Hội lần thứ VII là cần thiết có một sự thật không ít hội viên ở nhiều địa phương

đã trực tiếp, trao đổi với tôi về tương lai của Hội ta Nhiều ý kiến còn trăn trở về mô hình tổ chức Hội và phương hướng đầu tư? Đường lối của Đảng

và chính sách đầu tư của Nhà nước? Cá biệt có ý kiến đòi giải tán Hội?! Thậm chí còn công bố quan điểm của mình trên các phương tiện thông tin đại chúng Theo tôi, ưu việt của chế độ ta do Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý theo định hướng XHCN không có chuyện giải tán Hội? Có chăng cần thay đổi mô hình tổ chức để hoạt động hiệu quả hơn theo đường lối lãnh

đạo của Đảng, chính sách đầu tư của Nhà nước trước tình hình mới mà

thôi Đặc biệt, nhiều ý kiến về nhân sự trong Đại hội VII

Nhìn lại - đối thoại với BCH - HĐNT - BKT

*Ban chấp hành: Trong Điều lệ Hội 2004 - 2009 đã xác định rõ “Hội Mỹ thuật Việt Nam là một tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp của những người sáng tác ” “Tổ chức, tập hợp động viên các nhà mỹ thuật hoạt động sáng tác ”

Hoạt động trọng tâm của Hội nhằm đẩy mạnh hoạt động sáng tác thông qua các cuộc vận động: Đi thực tế, tài trợ sáng tác, triển lãm mỹ thuật và công bố tác phẩm Có điều ngày càng tìm được những hình thức, phương thức vận động khả thi hơn, thiết thực hơn như:

- Tổ chức các đoàn hội viên đi thực tế sáng tác trước đây thường do Ban Thường vụ Nay còn trao cho các chi hội, các câu lạc bộ đứng ra tổ chức theo đề tài, thể loại, chất liệu, giới tính, lứa tuổi chuyên sâu, hiệu quả hơn

- Tài trợ sáng tác không chỉ có một hình thức tài trợ trực tiếp cho tác giả, tác phẩm, mà còn tài trợ trực tiếp thông qua các trại sáng tác theo thể loại, đề tài, chất liệu, giới tính, lứa tuổi còn một hình thức phổ biến tài trợ trực tiếp thông qua các tác phẩm triển lãm mỹ thuật khu vực và giải thưởng hàng năm của Hội Đặc biệt trong năm 2008 những tác giả có tác phẩm được giải

thưởng khu vực và của Hội cùng với giải thưởng là tiền tài trợ không phải qua HĐNT xét tài trợ như các hội viên khác Còn một hình thức mới tài trợ công bố tác phẩm cho các xuất bản phẩm của hội viên, tài trợ cho triển lãm

cá nhân của các hội viên cao tuổi Nhìn chung đây là một vấn đề nhậy cảm

đã tìm được nhiều hình thức tài trợ công khai, thiết thực, hiệu quả

- Tổ chức Trại sáng tác không còn chung chung ít hiệu quả, mà tổ chức trại sáng tác theo thể loại, chất liệu, đề tài, giới tính, lứa tuổi Các trại viên hiểu nhau hơn dễ trao đổi nghề nghiệp, nâng cao chất lượng tác phẩm Còn một hình thức trại sáng tác mở rộng, Hội bảo trợ cho các Hội VHNT các địa phương tổ chức trại tại trung tâm Mỹ thuật đương đại cho các hội viên Hội

Mỹ thuật Việt Nam, hội viên VHNT địa phương Anh chị em ở các địa phương về dự trại được sống trong môi trường nghệ thuật Thủ đô đến với các xưởng vẽ của các họa sĩ quen biết, các gallery và trực tiếp với các tác giả, tác phẩm mở rộng tầm nhìn “biết người - biết ta” bổ ích cho sáng tạo của mình nhằm nâng cao chất lượng nghệ thuật triển lãm mỹ thuật khu vực

và phát triển được những tác giả mới, hội viên mới

Có điều, đối với các trại sáng tác nói chung Đặc biệt đối với các trại sáng tác mở cho các địa phương nên dành vài buổi, có thể là báo cáo, thông báo, trao đổi thông tin với các trại viên về các trào lưu, hình thức, phong cách nghệ thuật đã và đang diễn ra trong và ngoài nước Tôi đã được một số Hội VHNT các địa phương Quảng Ngãi, Quảng Bình, Tuyên Quang, Phú Thọ mời nói chuyện, thông báo, thông tin với các trại viên dự trại về tình hình sáng tác mỹ thuật trong và ngoài nước Nhận thấy được đông đảo anh chị em nhiệt tình hưởng ứng, thiết thực cho sáng tác của mình Tại sao các trại sáng tác của chúng ta không dành thời gian tối thiểu cho việc cung cấp thông tin trao đổi nghề nghiệp? Trại sáng tác do BCH tổ chức, HĐNT chăm lo, theo dõi về sáng tác, đúng rồi, nhưng chưa đủ? Có lẽ nên mời một số người nắm được tình hình sáng tác trong và ngoài nước cung cấp, trao đổi thông tin với các trại viên Chắc sáng tác sẽ thuận lợi và tốt hơn Nghệ thuật luôn đòi hỏi

tự vượt chính mình Không thể không cập nhật thông tin văn hóa tạo hình, quá trình sáng tạo của mỗi người có tự vượt được chính mình hay không? luôn song hành hai quá trình: tự trang bị kiến thức, tự rèn luyện kỹ năng, chúng luôn tác động và chuyên hòa lẫn nhau làm nên bản lĩnh nghệ thuật Đến với trại đâu chỉ lo vẽ, tất nhiên vẽ là thể hiện mình Song không thể không chăm lo trang bị kiến thức, cập nhật thông tin Không thể không cung cấp thông tin và trao đổi nghệ thuật trong các trại sáng tác

- Hạt nhân cơ bản, trung tâm của hoạt động Hội của chúng ta chính là cuộc vận động sáng tác - triển lãm mỹ thuật khu vực và giải thưởng hàng năm của Hội Tất cả mọi hoạt động của Hội phải xoay quanh trục chính này nhằm không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả của cuộc vận động sáng tác có qui mô toàn quốc

Cái khó của cuộc vận động này, phải đồng thời vận động cho được hai đối tác:

- Các nhà lãnh đạo cao nhất: Tỉnh ủy, ủy ban, Sở văn hóa, Hội văn học nghệ thuật ở các tỉnh thành nhận lời đăng cai triển lãm mỹ thuật ở 8 khu vực hàng năm Hiệu quả vận động đối tác này không thể không nói tới vai trò cá nhân quen biết và với tư cách là Chủ tịch một Hội VHNT T.W Nên đã vận động được nhiều tỉnh thành đăng cai triển lãm mỹ thuật khu vực Đặc biệt là các địa phương ở vùng sâu, vùng xa như: Hà Giang, Lạng Sơn , Lào Cai, Yên Bái, Sơn La , Cà Mau, Đồng Tháp có nhiều khó khăn về kinh phí, về mặt bằng trưng bầy mấy trăm tác phẩm, cũng như lực lượng hội viên mỏng khó trăm bề mà vẫn có nhiều tỉnh đang cai triển lãm tới 2,3 lần Không nhận được nhiệt tình hưởng ứng của các nhà lãnh đạo cao nhất của nhiều địa

phương chắc cuộc vận động sáng tác có qui mô toàn quốc khó thành công

- Các tác giả mỹ thuật là hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam và hội viên các hội VHNT của 64 tỉnh thành ngày một nhiệt tình hưởng ứng Với các tác giả

ở các địa phương xa các trung tâm mỹ thuật, không ít anh chị em phải chắt chiu để có tác phẩm tham dự triển lãm “Sinh ư nghệ, tử ư nghệ” mà Thật đáng trân trọng

Sau hơn 10 năm triển lãm mỹ thuật khu vực và giải thưởng hàng năm của Hội Chúng ta đã phát hiện và tôn vinh được 1 thế hệ tác giả Mới đầu tác giả quen biết của một địa phương Rồi trở thành tác giả quen biết của mỹ thuật khu vực Không ít tác giả nhận được giải thưởng của Hội được giới mỹ thuật cả nước biết đến Hầu như địa phương nào cũng nổi lên đôi ba tác giả Thử hỏi không có cuộc vận động sáng tác mang tính toàn quốc của Hội mà

cá biệt một vài hội viên lên tiếng “nặng tính phong trào” Có một sự thật chúng ta đã phát hiện và tôn vinh một thế hệ tác giả từ cuộc vận động này Không ít anh chị em đã nhận được giải thưởng TLMTTQ 5 năm 1 lần Suy cho cùng cuộc vận động nào chả mang tính phong trào Đi từ không chuyên đến chuyên nghiệp thành danh Chính 1 vài vị xổ toẹt cuộc vận động sáng tác này đều xuất thân từ phong trào vận động sáng tác của Hội Tôi xin lưu ý mấy vị điều này

Triển lãm mỹ thuật khu vực được coi là một ngày hội lớn đối với các địa phương đăng cai Công chúng yêu mỹ thuật ở các vùng sâu, vùng xa được trực tiếp tiếp xúc với tác phẩm, tác giả Dù muốn hay không cũng nâng cao dân trí về văn hóa tạo hình Còn đối với các tác giả là một dịp giao lưu, trao đổi nghệ thuật Tự tìm mình, tự tìm đường cho con đường nghệ thuật của

mình

Hoạt động nổi bật, hiệu quả của Hội trong một nhiệm kỳ qua Biết tập trung công sức, trí tuệ, tiền của cho cuộc vận động sáng tác - triển lãm có qui mô toàn quốc của mình nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của các nhà lãnh đạo, các tác giả, cũng như công chúng yêu mỹ thuật ở các địa phương trên khắp mọi miền đất nước Không nên, không được phép phủ nhận Có điều, chúng ta phải đổi mới tổ chức và phương thức chấm giải nhiều hơn nữa

* BKT T.W Hội

Điều 22 Điều lệ Hội 2004-2009 đã xác định rõ “ có trách nhiệm kiểm tra, giám sát các tổ chức Hội và hội viên thực hiện điều lệ, qui chế, nghị quyết của Hội và các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước”

Chủ tịch và Ban Thường vụ nhiệm kỳ VI đã từng bước nâng tầm công tác kiểm tra Hàng năm toàn thể BKT đều có một cuộc họp tổng kết báo cáo BCH Không còn cảnh đầu nhiệm kỳ hay cuối nhiệm kỳ họp 1 lần như trước đây Nhân chuyện tốn kém bay ra bay vào của các thành viên BKT để có một cuộc họp Tôi đề nghị tiến thêm một bước nữa Cuộc họp liên kết giữa BCH, HĐNT, BKT T.W Hội với 3 kênh thông tin đó; BCH được nghe trực tiếp thông tin đa chiều sẽ có được những chủ trương, nghị quyết khả thi đẩy mạnh công tác Hội

Lần đầu tiên các thành viên BKT nhận được tiền trợ cấp trách nhiệm Số tiền rất nhỏ, chẳng đáng là bao Song các thành viên BKT dù muốn hay không cũng thấy được trách nhiệm hơn trước Hội và hội viên

Song, công tác kiểm tra chưa đạt được như điều lệ Hội Có nguyên nhân chủ

quan và khách quan: Chủ tịch, Ban Thường vụ chưa thường xuyên tạo điều kiện cho các thành viên BKT tham dự đầy đủ mọi mặt hoạt động của Hội Nhất là việc đầu tư, mở trại sáng tác Những công việc tác động đến quyền lợi thiết thực của hội viên Công tác kiểm tra nên theo phương châm “Phòng bệnh hơn chữa bệnh” không được thường xuyên, trực tiếp có mặt trong các hoạt động Hội thì không thể hoàn thành trách nhiệm

Trưởng Ban Kiểm tra do bận nhiều công việc Chưa thực sự quán xuyến các hoạt động của Hội cần công tác kiểm tra Chưa theo dõi đầy đủ các hoạt động của các thành viên BKT Ví như, HĐNT chấm giải chuyên ngành phê bình hai năm liên tiếp không có thành viên BKT theo dõi Đành rằng trong HĐNT phê bình thường có 2 thành viên BKT, quyết không phải là tư cách BKT trong HĐNT chấm giải Không ít lần HĐNT xét đầu tư, tổ chức trại sáng tác không có thành viên BKT

Cần xác định công tác kiểm tra thuộc về toàn thể hội viên mới đúng tầm và hiệu quả Ban Thường vụ, nhất là BKT phải vận động cho được đông đảo hội viên thường xuyên kiểm tra công tác Hội BKT chỉ là “cầu nối” giữa hội viên với BCH, HĐNT tập hợp đề xuất, kiến nghị cùng nhau làm tròn trách nhiệm của Đại hội, hội viên trao cho

*HĐNT khóa VI

HĐNT có trách nhiệm phát hiện tôn vinh, định hướng nghệ thuật, một vấn

đề nhậy cảm luôn được đông đảo hội viên quan tâm, theo dõi, “soi”, một áp lực lớn Có điều nghệ thuật luôn như một quan niệm Các quan niệm khác nhau dẫn đến thẩm định khác nhau Mỗi khi chấm giải HĐNT cần công bố quan điểm, chính kiến về các tác phẩm được giải Đối thoại trực tiếp với hội

viên và công chúng yêu mỹ thuật trên các phương tiện thông tin đại chúng Điều mà HĐNT chưa làm và chưa làm tốt Mới chỉ là những thông báo bằng miệng trước hội viên sau mỗi lần chấm giải khu vực ấy thế mà, trong một triển lãm mỹ thuật khu vực đồng bằng sông Hồng tổ chức tại tỉnh Bắc Ninh, một số hội viên đã không đồng tình với HĐNT về các tác phẩm được giải

Âu cũng là chuyện thường tình để HĐNT và hội viên hiểu nhau hơn Biết

mà tự điều chỉnh Trong sáng tạo, thẩm định nghệ thuật chẳng ai ép được ai

cả Có điều HĐNT phải công khai quan điểm, chính kiến và phải thường xuyên điều chỉnh mình

HĐNT khóa VI quyết tâm đổi mới nghệ thuật bằng cách trao giải thưởng cao nhất của Hội năm 2005 cho tác phẩm sắp đặt Tưởng niệm Có điều khi tác phẩm đó được giải thưởng khu vực, tôi đã nhận được 2 cú điện thoại chất vấn của hội viên phía Nam Tôi đã thông báo cho Ban Thường vụ và HĐNT

ấy thế mà vẫn vào giải của Hội?! Điều “thánh thật” của HĐNT chấm giải thưởng của Hội năm 2005 Chấm tác phẩm sắp đặt to đùng bằng một tấm ảnh nhỏ 20x30cm có vi phạm qui chế chấm giải không? Vài vị còn lớn tiếng trên các phương tiện thông tin đại chúng thế giới người ta cũng chấm qua ảnh? Có điều, ảnh phim slide muốn xem phải chiếu lên màn ảnh to đùng có khi bằng cả một mảng tường ấy thế mà 14 thành viên HĐNT chỉ có 3 vị được xem trực tiếp quả HĐNT thánh thật Qui chế chấm giải có vấn đề mà các vị cứ khẳng định mình làm đúng

Sau vụ 2005, HĐNT kiến nghị với BCH một cơ chế chấm giải mới Trao toàn quyền cho 9 thành viên HĐNT T.W và đã được BCH ra quyết định Có điều chẳng tốt hơn nếu không nói còn nhiều bất cập

Trước hết, không ít thành viên HĐNT TW, và HĐNT chấm giải khu vực lâu