đề tài “Thực trạng và một số giải pháp phát triển du lịch hội nghị tại Thành phố Hồ Chí Minh” với mục đích tìm ra hướng phát triển du lịch hội nghị tại Thành phố Hồ Chí Minh. Đồng thời dựa trên kết quả thu thập được có thể đưa ra một số giải pháp và kiến nghị nhằm góp phần nâng cao hơn nữa trong việc khai thác nguồn lợi từ MICE.
GIỚI THIỆU
DU LỊCH HỘI NGHỊ- MỤC ĐÍCH VÀ PHƯƠNG HƯỚNG NGHIÊN CỨU
Với những lợi thế về vị trí địa lý, tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn, con người Việt Nam thân thiện và mến khách, từ năm 1995 đến nay, du lịch Việt Nam luôn tăng trưởng mạnh mẽ Khách du lịch quốc tế đến Việt Nam tăng trung bình 11%/năm, khách du lịch nội địa tăng trung bình 10%/năm 1 Hợptác quốc tế và thị trường du lịch ngày càng mở rộng, Việt Nam đã ký các hiệp định hợp tác song phương và nhiều cam kết với các tổ chức quốc tế về phát triển du lịch Cơ sở vật chất cũng ngày càng phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng, đáp ứng nhu cầu đón khách đến thăm Việt Nam Hơn nữa, theo Tổ chức Du lịch thế giới, trong tương lai, khi hạ tầng phát triển, Việt nam sẽ ngày càng nâng cao chất lượng và khả năng cạnh tranh du lịch, đặc biệt là du lịch MICE
Thành phố Hồ Chí Minh cũng không là ngoại lệ Với sự phát triển không ngừng về kinh tế và nhân lực, đồng thời nhận thức tầm quan trọng của ngành du lịch, Thành phố Hồ Chí Minh đang phấn đấu trở thành một điểm đến lý tưởng đối với khách du lịch Hiểu rõ những thuận lợi từ tự nhiên và những thế mạnh của địa phương, Thành phố xác định hướng phát triển mũi nhọn của ngành du lịch từ nay đến 2015 chính là du lịch MICE Tuy nhiên, do thực tế khách quan và bước đầu phát triển, thực tế, Thành phố Hồ Chí Minh đã và đang khai thác phần lớn là du lịch hội họp, hội thảo và hội nghị nên trong phạm vi bài viết này cũng chỉ tập trung nghiên cứu mảng du lịch này và xin được gọi tắt là du lịch hội nghị
Thực tế đến nay, tại Thành phố, du lịch hội nghị vẫn còn khá mới mẻ, chưa được khai thác đúng tầm Chính vì vậy người nghiên cứu chọn đề tài “Thực trạng và một số giải pháp phát triển du lịch hội nghị tại Thành phố Hồ Chí Minh” với mục đích tìm ra hướng phát triển du lịch hội nghị tại Thành phố Hồ Chí Minh từ đây đến
2015 Đồng thời dựa trên kết quả thu thập được có thể đưa ra một số giải pháp và kiến nghị nhằm góp phần nâng cao hơn nữa trong việc khai thác nguồn lợi từ MICE
Trong quá trình nghiên cứu các vấn đề lý thuyết, thực trang của du lịch hội nghị; hoặc tiến hành lập, thực hiện các dự án quảng bá xúc tiến phát triển mảng du lịch này cần xem xét sự phát triển các ngành có liên quan trong sự vận động phát triển của
1 Tổng cục Du lịch Việt Nam ngành du lịch cũng như các vấn đề kinh tế xã hội theo những quy luật khách quan và trong mối quan hệ biện chứng qua lại chặt chẽ
Công tác nghiên cứu thực trạng không chỉ đề ra những giải pháp xúc tiến hiệu quả và chi tiết kế họach thực hiện giải pháp, mà còn giúp cho việc nhận thức rõ được những thiếu sót hạn chế của những công tác xúc tiến đang thực hiện để từ đó có những giải pháp, kế hoạch điều chỉnh, bổ sung kịp thời
1.3 Các phương pháp nghiên cứu:
Bao gồm những phương pháp sau:
Các tài liệu được sưu tầm gồm các tài liệu có liên quan đến du lịch MICE thế giới, du lịch MICE Việt Nam và du lịch hội nghị tại Thành phố Hồ Chí Minh Các tài liệu này sẽ được làm cơ sở khoa học cho việc nghiên cứu thực trang và giải pháp phát triển hội nghị tại Thành phố Hồ Chí Minh Đây cũng là phương pháp quan trọng và cần thiết để thành lập ngân hàng số liệu làm cơ sở cho các phương hướng khác
1.3.2 Thống kê, phân tích, so sánh tổng hợp:
Phương pháp này nhằm định hướng, thống kê các số liệu từ các nước, các ngành có liên quan, phân tích tương quan để phát hiện ra các yếu tố để phát triển du lịch hội nghị và sự tác động qua lại giữa chúng Kết quả của phương pháp này là cơ sở khoa học cho việc xây dựng, thực hiện các mục tiêu dự báo, các chương trình phát triển, các định hướng, các chiến lược, các giải pháp phát triển cho du lịch hội nghị tại Thành phố mang tính khoa học, thực tiễn và đạt kết quả cao
1.3.3 Phiếu điều tra, khảo sát:
Trong đề tài này, phiếu điều tra khảo sát nhằm điều tra khách du lịch (80% đối tượng trả lời là khách MICE đến Thành phố Hồ Chí Minh và 20% là các nhà tổ chức MICE tại Thành phố) về sở thích du lịch, mức chi tiêu của du khách, chất lượng dịch vụ, chất lượng nguồn nhân lực… Bảng câu hỏi được thiết kế chủ yếu là các câu hỏi đóng, không quá khó, được sắp xếp từ dễ đến khó, nội dung câu hỏi đảm bảo người được hỏi trả lời trung thực nhất Thời gian tiến hành điều tra qua bảng hỏi trực tiếp mỗi người được hỏi không quá 5 phút
1.3.4 Ý kiến chuyên gia: Để tìm ra giải pháp phát triển du lịch hội nghị cho Thành phố Hồ Chí Minh là một lĩnh vực không hề đơn giản, có liên quan đến nhiều ngành kinh tế- xã hội Vì vậy, trong quá trình lập và thực hiện các kế hoạch xúc tiến quảng bá đều cần trưng cầu ý kiến các chuyên gia có uy tín thuộc các ngành liên quan, nhất là các chuyên gia có kinh nghiệm về tổ chức du lịch hội nghị hay du lịch MICE.
KHÁI QUÁT CHUNG
Ngành du lịch trên thế giới xuất hiện cùng với sự phát triển của ngành thủ công nghiệp, ngành thương mại và những sinh hoạt tôn giáo trên thế giới Nhưng du lịch chỉ bắt đầu được định hướng và có quy hoạch vào cuối thế kỷ XIX 2 Cho đến nay, ngành du lịch đã thực sự được định nghĩa rõ rệt với phân loại thành các loại hình du lịch với mục đích phục vụ các khách du lịch hay chính xác hơn là các thị trường khác nhau như: du lịch nghỉ dưỡng, du lịch thể thao, du lịch sinh thái,…, và loại hình mà bài nghiên cứu này muốn bàn đến là một trong những lọai hình MICE-du lịch hội nghị, hội thảo
MICE- Viết tắt của Meetings (Hội họp), Incentives (Khen thưởng), Conventions (Hội nghị, hội thảo) và Exhibitions (Triển lãm), đây là lọai hình du lịch tổng hợp nên đoàn khách MICE thường rất đông (lên đến vài trăm khách) và đặc biệt mức chi tiêu cao hơn các tour bình thường (theo tính toán của các công ty du lịch, loại hình du lịch này có giá trị cao gấp 3-6 lần so với du lịch thông thường)
MICE hiện là loại hình du lịch mang lại nguồn thu rất lớn cho ngành du lịch ở nhiều nước trên thế giới Hội họp (meeting) cho dù ở lĩnh vực Kinh tế, Thể thao ,Văn hóa, Chính trị…đều có thể đem đến giá trị du lịch cho một vùng Ví dụ: Olympic, Festival, Seagames…là những sự kiện hội họp, mang lại nhiều cơ hội kinh doanh cho ngành du lịch, và tất nhiên cho nhiều ngành khác Các sự kiện này thu hút nhiều khách trong nước và quốc tế đến tham gia và cổ vũ Khen thưởng (incentive) cũng có tính chất như meeting, nhưng những cuộc hội họp này thường do một công ty hay một tập thể nào đó tổ chức để khen thưởng nhân viên Còn để khen thưởng khách hàng hay đại lý thì các công ty sẽ tổ chức các hội nghị, hội thảo (convention hay conference) Bên cạnh đó, hội nghị, hội thảo còn là những diễn đàn quốc tế, mà những đại biểu tham dự chính là đối tượng khách của ngành du lịch Trong khi đó, triển lãm (Exhibition) thì liên quan nhiều đến các hội chợ hay triển lãm quốc tế, mà thành phần là những nhóm doanh nghiệp hoặc từng doanh nghiệp riêng lẻ và thu hút rất nhiều báo đài cũng như các phương tiện truyền thông khác, lại cũng chính là khách hàng tiềm năng của các công ty du lịch
Như vậy, so với khách đi lẻ, khách đi nhóm, thì khách du lịch MICE được xem là khách hạng sang cao cấp, chủ yếu là công chức, quan chức, thương nhân, nghệ
2 Viet Nam tourism Online www.vietnam-tourism.net sĩ sẵn sàng chi để thưởng thức những dịch vụ cao cấp, tiện ích tốt nhất và các sản phẩm đắt tiền khác Chi tiêu của họ không chỉ dừng lại trong các hội nghị mà còn bên ngoài hội nghị Ban tổ chức các hội nghị quốc tế bao giờ cũng đặt phòng cho khách ở các khách sạn 4-5 sao, dịch vụ cao, tour sau hội nghị phải thiết kế chuyên biệt theo yêu cầu… Ông Võ Anh Tài, Giám đốc Công ty dịch vụ lữ hành Saigontourist, một trong những trung tâm phục vụ du lịch MICE trong và ngoài nước, cho rằng du lịch MICE không chỉ đòi hỏi người tổ chức phải thể hiện được đặc trưng và mục đích của sự kiện mà phải chuyển tải được cái hồn của điểm đến với du khách Chương trình cũng không thể thiếu được vai trò của các khách sạn lớn đạt tiêu chuẩn quốc tế Các khách sạn cao cấp như Sheraton, New World, Caravelle, Rex thường được Saigontourist lựa chọn làm đối tác, bởi ngoài khả năng đáp ứng nhu cầu hội họp, các khách sạn này còn có khả năng tổ chức các chương trình giải trí, tham quan cho khách…
Thống kê từ tổ chức du lịch thế giới cho thấy: giá trị thu được từ thị trường du lịch MICE trên toàn thế giới hằng năm khoảng 300 tỷ USD và nó có mối quan hệ với các lĩnh vực kinh tế khác tạo ra trị giá gần 5 490 tỷ USD, chiếm hơn 10% GDP trên thế giới 3 Có rất nhiều quốc gia đã hiểu được và nắm bắt các cơ hội từ MICE như Mỹ, Pháp, Đức, Tây Ban Nha, Áo…hoặc riêng Châu Á có Hồng Kông, Thái Lan, Trung Quốc…Trung tâm hội nghị Hồng Kông hàng năm thu hút trên 4,5 triệu lượt khách tham dự các sự kiện MICE Thái Lan hiện là điểm đến lớn của Thế giới đối với khách MICE, ước tính hàng năm lượng khách MICE chiếm khoảng 15% tổng lượng khách quốc tế đến du lịch Thái Lan 4 Tại Việt Nam, các nhà kinh doanh du lịch và hàng không mới vào cuộc từ năm 2002, theo thông tin từ Saigontourist, tại các hội thảo quốc tế về MICE gần đây, Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội được các nhà kinh doanh MICE đánh giá là 2 điểm đến mới tiềm năng Khách hàng MICE đã bắt đầu chán các địa điểm cũ quen thuộc tại Châu Á như: Bangkok, Bali, Manila, Kualar Lumpur…cộng với sự e ngại khủng bố, nên Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh nếu chuyển động kịp thời, có thể nắm bắt được thời cơ này
2.1 Du lịch MICE đem lại những lợi ích gì?
Từ trước đến nay, cũng đã có rất nhiều loại hình sản phẩm du lịch mang tính chất kết hợp như: du lịch kết hợp chữa bệnh, du lịch kết hợp tìm hiểu văn hóa tôn giáo, du lịch nghỉ dưỡng… Song các loại hình này con mang tính chất đơn lẻ, chưa tập trung phát triển mạnh mẽ do số lượng khách yêu cầu chưa nhiều, khối lượng khách phục vụ một lần chưa lớn Riêng loại hình du lịch MICE đã được các nhà tổ chức du lịch của các nước trên thế giới quan tâm đặc biệt vì nó đem lại nguồn lợi nhuận rất lớn, đồng thời tạo rất nhiều việc làm và tạo sự giao lưu văn hóa giữ các quốc gia…
4 Tin tức Du lịch, trang Tổng hợp, www.travelnews.skydoor.net
Theo số liệu điều tra của tổ chức hiệp hội, hội nghị thế giới (ICCA) 5 thì:
- Chi tiêu trung bình trong các cuộc hội họp quốc tế là 343 USD/ngày/người
- Chi tiêu trung bình trong một năm của các cuộc hội họp quốc tế, công ty lớn trên thế giới là 3 tỷ USD
- Chi tiêu tổng cộng các cuộc họp, du lịch khen thưởng (trong nước và quốc tế) đạt 280 tỷ USD
Có thể liệt kê thành 5 lợi ích lớn sau:
- Thu được lợi nhuận cao hơn so với các loại hình du lịch khác Các doanh nghiệp du lịch, khách sạn sẽ có thêm những hợp đồng giá trị cao, lượng khách đông thông qua các cuộc hội thảo, hội nghị…
- Tập trung được sự đầu tư cho cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật của chính quyền địa phương cũng như các đơn vị tư nhân để phục vụ khách du lịch MICE
- Kích cầu sự phát triển, nghiên cứu, tìm kiếm, khai thác các tuyến điểm du lịch mới, các sản phẩm du lịch sẽ ngày càng đa dạng, phong phú, chất lượng hơn để phục vụ đối tượng khách MICE- một đối tượng khách khó tính và đòi hỏi chất lượng dịch vụ cao cấp
- Tạo động lực thúc đẩy, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, trình độ ngoại ngữ, tay nghề của lực lượng nhân sự trong ngành du lịch
- Nâng cao giá trị hình ảnh của một đất nước nói chung và của một thành phố, khu vực nói riêng đối với thế giới
2.2 Đặc điểm chung của du lịch MICE:
2.2.1 Sản phẩm du lịch MICE:
MICE là một loạt sản phẩm dịch vụ du lịch đặc biệt bởi lẽ sản phẩm này vừa mang những tính chất đặc thù của loại hình dịch vụ nói chung, lại vừa có nhiều điểm khác biệt so với các sản phẩm du lịch thuần túy
− Các yếu tố ảnh hưởng:
Là một sản phẩm du lịch, đương nhiên, MICE cũng chịu ảnh hưởng của các yếu tố khách quan như thời gian, địa điểm
Thường thì đối với du lịch thuần túy, mùa du lịch được phân biệt rõ trong năm bằng mùa cao điểm và mùa thấp điểm Nhưng đối với du lịch MICE thì mức độ ảnh hưởng bởi thời gian là không nhiều vì sản phẩm này còn bị chi phối bởi yếu tố công việc, chứ không đơn thuần là yếu tố du lịch, ví dụ minh chứng cho điều này là: một công ty ấn định thời gian họp hội đồng thành viên vào đầu quý IV hàng năm thì đương
5 Trang web của International Congress and Convention Assosiation, www.iccaworld.com nhiên họ sẽ tổ chức hội nghị kết hợp nghỉ ngơi cho các thành viên vào khoảng tháng
Về địa điểm, nơi tổ chức hội nghị có thể là những địa điểm quen thuộc, nổi tiếng trong việc tổ chức các sự kiện hội nghị, hoặc còn có thể là những nơi mới lạ mang lại sự khác biệt cho du khách, hoặc là nơi có ý nghĩa quan trọng đối với sự kiện sắp diễn ra, ví dụ: hội nghị thượng đỉnh ASEAN tổ chức tại một trong các nước trong khu vực Asean
MICE nội địa: MICE không nhất thiết phải được tổ chức ở nước ngoài MICE nội địa sẽ là thị trường mà nơi xuất phát các yêu cầu là từ công ty, trụ sở tại khu vực (giới hạn bởi phạm vi trong nước) diễn ra MICE và thực hiện từ hình thức, tính chất của sự kiện cũng như thanh toán toàn bộ sự kiện là các công ty, trụ sở tại chính nước đó Thành phần tham gia vào các sự kiện này đa số là người trong nước Loại hình này vừa tiết kiệm được chi phí cho người tổ chức lại vừa giúp phát triển du lịch nội địa
MICE quốc tế: Thị trường MICE quốc tế xuất phát là các công ty, trụ sở tại nước ngoài, tất cả các yêu cầu, quyết định về hình thức, dịch vụ, chất lượng đến giá cả, thanh toán… đều do các công ty nước ngoài quyết định và thực hiện Đối tượng khách đa số là người nước ngoài
HIỆN TRẠNG DU LỊCH HỘI NGHỊ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 20 1.KHÁI QUÁT VỀ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Vị trí đia lý, dân cư
Có thể nói, Thành phố Hồ Chí Minh là thành phố đông dân nhất, đồng thời cũng là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục quan trọng của Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh ngày nay bao gồm 19 quận và 5 huyện, tổng diện tích 2.095,01 km² Nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi, Thành phố Hồ Chí Minh trở thành một đầu mối giao thông quan trọng của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất là phi trường lớn nhất Việt Nam về cả diện tích và công suất nhà ga Năm 2006, vận tải thành phố đã vận chuyển tổng cộng 73.743 tấn hàng hóa, 239 triệu lượt người Bên cạnh đó, Thành phố Hồ Chí Minh đang đầu tư cho hệ thống giao thông công cộng Cùng mạng lưới xe buýt, dự án tàu điện ngầm Thành phố Hồ Chí Minh cũng được đang tiến hành Theo dự kiến, thành phố sẽ có bốn tuyến, tổng chiều dài 54 km, 6 đường ray và 22 nhà ga Cuối 2015, hai tuyến đầu tiên sẽ đi vào hoạt động 20
Theo kết quả điều tra dân số chính thức vào thời điểm 0 giờ ngày 1 tháng 4 năm
2009 thì dân số thành phố là 7.123.340 người (chiếm 8,30% dân số Việt Nam), mật độ trung bình 3.401 người/km² 21 Tuy nhiên nếu tính những người cư trú không đăng ký thì dân số thực tế của thành phố vượt trên 8 triệu người
Không chỉ là thành phố đông dân nhất Việt Nam, quy mô dân số của Thành phố
Hồ Chí Minh còn hơn phần lớn các thủ đô ở châu Âu ngoại trừ Moscow và London Theo số liệu thống kê năm 2004, 85,24% dân cư sống trong khu vực thành thị và Thành phố Hồ Chí Minh cũng có gần một phần năm là dân nhập cư từ các tỉnh khác
21 Báo cáo (13 tháng 8, 2009) “Công bố kết quả sơ bộ tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009” Trang điện tử chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Chính phủ Việt Nam Truy cập 15 tháng 8, 2009
Về cơ cấu dân tộc, người Kinh chiếm 92,91% dân số thành phố, tiếp theo tới người Hoa với 6,69%, còn lại là các dân tộc Chăm, Khmer Những người Hoa ở Thành phố
Hồ Chí Minh cư trú ở khắp các quận, huyện, nhưng tập trung nhiều nhất tại Quận 5,
6, 8, 10, 11 và có những đóng góp đáng kể cho nền kinh tế thành phố 22
Lịch sử phát triển
Thành phố Hồ Chí Minh là thành phố đông dân nhất, đồng thời cũng là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục quan trọng của Việt Nam Nằm trong vùng chuyển tiếp giữa miền Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, Thành phố Hồ Chí Minh hình thành nhờ công cuộc khai phá miền Nam của nhà Nguyễn Năm 1698, Nguyễn Hữu Cảnh cho lập phủ Gia Định, đánh dấu sự ra đời thành phố Khi người Pháp vào Đông Dương, để phục vụ công cuộc khai thác thuộc địa, thành phố Sài Gòn được thành lập và nhanh chóng phát triển, trở thành một trong hai đô thị quan trọng nhất Việt Nam, được mệnh danh Hòn ngọc Viễn Đông hay Paris Phương Đông Sài Gòn là thủ đô của Liên Bang Đông Dương giai đoạn 1887-1901 Năm 1954, Sài Gòn trở thành thủ đô của Việt Nam Cộng hòa và thành phố hoa lệ này trở thành một trong những đô thị quan trọng của vùng Đông Nam Á Việt Nam Cộng hòa sụp đổ năm 1975, lãnh thổ Việt Nam hoàn toàn thống nhất Ngày 2 tháng 7 năm 1976, Quốc hội nước Việt Nam thống nhất quyết định đổi tên Sài Gòn thành "Thành phố Hồ Chí Minh", theo tên vị Chủ tịch nước đầu tiên của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Văn hóa, thể thao và du lịch
Những lý do lịch sử và địa lý đã khiến Thành phố Hồ Chí Minh luôn là một thành phố đa dạng về văn hóa Ngay từ giai đoạn thành lập, dân cư của Sài Gòn đã thuộc nhiều dân tộc khác nhau: Kinh, Hoa, Chăm Thời kỳ thuộc địa rồi chiến tranh Việt Nam, Sài Gòn hấp thụ thêm nền văn hóa Âu Mỹ Cho tới những thập niên gần đây, những hoạt động kinh tế, du lịch tiếp tục giúp thành phố có một nền văn hóa đa dạng hơn Với vai trò một trung tâm văn hóa của Việt Nam, Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay có 22 đơn vị nghệ thuật, 9 rạp hát, 11 bảo tàng, 22 rạp chiếu phim, 25 thư viện 23 Hoạt động của ngành giải trí ở Thành phố Hồ Chí Minh nhộn nhịp hơn bất cứ thành phố nào ở Việt Nam
Theo số liệu thống kê vào năm 1994, toàn Thành phố Hồ Chí Minh có 492,7 hecta dành cho hoạt động thể thao, tức trung bình 1,02 m²/người, trong đó nội thành là 0,26
22 Kết quả điều tra dân số 1999 - 2004, trang của Cục thống kê Thành phố Hồ Chí Minh
23 Văn hóa nghệ thuật, trên trang của Cục thống kê Thành phố Hồ Chí Minh m²/người Với sự gia tăng dân số, con số thực tế hiện nay thấp hơn 24 Vào năm 2005, toàn thành phố có 91 sân bóng đá, 86 bể bơi, 256 phòng tập thể thao 25 Sân vận động lớn nhất thành phố hiện nay là sân Thống Nhất, với 25 nghìn chỗ ngồi Sân vận động lớn thứ hai là sân Quân khu 7, nằm ở quận Tân Bình Không chỉ dành cho thi đấu thể thao, đây còn là địa điểm tổ chức nhiều chương trình ca nhạc quy mô lớn Một địa điểm thể thao quan trọng khác của thành phố là Trường đua Phú Thọ Xuất hiện từ thời thuộc địa, Trường đua Phú Thọ hiện nay là trường đua ngựa duy nhất của Việt Nam
Là một thành phố trẻ chỉ với 300 năm lịch sử, nhưng Thành phố Hồ Chí Minh đã xây dựng được không ít công trình kiến trúc và sở hữu một nền văn hóa đa dạng
Các địa điểm du lịch của thành phố tương đối đa dạng Với hệ thống 11 viện bảo tàng, chủ yếu về đề tài lịch sử, Thành phố Hồ Chí Minh đứng đầu Việt Nam về số lượng bảo tàng Bảo tàng lớn nhất và cổ nhất thành phố là Bảo tàng Lịch sử Việt Nam với 30 nghìn hiện vật Trong khi phần lớn khách thăm Bảo tàng Chứng tích chiến tranh là người nước ngoài thì bảo tàng thu hút nhiều khách nội địa nhất là Bảo tàng
Hồ Chí Minh 26 Thành phố Hồ Chí Minh cũng là một đô thị đa dạng về tôn giáo Trên địa phận thành phố hiện nay có hơn một nghìn ngôi chùa, đình, miếu được xây dựng qua nhiều thời kỳ Còn các nhà thờ xuất hiện chủ yếu trong thế kỷ 19 theo các phong cách Roman, Gothic Nhà thờ lớn và nổi tiếng nhất của thành phố là nhà thờ Đức Bà, nằm ở Quận 1, hoàn thành năm 1880 Thời kỳ thuộc địa đã để lại cho thành phố nhiều công trình kiến trúc quan trọng, như Trụ sở Ủy ban Nhân dân Thành phố, Nhà hát lớn, Bưu điện trung tâm, Bến Nhà Rồng Dinh Độc Lập và Thư viện Khoa học Tổng hợp được xây dựng dưới thời Việt Nam Cộng hòa Kiến trúc hiện đại ghi dấu ấn ở thành phố bằng các cao ốc, khách sạn, trung tâm thương mại như Diamond Plaza, Saigon Trade Centre Khu vực ngoài trung tâm, Địa đạo Củ Chi, Rừng ngập mặn Cần Giờ, Vườn cò Thủ Đức cũng là những địa điểm du lịch quan trọng
Hiện nay Thành phố Hồ Chí Minh có 765 khách sạn với 23.541 phòng từ 1 đến 5 sao Các khách sạn cao cấp 3-5 sao chủ yếu tập trung ở Quận 1 Do sự phát triển của du lịch, số phòng cao cấp tại thành phố hiện đang thiếu trầm trọng Mặc dù nhiều nhà đầu tư có ý định xây dựng tiếp các khách sạn sạng trọng tại Thành phố Hồ Chí Minh nhưng họ lại gặp khó khăn trong việc tìm địa điểm Theo dự kiến, đến năm 2020, thành phố sẽ có thêm 10 nghìn phòng 4 hoặc 5 sao 27
24 Văn hóa thông tin - thể dục thể thao trên trang Viện Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
25 Thể dục thể thao, trang của Cục thống kê Thành phố Hồ Chí Minh
26 Hệ thống bảo tàng trên trang của Thành phố
27 Văn Thân, "Thành phố Hồ Chí Minh: “Khát” đất xây khách sạn cao cấp!" Báo Công an Thành Phố Hồ Chí Minh, 21 tháng 2, 2008
Thành phố Hồ Chí Minh còn là một trung tâm mua sắm và giải trí Bên cạnh các phòng trà ca nhạc, quán bar, vũ trường, sân khấu, thành phố có khá nhiều khu vui chơi như Công viên Đầm Sen, Suối Tiên, Thảo Cầm Viên Các khu mua sắm, như Chợ Bến Thành, Diamond Plaza hệ thống các nhà hàng, quán ăn cũng là một thế mạnh của du lịch thành phố
2.THỰC TRẠNG DU LỊCH HỘI NGHỊ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH:
Tình hình mạng lưới kinh doanh phục vụ khách du lịch hội nghị tại Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay
Hiện nay, so với thành phố của các nước trong khu vực như Bangkok, Singapore, Kuala Lumpur…thì Thành phố Hồ Chí Minh là điểm đến khá mới lạ với khách quốc tế, tạo nên sự hấp dẫn cho du khách muốn khám phá miền đất mới
Xét về góc độ quốc gia thì Thành phố Hồ Chí Minh được luôn là lựa cho số một vì điều kiện cơ sở phục vụ khách du lịch tương đối đầy đủ Đánh giá về tiềm năng phát triển MICE, đoàn chuyên gia WTO đã cho rằng: VN có tiềm năng rất lớn và ngoài Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh là nơi đa số khách du lịch đặt chân đến trước tiên (vì Thành phố là cửa ngõ quốc tế lớn nhất nước), nếu Thành phố có khả năng liên kết với các địa bàn trong khu vực (các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long) và các tỉnh, thành phố trong cả nước thì Thành phố hoàn tòan nắm thế chủ động trong việc xây dựng các chương trình do du lịch hội nghị, cũng như ước tính được số lượng khách
• Dịch vụ du lịch ẩm thực:
Thành phố Hồ Chí Minh, nơi đất lành chim đậu, là miền đất của mọi dân tộc anh em trên mọi miền đất nước, vì thế mà may mắn kết tinh những nét đặc trưng của cả 3 miền Bắc, Trung, Nam, biến Thành phố thành trung tâm văn hóa ẩm thực của cả nước
Hiện nay, các khách sạn 3-5 sao đều phục vụ ăn uống tại chỗ với thực đơn cao cấp, đa dạng, phong phú theo yêu cầu của khách, đồng thời thỏa mãn được một phần nhu cầu tìm hiểu văn hóa ẩm thực của khách Hệ thống nhà hàng đạt chuẩn, hạng sang cũng phát triển rất mạnh mẽ Có thể liệt kê một số địa chỉ tiêu biểu thường được chọn làm nơi chiêu đãi du khách cao cấp như nhà hàng hải sản Ngọc Sương, Indochina, Nam Phan, Ngon…và một số nhà hàng chất lượng phục vụ món đặc sản thuần túy Việt Nam như Bánh xèo Ăn Là Ghiền, Phở 24… Ngoài ra, du khách còn có cơ hội được chiêu đãi trong các chương trình ẩm thực đặc trưng do Sở Văn hóa, Thể thao và
Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh kết hợp với một số đơn vị tổ chức hằng năm như: Liên hoan ẩm thực món ngon các nước, Lễ hội trái cây Nam Bộ…
• Dịch vụ vui chơi, giải trí, tham quan:
Vài năm gần đây, Thành phố đang dần hình thành một hệ thống các khu vui chơi giải trí cao cấp cho khách cao cấp và người có thu nhập cao như sân golf, trung tâm thương mại cao cấp, rạp chiếu phim chất lượng cao…đáp ứng phần nào nhu cầu của khách MICE
• Dịch vụ mua sắm hàng hóa, hàng lưu niệm: Đối tượng khách MICE là khách du lịch hạng sang, có mức chi tiêu cao hơn rất nhiều so với khách thông thường, khoản chi tiêu cho việc mua sắm của họ không hề nhỏ Vì thế, nếu biết khai thác đối tượng này sẽ mang lại nguồn ngoại tệ rất lớn cho Thành phố
Thành phố Hồ Chí Minh có một hệ thống trung tâm mua sắm, siêu thị, chợ đa dạng.Chợ Bến Thành là biểu tượng về giao lưu thương mại từ xa xưa của thành phố, hiện nay vẫn giữ một vai trò quan trọng Những thập niên gần đây, nhiều trung tâm thương mại hiện đại xuất hiện như Parkson, Diamond Plaza Mức tiêu thụ của Thành phố Hồ Chí Minh cũng cao hơn nhiều so với các tỉnh khác của Việt Nam và gấp 1,5 lần thủ đô Hà Nội 28
• Sự phát triển của các cơ sở lưu trú du lịch:
Tình hình phát triển cơ sở lưu trú du lịch đến năm 2010:
Từ khi Thành phố tổ chức sự kiện Năm Du lịch thành phố Hồ Chí Minh năm 1990 đến nay, cùng với đà phát triển của ngành du lịch, lượng khách du lịch trong nước và quốc tế đến thành phố ngày càng nhiều, hệ thống cơ sở lưu trú du lịch (viết tắt là
CSLTDL) của thành phố đã phát triển nhanh chóng cả về số lượng lẫn chất lượng, góp phần tích cực đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách du lịch không chỉ về lưu trú, mà cả về ăn uống, hội họp, cũng như các dịch vụ sức khỏe, vui chơi, giải trí,… Đặc biệt sự phát triển của hệ thống khách sạn cao cấp đã đáp ứng được yêu cầu của khách quốc tế có khả năng thanh toán cao, của khách du lịch MICE (du lịch thương nhân, hội nghị, hội thảo, hội chợ, khuyến thưởng) cũng đồng thời góp phần phục vụ tốt các sự kiện chính trị, văn hóa, thể thao lớn của Thành phố như Hội nghị Bộ trưởng Thương mại APEC 2006, SEA GAMES 2003 Đây cũng là cơ hội, là điều kiện tốt để thành phố đẩy mạnh thu hút khách du lịch thương nhân, phát triển du lịch MICE và tiếp tục đăng cai các sự kiện quốc tế lớn hơn nữa tại Việt Nam nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng
28 Minh Anh, "Quy mô tiêu dùng 41,5 tỉ USD: Đầu kéo phát triển!" Tuổi Trẻ, 20 tháng 8, 2007
Năm 1995 thành phố chỉ có 426 CSLTDL với 11.820 phòng thì đến tháng 11/2009, toàn thành phố có 1.671 cơ sở lưu trú du lịch với tổng số 34.931 phòng, tăng
326 cơ sở với 3.962 phòng so với cùng kỳ năm 2008 Cuối tháng 08/2010, có 1.446 cơ sở lưu trú du lịch với 33.702 phòng đã được phân loại, xếp hạng theo Nghị định 92/CP 29 , bao gồm:
- 765 khách sạn – 23.541 phòng được xếp hạng từ 1 đến 5 sao, trong đó có 65 khách sạn – 8.980 phòng thuộc khối 3 – 5 sao
- 679 cơ sở lưu trú du lịch – 9.771 phòng được công nhận đạt tiêu chuẩn kinh doanh lưu trú du lịch
Bảng 2.1- TÌNH HÌNH CƠ SỞ LƯU TRÚ DU LỊCH TẠI
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NĂM 2009 ĐẾN 31/8/2010
Thời điểm 31/8/2010 Thời điểm 31/7/2009 Mức tăng/ giảm so cùng kỳ
Số cơ sở Số phòng Số cơ sở Số phòng Số cơ sở Số phòng
(Nguồn: Phòng Quản lý Khách sạn- Sở VHTT-DL TP.HCM)
Về chất lượng, hệ thống CSLTDL của thành phố cũng đã có bước phát triển khá nhanh.Cùng với Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh có hệ thống khách sạn vào loại nhiều và tốt nhất trong cả nước, khả năng cạnh tranh với các thành phố khác trong khu vực không ngừng được nâng cao Cạnh tranh quốc tế và cạnh tranh trong nước là yếu tố tích cực thúc đẩy các CSLTDL không ngừng đa dạng hóa và nâng cao chất lượng dịch vụ khách sạn thông qua đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất kỹ thuật, đổi mới trang thiết bị cũng như bồi dưỡng nâng cao trình độ nghiệp vụ, ngoại ngữ của đội ngũ
29 Báo cáo “Kết quả thực hiện công việc năm 2010” của Phòng Khách sạn, Sở VHTT-DL TP.HCM quản lý và nhân viên phục vụ Trong những năm qua, hầu hết các khách sạn cao cấp, đặc biệt là các khách sạn 4 – 5 sao đều quan tâm đầu tư các dịch vụ phục vụ du lịch MICE, góp phần hình thành và phát triển phân khúc thị trường du lịch cao cấp này cho Thành phố Hồ Chí Minh cũng như cho cả nước
• Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh về đêm:
Theo các hãng lữ hành, có đến 80% du khách nước ngoài đến Thành phố Hồ Chí Minh muốn tham quan “Sài Gòn by night” (Sài Gòn về đêm) nhưng phần lớn không biết đi đâu Còn người Sài Gòn buổi tối muốn tìm nơi giải trí, vui chơi cũng quanh quẩn chỉ có karaoke, quán nhậu, cà phê “hộp” ngột ngạt Trong khi đa phần du khách thích những hoạt động biểu diễn văn hóa có chiều sâu và mang đặc trưng của Việt Nam Chúng ta cũng chưa có những trung tâm biểu diễn đặc trưng như võ thuật, nghệ thuật, các trung tâm kịch nghệ trình diễn có bài bản, hệ thống, có tính khái quát hoặc chuyên sâu về lịch sử, văn hóa của Việt Nam
• Dịch vụ vui chơi, giải trí, tham quan:
Là một Thành phố năng động và phát triển nhất nước, Thành phố Hồ Chí Minh dẫn đầu cả nước về cả số lượng lẫn chất lượng các khu vui chơi, giải trí tham quan, nhưng còn đơn điệu và mang tính sao chép từ những loại hình sẵn có, không theo một quy hoạch tổng thể chung, nên rất dễ gây nhàm chán cho đối tượng khách sang và yêu cầu cao như khách MICE
Tình hình khách quốc tế đến Thành phố Hồ Chí Minh
Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương thu hút số lượng du khách lớn nhất Việt Nam Đến năm 2009, mặc dù chịu ảnh hưởng từ khủng hoảng kinh tế năm 2008 khiến lượng khách du lịch đến Thành phố có giảm, nhưng riêng lượng khách quốc tế đến Thành phố Hồ Chí Minh vẫn chiếm 66,40% so với cả nước Trong đó, lượng khách
30 Báo cáo “Giá và công suất phòng tháng12/2009” của Phòng Khách sạn, Sở VHTT-DL TP.HCM đến vì công việc (khách thương nhân) tăng 92,9% so với năm 2000 (xem bảng số liệu 2.2)
Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, trong bốn tháng đầu năm 2010 cả nước đã đón gần 1,8 triệu lượt khách quốc tế, trong đó khách thương nhân tăng tới 60,4% so với cùng kỳ năm trước Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch ước lượng, trong quý 1/2010, khách quốc tế đến thành phố bằng đường hàng không sẽ đạt khoảng 637.900 lượt tăng khoảng 12% so với cùng kỳ năm trước
Bảng 2.2- TÌNH HÌNH TĂNG TRƯỞNG CỦA KHÁCH QUỐC TẾ, KHÁCH THƯƠNG NHÂN QUỐC TẾ ĐỀN
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TỪ NĂM 2000-2009
Thành phố Hồ Chí Minh (1) Việt Nam (2) TP.HCM so với Việt Nam (%)
Lượng khách quốc tế đến TP.HCM
Trong đó khách thương nhân
Mức tăng của khách thương nhân (%)
Lượng khách quốc tế đến Việt Nam
Trong đó khách thương nhân
(1)Nguồn: Sở VHTT-DL TP.HCM (2)Nguồn:Tổng cục Du lịch
BIỂU ĐỒ LƯỢNG KHÁCH QUỐC TẾ ĐẾN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
BIỂU ĐỒ LƯỢNG KHÁCH THƯƠNG NHÂN QUỐC TẾ
TP.HCM SO VỚI VIỆT NAM (%)
Khách thương nhân quốc tế
Cơ sở vật chất phục vụ hội nghị
Những nơi có khả năng tổ chức hội nghị trước hết và đáng kể nhất của ngành du lịch Thành phố chính là các khách sạn chất lượng 3-5 sao với những không gian đặc trưng dành riêng cho việc tổ chức hội nghị - hội thảo – sự kiện
Nếu chỉ so sánh riêng về quy mô và chất lượng cơ sở vật chất của các khách sạn 4-
5 sao, thì có thể khẳng định thành phố Hồ Chí Minh vẫn đứng đầu cả nước (Xem phần phụ lục Thống kê các khách sạn tiêu chuẩn phục vụ du lịch hội nghị tại Việt Nam)
Ngoài ra, Thành phố còn có một số cơ sở vật chất khác như Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), White Palace… Tổng cộng có khoảng gần 200 phòng họp lớn, nhỏ phục vụ các loại hội nghị, hội họp trong và ngoài nước với tổng diện tích trên 28.000 m 2 HIện nay, các hội nghị quốc tê thường được tổ chức tại các khách sạn 4-5 sao Một số địa chỉ uy tín hàng đầu trong tổ chức các hội nghị tại Thành phố Hồ Chí Minh là: 31
- Khách sạn Sheraton có 13 phòng họp, với tổng diện tích 1586 m 2 , trong đó có phòng The Grand Ballroom với diện tích 760 m 2 , sức chứa gần 1100 đại biểu
- Khách sạn Intercontinental Asiana Sài Gòn có 10 phòng họp, với tổng diện tích 1277 m 2 , trong đó có phòng The Grand Ballroom với diện tích 818 m 2 , sức chứa gần 1200 đại biểu
- Khách sạn Windsor Plaza có 22 phòng họp, với tổng diện tích 2754 m 2 , trong đó có phòng Jade Ballroom với diện tích 1500 m 2 , sức chứa gần 1200 đại biểu
Khó khăn: Tuy nhiên, số lượng địa điểm với chất lượng đạt chuẩn quốc tế để tổ chức hội nghị trên địa bàn thành phố hiện tại vẫn còn quá hạn chế so với nhu cầu từ MICE hằng năm Các khách sạn nhỏ hơn thường chỉ có thể cung cấp 1- 5 phòng họp với quy mô 20-50 đại biểu, các thiết bị hỗ trợ hội nghị cần thiết vẫn chưa được đầu tư đúng mức và đầy đủ Bên cạnh đó, tính đến thời điểm đầu năm 2010, ngoài các phòng hội nghị thuộc hệ thống khách sạn 3-5 sao, Thành phố chưa có nhiều đơn vị có đủ điều kiện cơ sở vật chất phục vụ hội nghị, hội thảo, triển lãm ( xem bảng tổng hợp dịch vụ hội nghị tại thành phố Hồ Chí Minh năm 2010); trong khi tại Hà Nội, các công trình phục vụ hội nghị đã được xây dựng hoàn thiện vừa cho hoạt động mừng Đại lễ 1000 năm Thăng Long cũng như du lịch hội nghị tại Hà Nội sau này như: Trung tâm hội nghị Quốc gia có tổng diện tích sàn lên đến 60.000 m 2 với phòng họp chính có sức chứa đến 3.800 người, diện tích là 4.256 m 2 … 32 Điều này lại càng tăng sự cạnh tranh về điểm đến giữa thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội
31 Kết quả từ Phiều thu thập thông tin về năng lực phục vụ hội nghị của khách sạn Intercontinental Asiana Sài Gòn
32 “Trung tâm Hội nghị Quốc gia và những “kỷ lục”” Báo Tuổi Trẻ đăng ngày 9/9/2008
Bảng 2.3 - BIỂU TỔNG HỢP DỊCH VỤ HỘI NGHỊ KHỐI KHÁCH SẠN 3-5 SAO NĂM 2010
TỔNG HỢP DỊCH VỤ HỘI NGHỊ RIÊNG SẢNH LỚN NHẤT
SỐ PHÒNG HỌP CÁC LOẠI
GIÁ TRỌN GÓI FULL DAY.M.P USD/NGÀY
XẾP THEO KIỂU LỚP HỌC
I Trong hệ thống khách sạn 3-5 sao:
Ballroom 315 350 200 Đồng Khởi 3 295 125 190 Belle vue -12th floor 165 100 160
Hương Sen 3 130 90 120 Hội trường lầu 6
II.Căn hộ cao cấp:
III Ngoài hệ thống khách sạn 3-5 sao:
Trung tâm hội chợ và Triễn lãm Sài Gòn (SECC) 4 40,000 - - Meeting Room 2
Hoạt động của các doanh nghiệp du lịch
Các doanh nghiệp du lịch tại thành phố Hồ Chi Minh luôn nhận thức được lợi ích lớn từ du lịch hội nghị Tại Thành phố hiện nay, các doanh nghiệp lữ hành có thương hiệu như: Saigontourist, Bến Thành Tourist, Fiditour, TransViet…đều có kế họach tập trung khai thác mảng du lịch hội nghị, nhưng vẫn còn nhiều lúng túng do các nguyên nhân khách quan về cơ sở vật chất cũng như thiếu nguồn nhân lực có đào tạo chuyên môn…Điểm sơ qua các họat động kinh doanh du lịch hội nghị, có thể nói Saigontourist là doanh nghiệp đi đầu trong việc khai thác thị trường tiềm năng này
Những tour du lịch MICE mà Saigontourist đã tổ chức đều là những đoàn khách quốc tế đông và có nhiều ngày lưu trú Ông Võ Anh Tài, Giám đốc Công ty Dịch vụ
Lữ hành Saigontourist cho biết Saigontourist đã từng đón tiếp một đoàn khách MICE lớn với hơn 820 đại biểu của những nước thuộc khu vực ASEAN như Malaysia, Thái Lan, Philippines, Singapore, Indonesia, Myanmar và các khách mời đến từ Mỹ, Pháp, Đức, Ý, Nhật… đã đến tham dự Hội nghị Tai - Mũi - Họng và Phẫu thuật Đầu - Cổ ASEAN lần thứ 12 diễn ra tại thành phố Hồ Chí Minh từ ngày 19 - 24/8/2007 Công ty đã chuẩn bị công tác tổ chức trong hơn một năm, mở riêng một trang web cho đại biểu đăng kí và thành lập ban tổ chức triển khai với hơn 100 cán bộ chuyên trách, hướng dẫn viên và lái xe Đại biểu hầu hết là các giáo sư, tiến sĩ đầu ngành về tai mũi họng và phẫu thuật đầu cổ của các nước, do vậy ngoài nội dung hội thảo chuyên môn thì các khâu tổ chức chương trình, công tác hậu cần cũng hết sức được chú ý Bên cạnh đó, phạm vi hoạt động của đoàn MICE này rất rộng, ngoài hội nghị chính còn có các hoạt động khảo sát, trao đổi tại cơ sở và giao lưu văn hóa cũng như kết hợp tham quan Việt Nam sau hội nghị
Khó khăn: Với cơ sở vật chất phục vụ khách du lịch còn ở mức sơ khai và chưa hoàn chỉnh, hạn chế từ cơ sở vật chất đến trình độ chuyên môn của nguồn nhân lực phục vụ du lịch hội nghị, khiến thực tế là các doanh nghiệp khai thác thị trường này vẫn còn lung túng và thiếu tính chuyên nghiệp
Như vậy, đối với yêu cầu cao của sự phát triển du lịch hội nghị, việc hình thành một tổ chức chuyên nghiệp chuyên cung cấp các dịch vụ liên quan đến du lịch hội nghị nói riêng và MICE nói chung là nhu cầu cấp bách và cần thiết cho du lịch hội nghị của Thành phố trong những năm sắp tới.
Nguồn nhân sự của ngành du lịch Thành phố
2.5.1 Tình hình lao động thực tế:
Qua khảo sát của Tổng cục Du lịch, đến năm 2008 tổng số lao động trực tiếp và gián tiếp của ngành du lịch khoảng trên 1 triệu người Tốc độ tăng trưởng bình quân là 28,7%/năm Nếu so sánh với tổng số lao động đang làm việc tại thời điểm 1/7/2008, lao động trong ngành du lịch (tính cả trực tiếp và gián tiếp) chiếm khoảng 10% trong khu vực dịch vụ và 4% trong tổng số lao động đang làm việc trong cả nước
Nhiều chuyên gia nhận định: Lao động trong ngành du lịch có thu nhập tương đối cao và tạo ra năng suất lao động xã hội tương đối lớn (năng suất lao động được tính bằng tổng sản phẩm trong nước/giá trị tăng thêm theo giá thực tế bình quân 1 lao động đang làm việc) Chỉ thống kê năng suất lao động xã hội của ngành khách sạn và nhà hàng đứng thứ 6/18 ngành của nền kinh tế quốc dân và tăng gấp 2,36 lần so với năng suất lao động bình quân của xã hội Điều này khẳng định sự phát triển du lịch đã góp phần không nhỏ vào việc giải quyết các vấn đề kinh tế - xã hội của đất nước, tạo ra nhiều việc làm cho xã hội và có năng suất lao động xã hội cao
"Du khách nước ngoài đến Việt Nam không chỉ để thư giãn, giải trí mà còn đánh giá nền văn hóa của nước ta qua mỗi chuyến đi Chính vì vậy, văn hóa nhân lực du lịch là yếu tố quan trọng trong việc phát triển du lịch nước nhà", ông Huỳnh Quốc Thắng - Hiệu trưởng Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh nhận xét Đánh giá về đội ngũ giám đốc các cơ sở lưu trú du lịch trên địa bàn thành phố cho thấy:
- Tổng số giám đốc cơ sở lưu trú du lịch (số liệu thống kê tháng 8/2009): 1.347
+ Hạng đạt tiêu chuẩn tối thiểu: 739
Bảng 2.3- BẢNG THỐNG KÊ ĐỘI NGŨ GIÁM ĐỐC CSLTDL TẠI
THÀNH PHỐ HỐ CHÍ MINH NĂM 2009
STT Các tiêu chí Số lượng Tỷ lệ
01 Chia theo trình độ đào tạo
02 Chia theo trình độ ngoại ngữ Đại học/ Thông thạo 394 29.3%
03 Chia theo chuyên ngành được đào tạo
(Nguồn: Tổng hợp từ phiếu khảo sát du lịch hội nghị)
− Các cơ sở lưu trú du lịch xếp hạng cao (3-5 sao) được đầu tư đúng mức nên cơ sở vật chất, trang thiết bị tiện nghi hiện đại, dịch vụ phong phú Đặc biệt, các khách sạn 4-5 sao thường do các nhà quản lý nước ngoài quản lý nên tính chuyên nghiệp cao, chú trọng đào tạo bồi dưỡng nguồn nhân lực về chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng nghề, ngoại ngữ và giao tiếp nên đạt được chuẩn mực quốc tế
− Số cơ sở lưu trú du lịch có quy mô dưới 50 phòng kinh doanh là các khách sạn đạt tiêu chuẩn xếp hạng 1-2 sao có cơ sở vật chất kỹ thuật chưa đáp ứng được nhu cầu đa dạng đi du lịch của khách, hệ thống sản phẩm mới chỉ cung cấp các sản phẩm dịch vụ cơ bản Các cơ sở này tập trung chủ yếu vào thị trường khách du lịch nội địa với khả năng thanh toán thấp và dễ tính Đội ngũ cán bộ quản lý của các cơ sở kinh doanh này phần lớn chưa được đào tạo bài bản, chuyên nghiệp; trang thiết bị, kỹ năng phục vụ và khả năng giao tiếp ngoại ngữ còn yếu Năng lực quản lý của giám đốc loại khách sạn quy mô nhỏ, nhà nghỉ du lịch còn thấp kém, hầu như chưa được đào tạo, chủ yếu quản lý theo kiểu hộ kinh doanh – gia đình
Hiện, cả nước có 88 trường Đại học, Cao đẳng, Trung cấp đào tạo ngành du lịch, nhưng chỉ đáp ứng được 50% nhu cầu Riêng Thành phố Hồ Chí Minh có trên 50% số lao động trong ngành chưa qua đào tạo 33
Phân tích của ông Hà Kim Vọng - Hiệu trưởng trường Du lịch và Ngoại ngữ Khôi Việt Thành phố Hồ Chí Minh về thực trạng đào tạo nhân lực du lịch trong hội thảo toàn quốc về đào tạo nguồn nhân lực ngành Văn hóa - Du lịch diễn ra sáng 24/11/2009 tại Đại học Sài Gòn, các nhà đầu tư thường xem việc xây dựng cơ sở vật chất là điều kiện đầy đủ để đi vào hoạt động kinh doanh, mà ít ai coi trọng việc đào tạo tay nghề cho nhân viên để phục vụ trong các cơ sở to lớn đó Tình trạng xây xong cơ sở vật chất mới tuyển nhân viên và không tuyển được người có năng lực chuyên môn, dẫn đến khách sạn thì to lớn lộng lẫy hiện đại nhưng nhân viên thì yếu kém Cũng theo ông Vọng, hiện nay nhiều doanh nghiệp nhà hàng, khách sạn có khuynh hướng xem trọng nhân viên quản lý, xem thường nhân viên phục vụ tiếp tân Do quan niệm đó nên việc huấn luyện chuyên môn cũng như chế độ lương bổng cho nhân viên bồi bàn không được quan tâm đúng mức, khiến đội ngũ này làm việc không ổn định
"Thực ra chính đội ngũ nhân viên cấp dưới mới là những người thường xuyên giao tiếp phục vụ khách Chính họ mới là người làm cho khách cảm thấy hài lòng hay khó chịu, họ mới là người để du khách đánh giá về chất lượng phục vụ chứ không phải là người quản lý", ông Vọng nhấn mạnh
Tóm lại, nguồn nhân lực làm việc trong lĩnh vực quản lý ở những cơ sở lưu trú du lịch quy mô nhỏ 1-2 sao, đạt tiêu chuẩn còn yếu về nghiệp vụ, năng suất không cao, thiếu kỹ năng quản lý, ngoại ngữ và khả năng sử dụng cũng như kiến thức, hiểu biết về máy tính, internet, thương mại điện tử
Cần nhìn nhận một cách thẳng thắn, lực lượng lao động du lịch còn nhiều hạn chế cả về trình độ lẫn chuyên môn và ngoại ngữ Cán bộ quản lý nhà nước và quản lý kinh doanh được đào tạo chính quy không nhiều, chưa được trang bị kiến thức sâu về các thể chế kinh tế quốc tế, thiếu kinh nghiệm hội nhập đối phó những vụ việc liên quan tranh chấp giữa các bên Phần lớn lao động trực tiếp không được đào tạo chính quy, công tác đào tạo được chú trọng nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế.
HƯỚNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH HỘI NGHỊ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
33 Hải Duyên, đăng ngày 25/11/2009, www.vnexpress.net/GL/Xa-hoi/Giao-duc
Theo các nhà kinh doanh du lịch MICE, Việt Nam sẽ là điểm mới của du lịch MICE quốc tế Sau sự kiện hội nghị ASEM 5 vừa qua, uy tín về tổ chức, phục vụ khách MICE của Việt Nam đã được quốc tế đánh giá cao Việt Nam nói chung và thành phố Hồ Chí Minh cần có chiến lược phát triển thị trường này, đầu tư vào hạ tầng, đặc biệt là các trung tâm triển lãm và hội nghị tại các thành phố lớn Mặt khác phải gấp rút đào tạo đội ngũ quản lý, phục vụ khách MICE có trình độ dưới sự tham vấn của các chuyên gia giỏi quốc tế
3.1 Dự báo lượng khách quốc tế đến Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2020:
Du lịch Thành phố dù còn đang gặp nhiều khó khăn, nhưng các doanh nghiệp lữ hành của Thành phố Hồ Chí Minh vẫn tăng cường khai thác và phát triển thêm hàng loạt tuyến du lịch nội địa mới để đa dạng hóa sản phẩm du lịch Lượng khách quốc tế đến thành phố năm 2009 đạt 2,52 triệu lượt (chiếm tới 66,3% lượng khách quốc tế đến Việt Nam) và đón tiếp 8 triệu lượt khách du lịch nội địa Tổng doanh thu các khách sạn- nhà hàng và khối lữ hành đã đạt 34.000 tỷ đồng 34
Nhóm nghiên cứu đề ra 3 phương án dự báo lượng khách quốc tế đến Việt Nam từ 2010 đến 2020 Căn cứ theo tình hình thực tế của kinh tế Việt Nam và Thế giới, cũng như dự tính các rủi ro có thể xảy ra, nhóm đề xuất thực hiện các mục tiêu phát triển du lịch của Thành phố Hồ Chí Minh theo phương án 2, tức mức tăng của khách quốc tế đến Thành phố ở mức trung bình 15%/năm
Bảng 2.5- BẢNG DỰ BÁO LƯỢNG KHÁCH QUỐC TẾ ĐẾN THÀNH
PHỐ HỒ CHÍ MINH NĂM 2010-2020
(tăng 20%/năm) Khách quốc tế 2.600.000 3.120.000 5.720.000 7.320.000 Khách business
34 Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh
3.2 Dự báo nhu cầu khách sạn đến năm 2015:
Nhu cầu phòng khách sạn được dự báo dựa trên các căn cứ sau : Lượng khách du lịch đến thành phố, tỷ lệ khách lưu trú tại khách sạn, độ dài ngày lưu trú của khách và số khách ở trong 1 phòng Các dữ liệu trên được tính toán trên cơ sở các dự báo về khách du lịch, các kết quả khảo sát tại các khách sạn, có phân chia thành 2 khu vực quốc tế và trong nước Đoàn chuyên gia của Tổ chức Du lịch Thế giới (World Tourism Organisation) đã đánh giá Thành phố Hồ Chí Minh có tiềm năng lớn để phát triển du lịch du lịch MICE Việt Nam gia nhập WTO dự báo lượng khách quốc tế đến Thành phố để du lịch, tìm hiểu thị trường và hội họp sẽ tăng rất nhanh những năm tới.Dự báo lượng khách du lịch quốc tế đến Thành phố Hồ Chí Minh sẽ gia tăng mạnh với mức tăng 15% và khách du lịch nội địa tăng 20% mỗi năm
Tỷ lệ khách du lịch ở trong khách sạn được xác định ở mức từ 75-80%, độ dài ngày lưu trú của khách du lịch được xác định là từ 1,5 – 2,4; lượng khách ở trung bình trong một phòng từ 1,3 – 1,6 và công suất sử dụng phòng bình quân cả năm đạt mức 72-73%
Số lượng phòng khách sạn cần dự báo trong thời ký quy hoạch được tính theo công thức:
(Lượng khách lưu trú trong khách sạn) x (Độ dài ngày lưu trú được dự báo)
365 ngày x (Công suất sử dụng buồng phòng trung bình dự báo) x (Lượng khách trung bình/phòng) Đến năm 2015, dự báo nhu cầu phòng khách sạn sẽ lên đến 71.442 phòng, như vậy thành phố sẽ cần thêm 12.000 phòng, trong đó có 6000 phòng khách sạn 3-5 sao phục vụ khách du lịch hội nghị
Bảng 2.4- DỰ BÁO NHU CẦU PHÒNG NĂM 2010-2015
Tỉ lệ khách du lịch sử dụng phòng khách sạn
Lượng khách lưu trú trong khách sạn Độ dài ngày lưu trú
Lượng khách trung bình 1 phòng
Công suất sử dụng phòng
(Nguồn: Phòng Quản lý Khách sạn- Sở VHTT-DL TP.HCM)
3.3 Mục tiêu cụ thể từ nay đến năm 2020:
Dựa theo dự báo lượng khách quốc tế đến Thành phố Hồ Chí Minh từ 2010 đến
2020 và đề xuất thực hiện mục tiêu phát triển du lịch dựa trên phương án có mức tăng trung bình (xem bảng dự báo lượng khách quốc tế đến TP.HCM 2010-2020), như vậy, các giai đoạn 2010-2020 có thể chia làm 2 thời kỳ phát triển chính:
3.3.1 Thời kỳ 1 (2010-2015): với mục tiêu đặt ra là: “phát triển du lịch bền vững”, nhằm tiếp tục phát huy những thành quả đã đạt được trong những năm 2005-
2009, tạo động lực phát triển du lịch hội nghị lên mức cạnh tranh so với khu vực
Từ năm 2010, Thành phố sẽ tập trung nguồn lực để phát triển MICE thực sự, đầu tư nâng cấp, xây dựng thêm các cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực phục vụ khách du lịch hội nghị; đồng thời xây dựng quảng bá thương hiệu Thành phố Hồ Chí Minh đến các nước Mục tiêu cần đạt được là thu hút hơn 3 triệu lượt khách đến Thành phố mỗi năm trong đú cú hơn ẵ là khỏch du lịch MICE, trờn 500.000 lượt khỏch Việt Nam ra nước ngoài, tăng khả năng chi tiêu trung bình của mỗi khách quốc tế đạt 200-250USD, kéo dài số ngày lưu trú lên 7-8 ngày Phấn đấu đạt mức tăng du khách từ 10-15% /năm
3.3.2 Thời kỳ 2 (2015-2020): với mục tiêu đặt ra là “phát triển nhanh du lịch
Dựa trên tiền đề vững chắc từ năm 2010-2015, Thành phố sẽ tập trung cho việc phát triển loại hình du lịch hội nghị thành loại hình du lịch chất lượng cao trong thời kỳ năm 2015-2020 Đây chính là thời kỳ phát huy mọi tiềm năng sẵn có của Thành phố, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường du lịch Thế giới
Mục tiêu cần đạt tới trong thời kỳ này là: phấn đấu mỗi năm thu hút được số lượt khách du lịch quốc tế gần bằng hoặc bằng số lượt khách đến các nước trong khu vực Châu Á; tăng khả năng chi tiêu ngày trung bình của mỗi khách khoảng 250 USD Công suất phòng trung bình đạt khoảng 75%, ngày lưu trú của khách kéo dài hơn 1 tuần, duy trì tỷ trọng trong doanh thu du lịch Việt Nam trên 60%.
GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH HỘI NGHỊ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ĐẾN NĂM 2020 CÁC KIẾN NGHỊ
Giải pháp 1 : phát triển sản phẩm mới
Nhằm tạo ra những sản phẩm mới đặc thù trong việc thu hút khách du lịch MICE và cũng là biện pháp quan trọng để thu hút du khách
1.1.1 Xây dựng nhiều lễ hội sự kiện định kỳ:
Thành phố Hồ Chí Minh đã luôn nỗ lực tạo ra những sự kiện trong thời gian qua như: Đường hoa xuân Nguyễn Huệ, Hội hoa xuân Tao Đàn, Lễ giỗ Quốc tổ Hùng Vương, Ngày hội Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh, Hội chợ Quốc tế Du lịch, Cuộc thi Hoa hậu Hoàn Vũ 2008, Cuộc thi Hoa hậu Quý bà đẹp 2009, … Tuy nhiên, Thành phố cần phải tạo thêm nhiều sự kiện hơn nữa để thương hiệu du lịch Thành phố Hồ Chí Minh được quảng bá sâu rộng đến du khách trong và ngoài nước như đăng cai tổ chức các hội chợ Quốc tế của các ngành nghề khác nhau, các hội thi, hội thao mang tính chất Quốc tế
1.1.2 Phát triển các món ăn hấp dẫn, độc đáo, mang đậm nét văn hóa ẩm thực
Tiềm năng ẩm thực Việt Nam còn rất nhiều nhưng chưa được đưa thành một công nghệ, thực tế hiện nay số cơ sở dịch vụ ăn uống đạt chuẩn tại Thành phố Hồ Chí Minh chỉ mới có khoảng 25 địa điểm như: Bánh xèo Ăn Là Ghiền, Phở 24… 35 , có chăng là các quán ăn bình dân nhỏ lẻ, không đủ sức phục vụ khách du lịch, đặc biệt là khác MICE; có lẽ thế nên danh sách các món ngon độc đáo, đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam mỗi ngày một bị quên một ít vì vậy cần hình thành thêm các khu ẩm thực, chợ ẩm thực với nhiều món ăn đạt chuẩn Việt Nam như phở, mì quảng, bánh cuốn cũng như những món ăn lạ và độc đáo ở các địa phương khác nhau (đặc biệt là các món ăn
35 Số liệu cơ sở Dịch vụ ăn uống đạt chuẩn phục vụ khách du lịch của Phòng Khách sạn tháng 11/2009 khu vực miền Nam) như bún mắm Sóc Trăng, các món kho quẹt, cá lóc nướng trui, hủ tíu Mỹ Tho, bánh canh Trảng Bàng để thỏa mãn nhu cầu thưởng thức ẩm thực địa phương của du khách đến từ các nơi khác nhau
1.1.3 Chú trọng phát nhu cầu giải trí và các dịch vụ đặt biệt:
1.1.3.1 Nhu cầu giải trí về đêm:
Muốn đêm Sài Gòn có “thương hiệu” phải hướng đến việc tạo ra những trung tâm giải trí tầm cỡ, biến giải trí đêm thành công nghệ Bên cạnh đó, việc thưởng thức các loại hình nghệ thuật dân gian cũng là là bước tiếp cận nền văn hóa Việt của các quan khách quốc tế Các công ty tổ chức du lịch MICE cần liên kết với các đơn vị biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp ở Thành phố như Khoa Sân khấu của trường Cao đẳng Sân khấu Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh, nhà hát kịch, các đoàn ca múa nhạc trong Thành phố nhằm nâng cấp loại hình biểu diễn ca nhạc dân tộc phục vụ khách du lịch nước ngoài thành một sản phẩm "hàng Việt Nam chất lượng cao" Du khách sẽ được tận mắt chứng kiến và thưởng thức những màn biểu diễn văn hóa vật thể và phi vật thể, sân khấu cải lương đậm chất Nam Bộ, hò Quảng của người Hoa Các loại nhạc cụ dân tộc như đàn nhị, đàn tỳ bà, đàn bầu thể hiện sự đa dạng về văn hóa trên vùng đất Sài Gòn Muốn đạt được điều này , Thành phố cần có sự quan tâm đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất trang thiết bị nhà hát cũng như đội ngũ diễn viên, ca sỹ chuyên nghiệp
1.1.3.2 Phát triển các loại hình dịch vụ du lịch đặc sắc:
Khách du lịch MICE không chỉ có nhu cầu giải trí về mặt vật chất mà còn muốn được thưởng thức về mặt tinh thần Hình ảnh du khách háo hức tham quan thành phố bằng xe xích lô, cho thấy nhu cầu tham quan bằng loại hình vận chuyển của địa phương (hình thức đặc biệt) Chúng ta có thể đề xuất quy hoạch thêm các tuyến đường đi bộ cũng như đường sông để tạo thêm nhiều loại hình vận chuyển độc đáo cho khách MICE cũng như khách du lịch nói chung
1.1.4 Xây dựng và hoàn thiện hệ thống trung tâm thương mại, trung tâm hội nghị và khách sạn :
Tình trạng thiếu phòng ốc là các đoàn khách du lịch MICE hoặc các sự kiện lớn hiện nay không hẳn là vấn đề nan giải cho thành phố Hồ Chí Minh Tuy nhiên các khách sạn cao cấp có dịch vụ tổ chức hội nghị nhất là đối với các khách sạn cao cấp của daonh nghiệp tư nhân, khách sạn 3 sao vẫn cần phải cố gắng hoàn thiện cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại phục vụ hội nghị như hệ thống âm thanh, thông tin liên lạc, phiên dịch… hơn nữa các khách sạn này cón phải có khả năng tổ chức các chương trình giải trí, tham quan cho khách trước và sau hội nghị
Số lượng siêu thị trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh là 177 vào năm 2015, tăng hơn gấp đôi so với 82 siêu thị hiện nay Số lượng trung tâm thương mại tại đây vào năm 2015 cũng sẽ là 163, gấp 7 lần so với hiện nay Theo quy hoạch định hướng phát triển chợ, trung tâm thương mại và siêu thị của thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn
2009 - 2015 do Sở Công Thương xây dựng, số lượng chợ toàn thành phố hiện nay là
238 chợ sẽ giảm xuống còn 235 chợ vào năm 2010 Trong khi chợ truyền thống giảm dần thì hệ thống phân phối hiện đại được quy hoạch tăng mạnh Từ 82 siêu thị toàn thành phố (tính các siêu thị đạt chuẩn quy định) sẽ tăng lên đạt 121 siêu thị vào năm
2010 và 177 siêu thị vào năm 2015, tức cao hơn gấp đôi so với hiện nay.Tăng mạnh nhất thuộc về trung tâm thương mại khi hiện chỉ có 22 trung tâm nhưng theo quy hoạch đến cuối năm 2010 lên 80 trung tâm và lên 163 trung tâm vào năm 2015 36
Cải thiện cơ sở hạ tầng sẽ làm cho các nhà tổ chức sự kiện quốc tế và các công ty tổ chức du lịch khuyến thưởng yên tâm hơn về khả năng đáp ứng nhu cầu vận chuyển và phòng ở, địa điểm tổ chức sự kiện cho khách hàng.
Giải pháp 2: Cải thiện kết cấu hạ tầng phục vụ khách MICE
Mục đích nhằm có một hệ thống cơ sở hạ tầng tốt đáp ứng nhu cầu của khách du lịch MICE
1.2.1 Phát triển cảng hàng không quốc tế tại Long Thành để đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng khách quốc tế:
Quy hoạch tổng thể Sân bay quốc tế Long Thành nằm tại các xã Long Phước, Bàu Cạn, Long An, Bình Sơn, Suối Trầu và Cẩm Đường thuộc Huyện Long Thành, Đồng Nai (cách Thành phố Hồ Chí Minh 40 km theo hướng đông bắc, cách Vũng Tàu
70 km theo theo hướng tây bắc, cạnh quốc lộ 51A gần thị trấn Long Thành), đã được nguyên Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải phê chuẩn Theo Quy hoạch tổng thể, sau khi hoàn thành, sân bay này có 4 đường cất hạ cánh đạt tiêu chuẩn quốc tế mới nhất (dài 4000 m, rộng 60 m) có thể phục vụ các loại máy bay khổng lồ như Airbus A380, có các nhà ga rộng lớn và hiện đại có công suất tổng cộng 100 triệu khách/năm Nhà ga hàng hoá công suất 5 triệu tấn/năm Diện tích khu vực sân bay vào khoảng 26.000 ha bao gồm 5.000 ha sân bay và 21.000 ha cho khu độ thị, các dịch vụ và dân cư xung quanh sân bay, dự kiến đây sẽ là cảng trung chuyển hàng không quy mô lớn mang tầm vóc quốc tế đầu tiên của Việt Nam và là thủ phủ hàng không của cả nước cũng như của cả khu vực, sánh ngang tầm với các sân bay lớn trên thế giới Theo tư vấn thiết kế của công ty Hansen Partnership (Úc), khả năng phát triển của sân bay
36 Theo báo cáo của Trung tâm thông tin quy hoạch thành phố Hồ Chí Minh- Sở Quy hoạch kiến trúc, ngày 5/5/2009
Long Thành là rất lớn và hầu như không có giới hạn, sân bay sẽ đóng góp 3-5% GDP cả nước
Vùng Đô thị Thành phố Hồ Chí Minh cũng đang phát triển năng động để trở thành một Đại đô thị có dân số lên đến 20 triệu người (Mega Metropolitan Area) bao gồm:
Tp HCM và vệ tinh: Biên Hoà - Vũng Tàu - Thủ Dầu Một - Bà Rịa - Tân An - Tây Ninh - Gò Công - Mỹ Tho Do đó với sân bay này, Việt Nam tham vọng trở thành Trung tâm trung chuyển hàng không Bán đảo Đông Dương và là một trong những Trung tâm vận tải hàng không khu vực ASEAN, cạnh tranh ngang bằng với các trung tâm vận tải hàng không ở Singapore, Thái Lan và Malaysia.Tuy nhiên theo báo cáo của 1 số tổ chức hàng không và du lịch của Mỹ thì sau khi dự án này xây dựng, với nhiều lợi thế vốn có của Việt Nam lẫn Singapore và những bất lợi của Malaysia cũng như những bất ổn và bất lợi của Thái Lan trong thời gian qua, do đó các trung tâm vận tải hàng không của Thái Lan và Malaysia sẽ khó lòng cạnh tranh với Sân bay Long Thành cũng như Sân bay Changi của Singapore
1.2.2 Xây dựng và hoàn thiện hệ thống giao thông tại Thành phố Hồ Chí Minh:
Giao thông trong nội ô, do tốc độ tăng dân số nhanh, quy hoạch yếu, hệ thống đường xá nhỏ khiến thành phố luôn phải đối mặt với vấn đề ùn tắc Thành phố có
239 cây cầu nhưng phần lớn chiều rộng nhỏ hơn chiều rộng của đường nên gây khó khăn cho các phương tiện giao thông Không những thế, một phần các cây cầu có trọng tải thấp hay đang trọng tình trạng xuống cấp Tại các huyện ngoại thành, hệ thống đường vẫn phần nhiều là đường đất đá Trong khi đó, hệ thống đường trải nhựa còn lại cũng trở nên quá tải, cần sửa chữa Để giải quyết vấn đề giao thông đô thị, Thành phố Hồ Chí Minh đang đầu tư cho hệ thống giao thông công cộng Hiện nay thành phố có 3.250 xe buýt và 8.000 xe taxi, nhưng mỗi năm chỉ đáp ứng khoảng 6,2% nhu cầu đi lại Để đáp ứng nhu cầu giao thông vận tải tại Thành phố Hồ Chí Minh, một số dự án tàu điện ngầm và đường sắt trên cao (monorail) đang được lập dự án như: tuyến Bến Thành – Biên Hòa, Bến Thành – Bến xe Miền Tây, Bến Thành – Tân Sơn Nhất – An Sương Các dự án này đang được các đối tác nước ngoài như: (Nhật, Pháp, Nga, và Đức) đệ trình phương án đầu tư Mục tiêu của hệ thống metro nhằm thay thế 25% lượng xe gắn máy lưu thông trên đường Vào giai đoạn cuối 2020, giao thông công cộng bằng tàu điện ngầm sẽ giúp TP HCM giảm một nửa lượng xe gắn máy lưu thông trên đường
Hệ thống metro TP HCM dự kiến bao gồm các tuyến:
1/ Bến Thành - Bình Tây - Phú Lâm - An Lạc: Dài khoảng 15km, ưu tiên thực hiện trước đoạn Bến Thành - Bình Tây dài 5km
2/ Bến Thành - Gò Vấp: Khoảng 11 cây số chiều dài, ưu tiên một cho đoạn Bến Thành
- công viên Chiến Thắng (quận Tân Bình) dài 5km
3/ Bến Thành - Thủ Đức - Biên Hòa: 23km, ưu tiên làm trước phần Bến Thành - Thủ Đức dài 11 cây số
4/ Bến Thành - Thủ Thiêm đến vùng trung tâm khu đô thị tương lai là Xóm Chông, Xóm Mới, dài khoảng 5km
Năng lực chuyên chở ước tính trong điều kiện chạy 5 phút/chuyến tàu 5-6 toa là 1.644 triệu lượt hành khách/năm Dự kiến các tuyến tàu điện ngầm sẽ đảm nhận khoảng 600-800 triệu lượt hành khách vào những năm đầu sau khi đưa vào khai thác
Ngày 21 tháng 2 năm 2008, ông Lê Hoàng Quân, chủ tịch ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh đã phát lệnh khởi công dự án này tại phường Phước Long quận 9 37 Trong tương lai xa, các tuyến metro sẽ phát triển dần thành tuyến vòng tròn khép kín như nhiều thành phố lớn trên thế giới, đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng cao trong nội thành cũng như các vùng phụ cận, nhất là trên các tuyến trục trọng yếu.
Giải pháp 3 : Tăng cường quảng bá xúc tiến
1.3.1 Liên kết phát triển du lịch với các đối tác chiến lược trong và ngoài nước:
Trên cơ sở xác định các tuyến điểm du lịch và dịch vụ bổ sung, cần đẩy nhanh việc xây dựng các chương trình quảng bá xúc tiến đối với thị trường du lịch trong nước và quốc tế:
• Thường xuyên phố hợp cùng tổ chức các đoàn khảo sát tại các thị trường du lịch tiềm năng và trọng điểm như thị trường Nhật, Hà Quốc, Trung Quốc, Mỹ, Pháp, Đức, các nước trong khu vực ASEAN và các nước Bắc Âu
• Phối hợp với các tỉnh thành cùng tổ chức nhiều đợt xúc tiến, quảng bá đến các thị trường nêu trên gắn liền với việc cùng nhau tham gia các hội chợ du lịch quốc tế, phối hợp xây dựng gian hàng chung để tạo nên sự quy mô và giới thiệu đuợc du lịch MICE của thành phố Hồ Chí Minh
• Liên kết hợp tác các địa phương trên địa bàn Đông và Tây Nam Bộ và khai thác tuyến du lịch đường bộ xuyên Á có ý nghĩa chiến lược quan trọng cho sự phát triển du lịch của địa bàn Thành phố trong thời gian tới, tuyến du lịch này xuất phát từ Singapore, Kualalumpur, đặc biệt là từ Bangkok đến Siêm Riệp- Phômpênh và vào Việt Nam qua các cửa khẩu quốc tế Mộc Bài, Xa-mát để đến thành phố Hồ Chí Minh
37 Ô Nguyễn Hào Dũng, Báo điện tử Đất Mũi ngày 22/02/2008
1.3.2 Thành lập tổ chức xúc tiến du lịch hội nghị của Thành phố:
Bên cạnh hoạt động marketing riêng lẻ của từng đơn vị, cần có sự kết hợp marketing chung cho điểm đến Thành phố Hồ Chí Minh
1.3.2.1 Trung tâm xúc tiến du lịch Thành phố Hồ Chí Minh:
Bước đầu, có thể thành lập Trung tâm xúc tiến du lịch Thành phố chịu trách nhiệm phối hợp các doanh nghiệp thực hiện hoạt động này Cụ thể là: Đặc điểm chung: Trung tâm có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng, được mở tài khoản tại Kho bạc nhà nước Thành phố, các ngân hàng thương mại, ngân hàng chuyên doanh khi có yêu cầu
Chức năng và nhiệm vụ:
▪ Tham mưu và đề xuất trình Ủy ban Nhân dân Thành phố các giải pháp đẩy mạnh các hoạt động Du lịch trong và ngoài nước trên địa bàn thành phố; các chính sách hỗ trợ, khuyến khích phát triển đầu tư du lịch và tổ chức triển khai thực hiện các giải pháp, chương trình, chính sách hỗ trợ khi được phê duyệt;
▪ Chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình, kế hoạch 5 năm và hàng năm về xúc tiến du lịch theo chỉ đạo của Ủy ban Nhân dân Thành phố
▪ Thực hiện hợp tác với các tỉnh trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, trong nước và quốc tế về hoạt động xúc tiến du lịch trong xu hướng liên kết khu vực và hội nhập kinh tế quốc tế;
▪ Phối hợp với các cơ quan có liên quan tổ chức thu thập thông tin để nghiên cứu, dự báo và định hướng phát triển của thị trường trong nước và ngoài nước cơ hội đầu tư và các sản phẩm du lịch của Thành phố;
▪ Xây dựng danh mục các công trình, dự án trên địa bàn Thành phố cần kêu gọi các nhà đầu tư trong và ngoài nước để hợp tác đầu tư du lịch
▪ Xây dựng cơ sở dữ liệu về tiềm năng của thị trường du lịch và đầu tư của Thành phố;
▪ Xây dựng kế hoạch quảng bá thương hiệu sản phẩm, thương hiệu doanh nghiệp; quảng bá hình ảnh du lịch và thương hiệu của thành phố đến các thị trường trong và ngoài nước
▪ Nghiên cứu và đề xuất các giải pháp ứng dụng về phát triển du lịch trên địa bàn Thành phố;
▪ Xây dựng và phát triển các tài liệu, ấn phẩm, tuyên truyền, quảng bá tiềm năng và cơ hội đầu tư du lịch của Thành phố Phát bản tin (báo, tạp chí) cung cấp thông tin về đầu tư du lịch phục vụ nhu cầu thông tin kinh tế của Thành phố
▪ Tổ chức và tham gia hội chợ - triển lãm, trưng bày giới thiệu sản phẩm hàng hóa, dịch vụ của ngành Du lịch; phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan tổ chức hoặc tham gia các cuộc hội thảo, hội nghị trong và ngoài nước;
▪ Tổ chức tập huấn, hướng dẫn và bồi dưỡng kiến thức về quản lý kinh tế, kỹ năng kinh doanh, nghiệp vụ du lịch, các thủ tục xin xúc tiến đầu tư du lịch cho các tổ chức, cá nhân có nhu cầu;
▪ Cung cấp dịch vụ tư vấn về đầu tư du lịch; tư vấn, hướng dẫn doanh nghiệp, các nhà đầu tư về cơ hội đầu tư du lịch với các đối tác trong và ngoài nước, bao gồm:
Giải pháp 4: Đầu tư phát triển nguồn nhân lực
1.4.1 Phương hướng, mục tiêu, giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giám đốc cơ sở lưu trú du lịch 3-5 sao:
− Nâng cao, chuẩn hoá năng lực quản lý đội ngũ giám đốc cơ sở lưu trú du lịch như là một yếu tố cạnh tranh với các nước có du lịch phát triển trong khu vực
− Nâng cấp cơ sở vật chất kỹ thuật cho các trường nghề du lịch nhằm chuẩn hoá năng lực nghề nghiệp cho các học viên theo học quản trị khách sạn và cung cấp đội ngũ giám đốc có năng lực nghề nghiệp cho ngành kinh doanh khách sạn
− Mở các khoá bồi dưỡng ngắn hạn về kỹ năng quản lý trong cơ sở lưu trú du lịch
1.4.2 Đầu tư đào tạo phát triển nguồn nhân lực phục vụ cho du lịch hội nghị:
– Tập trung đào tạo phát triển nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp, đơn vị Du lịch có liên quan đến du lịch Hội nghị và sản phẩm MICE
– Tăng cường cho các đối tượng này về chuyên môn nghiệp vụ, ngoại ngữ và kỹ năng giao tiếp tùy theo từng trình độ khác nhau: sơ cấp, nâng cao, quản trị cấp cao
– Phối hợp với các đơn vị đào tạo chuyên ngành Du lịch trong và ngoài nước thường xuyên mở các khóa huấn luyện ngắn hạn và dài hạn cho các cá nhân hoặc đơn vị liên quan đến du lịch Hội nghị
1.4.3 Xây dựng các chương trình đào tạo nguồn nhân lực MICE:
1.4.3.1 Lớp đào tạo nghiệp vụ tổ chức sự kiện:
Mục đích: Cung cấp kiến thức và phương pháp về các loại hình sự kiện, tài liệu biểu mẫu, hướng dẫn thực hành các kĩ năng và thủ thuật làm sự kiện, kĩ năng tổ chức quy trình bảo đảm tiến độ sự kiện, tham gia phối hợp một cách sáng tạo, hiệu quả, gây được ấn tượng tốt trong các hoạt động truyền thông cho doanh nghiệp, quảng bá kích hoạt thương hiệu và các hoạt động hội chợ, triển lãm, hội nghị chuyên ngành Nếu có điều kiện thực hành tốt, người học sẽ tự phát triển được khả năng phân tích và lập dự án tổ chức sự kiện chuyên nghiệp, đưa ra được các đề xuất hợp lí thiết thực cho doanh nghiệp Đối tượng nên theo học: Phù hợp với những người có vị trí và nhu cầu như sau:
- Từ Nhân viên đến cấp Quản lí trong các bộ phận quản lí và điều hành, quảng bá xúc tiến, dịch vụ khách hàng, quan hệ công chúng, quảng cáo và cổ động, kinh doanh, tổ chức hội nghị và sự kiện, hành chính nhân sự, du lịch và phát triển dịch vụ giải trí tại các điểm du lịch, câu lạc bộ,…
- Phụ trách các việc gây dựng phong trào, tổ chức thực hiện các hoạt động đoàn thể, xã hội trong một doanh nghiệp
- Phụ trách các việc quảng bá gây ấn tượng tốt cho một thương hiệu sản phẩm, dịch vụ cụ thể trong các kì hội chợ, triển lãm
- Phục vụ ngoại giao, lễ tân, hội nghị, hội thảo, lễ hội, sự kiện gây quỹ, tài trợ sự kiện, khai trương, động thổ, dã ngoại, tổ chức thi đấu, vui chơi giải trí,…
- Muốn tìm hiểu và có ý định /chuẩn bị chuyển sang làm việc trong ngành tổ chức sự kiện
- Muốn tìm hiểu thêm về các kĩ năng sáng tạo, phát triển dự án và kế hoạch tổ chức sự kiện, kĩ năng kiểm soát tiến độ, kinh nghiệm phòng tránh rủi ro trong tổ chức sự kiện
1.4.3.2 Lớp bồi dưỡng cho ban giám đốc cơ sở lưu trú du lịch 3-5 sao:
Thời gian khoá đào tạo bồi dưỡng kỹ năng quản lý cho ban giám đốc các cơ sở lưu trú du lịch theo quy mô khách sạn, thời gian từ 2 tuần đến 1 tháng (từ 60 đến
120 tiết) với nội dung sau:
• Các quy định pháp luật liên quan đến lưu trú du lịch, an ninh trật tự, an toàn phòng chống cháy nổ, bảo vệ môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm, các quy định khác có liên quan đến cơ sở lưu trú du lịch
• Quy định kinh doanh lưu trú du lịch theo Luật Du lịch, Nghị định 92, Thông tư 88 của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch
• Kiến thức cơ bản và kỹ năng quản lý, điều hành hoạt động cơ sở lưu trú du lịch
Ngoài ra, bồi dưỡng thêm về ngoại ngữ và khả năng sử dụng cũng như kiến thức, hiểu biết về tin học, internet, thương mại điện tử, quảng bá, tiếp thị
1.4.3.3 Thành lập Câu lạc bộ Tiếng Anh dành cho các thông dịch viên:
• Tên gọi: CÂU LẠC BỘ TIẾNG ANH THÔNG DỊCH
• Tên tiếng Anh: TRANSLATOR ENGLISH CLUB
• Mục đích của Câu lạc bộ:
- Tạo môi trường rèn luyện ngoại ngữ cho các cán bộ, nhân viên đang làm thông dịch viên tiếng Anh, tại đây các thành viên có thể trao đổi kinh nghiệm thực tế, kinh nghiệm làm việc, kinh nghiệm sống và học hỏi lẫn nhau
- Tổ chức bồi dưỡng kiến thức, rèn luyện khả năng làm việc theo nhóm, khả năng lập dự án, khả năng thuyết trình của mỗi thành viên bằng tiếng Anh thông qua các hoạt động của Câu lạc bộ
- Là cầu nối giữa các doanh nghiệp đang kinh doanh du lịch tại thành phố
• Nguyên tắc hoạt động của Câu lạc bộ:
- Câu lạc bộ hoạt động dựa trên nguyên tắc tự nguyện tham gia của các thành viên, dân chủ trong hoạt động
- Câu lạc bộ hoạt động theo sự tổ chức và điều hành của Ban chủ nhiệm Câu lạc bộ, nhưng chịu sự quản lý giám sát của Hiệp hội Du lịch Thành phố Ban chủ nhiệm Câu lạc bộ chịu trách nhiệm về mọi hoạt động của Câu lạc bộ
- Các hoạt động của Câu lạc bộ phải được xây dựng theo kế hoạch Mọi hoạt động diễn ra trong Câu lạc bộ đều phải báo cáo với Hiệp hội Du lịch và được Hiệp hội thông qua
- Các thành viên Câu lạc bộ phải nộp phí thành viên để duy trì hoạt động của Câu lạc bộ
- Câu lạc bộ tổ chức các buổi tọa đàm định kỳ với các chuyên gia ngành
Du lịch nhằm tìm hiểu, tăng cường sự hiểu biết, kinh nghiệm làm việc của các thành viên.
Giải pháp 5: Các giải pháp vĩ mô
Mục đích tăng cường khả năng cạnh tranh về điểm đến của du lịch Hội nghị với các Thành phố khác trong khu vực ASEAN, Chính phủ Việt Nam cần có những giải pháp sau:
– Tiếp tục duy trì và mở rộng, thông thoáng về vấn đề visa như: miễn giảm thị thực nhập cảnh, giảm phí và thời gian cấp visa, tạo thuận lợi trong việc cấp visa tại các cửa khẩu
– Tạo thuận lợi về thủ tục xuất nhập cảnh, hải quan cho các đoàn khách lớn tham dự các hội nghị tại Thành phố
– Sớm ban hành và thực hiện tốt chính sách hoàn thuế VAT tại sân bay, khuyến khích mua sắm
– Xây dựng và triển khai chế độ bảo hiểm thiết thực cho khách du lịch MICE
Bên cạnh đó, Nhà nước cần thường xuyên tổ chức đánh giá, trao đổi, rút kinh nghiệm cùng với các chuyên gia trong và ngoài nước, với khách du lịch MICE về chế độ thủ tục kiểm tra khách để vừa đảm bảo lợi ích cho khách, vừa đảm bảo an ninh và lợi ích quốc gia
– Đơn giản hóa và công khai các thủ tục hành chính trong việc cấp phép tổ chức hội nghị, hội thảo, họp báo…
2.CÁC KIẾN NGHỊ ĐỐI VỚI NHÀ NƯỚC, CHÍNH PHỦ VÀ CÁC SỞ, BAN NGÀNH HỮU QUAN:
Đối với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Tổng cục Du lịch
Trước tiên, Bộ cần có công văn trình Thủ tướng chính phủ tham mưu, đề xuất các kiến nghị:
• Nhà nước cần dành ngân sách chính đáng để đầu tư phát triển du lịch hội nghị bao gồm: tái tạo môi trường du lịch xanh, đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật hạ tầng du lịch hội nghị, kiện toàn bộ máy tổ chức hành chính, nhân sự, đẩy mạnh hoạt động thanh tra ngành
• Sớm triển khai chương trình ưu tiên đầu tư du lịch có trọng điểm, nêu rõ vai trò, vị trí và tập trung khuyến khích hoạt động du lịch MICE quốc tế trong sự nghiệp phát triển du lịch cả nước
• Ban hành các văn bản pháp quy, cơ chế, chính sách về du lịch MICE, tạo môi trường pháp lý để các doanh nghiệp hoạt động hiệu quả
• Tổ chức tập trung thống nhất đầu mối hoạt động của các tổ chức Chính phủ, phi Chính phủ trong và ngoài nước về hỗ trợ các doanh nghiệp kinh doanh du lịch, lành mạnh hóa nền tài chính quốc gia
Kế đến, Tổng cục Du lịch cần hoàn thiện mạng công nghệ thông tin du lịch, đề xuất thành lập trung tâm tư vấn dịch vụ, ngân hàng dữ liệu du lịch Ngoài ra, để hỗ trợ phát triển du lịch MICE, Tổng cục nên có những chính sách ưu tiên đối với các doanh nghiệp du lịch có đầu tư kinh doanh du lịch hội nghị.
Đối với Ủy ban nhân dân Thành phố, các Sở, Ban, Ngành hữu quan
Thành phố cùng các tỉnh cần thống nhất về quy hoạch các tuyến điểm du lịch và có biện pháp phối hợp giữ gìn cảnh quan tài nguyên du lịch có như thế sẽ phát huy được thế mạnh, đặc thù riêng bởi liên kết hợp tác là con đường ngắn nhất để du lịch hội nghị Thành phố phát triển
Bên cạnh đó, việc đào tạo nguồn nhân lực cũng cần được coi là vấn đề sống còn Thành phố nên có hướng đào tạo tập trung và tiêu chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, công nhân viên; xây dưng kế hoạch cử các cán bộ đang công tác trong ngành du lịch đi đào tạo chuyên nghiệp du lịch, khách sạn ở nước ngoài
Ngoài ra, Ủy ban cần xem xét việc sớm thành lập Trung tâm xúc tiến Du lịch với vai trò là một cơ quan xúc tiến du lịch chuyên nghiệp của Thành phố, tiến đến xây dựng và phát triển một số tổ chức có vai trò là nhạc trưởng cho phát triển du lịch hội nghị tại thành phố Hồ Chí Minh (Convention Bureau of Ho Chi Minh City)
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hồ Chí Minh nên có tờ trình đề nghị lãnh đạo thành phố quan tâm chỉ đạo và giải quyết ngân sách hợp lý cho ngành du lịch thành phố để có thể tiến hành các hoạt động xúc tiến du lịch, đào tạo nguồn nhân lực, làm giàu cho môi trường kinh doanh du lịch MICE; đồng thời Sở cần thường xuyên phối hợp chặt chẽ với các cấp quản lý du lịch từ Trung ương đến địa phương, với Ủy ban nhân dân Thành phố, Quận huyện, Phường xã, với các Bộ ngành chức năng thường xuyên tổng rà soát, hệ thống hóa các văn bản quy phạm pháp luật về du lịch, bổ sung hoàn chỉnh các Thông tư liên ngành… về quản lý vận chuyển khách đường bộ, các di tích văn hóa- lịch sử, danh lam thắng cảnh và lễ hội, các loại hình vui chơi giải trí…; phối hợp với Bộ ngoại giao, Cảng Hàng không, Tổng cục hải quan… về quản lý xuất nhập cảnh, cải tiến thủ tục vi sa, thanh toán, chuyển đổi ngoại tệ…
Bên cạnh đó, thông qua các phương tiện thông tin đại chúng như sách báo, truyền thanh, truyền hình, Thành phố cần tuyên truyền sâu rộng việc giữ gìn mội trường du lịch, tổ chức thường xuyên hội nghị, hội thảo về đẩy mạnh du lịch MICE tại thành phố với sự tham gia của nhiều thành phần.
