Bệnh virus đầu vàng Yellow Head Virus Disease – YHVD là một trong những bệnh ảnh hưởng lớn nhất đến năng suất tôm nuôi.. Những nghiên cứu ở Úc cho rằng YHV có liên quan với một số l
Trang 1GVHD : Trần Thị Thanh Hoa
NHÓM :
Trần Thanh Sang (3103275) Trương Hoàng Anh (3103243) Phạm Minh Nghĩa (3103266) Yên Ngọc Sang (3108237)
Trang 2I Tác nhân gây bệnh virus đầu vàng (YHV).
III Phổ loài cảm nhiễm.
VIII Phòng và xử lý bệnh.
Trang 3 Bệnh virus đầu vàng ( Yellow Head Virus Disease –
YHVD) là một trong những bệnh ảnh hưởng lớn nhất đến năng suất tôm nuôi
Bệnh do Yellow head virus (YHV) gây ra.
Trang 4 Theo một số nghiên cứu gần đây người ta cho rằng
YHV là một virus thuộc họ Coronaviridae (theo V
Alday de Graindorge & T.W Flegel, 1999)
Những nghiên cứu ở Úc cho rằng YHV có liên quan với một số loại virus khác, như loại virus liên quan tới
mang tôm sú (Gill Associated Virus- GAV), hay virus ở
cơ quan lympho (Lympho Organ Virus -LOV).
Trang 5Tác nhân gây bệnh
YH1:Thái Lan(cơ chế gây chết 100%)
GAV(phức hợp virus gây bệnh): Úc (chết-tôm đỏ)
YHV3: Thái Lan, Việt Nam
YHV4: Thái Lan
YHV5: Ấn độ
YHV6: Madagascar
YHV3,4,5,6: không gây chết, không dấu hiệu đầu vàng
Trang 7Cấu trúc của virus:
± 6 nm x 173 ± 13nm
xoắn ốc(đường kính: 20-30nm)
và có chu kỳ 5-7nm, được bao
bởi vỏ ngoài (envelope).Nó được
cấu tạo từ một loại protein (p20)
liên kết với genome RNA sợi đơn
của virus.
Bề mặt vỏ ngoài có hai glycoprotein là Gp64 và Gp116
Trang 8II PHÂN BỐ
Boonyaratpalin và CTV, 1992 lần đầu tiên mô tả bệnh đầu
vàng gây chết tôm sú nuôi ở miền Trung và miền nam Thái lan, đặc biệt nguy hiểm cho các vùng nuôi thâm canh qua 1
số năm.
Virus đầu vàng có thể liên quan đến đợt dịch bệnh của tôm sú nuôi ở Đài loan năm 1987-1988.
Những nơi khác thuộc ĐNÁ: Indonesia, Malaysia, Trung
quốc, Philippine gặp ít nhưng nguy hiểm cho tôm sú nuôi
(Lightner, 1996) Bệnh thường xảy ra khi có điều kiện môi trường xấu và những vùng có mật độ trại cao
Việt Nam, các vùng nuôi tôm sú của các tỉnh phía Bắc, miền Trung và Nam Bộ đã có tôm bị bệnh đầu vàng gây tôm chết (Theo Bùi Quang Tề, 1994-2001 và Đỗ Thị Hoà, 1995).
Trang 9III PHỔ LOÀI CẢM NHIỄM
Bệnh có thể xuất hiện sau khi thả giống 20 ngày thường gặp nhất 50-70 ngày ở các ao nuôi tôm sú thâm canh
Tôm đã bị nhiễm virus YHV.
Thường xảy ra ở tháng nuôi 1-2.
Xảy ra trong các ao nuôi có mật độ cao (thâm canh).
Xảy ra trong ao có ô nhiễm hữu cơ.
Trong những ao có độ trong cao.
Ao tích luỹ nhiều độc khí: NH3, H2S.
Môi trường ao không ổn định.
Trang 10IV CƠ QUAN CẢM NHIỄM
YHV có thể tấn công vào cơ quan lymphoid,
mang cá hoặc haemolymph, cơ quan tạo máu, hồng cầu, tuyến gan, ruột, phiến mang, cơ quan
tôm trưởng thành hoặc toàn bộ giai đoạn nauplii hoặc postlarvae
YHV gây bệnh từ P15 trên Penaeus monodon
Trang 11Tôm: bị nhiễm bệnh Tôm: bình thường
Trang 12 Tôm ăn nhiều khác thường
trong vài ngày, rồi bỏ ăn đột
ngột.
Sau 1-2 ngày bơi lờ đờ trên
mặt nước hoặc ven bờ.
Bơi không định hướng.
Lác đác tôm chết trong vó
Chết với mức độ tăng dần.
Vớt tôm chết
Trang 13• Phần đầu ngực, gan tụy chuyển màu vàng, gan
có thể có màu trắng
nhạt, vàng nhạt hoặc nâu.
• Thân có màu nhạt.
• Tôm chết rất nhanh
trong vòng 2-3 ngày (có thể gần 100%)
• Có khi dấu hiệu đầu
vàng lẫn đốm trắng
Trang 14Mang tôm sú bị bệnh đầu vàng
do virus (ảnh của TW Flegel)
Tế bào mang tôm nhân tế bào thoái
hóa kết đặc và bắt màu đậm (X40)
Trang 15VI PHƯƠNG THỨC LÂY NHIỄM
Virus này cũng có thể lây nhiễm theo 2 chiều:
Chiều ngang: + Nguồn nước
+ Hiện tượng ăn nhau
+Sinh vật trung gian
Chiều dọc: Tôm bố mẹ bị bệnh di truyền cho thế hệ sau
Thực tế cho thấy, bệnh này thường xuất hiện trong hệ thống nuôi tôm thâm canh.
Trang 16Các thể vùi của YHV trong hệ bạch huyết mang tôm bị bệnh
đầu vàng
Tôm sú bị bệnh đầu vàng, trong hệ bạch huyết,
thấy rõ các thể virus dạng sợi trong tế bào chất
của tế bào lympho, (ảnh kính hiển vi điện tử)
Trang 17ĐK nhân tạo:P monodon, P.vanamei
Trang 18 Virus YHV xâm nhập vào tôm sẽ khu trú ở các cơ quan đích của tôm như: mang, gan tụy, máu, cơ
quan tạo máu… Nó không có quá trình phiên mã vì RNA genome có trình tự nucleotid giống với trình
tự của mRNA nên làm luôn chức năng của mRNA
Sau đó virus sẽ sử dụng các chất dinh dưỡng có
sẵn để tổng hợp các thành phần cần thiết như
protein cấu trúc tạo vỏ capsid, enzyme…
Trang 191.Phòng bệnh:
Tôm mẹ (-) với YHV (= kỹ thuật PCR)
Chọn giống không nhiễm virusYHV
Duy trì tảo thích hợp và ổn định
Không nuôi mật độ quá cao (< 30 con/m2)
Quản lý thức ăn, hạn chế dư thừa
Duy trì môi trường nuôi thích hợp và ổn định
Tìm ra các giống tôm kháng được YHV
Trang 20 Áp dụng theo phương pháp phòng bệnh tổng hợp
Tránh vận chuyển tôm từ nơi có bệnh đến nơi chưa phát bệnh
Những tôm chết vớt ra khỏi ao, tốt nhất là chôn sống
trong vôi nung hoặc đốt
Nước từ ao tôm bệnh xử lý bằng vôi nung hoặc bằng
clorua vôi (theo phương pháp tẩy ao)
Xem xét tôm thường xuyên, nếu phát hiện có dấu hiệu bệnh, tốt nhất là thu hoạch ngay, nếu tôm quá nhỏ không đáng thu hoạch thì cần xử lý nước ao trước khi tháo bỏ
Trang 212 Chữa trị
Cũng giống như bệnh thân đỏ - đốm trắng (SEMBV -
WSSV), bệnh đầu vàng (YHV) cũng chưa có phương
thức chữa nào hữu hiệu, chỉ có biện pháp phòng ngừa và ngăn chặn
Trang 22Dựa vào dấu hiệu và trạng thái bệnh lý
Phương pháp kính hiển vi điện tử
Phương pháp RT-PCR
Trang 24 Theo kết quả nghiên cứu của Sataporn
Direkbusarakom, 1995, dịch chiết rút từ cây chó
đẻ răng cưa (Phyllanthus spp.) có khả năng
chống lại sự nhiễm virus đầu vàng (YHV) ở tôm
sú trong điều kiện thí nghiệm, đặc biệt dịch chiết
rút của Phyllanthus urinaria và Phyllanthus
amarus có khả năng giúp tôm đã bị cảm nhiễm
virus YHV nhưng vẫn sống 100%, trong khi đối chứng dương chết 100%.
Trang 25 Giáo trình “Bệnh học thủy sản” – Đỗ Thị Hòa, Bùi Quang Tề NXB Nông Nghiệp.
Giáo trình “Virus học”- PGS.TS.Phạm Văn Ty.
Trang web điện tử:
http://violet.vn