Đó chính là việc trao đôi hàng hóa từ các tôt chức kinh tế, các công ty có pháp nhân tại nước sở tại và việc tiễn hành tiêu thụ hàng hóa nhập khâu trong thị trường nội địa hoặc tái — xu
Trang 2Loi mé dau
Kê từ năm 1996, Dang va nhà Nước bắt đầu thực hiện việc chuyển đổi nền kinh tế
từ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường, dưới sự quản lý của Nha Nước và theo định hướng XHCN Với cơ chế mới này, nên kinh tế của ta không còn là nền
kinh tế tập thể, hợp tác nữa mà là nền kinh tế nhiều thành phan Các thành phần kinh tế
cùng tôn tại song song, cùng bồ xung hỗ trợ cho nhau để cùng tiến lên con đường CNXH Cùng với sự chuyển đổi nền kinh tế là một môi trường kinh doanh hoàn toàn mới mẻ đây
những thuận lợi, những cơ hội và những thách thức đối với các doanh nghiệp hoạt động
kinh doanh nói chung và với công ty nói riêng và cả với các doanh nghiệp nước ngoài Những bất cập, những hạn chế còn tổn tại đan xen với những quy luật những quy định mới, khiến các doanh nghiệp phải lao đao, vất vả trong qua trình tôn tại và phát triển của mình trong môi trường kinh doanh khốc nghiệt đó Bên cạnh đó cũng có nhiều doanh nghiệp tự mình tìm ra những cơ hội để tự khắng định mình trong nên kinh tế thị trường như hiện nay
Trước sự thay đổi đó, công ty cung ứng nhân lực quốc tế và thương mại(SONA), một công ty được thành lập từ rất lâu, cũng đã phải chải qua nhiều sóng gió
dé ton tai va phat triển Sự phát triển lớn mạnh với uy tín, lợi thế của mình trên thương trường và đặc biệt là hoạt động kinh doanh thương mại được ra đời từ năm 1997 đã là một
minh chứng cụ thể về sự thành công trên con đường phát triển của công ty, mặc dù chỉ mới
ra đời chưa lâu nhưng hoạt động kinh doanh thương mại của công ty cũng đã gặt hái được những thành công đáng kể trong hoạt động thương mại của mình Để có được những thành
công bước đầu như vậy là cả một sự lỗ lực của ban quản trị, toàn thể nhân viên của công
ty Công ty đã thực hiện đây đủ nghĩa vụ mà Đảng và Nhà Nước, cục quản lý lao động với
nước ngoài, BLĐTBXH giao cho Nghĩa vụ nộp ngân sách cho nhà nước luôn được thực
hiện đầy đủ, hơn nữa đời sống của CBCNV ổn định và ngày càng được nâng cao
Trang 3Chuong i Co sir ly luan vé hoạt động kinh doanh nhập khẩu của các doanh nghiệp
thương mại trong nền kinh tế quốc dân
I Khái niệm, vai trò, hình thức hoạt động nhập khẩu trong nền kinh tế quốc
1 Khái niệm
Từ lâu nay nhập khâu hàng hóa đã trở thành một việc làm quan trọng trong hoạt
động kinh doanh thương mại Đó chính là việc trao đôi hàng hóa từ các tôt chức kinh tế,
các công ty có pháp nhân tại nước sở tại và việc tiễn hành tiêu thụ hàng hóa nhập khâu trong thị trường nội địa hoặc tái — xuất khâu với mục đích cuối cùng là thu lợi nhuận và
nôi liên sản xuât vâ tiêu thụ giữa các quôc g1a
2 Vai trò của hoạt động nhập khâu đôi với nên kính tê quốc dan
Nhập khâu là một hoạt động hữu cơ của hoạt động ngoại thương nó tác động trực
tiếp tới sản xuất và đời sống của mỗi quốc gia Nhập khẩu thể hiện mức độ gắn bó phụ thuộc lẫn nhau giữa nẻ kinh tế của mỗi quốc gia với tông thể của nền kinh tế thế giới Nó
tác động tích cực đến sự phát triển cân đối và khai thác tiềm năng thế mạnh của nên kinh tế
mỗi quốc gia về sức lao động, vốn, tài nguyên, và khoa học công nghệ Trong xu thế vận động của nên kinh tế thế giới như hiện nay, Việt Nam cũng như hầu hết các quốc gia khác trên thế giới đã và đang không ngừng mở rộng quan hệ buôn bán quốc tế, sự phụ thuộc lẫn nhau ngày càng lớn mạnh, cùng với sợ hình thành các trung tâm thương mại, khối mậu dịch tự do đã chứng tỏ việc lưu chuyển hàng hóa giữa các quốc gia không ngừng được cải thiện và nâng cao lúc này vai trò của hoạt động nhập khâu có ý nghĩa rất lớn đối với việc 6n định và phát triển kinh tế quốc gia nói riêng và phát triển kinh tế thế giới nói chung
Lý do là:
- Nhập khẩu là cơ sở nhằm bồ sung hàng hóa trong nước không sản xuất được hoặc sản xuất không đủ đáp ứng nhu cầu, hơn nữa nó cũng cho phép đa dạng hóa các chủng loại hàng hóa, chất lượng cho phép thảo mãn nhu câu trong nước
- Nhập khẩu còn khai thác được lợi thế so sánh tạo ra được sự phát triển vượt bậc trong sản xuất xã hội, tiết kiệm chỉ phí, thời gian tạo ra sự phát triển đồng đều về trình độ
Trang 4xã hội, phá bỏ tình trạng độc quyên trong sản xuất kinh doanh trong nước, tạo điều kiện cho các tô chức kinh tế có cơ hội tham gia trên thị trường quốc tế
- Nhập khẩu tạo ra sự liên kết trong nước với nên kinh tế thế 2101, tao diéu kién cho
sự phát triển, phân công lao động và hợp tác quốc tế, khai thác được lợi thế so sánh trên cơ
sở chuyên môn hóa sản xuât
- Nhập khẩu đem lại cho nên kinh tế trang thiết bị hiện đại, công nghệ sản xuất tiên
tiễn, tăng cường chuyển giao công nghệ, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng CNH —
HDH đất nước
- Nhập khẩu có vai trò tích cực đến việc thúc đây hoạt động xuất khẩu, thể hiện ở chỗ nhập khẩu tạo điều kiện đầu vào cho sản xuất hàng hóa xuất khẩu, tạomt thuận lợi cho việc xuât khâu hàng hóa trong nước ra nước ngoài, đặc biệt là nước xuât khâu
Ngoài ra nhập khâu còn góp phân tích cực vào việc thúc đây sản xuât nhăm góp phân nâng cao chât lượng sản xuât hàng hóa xuât khâu, tạo điêu kiện cho hàng hóa của một nước đạt được tiêu chuẩn của thế giới quy định
Tuy nhiên, liệu có thể tận dụng hết được lợi thế của hoạt động nhập khẩu còn phải
xem chính sách, đường lối phát triển kinh tế của mỗi quốc gia Đối với nước ta, trước đây
quan hệ kinh tế quốc tế chỉ thu hẹp trong một số nước XHCN, nên kinh tế kế hoạch hóa
tập trung, chỉ mang tính tự cung tự cấp, hàng hóa chủ yếu nhập khẩu thông qua các khoản
viện trợ và mua bán theo nghị định thư đã là mat di tinh dung dan của hoạt động nhập khâu
của các doanh nghiệp Nhà nước đđộc quyên Do vậy hoạt động nhập khẩu rất trì trệ và không đáp ứng được nhu cầu về hàng hóa trong nước
Nhận được tầm quan trọng đó, Đại hội Đảng toàn quốc VỊ đã là bước ngoặc mới, một động lực mới đưa đất nước ta đi vào con đường cải cách triệt để, nhằm thoát khỏi nền
kinh tế đó chính là một bước tiến vĩ đại giúp nền kinh tế nước ta hội nhập vào nền kinh tế
thế giới, tạo ra một thị trường nội địa day sôi động, hàng hóa phong phú, phát huy mạnh tính cạnh tranh Trên thực tế đã chứng minh được sự năng động của kinh tế thị trường
cũng như khăng định rõ vai trò hoạt động nhập khẩu trong nền kinh tế mới
Nhập khẩu đã góp phân quan trọng vào việc phát triển sản xuất chuyển dich cơ cầu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, với định hướng phát triển nền
Trang 5kinh té, nhap khâu luôn là giải pháp có tầm cỡ chiến lược, nhằm phục vụ cho việc phát
triển nền kinh tế quốc dân Chính sách nhập khẩu phải luôn tranh thủ nguồn vốn, khoa học công nghệ tiên tiễn một cách có hiệu quả nhất cũng như bồi dưỡng đọi ngũ cán bộ kỹ thuật
và quản lý nhằm thúc đây sản xuất hàng hóa của nước ta một cách phát triển với mục đích vừa sản xuất vừa tiêu dùng trong nước, vừa xuất khẩu thu ngoại tệ, tăng tích luỹ cho đất nước Nhờ có hoạt động nhập khẩu mà các doanh nghiệp trong nước có cơ hội tham gia
cạnh tranh trên thị trường quốc tế, khi đó buộc các doanh nghiệp phải hình thành một
chiến lược kinh doanh riêng nhưng phải phù hượp với cơ chế thị trường, đồng thời phải
nâng cao năng lực quản lý sao cho phù hợp với xu thế chung nhằm tạo ra nhiều cơ hội mới thôn qua quan hệ với ca đôi tác nước ngoài trên cơ sở các bên cùng hưởng lợi
Như vậy, để phát huy hết được vai trò của hoạt động nhập khẩu là một việc làm
không hề đơn giản, nó đòi hỏi mỗi quốc gia nó chung và các doanh nghiệp nói riêng phải
có sự lựa xhọn đúng đắn các hình thức nhập khâu để xác định rõ các nhân tố ảnh hưởng
đến hoạt động này, như thế thì với có thể khai thác được tối đa lợi thế so sánh
3 Các hình thức nhập khẩu
Trong thực tế hoạt động ngoại thương có nhiều hình thức nhập khẩu, nhưng tuỳ theo đặc trưng của mỗi quốc gia, mỗi doanh nghiệp mà cần phải lựa chọn hình thức nào cho phù hợp nhất Cũng do tác động của nhiều nhân tổ trong nên kinh tế cùng với sự sáng
tạo và năng nỗ của các nhà kinh doanh đã tạo ra sự đa dạng của các hình thức nhập khẩu
chứ không chỉ bó hẹp trong hình thức nhập khẩu trực tiếp
- Nhập khẩu uỷ thác
Trong hoạt động ngoại thương không phải doanh nghiệp nào cũng có thể tham gia
vào hoạt động nhập khẩu trực tiếp Do đó khi một doanh nghiệp có vốn băng ngoại tệ, lại
có nhu cầu nhập khẩu trực tiếp thì họ phải lảm như thế nào? Từ đó đã hình thành nên nhu
cầu nhập khẩu uý thác, đó là doanh nghiệp này uỷ thác cho doanh nghiệp có chức năng trực tiếp giao dịch ngoại thương tiến hành nhập khẩu theo yêu cầu của mình Bên nhân uy thác sẽ tiến hành đàm phán với bên đối tác nước ngoài để làm thủ tục nhập khẩu hàng hóa
theo yêu cầu của bên uỷ thác và lợi nhuận nhận được gọi là phí uỷ thác
Hình thức này có đặc điêm sau:
Trang 6+ Doanh nghiệp trực tiếp nhập khẩu <Bên nhận uy thác> không phải bỏ vốn, không phải xin hạn ngạch (nếu có), không phải nghiên cứu thị trường tiêu thụ do không phải tiêu thụ hàng hóa nhập khẩu, mà chỉ đứng ra làm đại diện ch bên uỷ thác giao dịch với bên nước ngoài, ký kết hợp đồng, làm thủ tục nhập khẩu hàng hóa, cũng như thay mặt cho bên
uỷ thác khiêu nại bôi thường với bên nước ngoài khi có tôn thât
+ Các doanh nghiệp được uý thác nhập khẩu chỉ được tính kim ngạch nhập khẩu
chứ không được tính doanh số, doanh thu, bên cạnh đó các doanh nghiệp nhập khẩu phải lập hai hợp đồng Một hợp đồng mua bán hàng hóa với nước ngoài <giữa bên uỷ thác nhập khâu với bên xuất khâu>, một hợp đồng uỷ thác <giữa bên uỷ thác và bên nhân uỷ thác>
- Nhập khẩu hàng đổi hàng
Nhập khẩu hàng đổi hàng cùng trao đổi bù trừ là nghiệp vụ chủ chốt của buôn bán đối lưu, nó lag hình thức nhập khẩu găn liền với xuất khâu Thanh toán trong trường hợp này không ogải bằng tiền mà băng sử dụng uý thác, mục đích nk uỷ thác ở đây không phải
chi dé thu lãi từ nhập khâu mà còn nhằm đề xuất khâu thu cả lãi từ hoạt động xuất khẩu
Đặc điểm của hình thức này là:
+ Hoạt động nhập khẩu này mang lại cho các bên liên quan bởi cùng một hợp đồng
có thê tiễn hành cùng một lúc cả hoạt động nhập khẩu và hoạt động xuất khâu do vậy có
thé thu lời từ hại hoạt động này
+ Doanh nghiệp được tính trực tiếp cả kim ngạch xuất khâu Doanh số tiêu thụ được tính trên cả hai mặt hàng alf xuất khẩu và nhập khẩu
+ Hàng hóa trong hoạt động nhập khẩu cũng là bạn hàng trong hoạt động xuất khẩu
Đề bảo đảm thực nhiện hợp đồng các bên có thể dùng biện pháp sau
+ Dùng thư tín đối ứng <L/C> đây là một loại thư tín dụng mà trong nội dung của
nó có các điều khoản chung L/C chỉ có hiệu lực khi người hưởng lợi mở một thư tín dụng L/C khác có kim ngạch tương đương
+ Dùng người thứ 3 khống chế chứng từ sở hữu uỷ thác, người này chỉ giao chứng
từ đó cho người nhận hàng khi người này nhận lại một chứng từ sở hữu một loại hàng hóa nào đó có giá trị tương đương
Trang 7+ Phạt về việc giao thiếu hay giao chậm hàng
- Nhập khẩu tái xuất:
Là hoạt động nhập khâu hàng hóa vảo trong nước nhưng không phải là để tiêu dùng trong nước mà để xuất sang nước thứ 3 naò đó, hoạt động này không được chế biến ở nước
tái xuất, như vậy hoạt động này được thực hiện qua ba nước; nước xuất khẩu, nước tái xuất
khâu, nước nhập khâu
Hình thức nhập khẩu này có những đặc trưng riêng khác với hình thức nhập khẩu
khác đó là:
+ Doanh nghiệp nhập khẩu ở nước tái xuất phải tính toán chỉ phí gép nối bạn hàng
nhập khẩu và bạn hàng xuất khâu, bảo đảm sao cho có thể thu được số tiền lớn hơn tong
chỉ phí bỏ ra để tiến hành hoạt động này
+ Doanh nghiệp xuất khẩu trực tiếp được tính cả kim ngạch xuất khẩu, doanh số
tính trên giá trị hàng nhập khâu đó vẫn phải chịu thuế doanh thu
+ Doanh nghiệp nước tái xuất phải lập hai hợp đồng, một hợp đồng xuất khẩu và
một bản hợp đồng nhập khẩu và không chịu thuế nhập khẩu về hình thức kinh doanh
+ Để đảm bảo thanh toán, hợp đồng tái xuất thường dùng thư tín dụng giáp lưng
- Nhập khẩu liên doanh
Là hoạt độngnk hàng hóa trên cơ sở liên kết một cách tự nguyện giữa các doanh nghiệp <trong đó có ít nhất một doanh nghiệp xuất khẩu trực tiếp> nhằm phối hợp cùng nhau để tiễn hành giao dịch và các chu trương, biện pháp có liên quan đến hoạt động nhập khâu, thúc đây hoạt động này theo hướng có lợi nhất cho cả hai bên, cùng chịu rủi ro và
cùng hưởng lợi nhuận
Trang 8Sau đó một vài hình thức nhập khẩu khác thì hình thức này ít chịu rủi ro hơn vì mỗi
doanh nghiệp tham gia nhập khẩu chỉ phải đóng góp một phần vốn nhất định, khi đó quyền
hạn và trách nhiệm chỉ phải phân bố theo tỷ lệ góp vốn
Trong nhập khẩu liên doanh, doanh nghiệp đứng ra nhập khẩu hàng sẽ được tính kim ngạch nhập khẩu, nhưng khi đưa hàng về tiêu thụ chỉ được tính doanh số trên hàng theo tỷ lệ vốn góp và chịu thuế doanh thu trên doanh số đó Doanh nghiệp đứng ra nhập khẩu phải lập hai hợp đồng, một hợp đồng mua hang với bên nước ngoài và một hợp đồng liên doanh với các doanh nghiệp khác Cách phân tích hình thức nhập khẩu trên dựa vào chủ thể của hoạt động nhập khẩu Nếu quan tâm tới hình thức thanh toán trong hoạt động này thì có thể thấy hai hình thức chính là mua bán bằng tiền và mua bán thanh toán bằng hàng Thanh toán băng tiền là cách thức thông dụng, thanh toán bằng hàng <còn gọi là mua bán đối lưu> là hình thức còn khá mới mẻ với chúng ta Do đó cần phải tìm hiểu kỹ hình thức này
- Nhập khẩu tư doanh
Là hoạt động độc lập của một số doanh nghiệp nhập khẩu trực tiếp, hoạt động này
đòi hỏi nhà nhập khẩu phải tìm hiểu và nghiên cứu kỹ thị trường trong nước, môi trường kinh doanh như chính sách kinh tế, hành lang pháp luật của quốc gia và thông lệ quốc tế
Trong hình thức này doanh nghiệp phải tự đứng ra nhập khẩu, nên rất rễ xảy ra rủiro, tôn
thất cũng như lợi nhuận thu được Chính vì vậy trước khi nhập khâu nhà nhập khâu cần
phải nghiên cứu kỹ từng bước, từ khâu nghiên cứu thị trường đầu vào, đầu ra, cho đến
khâu ký kết thực hiện hợp đồng, kế cả khâu bán hàng, thanh toán tránh tình trạng ton that,
trong việc thực hiện hợp đồng doanh nghiệp phải tự bỏ vốn ra để thanh toán, phải cân nhắc
các khoản thu chỉ dé dam bảo việc kinh doanh mang lại lợi nhuận
II Nội dung của hoạt động nhập khẩu
Trong giao dịch ngoại thương nói chung và hoạt động nhập khẩu nói riêng được thực hiện trên pahm vi quốc tế, vì vậy nội dung của hoạt động nhập khẩu phức tạp hơn so
với việc trao đối hàng hóa, dịch vụ trong nước Hoạt động này được thực hiện thông qua
nhiều khâu và nhiều nghiệp vụ quan trọng khác, từ khâu nghiên cứu đầu vào, đầu ra đến
khâu tiếp cận thị trường lựa chọn hàng hóa nhập khâu, tiễn hành giao dịch hàng hóa, đàm
phán ký kết hợp đồng khi hàng hóa nhập cảng, chuyển giao quyên sở hữu cho người mua
Trang 9và hoàn thành các thủ tục thanh toán, mỗi khâu mỗi nghiệp vụ thanh toán đều có mối quan
hệ phụ thuộc lẫn nhau, do đó phải nghiên cứu thực hiện day đủ, kỹ lưỡng bởi cán bộ ngoại
thương có năng lực để phòng sơ xây gây tôn thất cho các bên vấn đề mẫu chốt là phải năm
bắt được lợi thế nhằm đảm bảo cho hoạt động ngoại thương đạt hiệu quả cao
1 Nghiên cứu thị trường
Đối với các doanh nghiệp nhập khẩu việc nghiên cứu thị trường gồm: Nghiên cứu thị trường<Thanh toán quốc tế và thị trường nội địa> thanh toán bán trong nền kinh tế hàng hóa thì thị trường giữ vai trò quan trọng trọng của hoạt động kinh doanh của mỗi
doanh nghiệp Mà mục đích của hoạt động sản xuất là để tiêu thụ, phục vụ và thoả mãn
nhu cầu của người tiêu dùng, do vậy thị trường mang tính sống còn đối với hoạt động sản xuất và kinh doanh hàng hóa Vì vậy nếu còn thị trường thì hoạt động sản xuất kinh doanh,
né mat thi trường thì hoạt động này bị đình trệ
Hoạt động nhập khâu được thực hiện trên phạm vi quốc té, vì vậy nội dung của hoạt động này phức tạp hơn nhiều so với việc kinh doanh hàng hóa nội địa, nó được thực hiện dưới nhiều khâu và nhiều hiệp định khác nhau, lựa chọn hàng hóa nhập khẩu, tiễn hành giao dịch, đàm phán, tiếp cận thị trường, lựa chọn hàng hóa nhập khẩu, tiễn hành giao
dịch, đàm phán, ký kết hợp đồng, tô chức thực hiện hợp đồng khi hàng hóa nhập cảng,
chuyền giao quyền sở hữu cho người mua hoàn thành các thủ tục thanh toán, và mỗi khâu,
mỗi nghiệp vụ đều có mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau, do vậy phải được thực hiện nghiên
cứu đầy đủ kỹ lưỡng bởi cán bộ ngoại thương có năng lực để đề phòng sai sót gậy tốn thất
cho các bên, vẫn đề ở chỗ là phải năm bắt được lợi thế đảm bảo cho hoạt động đạt hiệu quả
cao
1.1 Nghiên cứu thị trường nhập khẩu
Khi nghiên cứu về thị trường nhập khâu cân phải năm băt rõ các chính sách phát
triên của các nước hay khu vực mà họ cân nhập, môi trường chính trị, tình hình tài chính tiên tệ, điêu kiện vận tải và cước phí
Vì là thị trường nước ngoài nên việc nghiên cứu gặp nhiều khó khăn do không tìm
hiểu kỹ lưỡng được như thị trường nội địa Nghiên cứu thị trường nhập khẩu có thê được thực hiện qua các tài liệu, sách báo tạp chí, các phương tiện truyền tin về thị trường đó
Trang 10hoặc trực tiếp thông qua triển lãm, hay những cuộc thăm quan, những chuyến du lịch hoặc
giao dịch trực tiếp
Khi nghiên cứu thị trường nhập khẩu, doanh nghiệp cần phải năm bắt đầy đủ các yếu tố của thị trường như khả năng sản xuất, giá cả, sự biến động của thị trường Hơn nữa doanh nghiệp nhập khâu cũng cần đặc biệt quan tâmđến hàng hóa vì đây là biểu hiện băng tiền của giá trị hàng hóa Trong kinh doanh nhập khẩu thì sự biến đọng của giá cả cũng trở nên phức tạp do việc buôn bán diễn ra không phải lúc nào thì thì nó diễn ra trong khoảng thời gian dài giữa hai quốc gia, hai khu vực khác nhau, so với lượng trao đối buôn bán là
bao nhiêu, các loại giá cả và những nhân tô tạo nên sự biên động của giá cả
Gia cả trên thị trường biên động là do những nhân tô sau:
- Nhân tố chu kỳ: là do sự vận động theo quy luật của nền kinh tế thế giới, điều này ảnh hưởng trực tiếp tới giá cả của hàng hóa nói chung trên thế giới và hàng hóa nhập khâu của doanh nghiệp nói riêng
- Sự lũng đoạn của thị trường: cũng làm xuât hiện mức giá của cùng một loại hàng hóa trên một hay nhiều thị trường khác nhau
- Sự cạnh tranh: tuy thuộc vào mức độ cạnh tranh, đối tượng cạnh tranh
- Tính thời vụ: giá cả sẽ thay đôi rât lớn nêu hàng hóa được thoả mãn nhu câu nêu
nó được sản xuất đúng thời vụ
- Tình hình kinh tế xã hội:
Bên cạnh các nhân tố trên thì doanh nghiệp nhập khẩu cũng cần phải tìm hiểu tình
hình vận chuyển hàng hóa, cước phí vận chuyền, câc chi phí phụ để sao cho có thể lựa chọn thị trường nhập khẩu phù hợp nhất
1.2 Nghiên cứu thị trường trong nước
* Nhu cầu thị trường
Nhu câu là nhân tô đâu tiên mà các nhà kinh doanh nhập khâu cân phải nghiên cứu
là một trong những yếu tố quyết định sự thành công của mỗi doanh nghiệp Kinh nghiệm
Trang 11kinh doanh cũng cho thấy việc đầu tiện là phải nghiên cứu nhu cầu đầu tiên, sau đó mới tổ chức quá trình sản xuất kinh doanh để nhằm đáp ứng và thoả mãn nhu cầu đó Thực tế là nhiều doanh nghiệp nước ta trong hoạt động nhập khẩu đã chưa nghiên cứu hay chưa nghiên cứu kỹ lưỡng nhu cầu thị trường trong nước, do đó hàng hóa nhập khâu về đã không đáp ứng được nhu cầu của của người tiêu dùng cả về số lượng lẫn chất lượng Đa
số hàng hóa nhập khẩu chỉ dựa vào những ý kiến chủ quan hoặc các đơn đặt hàng, chào hàng của các công ty nước ngoài
Nghiên cứu nhu câu ở đây căqn cứ vảo tình hình sản xuât và tiêu dùng về quy cách,
chủng loại, kích kỡ, giá cả, thị hiệu, tập quán từng vùng, từng lĩnh vực sản xuât, từ đó tiên
hành nghiên cứu từng mặt của hàng hóa trên thê giới Việc làm này đã phát hiện nhiêu sự
biến đổi trong tiêu dùng khi có tác động của nhân tô khác, đặc biệt là giá cả
* Dung lượng thị trường
Đối với các doanh nghiệp kinh doanh thì viẹc tìm hiểu dung lượng thị trường hàng hóa tương đối quan trọng Có thể hiểu dung lượng thị trường của một loại hàng hóa là khối lượng hàng hóa giao dịch trên một phạm vi thị trường nhất định Dung lượng thị trường thay đối theo diễn biến của tình hình tác động tổng hợp của nhiều yếu tô tác động tông hợp của nhiều yếu tố khác nhau trong những giai đoạn nhất định
Các nhân tố làm dung lượng thị trường thay đổi có tính chất chu kỳ như sự vận động của tình hình kinh tế tư bản chủ nghĩa, tính thời vụ trong sản xuất, lưu thông và phân
phối hàng hóa
Các nhân tố ảnh hưởng lâu dài đến dung lượng thị trường thì có nhiều, tuy nhiên các nhân tô chủ yếu ảnh hưởng trong thời gian tương đối dải
- Những tiến bộ của khoa học kỹ thuật: với sự tiến bộ của khoa hoc kỹ thuật, làm
cho nhu cầu về hàng hóa được mở rộng, điều đó có nghĩa là dung lượng thị trường cũng được mở rộng
- Cơ chế chính sách của Nhà nước, các tập đoàn sản xuất kinh doanh ảnh hưởng tới
sự biến đôi của dung lượng thị trường, chính sách về đầu tư nhằm xây dựng và phát triển
theo hướng nảo đó có thể thu hút khách hàng về hàng hóa
Trang 12- Thi hiéu va tap quan của người tiêu dùng: Là giới hạn quan trọng đối với sự biến đối của dung lượng thị trường Tuy nhiên nhà kinh doanh có thể hướng thị hiếu của người
tiêu dùng thích nghi dần với hàng hóa của họ, làm cho thị hiếu thay đồi
- Các nhân tố ảnh hưởng tạm thời đối với dung lượng thị trường Là các nhân tố
như đầu cơ đã gây ra những biến đổi về Cung — cầu, xung đột về chính trị — xã hội, hoặc
các yếu tô tự nhiên tuy nhiên khi nghiên cứu tình hình thị trường của hàng hóa khác nhau phải căn cứ vào đặc điêm của chúng đê đánh giá ảnh hưởng của từng nhân tô
- Sự biến động của giá cả: viẹc phân tích và xác định xu thế biến động của giá cả
trên thị trường thế giới là cơ sở để xác định mức giá cả quốc tế của các loại hàng hóa cần nhận Thông thường các nhà kinh doanh nhập khẩu sử dụng các loại giá cả được công bố
trên tài liệu được lưu hành ở nươchính sách ngoài, mức giá tham khảo và mức giá khởi
điểm để hai bên <mua và bán> trao đôi nhau giá trong các tài liệu thống kê, giá chào hàng của các hãng buôn bán lớn, giá trong các hợp đồng được ký kết thực tế Tuy nhiên giá trong hợp đồng rất khó thu thập
Khi xác định giá cả nhập khâu của mặt hàng có nhu cầu từ thị trường nhập khẩu có thể tham khảo giá xuất từ thị trường mới đi các nơi khác song giá cước được vận chuyển khi tham khảo cũng đặc biệt phải chú ý
* Lua chon mat hang
Doanh nghiệp phải lựa chọn mặt hàng kinh doanh có lợi nhất, muốn vậy thi nha nhập khâu không những phải căn cứ vào nhu câu của thị trường mà còn phải dựa trên một
sô vần đề sau
- Tình hình tiêu thụ mặt hàng trên thị trường: Cũng do mỗi mặt hàng có thói quen
tiêu dùng riêng thể hiện ở thời gian tiêu dùng, thị hiếu tiêu dùng, quy luật cung cầu về
hàng hóa đó, việc làm nảy gọi là tìm hiểu tập quán tiêu dùng Như vậy có năm bắt được nhân tô này thì chúng ta mới có thê đáp ứng và thoả mãn nhu câu của ngươi tiêu dùng
- Mặt hàng đó đang ở trong thời kỳ nào của chu kỳ sông: Sở dĩ mỗi mặt hàng đêu có chu kỳ sông riêng của nó, chu kỳ này riên ra qua các pha: Giới thiệu, tăng trưởng, chín môi, bão hoà và thoái trào chính điêu này nhà nhập khâu cân phải năm rõ xem mặt hàng này đang ở giai đoạn nào của chu kỳ sông, đê giúp cho việc nâng cao doanh sô
Trang 13- Tình hình sản xuất mặt hàng đó như thé nao: nha kinh doanh nhập khẩu cần phải
năm rõ khả năng sản xuât, tôc đọ phát triên của việc sản xuât ra mặt hàng đó
- Tỷ suất ngoại tệ của mặt hàng đó là bao nhiêu: trong kinh doanh thương mại quốc
tế, mỗi quốc gia lại có hệ thống tiền tệ khác nhau cho nên việc tính toán tỷ suất ngoại tệ là
rất quan trọng Tỷ suất ngoại tệ đối với mặt hàng nhập khẩu là bản tệ<tiỀn của quốc gia
nhập khâu> có thể thu về khi phải chi ra một đơn vị ngoại tỆ
2 Lập phương án kinh doanh
Căn cứ vào những thông tin thu thập trong quá trình nghiên cứu thị trường lựa chon nha xuất khẩu và các quyết định, mục tiêu mà doanh nghiệp đẻ ra để lập phương án kinh doanh, phương án này là kế hoạch hoạt động của doanh nghiệp nhằm đạt được mục tiêu trong quá trình nhập khẩu
Sau đây là các bước để tiễn hành lập phương án kinh doanh:
+ Đánh giá đối tác xuất khẩu và tình hình thị trường: chỉ ra những nét đặc trưng phân tích những thuận lợi và khó khăn trong kinh doanh
+ Lựa chọn mặt hàng cho phù hợp, thời cơ, điều kiện và phương thức kinh doanh
Xác định vốn, phân bồ cán bộ nghiệp vụ cũng như huy động cơ sở vật chất ch phương án
kinh doanh
+ Xác định đối tượng giao dịch để nhập khẩu: giao dịch với công ty nào? ở đâu,
khói lượng nhập khẩu, mức giá dự kiến<trong đó cần nêu rõ điều kiện giao hang FOB,
CIF> Thời gian giao hàng và hình thức thanh toán
+ Xác định rõ thị trường và khách hàng tiêu thụ sản phẩm:
- Bán hang ở thị trường nào?
- _ Thời điểm bán hang?
- - Khách hàng là ai? Người tiêu thu chính?
+ Xác định giá cả mua bán
Trang 14- Khi đàm phán ký kết hợp đồng nhập khẩu phải được duyệt với giá tối đa, tối thiểu
và tới hạn Người làm nhiệm vụ này có thể định giá cao hơn giá tối thiêu và thấp hơn giá
tối đa theo từng hoàn cảnh cụ thể khi ký kết hợp đồng Giá cả xác định trong phương án kinh doanh trên cơ sở phân tích giá cả quốc tế, giá chào hàng, điều kiện giao hàng hay giá cùng loại đã nhập trước đây
+ GIá bán trong nước phải đảm bảo có lợi nhuận sau khi trừ đi các khoản chỉ phí
khác như thuế
- Đê ra các mục tiêu cụ thê: sẽ nhập khâu hàng hóa ở thị trường nhập khâu, giá cả
và chi phí khác là bao nhiêu
- Đề ra các biện pháp thực hiện: đây là công cụ nhằm đạt được mục tiêu đã dự định
Sau khi các phương án kinh doanh đã được phê duyệt thì doanh nghiệp bắt đầu nỗ lực để
thực hiện
Trang 153 Các bước nhập khẩu hàng hóa
3.1 Đàm phán và ký kết hợp đồng
Đề có thể soạn thảo và đi đến ký kết hợp đồng thì trước hết hai bên phải đạt được
những thảo thuận chung trong buôn bán Trong quá trình đàm phán hai bên sẽ đưa ra những nhu cầu, ý muốn của mình để cùng nhau xem xét, thảo luận để rồi đi đến thông nhất làm căn cứ để để soạn thảo một hợp đồng mua bán có thiện chí Đây là sự gặp gỡ giữa hai
bên, thể hiện nhu cầu mong muốn và thực hiện thiện chí của mình trong công việc
Trong đàm phán người ta thường sử dụng các hình thức sau:
- Đàm phán trực tiếp
- Đàm phán qua thư tín
- Đầm phán qua điện thoại
Nhưng trên thực tế do tính chất đặc trưng của thương mại quốc tế mà việc đàm phán thường thông qua hình thức đàm phán trực tiếp Song trong mỗi hình thức đàm phán đều
có ưu, nhược điểm riêng nên tuy theo những điều kiện cụ thé mà các bên có thê lựa chọn
hình thức nào đó cho phù hợp nhất
Chăng hạn, những cuộc tiếp xúc ban đầu thường qua thư từ, sau dần đến đàm phán trực tiếp, các bên đã tạo được ít nhiều uy tín thì có thể qua thư tín hoặc điện thoại để giâm chỉ
phí hoặc tranh tình trạng làm lỡ thời cơ kinh doanh, hoặc xác nhận lại một vài điều khoản
mà mọi điều khoản đã thỏa thuận song <chú ý sau khi đàm phán qua điện thoại phải yêu cầu bên kia có thư xác nhận những thỏa thuận cho nhau để làn chứng để phòng có tranh châp>
Nội dung của đàm phán bao gôm:
- Hỏi giá: là việc một người mua đề nghị người bán cho biết giá cả và các điều kiện mua bán Đây có thê là lời thỉnh câu của người mua đưa ra cho người bán
- Phát giá: Là lời đề nghị ký kết hợp đồng của người bán gửi cho người mua thể
hiện ý định bán hàng của mình
Trang 16- Đặt hàng: Là lời đề nghị ký kết hợp đồng của người mua dưới hình thức đơn đặt
hàng Thực tế do tính chất nội dung của đơn đặt hàng, nên chỉ thực hiện đặt hàng với
những bạn hàng có quan hệ buôn bán thường xuyên
- Hoàn giá: Khi nhận được chào hàng, nếu không chấp nhận mọi nội dung trong đó thì đưa ra một đề nghị mới gọi là hoàn giá thì <đặt hàng> trước coi như bị huỷ bỏ
- Chấp nhận: Là sự chấp nhận hoàn toàn mọi điều kiện trong chào hang<Dat hang> chấp nhận này phải được chính người chấp nhận ky phát dưới sự đồng ý vô điều kiện mọi nội dung trong thơi hạn hiệu lực của hợp đồng và phải gửi đến chi người chào hàng<đặt hàng> thì mới có gia tri pháp lý
- Xác nhận: Là sự xác nhận mua bán hàng hóa theo những thảo thuận đã thống nhất
với nhau của các bên
Trong giao dịch đàm phán nếu hai bên có thiện chí và có được tiếng nói chung thì
sẽ dẫn tới việc ký kết hợp đồng mua bán Hợp đồng mua bán ngoại thương là sự thoả thuận của các đương sự có quốc tịch khác nhau trong đó một bên là bên bán<nha xuất khẩu> có nghĩa vụ chuyên vào quyển sở hữu của bên kia gọi là bên mua <Nhà nhập khau> mot tai sản nhất định gọi là hàng hóa, đồng thời bên nhập khẩu có trách nhiệm trả tiền và nhận hàng
Luật pháp Việt Nam quy định hợp đồng mua bán ngoại thương giữa các đơn vị kinh tế trong nước và nước ngoài thì đều phải thể hiện dưới dạng văn bản Các bên tham gia ký kết phải có đầy đủ tư cách pháp nhân, năng lực hành vi, năng lực pháp lý và đầy đủ
thâm quyền theo quy định của pháp luật Hợp đồng được gọi là có hiệu lực khi có day du
hai bén tham gia ky két.<bén mua va bén ban>
Nội dung của hợp đồng ngoại thương bao gồm:
- Số hiệu hợp đồng
- Ngày, địa chỉ ký hợp đồng
- Các bên tham gia<bên mua và bên bán>: Tên, địa cchỉ, quôc tịch, sô điện thoại,
Fax, sô tài khoản tại ngân hàng, người đại diện<tên, chức vụ sô hiệu và ngày ký giây uỷ thác nêu là đại diện uỷ quyên>
Trang 17* Các điều khoản của hợp đồng
+ Tên hàng, quy cách, số lượng, chất lượng bao bì, ký hiệu, mã hiệu
+ Giá cả đơn giá, tông giá
+ Thời điểm, địa điểm, phương thức giao hàng
+ Điều kiện thanh toán
+ Điều kiện khiếu nại, trọng tài
+ Các thỏa thuận khác
+ Chữ ký, con dấu của các bên
Ngoài ra đi kèm với hợp đồng có thể là các bản phụ lục, tài liệu kỹ thuật để mô tả
kỹ lưỡng hơn về hàng hóa, đôi khi là một bộ phận không thể tách rời với hợp đồng<tuỳ
thuộc vào từng mặt hàng>
Do tính chất quan trọng của từng loại hợp đồng, nên trước khi ký kết phải chú ý đọc
trước, đọc kỹ lại hợp đồng, đối chiếu với những thỏa thuận đã đạt được trong đàm phán để
sửa chữa nếu có sự sai lệch Đồng thời hợp đồng phải được trình bày rõ ràng, sáng sủa và
rễ hiểu để tránh sự mặc nhiên sưu diễn thuận theo hướng khac nhau giữa các bên
3.2 Thực hiện hợp đồng
Sau khi ký kết hợp đồng thì quyên lợi của các bên đã được xác lập mang tính pháp
lý Vì vậy, nếu đơn phương một bên không thực hiện hoặc thực hiện sai các bước nghiệp
vụ hay sai hợp đồng sẽ bị phạt và phải đền bù thiệt hại cho bên kia Việc thực hiện hợp
đồng rất phức tạp vì nó liên quan tới pháp luật trong nước và pháp luật quốc tế, hơn nữa nó còn phải bảo đảm quyên lợi và lợi ích quốc gia của doanh nghiệp, thực hiện đầy đủ nghĩa
Trang 18lại diễn biên của văn bản, thông báo nhận dugc hoac gui di theo moc thoi gian, lập ra kê hoạch thực hiện
Việc tiến hành thực hiện hợp đồng theo đúng thoả thuận trong đó sẽ góp phần nâng caouy tín của doanh nghiệp đối vơi bạn hàng Nếu trong quá trình thực hiện có phát sinh những vướng mắc thì các bên phải kịp thời thông báo cho bên kia có những biện pháp tháo
gỡ, đồng thời với tư cách là một bên tham gia hợp đồng doanh nghiệp Việt Nam cũng nên
có nhắc nhở thúc đây bạn hàng thực hiện đúng tiến độ của hợp đồng
Các bước để doanh nghiệp thực hiện một hợp đồng nhập khẩu
- Xin giấy phép nhập khẩu: Do Bộ Thương mại cấp<đối với nhập khẩu hàng mậu dịch>, do tổng cục Hải qquan cấp<đối với nhập khẩu hằng phi mau dịch> Do vậy, hàng hóa nhập khẩu phải được cấp giấy phép nhập khẩu Đây là tiền đề quan trọng về mặt pháp
lý để tiến hành các khâu khác trong mỗi chuyến nhập khẩu Với hàng hóa thông thường thì doanh nghiệp không cần phải xin giấy phép nhập khẩu mà chỉ cần làm một tờ khai hải quan gửi cho Bộ Thương mại lưu để theo dõi
Hồ sơ xin cấp giấy phép bao gồm:
+ Đơn xin kèm theo phiếu hạn ngạch
+ Bản sao hợp đồng nhập khâu hoặc L/C
+ Các giấy tờ liên quan
Thủ tục cấp giấy phép nhập khẩu được quy định trong thông tư số21/KTDN/VT
ngày 23/10/1989 Mỗi giấy phép chỉ cấp cho một đơn vị kinh doanh nhất định để nhập
khẩu một hoặc một số hàng với một nước nhất định, vận chuyển bằng phương thức vận tải
và giao nhận tại một địa điểm nhất định
- Mở thư tín dụng:
Đề mở L/C, doanh nghiệp phải có tài khoản tại ngân hàng và có giấy phép kinh doanh xuất — nhập khẩu Khi mở L/C phải có don xin mở, quyết định thành lập doanh nghiệp, quyết định bỏ nhiệm giám đốc và kế toán trưởng Kèm theo đó là những giấy tờ
Trang 19mà tuỳ thuộc vào loại L/C can phai lộp cho ngân hàng mở L/C như:
+ Với L/C trả ngay: Giấy phép nhập khẩu hàng hóa, hợp đồng ngoại thương
+ Với L/C mở chậm: Giấy phép nhập khẩu hàng hóa hay phiếu hạn ngạch, hợp
đồng ngoại thương, phương án bán hàng và thanh toán, giấy bảo lãnh, cam kết trả lợ
Don xin mở L/C là căn cứ pháp lý để giải quyết tranh chấp<nếu có> giữa người mở
L/C, đồng thời là căn cưd để ngân hàng viết L/C cho bên bán Do đó khi viết đơn phải tuân
thủ mọi nguyên tắc quy định, hết sức chú ý để tránh sự khấp khếnh, sai lệch với hợp đồng ngoại thương
- Thuê tàu vận chuyển: Trên thực tế do điều kiện về tàu vận chuyển và hiểu biết về
tàu quốc tế cong hạn chế nên các doanh nghiệp Việt Nam thừng nhập khẩu theo điều kiện giao hàng CIF, tức quyên thuê tàu do bên xuất khẩu Tuy nhiên nếu bên nhập khẩu nhận hàng theo điều kiện FOB thì quyền thuê tàudo bên Việt Nam vì doanh nghiệp có quyền uỷ thác cho bên hàng hải <VIETRACHT>, công ty đại lý tàu biển <VOSA>
Cơ sở pháp lý điều chỉnh mối quan hệ giữa doanh nghiệp với công ty nhận uỷ thác thuê tàu là hợp đồng uỷ thác thuê tàu, mà căn cứ là các điều khoản của hợp đồng ngoại thương, đặc điêm hàng hóa vận chuyên và các điêu khoản vận tải
- Mua bảo hiểm: Vận chuyển hàng hóa trong mua bán ngoại thương thường diễn ra bằng đường biển chiếm 80% khối lượng hàng hóa vận chuyển Do quá trình vận chuyển thường xảy ra tôn thât, rủi ro, nên bảo hiêm hàng hóa là rat can thiệt
Nếu trong hợp đồng ngoại thương, điều khoản và bảo hiểm không được chỉ rõ, bảo
hiểm theo điều kiện nảo và rủi ro cần bảo hiểm kèm theo thì bên nhập khẩu mặc nhiên ky hợp đồng bảo hiểm theo điều kiện bảo hiểm A với giá trị tối thiểu là V = 110*CIF, vì vậy
trong điều khoản này doanh nghiệp nên chỉ rõ bảo hiểm theo điều kiện gì, những rỉu ro nào
cân bao hiém theo
- Làm thủ tục hải quan: Là nham quan ly quá trình hoạt động buôn bán của Chính phủ, trước khi hàng hóa ra vào một nước đều phải làm thủ tục hải quan bao gồm các bước
sau:
+ Khai bao hai quan
Trang 20+ Xuất trình hàng hóa
+ Thực hiện quyết định của hải quan
- Giao nhận hàng hóa nhập khẩu: Khi có thông báo nhập cảng, doanh nghiệp cần phải khẩn trương thực hiện công tác giao nhận hàng hóa với tàu vận chuyển bằng cách trực tiếp hoặc uỷ thác cho cơ quan vận tải cảng thực hiện Cụ thể doanh nghiệp phải:
+ Ký hoạt động uỷ thác do nhận hang hóa từ nước ngoài cho cơ quan vận tải cảng<nêu không trực tiêp thực hiện>
+ Xác nhận với cơ quan vận tải kê hoặc giao nhận hàng hóa nhập khâu từng năm, từng quý, lịch tàu, cơ cầu hang, diéu kién ky thuat bốc dỡ, vận chuyển giao nhanu
+ Cung cap cac tai liệu cân thiệt cho cơ quan tiép nhan hang hda<néu tàu biên không cho cơ quan vận tải>
+ Theo dõi giao nhận, lập biên bản <nêu cân> về hàng hóa và giải qluyêt trong phạm vi trách nhiệm của mình về những biên cô xảy ra trong giao nhận
+ Thanh toán cho cơ quan vận tải cảng mọi chí phí giao nhận
- Làm thủ tục thanh toán: Trong thanh toán thương mại quốc tế hiện nay có nhiều phương thức giao nhận khác nhau, nhưng trong thực tế phương thức dùng chngs từ và phương thức chuyên tiền được sử dụng nhiều nhất
II Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động nhập khẩu của doanh nghiệp trong nền kinh tế quốc dân
Hoạt động nhập khâu của doanh nghiệp chỉ là một bộ phận của hoạt động ngiọa thương và là một tế bào của của nên kinh tế xã hội Do đó muốn sản xuất và tiêu thụ sản
phẩm của mình một cách có hiệu quả nhất thì doanh nghiệp không thể không tìm hiểu
những biến đọng của môi trường kinh doanh, những nhân tố thuộc về bản thân doanh nghiệp cũng ảnh hưởng lớn dến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Việc nghiên cứu
này giúp doanh nghiệp có thể tìm ra được những cơ hội kinh doanh mới, biết rõ đối thủ
cạnh tranh, tìm ra điểm mạnh điểm yếu của mình, từ đó giúp cho doanh nghiệp tránh được những rủi ro không đáng có và tìm ra hướng phát triên bên vững
Trang 211 Nhân tố thuộc về bản thân doanh nghiệp
Đó chính là hoàn cảnh nội tại gồm toàn bộ các yếu tố và hệ thống bên trong của doanh nghiệp <hay môi trường nội địa>, môi trường có thể kiểm soát được Các yếu tô nội
bộ cần phải được phân tích cặn kẽ để từ đó rút ra được điểm mạnh yếu của mình, với các
đơn vị sản xuất kinh doanh cần phải hiểu rõ các yếu tố này ảnh hưởng đến tình hình tiêu thu như thế nào Từ đó đưa ra những giải pháp phù hợp nhăm giảm bớt nhược điểm đó,
phát huy ưu điểm đề đạt được lợi thế tối đa trong kinh doanh
Các yếu tố thuộc về doanh nghiệp gồm:
1.1 Bộ máy tô chức quản lý
Bộ máy tô chức quản lý có ảnh hưởng rât lớn đến quá trình tiêu thụ sản phẩm bởi cơ cầu chức năng khác nhau sẽ ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh nói chung và hoạt động
kinh doanh của doanh nghiệp nói riêng Bên cạnh đó bộ máy tổ chức quản lý còn thể hiện
uy tin va thê diện của doanh nghiệp, năng lực mức độ quan tâm và trình độ của lãnh đạo
Chính vì những điều nảy đã tao ra nề nếp tổ chức, định hướng cho hầu hết các công việc ở
doanh nghiệp Bộ máy tô chức có thể có ưu diễm hoặc nhược điểm do tong qua trình
hoạch định các chính sách của doanh nghiệp
1.2 Yếu tổ liên quan tới nguồn nhân lực
Con người là yếu tố sống còn đối với mọi doanh nghiệp trong nên kinh tế thị trường trong
hoạt động kinh doanh nói chung và hoạt động tiêu thu sản phẩm của doanh nghiệp nói
riêng, con người cung cấp dữ liệu đầu vào để hoạch định mục tiêu phân tích bối cảnh của
thị trường lựa chọn thưc hiện kiểm tra các chiến lược của doanh nghiệp cho dù việc hoạch
định chiến lược kinh doanh có đúng đắn thế nào đi chăng nữa thì cũng không thể mang lại hiệu qủa cao nếu thiếu đi nhân tố con người, yếu tô này bao gồm tay nghề, trình độ chuyên môn, tư cách đạo đức, kinh nghiệm của cán bộ công nhân viên trong doanh nghiệp
1.3 Yếu tô tài chính kế toán
Yếu tố này găn liền với hoạt động kinh doanh, tiêu thu sản phẩm, bởi tài chính có liên quan trực tiếp đến mọi kế hoạch chiến lược của công ty Nó bao gồm khả năng phát huy vôn ngăn hạn, dài hạn, nguôn vôn của doanh nghiệp, quy mô về tài chính mà chức năng
Trang 22của bộ phận này bao gôm việc phân tích lập kế hoạch kiểm tra, kiểm soát thực hiện kế
hoạch tài chính và tình hình tài chính của doanh nghiệp
1.4 Các yếu tô khác
Các yếu tô này bao gôm:
- Các loại sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp, mức đa dạng của sản phẩm
- Khả năng thu thập thông tin cân thiết vẻ thị trường
- Thị phần hoặc tiểu thị phân
- Trình độ công nghệ
- Cơ câu của mặt hàng và khả năng kéo dài chu kỳ sông của sản phâm chính, ty lệ
lợi nhuận với doanh nghiệp
- Kênh phần phối: Mức độ kiểm soát, số lượng, phạm vị
- Mức độ nỗi tiếng: chất lượng và ấn tượng về sản phẩm
- Dịch vụ sau bán hàng
Các yếu tô này ảnh hưởng trực tiếp đén việc tiêu thu sản phẩm của doanh nghiệp
2 Các yếu tô thuộc bên ngoài doanh nghiệp
Môi trường vĩ mô và môi trường tác nghiệp ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động kinh
doanh và hoạt động tiêu thu sản phẩm Môi trường vĩ mô gồm các yếu tô bên ngoài doanh nghiệp định hình và cũng ảnh hưởng đến việc kinh doanh tuy nó không phải nhất thiéet
theo một cách nhất định, môi trường tác nghiệp cũng vậy nhưng được xác định bởi ngành
kinh doanh cụ thể, mỗi doanh nghiệp trong ngành chịu ảnh hưởng của môi trường tác nghịp của ngành đó Môi trường vĩ mô và môi trường tác nghiệp tạo nên môi trường ngoài
doanh nghiệp môi trường vĩ mô luôn tạo ra cơ hội kinh doanh cũng như thách thức đối với
doanh nghiệp, bên cạnh môi trường tác nghiệp định hướng sự cạnh tranh của doanh nghiệp
Trang 23Sau đây là một số nhân tố ảnh hưởng chính đến môi trường bên ngoài của doanh nghiệp từ đó ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh và quá trình tiêu thu sản phẩm của doanh nghiệp
2.1 Môi trường kinh tế
Môi trường kinh tế có ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp, qua đó các doanh nghiệp phải dự báo được mức độ ảnh hưởng của môi trường kinh tế dối với hoạt động kinh doanh của mình Môi trường kinh tế gồm lãi suất ngân hàng, lạm phát giai đoạn
của chu kỳ kinh tế, cán cân thanh toán, dân số, tỷ lệ thất nghiệp, chính sách tải chính tiền
tệ các yếu tô này tương đối rộng vì vậy các doanh nghiệp cần chọn loc để nhận biết yếu
tô cụ thể sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới doanh nghiệp, mỗi yếu tô nói trên có thể là cơ hội hoặc
thách thức đối với doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh nói riêng
2.2 Môi trường, chính trị, luật pháp
- Chính trị, luật pháp có ảnh hưởng ngày càng lớn đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, doanh nghiệp cần phải tuân thủ pháp luật mà Chính phủ đặt ra như thuê mướn nhân công, thuế các quy định vè ngoại thương, hay luật bảo vệ môi trường các biến đối của môi trường này có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh cụ thể là các chỉ phí kinh doanh cuả doanh nghiệp
Môi trường này thay đổi có thể tạo ra những nguy cơ, cơ hội ảnh hưởng trực tiếp đến viẹc kinh doanh của doanh nghiệp Chắng hạn như chính sách tăng thuế đối với hàng
nhập khẩu tạo ra cơ hội tăng trưởng hoặc tồn đọng, vì khi đó nhu cầu tiêu dùng sẽ tăng nên, quá trình tiêu thụ hàng hóa sẽ được đây many ngược lại việc tăng thuế đối với hàng
ngoại nhập (nguyên liệu ) sẽ tao ra nguy cơ đối với quá trình sản xuất kinh doanh mặt hàng
đó, điều này sẽ dẫn đến lợi nhuận bị ảnh hưởng trực tiếp
2.3 Môi trường cạnh tranh
Việc tìm hiểu những ưu nhược điểm của đối thủ cạnh tranh rất có ý nghĩa đối vơi
doanh nghiệp, các đối thủ này quyết định các tính chất và mức độ tranh đua hoặc thủ thuật
dành lợi thế trong ngành tuỳ thuộc vào đối thủ cạnh tranh với doanh nghiệp mình Mức độ cạnh tranh quýết liệt hay không phụ thuộc vào mối tương tác giữa các yếu tô như số lượng
Trang 24hàng tham gia, mức độ tăng trưởng ngành, cơ cấu chỉ phí cố định và mức độ đa dạng hóa sản phẩm Vì vậy muốn duy trì hoạt động kinh doanh của mình, các doanh nghiệp cần phải phân tích kỹ lưỡng từng đối thủ cạnh tranh để từ đó có chiến lược kinh doanh phù hợp và
có biện pháp nhanh nhạy trên thị trường
2.4 Môi trường văn hóa xã hội
Đề hoạt động kinh doanh đạt hiẹu quả cao thì các doanh nghiệp cần phải phân tích các yếu tô văn hóa xã hội ở những thị trường mà doanh nghiệp hoạt động giúp nhận biết co
hội và thách thức có thể xảy ra Như tập quán tiêu dùng, trìng độ văn hóa, thị hiểu khách
hàng quan liệm về cách sống, những điều này gíp cho doanh nghiệp quyết định sản xuất cái gì? sản xuất như thế nào? kinh doanh ngành nào? và tổ chức quá trình tiêu thụ ra sao Bên cạnh đó, các yếu tố như tôn giáo các định chế xã hội, ngôn ngữ cũng ảnh hưởng tới tâm lý người tiêu dùng trong tương lai, từ đó có thể vạch ra chiến lược tiêu thụ sản phẩm cho phù hợp
2.5 Môi trường công nghệ
Ngày nay, các doanh nghiệp luôn phải nắm bắt và tiếp thui những tiến bộ về khoa
học và công nghệ nếu không sẽ làm cho sản phẩm của họ bị tụt hậu một cách trực tiếp hay gián tiếp Tuy các doanh nghiệp thương mại không bị đe doạ của những tiến bộ khoa học
công nghệ như các ngành sản xuất, nhưng nó bị ảnh hưởng lớn đến chiến lược sản xuất
kinh doanh chiến lược tiêu thu sản phẩm, nhận biết được xu thế phát triển của khoa học
công nghệ giúp cho các doanh nghiệp xác định được ngành kinh doanh cho phù hợp với xu
thế tiêu dùng trong tương lai, từ đó có thể vạch ra chiến lược tiêu thụ sản phẩm sao cho
hợp lý
3 Đặc điểm kinh doanh nhập khẩu
* Lĩnh vực kinh doanh: cho đến năm 2000 hoạt động nhập khẩu chủ yếu là nhập khẩu trực tiếp và nhập khẩu uỷ thác các mặt hàng thực phẩm, hoa quả, điện lạnh, thiết bị nội thất, vật
liệu xây dựng(sắt, thép ), nông công nghiệp mặc dù hàng hóa mà công ty kinh doanh là hàng hóa tông hợp, những mỗi hàng hóa lại có đặc thù riêng ảnh hưởng phân nào đến hoạt động kinh doanh của công ty
Trang 25* Thị trường kinh doanh nhập khẩu: Trong hoạt động này công ty nhập khẩu trực tiếp hàng
hóa từ nước ngoài vảo thị trường nội địa, hoặc nhập khâu uỷ thác do các bạn hàng trong
nước yêu câu như:
- - Công ty TNHH Phú Thái
- Cong ty TNHH Tu Cuong
- Cong ty TNHH Dai Minh
- Cac cong ty van phòng phẩm Hà Nội, Nam Tuấn, Công ty xây lắp 7
* Nhà cung cấp(bạn hang): Do nhu cầu thị trường trong nước ngày càng tăng nên công ty nhập khẩu hàng hóa từ các quốc gia khác nhau như: Trung Quốc Nhật Bản, Hàn quốc, Singarpore, Malayia dé phuc vu nhu cau thi trường
* Vốn và tình hình tài chính: Khi mới thành lập số vốn ban đầu của công ty là 455.200.000
VND cho đến nay tổng số vốn lưu động đã hơn 2tÿ VND
Chương II Thực trạng nhập khẩu hàng hóa tại công ty cung ứng nhân lực quốc tế và
thương mại (sona)
I Một số đặc điểm cơ bản về công ty cung ứng nhân lực quốc tế và thương mại(SONA)
1 Lịch sử hình thành và phát triển của công ty SONA
Công tóy cung ưntgs nhân lực quốc tế và thương mại (SONA), tiền thân là công ty dịch vụ lao động với nước ngoài, trực ythuộc cục quản lý lao động với nước ngoài, bộ lao
động và thương bình xã hội La mét doanh nghiệp nhà nước cong ty dat tru so tai 34 dai cỗ
việt quân hai bà trưng, thành phố hà nội và chỉ nhánh văn phòng tại các vùng, các nước có quan hệ kinh tế với công ty.Công ty được thành lập theo quyết định số 449/LĐTBXH và
quyết định số 224/LĐTBXH ngày11/6/1991 của bộ trưởng bộ lao động thương binh xã hội
với tên gọi là công ty dịch vụ lao động với nươc ngoài ( Tên giao dịch quốcd tế là: overseas labour service company- viét tat la SONA) Gitta nim 1992,nha nude cé chi chương xây dựng nghị định 268, tức là xoá bỏ mô hìng cũ và thay đổi bằng nghị định
388/HĐBT ban hành ngày 20/11/1991 về quy chế thaqnhf lập và giả thẻ doanh nghiệp nhf