Một số chất đang được nghiên cứu và triển khai trong sản xuất với mục đích trên là: Oxytocin, Prostaglandins, estrogens, and Predil MR-A®… Theo D.G.Levis, 2000 khi bổ sung Oxytocin vào t
Trang 1HIỆU QUẢ SỬ DỤNG OXYTOCINE VÀ LUTALYSE TRONG PHỐI GIỐNG
TẠI TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU LỢN THỤY PHƯƠNG
Phạm Duy Phẩm, Lê Thanh Hải, Nguyễn Mạnh Cường, Trần Thị Tuyết, Lê Văn Hào và Phạm Thị Thuý
Trung tâm nghiên cứu lợn Thụy phương
*Tác giả liên hệ: Phạm Duy Phẩm Trung tâm nghiên cứu lợn Thụy Phương - Từ Liêm - Hà Nội
Tel: (04) 38.383.835/ 0989.68825; Fax: (04).37.410.025 ; Email : phamduynl@yahoo.com
ABSTRACT Effect of Oxytocine and Lutalyse at time of insemination on reproductive performance of the sow and gilt
The purpose of the trial was to evaluate whether addition Oxytocine and Lutalyse at time of insemination on the
farowing rate and litter size Oxytocine was added 4, 5, 6 UI and Lutalyse was 4, 5, 6 mg per dose of the semen
at time of insemination
Addition Oxytocine and Lutalyse at time of insemination improves farowing rate and litter size Supply Lutalyse
to semen can improves litter size and at the dose of 6 mg Lutalyse improves 6,32% of farowing rate, 1,32 piglets
per litter At dose of 5 mg Lutalyse improves 2.74 live piglets per litter in the sows Supply Oxytocine to semen
can improves litter size and at the dose of 5 UI Oxytocine improves 15.59% of farowing rate, 0.81 piglets per
litter At dose of 4 UI Oxytocine improves 3.94 live piglets per litter in the sows
Key words: Oxytocine, Lutalyse insemination , reproductive performance, live piglets
ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong quá trình dẫn tinh, mặc dù có tới 3 tỷ tinh trùng được đưa tới cổ tử cung trong quá trình
dẫn tinh nhưng chỉ có vài ngàn tinh trùng tiến được tới ống dẫn trứng Thời gian tinh trùng di
chuyển từ cổ tử cung đến ống dẫn trứng cần 15 phút đến 2 giờ Để hạn chế bị bị thực bào bởi
bạch cầu, tinh trùng cần phải nhanh chóng tiến tới vị trí ống dẫn trứng Kỹ thuật kích thích
nhu động tử cung và kích thích sự di chuyển của tinh trùng giúp cho sự thụ thai tốt hơn nhằm
nâng cao tỷ lệ đẻ, số con sơ sinh/ổ trong thụ tinh nhân tạo lợn bằng việc bổ sung các chất khác
nhau trong môi trường pha loãng tinh dịch hoặc tiêm cho lợn trước khi dẫn tinh đang từng
bước phát triển Một số chất đang được nghiên cứu và triển khai trong sản xuất với mục đích
trên là: Oxytocin, Prostaglandins, estrogens, and Predil MR-A®…
Theo (D.G.Levis, 2000) khi bổ sung Oxytocin vào tinh dịch lợn đã cho biết:
1) Bổ sung 4 -5 UI Oxytocin vào tinh dịch trước khi phối giống sẽ tăng tỷ lệ đẻ và con sơ sinh
2) Bổ sung Oxytocin vào tinh dịch phối cho nái cơ bản có hiệu quả cao hơn so với nái hậu bị;
3) Bổ sung Oxytocin vào tinh dịch trong những tháng hè cải thiện được tỷ lệ đẻ từ 10-19% và
số con sơ sinh sống tăng từ 1,8 - 2,3 con/ổ so với nhóm đối chứng
Trong nghiên cứu của mình F.lowers, NSCU (theo G.Donald và Levis, 2002) cũng thu được
kết qủa khả quan, khi bổ sung Oxytocin vào tinh dịch lợn, tỷ lệ đẻ tăng 17% và số con sơ sinh
sống tăng 0,7 con/ổ Nhìn chung, các nghiên cứu khác trên thế giới đều chỉ ra rằng, việc bổ
sung Oxytocin vào tinh dịch trước khi phối đều đem lại hiệu quả tốt Bên cạnh Oxytocin,
Prostaglandin (PGF2 - Lutalyse) cũng được dùng như một chất bổ sung vào tinh dịch trước
khi phối để làm tăng tỷ lệ đẻ và số con sơ sinh sống (D.Reicks, 2000) chỉ ra rằng khi nhỏ 5
mg Lutalyse vào dẫn tinh quản (dẫn tinh quản đã được bôi trơn bằng tinh dịch) sẽ làm tăng tỷ
lệ đẻ, giảm số lần phối giống/nái ở cả cái hậu bị và nái sinh sản, đồng thời còn làm tăng tỷ lệ
đẻ của cái hậu bị trong thời gian nóng bức của mùa hè Lutalyse cũng làm tăng tỷ lệ đẻ đối với
những nái bị phối lại
Trang 2Chúng tôi tiến hành đề tài “ Hiệu quả sử dụng Oxytocine và Lutalyse trong phối giống tại
Trung tâm nghiên cứu lợn Thụy Phương” nhằm khẳng định vai trò của Oxytocine và
Prostaglandin trong việc nâng cao tỷ lệ thụ thai, tăng số con đẻ ra/ổ và tiến hành áp dụng tiến
bộ kỹ thuật này trong sản xuất
VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Vật liệu nghiên cứu
Lợn nái từ lứa 2 đến lứa 6, gồm các dòng, giống: VCN11, VCN12 Lợn cái hậu bị thay thế đàn chờ phối đạt các yêu cầu: Khối lượng cơ thể đạt từ 120 kg trở lên, tuổi đạt trên 7,5 tháng tuổi gồm các dòng, giống: VCN11, VCN12
Tinh dịch được khai thác từ những đực giống theo sơ đồ ghép đôi giao phối của Trung tâm, đủ tiêu chuẩn phối giống và được pha loãng và bảo tồn bằng môi trường bảo quản tinh dịch của Viện Chăn nuôi Mỗi liều tinh đảm bảo tối thiểu 3 tỷ tinh trùng tiến thẳng, tinh dịch được bảo quản ở nhiệt đô 180c và sử dụng trong ngày
Lutalyse: 1ml có 5mg Prostaglandin (PGF2 ) do công ty Pharmacia của Bỉ sản xuất
Oxytocine: 1ml có 10 UI Oxytocine do công ty TNHH thuốc thú y Việt Nam sản xuất
Nội dung nghiên cứu
Nghiên cứu, xác định hiệu quả của việc bổ sung Oxytocin và Lutalyse vào tinh dịch trước khi phối giống cho đàn lợn nái Nghiên cứu, xác định hiệu quả của việc bổ sung Oxytocin và Lutalyse vào tinh dịch trước khi phối giống cho đàn lợn hậu bị Xác định hiệu quả kinh tế của việc bổ sung Oxytocin và Lutalyse vào tinh dịch trước khi phối giống
Phương pháp nghiên cứu
Bố trí thí nghiệm
Thí nghiệm 1 Xác định hiệu quả của việc bổ sung Oxytocin và Lutalyse vào tinh dịch trước khi phối giống cho đàn lợn nái
130 lợn nái sinh sản từ lứa 2-6, chia thành 7 nhóm theo phương pháp ngẫu nhiên hoàn toàn:
Lô 1 : Sử dụng 18 nái, không bổ sung Lutalyse và Oxytocine vào tinh dịch lợn (No)
Lô 2: Sử dụng 19 nái, bổ sung 4 mg Lutalyse vào một liều tinh ngay trước khi sử dụng tinh cho phối giống (Lut 4)
Lô 3: Sử dụng 22 nái, bổ sung 5 mg Lutalyse vào một liều tinh ngay trước khi sử dụng tinh cho phối giống (Lut 5)
Lô 4: Sử dụng 15 nái, bổ sung 6 mg Lutalyse vào một liều tinh ngay trước khi sử dụng tinh cho phối giống (Lut 6)
Lô 5: Sử dụng 17 nái, bổ sung 4 UI Oxytocine vào một liều tinh ngay trước khi sử dụng tinh cho phối giống (Oxy 4)
Lô 6: Sử dụng 19 nái, bổ sung 5 UI Oxytocine vào một liều tinh ngay trước khi sử dụng tinh cho phối giống (Oxy 5)
Lô 7: Sử dụng 17 nái, bổ sung 5 UI Oxytocine vào một liều tinh ngay trước khi sử dụng tinh cho phối giống (Oxy 6)
Trang 3Thí nghiệm 2 Xác định hiệu quả của việc bổ sung Oxytocin và Lutalyse vào tinh dịch trước khi phối giống cho đàn lợn cái hậu bị
Trên 60 lợn cái hậu bị được chia thành 7 nhóm theo phương pháp ngẫu nhiên hoàn toàn:
Lô 1: Sử dụng 9 lợn cái hậu bị, không bổ sung Lutalyse và Oxytocine vào tinh dịch lợn (No)
Lô 2: Sử dụng 7 lợn cái hậu bị, bổ sung 4 mg Lutalyse vào một liều tinh ngay trước khi sử dụng tinh cho phối giống (Lut 4)
Lô 3: Sử dụng 10 lợn cái hậu bị, bổ sung 5 mg Lutalyse vào một liều tinh ngay trước khi sử dụng tinh cho phối giống (Lut 5)
Lô 4: Sử dụng 9 lợn cái hậu bị, bổ sung 6 mg Lutalyse vào một liều tinh ngay trước khi sử dụng tinh cho phối giống (Lut 6)
Lô 5: Sử dụng 8 lợn cái hậu bị, bổ sung 4 UI Oxytocine vào một liều tinh ngay trước khi sử dụng tinh cho phối giống (Oxy 4)
Lô 6: Sử dụng 9 lợn cái hậu bị, bổ sung 5 UI Oxytocine vào một liều tinh ngay trước khi sử dụng tinh cho phối giống (Oxy 5)
Lô 7: Sử dụng 8 lợn cái hậu bị, bổ sung 6 UI Oxytocine vào một liều tinh ngay trước khi sử dụng tinh cho phối giống (Oxy 6)
Phương pháp bổ sung Lutalyse và Oxytocine
Bổ sung số lượng theo các lô thí nghiệm vào tinh dịch lợn ngay trước khi phối giống
Các chỉ tiêu theo dõi
Tỷ lệ đẻ = Số lợn nái phối lần 1 đẻ/tổng số lợn phối lần 1
Số con sơ sinh/ổ = tổng số lợn sơ sinh sinh ra/tổng số ổ đẻ
Số con sơ sinh sống/ổ = tổng sổ con sơ sinh sống đến 24h sau đẻ/tổng số ổ đẻ
Khối lượng TB/con = Tổng khối lượng con sơ sinh/tổng số con sơ sinh
Xử lý số liệu
Các số liệu thu thập được xử lý theo phương pháp thống kê sinh vật học, phân tích phương sai (ANOVA) bằng phần mềm Minitab version 14.0 for Window 2000, sử dụng mô hình thống
kê tuyến tính tổng quát (GLM), so sánh theo phương pháp Turkey
Thời gian thí nghiệm
Thí nghiệm tiến hành từ tháng 7 /2007 đến 7 /2008
Địa điểm thực hiện
Trại lợn giống hạt nhân Thụy Phương – Trung tâm nghiên cứu lợn Thụy Phương
Viện Chăn nuôi
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN Thí nghiệm 1 Hiệu quả của việc bổ sung Oxytocin và Lutalyse vào tinh dịch trước khi phối giống cho đàn lợn nái
Kết quả thí nghiệm cho thấy, lợn được bổ sung Lutalyse và Oxytocine vào tinh dịch ngay trước khi phối giống đều có xu hướng nâng cao số con sơ sinh/ổ đẻ Tương tự, số con sơ sinh sống ở lợn được bổ sung Lutalyse và Oxytocine đều có xu hướng cao hơn lợn không được bổ sung Bổ sung Oxytocine vào tinh dịch với liều 6UI và Lutalyse với liều 6 mg đã nâng cao rõ rệt tỷ lệ đẻ Khối lượng lợn sơ sinh không có sự khác nhau nhiều giữa các lô thí nghiệm
Trang 4Bảng 1 Kết quả bổ sung Lutalyse, Oxytocine vào tinh dịch trên đàn lợn nái
(con)
Số con Sơ sinh sống/ổ (con)
Khối lượng sơ sinh/ổ (kg)
Lô thí
nghiệm
n
Lut 5 22 72,73 16 11,45ab 0,478 10,60ab 0,450 14,11 0,653
Oxy 5 19 76,47 13 9,24 ab 0,730 8,88ab 0,680 14,16 0,664 Oxy 6 17 89,47 17 11,00 ab 0,974 10,92ab 0,977 15,39 1,19
Đặc biệt, lợn được bổ sung 4 UI Oxytocine có số con đẻ ra cao hơn lợn không bổ sung 3,86 con/ổ (p=0,0315) Lợn được bổ sung 4 UI Oxytocine có số con sơ sinh sống cao hơn lợn không bổ sung 3,94 con/ổ (p=0,0214)
Thí nghiệm 2 Xác định hiệu quả của việc bổ sung Oxytocin và Lutalyse vào tinh dịch trước khi phối giống cho đàn lợn cái hậu bị
Bảng 2 Kết quả bổ sung Lutalyse, Oxytocine vào tinh dịch trên đàn lợn cái hậu bị
sơ sinh/ổ
Số con
sơ sinh sống/ổ
Khối lượng
sơ sinh/ổ
Lô thí
nghiệm
n
Sử dụng Lutalyse, Oxytocine bổ sung vào tinh dịch ngay trước khi phối giống cho đàn lợn hậu bị thay thế đàn cho kết quả: Với liều 4 và 5 mg Lutalyse đã có xu hướng làm tăng tỷ lệ đẻ, tăng số con sơ sinh và số con sơ sinh sống/ổ đẻ Sử dụng liều 4 mg tăng tỷ lệ đẻ kém hơn liều
5 mg nhưng số con sơ sinh/ổ đẻ cao hơn
Sử dụng Oxytocine bổ sung vào tinh dịch ngay trước khi phối giống cho đàn hậu bị không thấy nâng cao tỷ lệ đẻ nhưng ở liều 4 UI đã nâng cao số con sơ sinh sống/ổ Kết quả này không phù hợp với kết quả của (D.G.Lewis, 2000) khi bổ sung Oxytocin vào tinh dịch lợn, lợn nái cho hiệu quả cao hơn lợn hậu bị Từ kết quả của hai thí nghiệm cho thấy: Bổ sung Oxytocin và Lutalyse vào tinh dịch trước khi phối giống sẽ tăng số con sơ sinh
Bổ sung Oxytocin liều 6UI và Lutalyse liều 6mg vào tinh dịch nâng cao tỷ lệ đẻ
Bổ sung Oxytocin và Lutalyse vào tinh dịch trước khi phối giống cho nái cơ bản có hiệu quả
Trang 5cao hơn so với nái hậu bị
Hiệu quả kinh tế khi bổ sung Lutalyse và Oxytocine vào tinh dịch trước khi phối giống
Bảng 3 Hiệu quả kinh tế khi sử dụng Lutalyse đối với lợn nái
Các chỉ tiêu
theo dõi
lượng
Thành tiền (đ) n
Số lượng
Thành tiền (đ)
n Số lượng
Thành tiền (đ)
n Số lượng
Thành tiền (đ)
Chi phí chế
2234
2587
2646
000 Chi phí TĂ
GĐ từ phối
đến 21 ngày
5530
6403
4365
900 Chi phí TA
từ 22 đến 115
ngày sau
1281
1455
1106
4 060 Tổng số con
Tổng số con
Chi phí TĂ
CP BX/lợn
con SS
164
128
154
495 Chi phí TĂ
và CP bổ
sung/đầu lợn
con SS sống
171
138
167
370
Sử dụng Lutalyse: Liều 5 mg có chi phí thức ăn và chế phẩm bổ sung thấp nhất: 128.674
đồng/con lợn sơ sinh và 138.514 đồng/con lợn sơ sinh sống
Sử dụng Oxytocine: Liều 4 UI/liều tinh có chi phí thức ăn và chế phẩm bổ sung thấp nhất:
105.580 đồng/con lợn sơ sinh và 111.137 đồng/con lợn sơ sinh sống, tiếp theo đến bổ sung
với liều 6UI là: 118.159 đồng/con lợn sơ sinh và 118.991đồng/con lợn sơ sinh sống
Bảng 4 Hiệu quả kinh tế khi sử dụng Oxytocine đối với lợn nái
Các chỉ tiêu theo
dõi
n
Số lượn
g
Thành tiền (đ)
n
Số lượn
g
Thành tiền (đ)
n
Số lượn
g
Thành tiền (đ)
n
Số lượn
g
Thàn
h tiền Chi phí chế phẩm
1142
4 Chi phí TĂ trong
giai đoạn từ phối
giống đến 21 ngày
4948
5530
4948
020
Trang 6Đối chứng Oxytocine 4 Oxytocine 5 Oxytocine 6 Các chỉ tiêu theo
dõi
n
Số lượn
g
Thành tiền (đ)
n
Số lượn
g
Thành tiền (đ)
n
Số lượn
g
Thành tiền (đ)
n
Số lượn
g
Thàn
h tiền Chi phí TĂ từ 22
ngày đến 115
ngày sau phối
11937
15429
1193
7240 Tổng số con sơ
Tổng số con SS
Chi phí TĂ và CP
bổ sung/đầu lợn
con sơ sinh
155428
Chi phí TĂ và CP
bổ sung/đầu lợn
con SS sống
Giá chế phẩm Lutalyse:147.000đồng/10ml; Giá chế phẩm Oxytocine:36.000đồng/lọ 50ml (1ml: 10UI Oxytocine)
KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ Kết luận
Bổ sung 4 UI Oxytocine vào tinh dịch trước khi phối giống cho lợn nái đã nâng cao rõ số con
sơ sinh và số con sơ sinh sống/ổ Chi phí thức ăn và bổ sung Oxytocine thấp nhất ở liều 4UI:
105.580 đồng/con lợn sơ sinh và 111.137 đồng/con lợn sơ sinh sống
Đề nghị
Áp dụng việc sử dụng Oxytocine với liều 4UI bổ sung vào tinh dịch lợn trước khi phối giống
trong qui trình phối giống cho đàn lợn nái Tiếp tục nghiên cứu sử dụng chế phẩm Oxytocine
và Lutalyse đối với đàn cái hậu bị
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Donald G and D.G.Levis, (2002) New Techniques in Reproductive Management
Levis D.G, (2000) The effect of oxytocin at the time of insemination on reproductive performance - A review
2000 Nebraska Swine Report University of Nebraska Cooperative Extension EC 00-219-A, Lincoln,
Nebraska
Reicks.D, (2000) Evaluation of the effect of adding Lutalyse® Sterile Solution to extended boar semen on
farrowing rate, service periods per pregnancy and litter size Proceedings Allen D.Leman Swine
Conference University of Minnesota College of Veterinary Medicine (Abstract)
*Người phản biện: TS Đào ĐứcThà; Ths Trịnh Văn Thân
