Ngay trong báo cáo chính trị của Ban chấp hành Trung ương khoá VIII trình đại hội IX của Đảng ta có đề cập: Nhà nước quản lý kinh tế bằng pháp luật, chiến lược, qui hoạch, kế hoạch, chín
Trang 1TIỂU LUẬNPHÁT TRIỂN NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃHỘI CHỦ NGHĨA Ở NƯỚC TA HIỆN NAY.
MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU
2 Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH
1.2 Sự cần thiết phát triển nền kinh tế thị trường 4 1.4 Bản chất nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa 6 1.4 Đặc trưng của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
Chương 2 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NỀN KINH
TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở
2.3 Những mặt trái trong phát triển kinh tế thị trường 15 2.4 Một số giải pháp cơ bản phát triển kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay 18
phamthanhquangnam@gmail.com
Trang 2MỞ ĐẦUSau hòa bình lập lại, cách mạng dân tộc dân chủ hoàn thành trên phạm
vi cả nước thì cả nước cùng tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa xã hội.Đảng ta đã chủ trương giữ vững quan điểm cũng như con đường mà chủ tịch
Hồ Chí Minh đã lựa chọn là tiến lên chủ nghĩa xã hội, quyết tâm đưa đất nướctrở thành một nước giàu mạnh về kinh tế, ổn định về kinh tế chính trị, xã hộicông bằng văn minh Để đạt được như vậy, Đảng ta đã chủ trương phải ưutiên phát triển kinh tế và coi đó là vấn đề sống còn và một trong số đó là xâydựng kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
Trên thực tế vấn đề nhà nước và thị trường là mối quan tâm hàng đầucủa nhiều nhà kinh tế trong nhiều thập kỷ qua Do đó mà ở nước ta cũng nhưcác nước khác trên thế giới muốn tìm tòi mô hình quản lý kinh tế vĩ mô thíchhợp và hiệu quả hơn Ngay trong báo cáo chính trị của Ban chấp hành Trung
ương khoá VIII trình đại hội IX của Đảng ta có đề cập: Nhà nước quản lý
kinh tế bằng pháp luật, chiến lược, qui hoạch, kế hoạch, chính sách nhằm phát huy mặt tích cực, hạn chế mặt tiêu cực của nền kinh tế thị trường, bảo vệ lợi ích của nhân dân lao động
Chính vì vậy mà xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hộichủ nghĩa là một yếu tố tất yếu cơ bản của quá trình đổi mới quản lý kinh tế ởnước ta, và nhờ có đường lối đúng đắn kinh tế nước ta đã thoát khỏi nhữngkhủng hoảng đạt tốc độ tăng trưởng nhanh, đời sống nhân dân được cải thiênđáng kể, chính trị xã hội ổn định, quốc phòng an ninh quốc gia được giữvững Nước ta từ một nước với cơ chế kế hoạch hóa, đã từng bước chuyểnsang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa dựa trên quy luật giátrị và tín hiệu cung cầu của thị trường
Trang 3Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI viết; Giữ vững định hướng
xã hội chủ nghĩa của nền kinh tế thị trường Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta là nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đây là một hình thái kinh tế thị trường vừa tuân theo những quy luật của kinh tế thị trường, vừa dựa trên cơ sở và được dẫn dắt, chi phối bởi các nguyên tắc và bản chất của chủ nghĩa xã hội Để nâng
cao nhận thức về vấn đề kinh tế trị trường, bản thân chọn; Phát triển nền kinh
tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay, làm đề tài tiểu
luận
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở NƯỚC TA
1.1 Khái niệm nền kinh tế thị trường:
Theo quan điểm của Samuelson trích trong kinh tế học thì: “ Một nềnkinh tế thị trường là một cơ chế tinh vi để phối hợp một cách không tự giácnhân dân và doanh nghiệp thông qua hệ thống giá cả và thị trường Nó là mộtphương tiện giao thông để tập hợp tri thức và hành động của hàng triệu cánhân khác nhau, không có bộ não trung tâm nó vẫn giải được bài toán mà máytính lớn nhất hiện nay cũng không thể giải nổi Không ai thiết kế ra nó Nó tựxuất hiện và nó đang thay đổi cũng như xã hội loài người.” Kinh tế thị trường
là một kiểu tổ chức kinh tế phản ánh trình độ phát triển nhất định của vănminh nhân loại Là một kiểu tổ chức kinh tế, kinh tế thị trường vừa là vấn đềcủa lực lượng sản xuất, vừa là vấn đề của quan hệ sản xuất Phải đạt đến mộttrình độ phát triển nhất định, nền sản xuất xã hội mới thoát khỏi tình trạng tựcung tự cấp, mới có sản phẩm dư thừa để trao đổi Cũng phải trong nhữngquan hệ xã hội như thế nào của sản xuất mới nảy sinh cái tất yếu kinh tế:người sản xuất hàng hóa phải mang sản phẩm dư thừa ra thị trường; kẻ mua
và người bán trao đổi sản phẩm với nhau trên thị trường
Trang 4Theo quan điểm của đảng ta, Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội
chủ nghĩa ở nước ta là nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận hành theo
cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đây là một hình thái kinh tế thị trường vừa tuân theo những quy luật của kinh tế thị trường, vừa dựa trên cơ sở và được dẫn dắt, chi phối bởi các nguyên tắc và bản chất của chủ nghĩa xã hội Một nền kinh tế mà trong
đó những vấn đề cơ bản của nó do thị trường quyết định được xem là nềnkinh tế thị trường Nói cách khác nền kinh tế thị trường chính là nền kinh tếhàng hoá chịu sự điều khiển của cơ chế thị trường Nền kinh tế này khác vớinền tập trung ở chủ thể xác định các vấn đề cơ bản của nền kinh tế mà nềnkinh tế tập trung chủ thể này là nhà nước thông qua các mệnh lệnh hànhchính Chính sự khác biệt này tạo ra sức mạnh và là động lực cho nền kinh tếphát triển
Tại Việt Nam kể từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, chúng ta đã xácđịnh xây dựng nền kinh tế thị trường nhưng theo định hướng xã hội chủnghĩa Tức là có sự can thiệp của nhà nước vào nền kinh tế nhưng không phảican thiệp vào nền kinh tế theo kiểu mệnh lệnh hành chính mà can thiệp thôngqua các chính sách kinh tế vĩ mô, theo quy luật kinh tế khách quan, nhằm ổnđịnh nền kinh tế và tạo điều kiện cho mọi thành phần kinh tế tham gia vào sảnxuất và kinh doanh Sự can thiệp này được xem là cần thiết nhằm thiết lậpkhuôn khổ pháp luật phù hợp, sữa chữa những khuyết tật của thị trường, đảmbảo sự công bằng xã hội và ổn định nền kinh tế vĩ mô Cũng có yếu tố gầngiống với lý thuyết nền kinh tế hỗn hợp đã được Samuelson đưa ra Theo ôngphát triển kinh tế phải dựa trên hai bàn tay là cơ chế thị trường và nhà nước:
“điều hành một nền kinh tế không có cả chính phủ lẫn thị trường thì cũng nhưđịnh vỗ bằng một bàn tay” Tuy nhiên trong hoàn cảnh nước ta thì sự canthiệp của nhà nước còn đóng vai trò giữ cho nền kinh tế đi theo đúng địnhhướng xã hội chủ nghĩa
1.2 Sự cần thiết phát triển nền kinh tế thị trường
Trang 5Việt Nam đang tồn tại đủ các điều kiện cần thiết là cơ sở tồn tại của nềnkinh tế hàng hoá Phân công lao động đang phát triển cả về chiều rộng lẫnchiều sâu nhiều ngành nghề mới đã ra đời, đặc biệt là những ngành côngnghiệp có hàm lượng kỹ thuật kết tinh trong sản phẩm cao như điện tử, tinhọc… Bên cạnh đó các làng nghề cổ truyền cũng đang phát triển mạnh mẽ.Các sản phẩm của ngành đang từng bước khẳng định thương hiệu trên thịtrường trong nước và quốc tế Đây chính là những thế mạnh củaViệt Namtrong quá trình hội nhập kinh tế thế giới.Sự phát triển này đã kéo theo sự pháttriển nhanh chóng của lực lượng sản xuất.
Kể từ sau Đại hội Đảng toàn quốc lần VI Việt Nam đã chính thức thừanhận sự tồn tại của các thành phần kinh tế ngoài quốc doanh Nhờ đó cácthành phần kinh tế này đã có những điều kiện cần thiết để phát triển Từ đóxuất hiện sự khác biệt giữa các hình thức sở hữu về tư liệu sản xuất và sảnphẩm lao động Đây chính là điều kiện đủ để nền kinh tế hành hoá có cơ sở rađời Khác biệt về sở hữu về tư liệu sản xuất và sản phẩm lao động đã tạo rađộng lực to lớn để thúc đẩy kinh tế phát triển mặc dù mặt trái của nó là sựphân hoá về giàu và nghèo
Sau một thời gian dài duy trì cơ chế kinh tế kế hoạch hoá tập trung đãđến lúc chúng ta cần một sự chuyển đổi để phát triển kinh tế Cơ chế thịtrường với những ưu thế không thể chối cãi là một sự lựa chọn hợp lý và cầnthiết Cơ chế quản lý cũ cồng kềnh, kém năng lực đã không còn phù hợp vớitình hình trong nước và quốc tế Những căn bệnh đặc trưng của cơ chế cũ nhưbảo thủ, trì trệ, kém năng lực hình thành nên bộ máy quản lý thiếu chuyênmôn nghiệp vụ nhưng lại có thái độ quan liêu, cửa quyền cần phải được thayđổi Thực tế cho thấy trải qua gần hai mươi năm đổi mới gây dựng nhưngchúng ta vẫn phải thực hiện các cuộc chỉnh đốn Đảng, cải cách bộ máy hànhchính chứng tỏ những quan niệm cũ sai lầm đã ăn sâu bám rễ như thế nào.Việc xoá bỏ hoàn toàn không dễ dàng, không thể hoàn thành trong một sớmmột chiều nhưng đó là việc cần thiết để thúc đẩy kinh tế phát triển Cùng với
Trang 6cơ chế cũ cũng là sự bất cập khi nhà nước can thiệp quá sâu vào sản xuất kinhdoanh, điều hành không tuân theo các qui luật kinh tế mà theo cảm tính dẫnđến sự thất bại trong thực hiện các mục tiêu kinh tế xã hội đã đề ra Chuyểnsang cơ chế mới sẽ tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế phát triển theođúng những qui luật kinh tế khách quan.
Thực tiễn những năm đổi mới chỉ ra rằng việc chuyển đổi sang mô hìnhkinh tế thị trường của Đảng ta là hoàn toàn đúng đắn Nhờ mô hình kinh tế đóchúng ta đã bước đầu khai thác được tiềm năng trong nước đi đôi với thu hútvốn và kỹ thuật nước ngoài, giải phóng được năng lực sản xuất trong xã hội,phát triển lực lượng sản xuất, góp phần quyết định bảo đảm nhịp độ tăngtrưởng GDP bình quân hằng năm trong thập niên đầu thế kỷ XXI là trên 7%
Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tiến bộ, đặc biệt là sản xuất lương thực đưa ViệtNam trở thành nước thứ hai trên thế giới về xuất khẩu lương thực Giá trị sảnxuất công nghiệp tăng bình quân hàng năm 13,5% Hệ thống kết cấu hạ tầng
kỹ thuật và xã hội được tăng cường Đời sống nhân dân được cải thiện, nângcao tích luỹ xã hội, tạo tiền đề cho sự phát triển trong tương lai
1.3 Bản chất nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta có một sốđiểm như sau:
Thứ nhất, quá trình chuyển nền kinh tế nước ta sang nền kinh tế thịtrường đồng thời cũng là quá trình thực hiện nền kinh tế mở, nhằm hoà nhậpvới thị trường thế giới
Thứ hai, bản chất của quá trình chuyển nền kinh tế nước ta sang nềnkinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa là quá trình chuyển nềnkinh tế còn mang nặng tính chất tự cung tự cấp sang nền kinh tế hàng hoá tiếntới nền kinh tế thị trường và qua trình chuyển cơ chế tập trung quan liêu baocấp sang cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước
Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản đã khẳng định nền kinh tế hàng hoá
đã làm cho thị trường dân tộc gắn bó và hoà nhập với thị trường thế giới,
Trang 7Chính giao lưu hàng hoá đã làm cho quan hệ quốc tế được mở rộng khỏiphạm vi quốc gia, thúc đẩy nền kinh tế phát triển một cách nhanh chóng.Trong quan hệ quốc tế chúng ta có nhiều đổi mới quan trọng Chúng ta đãchuyển quan hệ quốc tế từ đơn phương sang đa phương, quan hệ với tất cả cácnước không phân biệt chế độ chính trị, theo nguyên tắc đôi bên cùng có lợi vàkhông can hệ vào chuyện nội bộ của nhau
Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là mô hình kinh tếtrong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta Đây là một điểm đột phá
lý luận, một mô hình thực tiễn đang trong quá trình thử nghiệm, là sự phủđịnh con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội tập trung, quan liêu, bao cấp.Đương nhiên, đó không phải là nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa, tuyrằng nó có thể học hỏi nhiều điều từ nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩahiện đại Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa có bản chất kinh
tế khác với nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa Bản chất đó được quyđịnh bởi các quan hệ kinh tế trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở ViệtNam
Bàn về bản chất của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
ở Việt Nam chính là bàn về bản chất của những thành phần kinh tế của nềnkinh tế quốc dân trong thời kỳ quá độ ở Việt Nam Những thành phần kinh tế
đó tạo thành cơ sở kinh tế của định hướng xã hội chủ nghĩa của nền kinh tế thịtrường ở Việt Nam Con đường chính trị xã hội chủ nghĩa là một tất yếukhách quan của cách mạng Việt Nam trong thời đại cả loài người vẫn tiếp tụcvượt qua chủ nghĩa tư bản, đi lên chủ nghĩa xã hội theo cách này hay cáchkhác, cho dù trước mắt còn gặp vô vàn khó khăn Định hướng xã hội chủnghĩa trong nền kinh tế thị trường ở nước ta tập trung vào quan hệ sở hưu củanền kinh tế, bên cạnh đó chú trọng vào mặt phát triển lực lượng sản xuất Tuynhiên, định hướng xã hội chủ nghĩa của nền kinh tế thị trường trong thời kỳquá độ ở nước ta không phải chỉ do định hướng chính trị chi phối, mà còn
Trang 8được chi phối bởi cơ sở kinh tế bên trong, được bảo đảm bởi một kết cấu kinh
tế mà trong quá trình vận động, tự nó có xu hướng xã hội chủ nghĩa, và do đó,
nó làm cho các nhân tố xã hội chủ nghĩa ngày càng lớn mạnh lên
Nền kinh tế nhiều thành phần dựa trên nhiều hình thức sở hữu Chỉ cóhình thức công hữu mới mang bản chất xã hội chủ nghĩa, cho nên việc nhanhchóng mở rộng hình thức công hữu, thu hẹp hình thức tư hữu là thực hiện yêucầu định hướng xã hội chủ nghĩa của nền kinh tế thị trường là không đúng với
lý luận Mác - Lê-nin và đường lối chính trị, kinh tế của Đảng ta trong thời kỳquá độ Đại hội IX của Đảng xác định: Chế độ công hữu sẽ từng bước đượcxác lập và "sẽ chiếm ưu thế tuyệt đối khi chủ nghĩa xã hội được xây dựngxong về cơ bản" Nhưng, từ nay đến đấy còn xa, hình thức sở hữu tư nhân còntồn tại lâu dài và còn đóng vai trò tích cực trong nền kinh tế thị trường nước
ta Để hình thức công hữu tiến lên chiếm ưu thế tuyệt đối, chắc chắn phải làmcho nó tiến triển một cách kinh tế, như một quá trình lịch sử tự nhiên, chứkhông bằng biện pháp hành chính
Phân tích một cách lịch sử cụ thể, chúng ta thấy kinh tế tư bản của thời
kỳ đổi mới ở nước ta là sản phẩm của đường lối đổi mới của Đảng ta Nókhông hoàn toàn giống với kinh tế tư bản của chủ nghĩa tư bản Theo mộtnghĩa nào đấy, trong xã hội ta hiện nay vẫn có mâu thuẫn giữa công hữu và tưhữu, giữa lao động và bóc lột, nhưng đó là những mâu thuẫn có thể giải quyếtđược một cách êm thấm dưới sự lãnh đạo của Đảng Vì vậy, chúng ta có thểyên tâm thực hiện nhất quán một chính sách tích cực, cách mạng đối với kinh
tế tư bản chủ nghĩa Cần lãnh đạo và quản lý chặt chẽ, khắc phục mặt tiêu cựccủa thành phần kinh tế này, nhưng không hạn chế, phân biệt đối xử, mà phảikhuyến khích, tạo điều kiện cho nó phát triển Đương nhiên, không nên phiếndiện, một chiều trong việc đánh giá vai trò của các tầng lớp đại diện cho thànhphần kinh tế này, nhất là đánh giá vai trò của họ cao hơn vai trò của nhữnggiai cấp và tầng lớp đang là nền tảng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc Làm
Trang 9thế nào để kinh tế nhà nước thực sự đóng vai trò chủ đạo trong nền kinh tếquốc dân là một vấn đề lớn cần được bàn luận nhiều, để qua đó, có biện pháphữu hiệu trong việc củng cố và hoàn thiện nó Hiện nay, cần chống định kiếnxấu với kinh tế tư nhân, nhưng cũng cần chống định kiến xấu với kinh tế nhànước Có thể khẳng định rằng, chỉ cần bảo đảm cho kinh tế nhà nước đóng vaitrò chủ đạo, kinh tế nhà nước cùng với kinh tế tập thể là nền tảng của nềnkinh tế quốc dân, và Nhà nước đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng, thìviệc phát triển mạnh mẽ các thành phần kinh tế theo hình thức sở hữu tư nhân
sẽ phục vụ cho chủ nghĩa xã hội, đi đúng định hướng xã hội chủ nghĩa trongthời kỳ quá độ ở nước ta hiện nay
Như vậy, khi trả lời câu hỏi, cái gì là nhân tố xã hội chủ nghĩa trongnền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần? Thì phải thật sự phân biệt được đâu làchế độ công hữu, đâu là chế độ tư hữu, không thể xóa nhòa ranh giới giữachúng, và phải xem xét mối quan hệ giữa chúng một cách biện chứng Chế độcông hữu dưới hình thức kinh tế nhà nước hiện nay là tiêu biểu cho nhân tố xãhội chủ nghĩa của nền kinh tế thị trường nước ta Tuy nhiên, nhân tố đó khôngtồn tại biệt lập, mà đan xen, xâm nhập vào các thành phần kinh tế khác, tạonên những mầm mống xã hội chủ nghĩa trong lòng các thành phần kinh tế tưnhân; thông qua những hình thức kinh tế quá độ của chủ nghĩa tư bản nhànước
Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta khôngchỉ khác kiểu với nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa thế giới mà còn khác
về trình độ phát triển; nền kinh tế thị trường nước ta còn sơ khai, giản đơn,trong khi nền kinh tế thị trường thế giới đã ở trình độ phát triển cao, hiện đại.Chúng ta cần nhanh chóng hội nhập nền kinh tế thị trường nước ta vào nềnkinh tế thị trường thế giới, bởi vì càng hội nhập nhanh chóng bao nhiêu thìchúng ta càng sớm có chủ nghĩa xã hội bấy nhiêu Cần lưu ý rằng, trong lĩnhvực kinh tế thị trường, cũng có quy luật phát triển rút ngắn, đi tắt, đón đầu
Trang 10Từ nền kinh tế thị trường Việt Nam tiến tới hội nhập với nền kinh tế thịtrường thế giới, xét từ góc độ kinh tế hàng hóa là từ kinh tế hàng hóa giản đơncủa những người sản xuất nhỏ tiến tới hội nhập với nền kinh tế hàng hóa tưbản chủ nghĩa hiện đại, phát triển Ở đây, chúng ta gặp lại vấn đề từ sản xuấtnhỏ lên sản xuất lớn, nhưng theo tư duy mới, theo con đường kinh tế thịtrường Chúng ta sẽ đi từ nền kinh tế hàng hóa nhỏ lên nền kinh tế hàng hóalớn mang bản chất xã hội chủ nghĩa, nhưng tiếp thu, học tập và sử dụng tối đacác thành tựu của nền kinh tế hàng hóa lớn tư bản chủ nghĩa.
1.4 Đặc trưng của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
ở nước ta
Mục đích của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa làphát triển lực lượng sản xuất, phát triển kinh tế để xây dựng cơ sở vật chất kỹthuật của chủ nghĩa xã hội, nâng cao đời sống nhân dân lao động và tất cả cácthành viên trong xã hội Phát triển lực lượng sản xuất hiện đại gắn liền vớixây dựng quan hệ sản xuất mới phù hợp trên cả ba mặt: sở hữu, quản lý vàphân phối
Về sở hữu sẽ phát triển theo hướng còn tồn tại nhiều hình thức sở hữukhác nhau, nhiều thành phần kinh tế khác nhau trong đó kinh tế nhà nước giữvai trò chủ đạo Tiêu chuẩn căn bản để đánh giá hiệu quả xây dựng quan hệsản xuất theo định hướng xã hội chủ nghĩa là thúc đẩy phát triển lực lượngsản xuất, cải thiện đời sống nhân dân và thực hiện công bằng xã hội nên phảitừng bước xác lập và phát triển chế độ sở hữu công cộng về tư liệu sản xuấtchủ yếu một cách vững chắc, tránh nóng vội xây dựng ồ ạt mà không tính đếnhiệu quả như trước đây
Về quản lý trong kinh tế thị trường địng hướng xã hội chủ nghĩa phải
có sự quản lý của nhà nước xã hội chủ nghĩa Nhà nước xã hội chủ nghĩa sẽquản lý nền kinh tế bằng pháp luật, chiến lược, kế hoạch, chính sách đồngthời sử dụng cơ chế thị trường, các hình thức kinh tế và phương thức quản lý
Trang 11kinh tế thị trường để kích thích sản xuất, giải phóng sức sản xuất, phát huytính tích cực và hạn chế những mặt tiêu cực, khuyết tật của cơ chế thị trường,bảo vệ lợi ích nhân dân lao động và toàn thể quần chúng nhân dân
Về phân phối kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thực hiệnphân phối chủ yếu theo kết quả lao động và hiệu quả kinh tế, đồng thời phânphối theo mức đóng góp vốn và các nguồn lực khác vào sản xuất kinh doanh
và thông qua phúc lợi xã hội Cơ chế phân phối này vừa tạo động lực kíchthích các chủ thể kinh tế nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh,đông thời hạn chế những bất công trong xã hội.Thực hiện tăng trưởng kinh tếgắn liền với công bằng xã hội ngay trong từng bước phát triển
Tính định hướng xã hội chủ nghĩa của nền kinh tế thị trường nước tacòn thể hiện ở chỗ tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với phát triển văn hoá, giáodục xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, làmcho chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vai trò chủ đạo trongđời sống tinh thần của nhân dân, nâng cao dân trí, giáo dục và đào tạo connguời, xây dựng và phát triển nguồn nhân lực của đất nước
Chủ trương xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trường, định hướng
xã hội chủ nghĩa có sự quản lý của nhà nước thể hiện trình độ tư duy và vậndụng của Đảng ta về qui luật sự phù hợp giữa quan hệ sản xuất với tính chất
và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất Đây là mô hình kinh tế tổngquát của nước ta trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội
Chương 2 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở NƯỚC TA
2.1 Trước đổi mới
Từ năm 1975 đất nước Việt Nam hoàn toàn độc lập và thống nhất,cách mạng Việt Nam hoàn toàn chuyển sang giai đoạn mới, cả nước xây dựngchủ nghĩa xã hội Đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội từ điểm xuất phát rất thấplại chịu ảnh hưởng nặng nề do chiến tranh kéo dài Trong 15 năm nhân dân ta