Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứuMục đích nghiên cứu dé tai là từ việc làm rõ nội dung những quy định củapháp luật về các trường hợp ly hôn có nghiên cứu toản điện, chuyên sâu vảday đủ vẻ
THUC TIEN GIAI QUYET CAC TRUONG HOP LY HON TAI TOA AN NHAN DAN QUAN BAC TU LIEM VA GIAI
PHAP HOAN THIEN PHAP LUAT, NANG CAO HIEU QUA AP
2.1 Thực tiễn giải quyết các trường hop ly hôn tai Toa án nhân dân quận Bắc Từ Liêm
2.1.1 Tình hình giải quyết ly hôn tại Tòa án nhân dân Quận Bắc Từ Liêm
Với diện tích 45,24 km2, dân số năm 2020 là 340.605 người và mật độ dân sé đạt 7,529 người/km2, Bắc Từ Liêm lả một quận nhộn nhịp và sôi nôi về mặt kinh tế xã hội Ngoài ra, việc giáp ranh với các quận huyện đang phát triển nhanh và mạnh về đa lĩnh vực, nên quận Bắc Từ Liêm có cơ sở và tiém năng dé phát triển thành một khu vực trọng tâm của Hà Nội trong tương lai.
Cùng với sự phát triển của kinh tế và quá trình hội nhập thì các án ly hôn trong đó có tranh chấp vẻ tải sản của vợ chồng ngày càng tăng Việc ly hôn va tranh chấp tải sản chung của vợ chồng không chỉ ảnh hưởng đến quyên lợi của vợ chồng mà còn ảnh hưởng đến các con, gia đình và xã hội Tranh chấp về tài chung vợ chồng khi ly hôn chú yêu là xác định tai sản chung, tài sản riêng, giá trị tài sản chung, thanh toán nghĩa vụ tài sản, quyền sử dụng đất và nha ở, xác định công sức của vợ chồng trong khối tài sản chung của gia đình nếu vợ chồng sống chung với gia đình.”
Hiện nay, các vụ án ly hôn mà Tòa án nhân dân quận Bắc Từ Liêm thụ lý, giải quyết hàng năm tăng vẻ số lượng (khoảng hơn 255 vụ việc/năm) và rat phức tạp về nội dung tranh chấp Việc giải quyết với số lượng lớn tranh chấp
? Nguyễn Ngoc Long (2016), Giải quyết tranh chấp tài sản trong các vụ án ly hôn theo pháp luật Việt Nam từ thực tiễn xét xử của Tòa án nhân dân quận Ba Đình, Học viện Khoa học Xã hội, Hà Nội, tr.9-tr.11 về sản chung của vợ chồng khi ly hôn đòi hỏi sự cố gắng và nỗ lực không ngừng của đội ngũ Thâm phán, cán bộ Tòa án nhân dân quận Bắc Từ Liêm.
Trong 03 năm gần đây (2021-2023), số lượng vụ, việc liên quan đến Hôn nhân gia đình ma TAND quận Bắc Từ Liêm đã thụ lý mới dé giải quyết là 1132 vụ, việc chưa ké những vụ, việc tổn cũ từ những năm trước Cụ thê như sau:
Bảng 1: Bảng tổng hợp số liệu giải quyết án hôn nhân gia đình được TAND quận Bắc Từ Liêm thụ lý ( Từ ngày 01/01/2021 đến ngày
30/07/2023) r TỎNG VỤ VIỆC HNGĐ THỤ LÝ GIẢI CHIẾM TY
QUYET LE (%)
II | TONG VỤ ÁN HNGD
Cụ thể, qua số liệu thống kê vừa được qua số liệu thống kê vừa được đưa ra ở trên, ta có thé thay rang số vụ việc ly hôn ở quận Bắc Từ Liêm có sự tăng, giảm qua từng năm, kéo theo do là ti lệ số vụ đã giải quyết cũng không én định Ngoài ra, tỉ lệ giải quyết của các vụ án hôn nhân gia đình cũng như việc hôn nhân gia đình vẫn duy trì được mức 6n định, trong 3 năm qua gần như không có nhiều thay đổi, thường duy trì trong mức 93% - 97%
Trong tổng số án được giải quyết, việc thụ lý các việc hôn nhân gia đình chiếm phân lớn tổng số vụ việc hôn nhân gia đình Cụ thé:
- Nam 2021, téng số việc được thụ lý cao gấp 2.1 lần số vụ án hôn nhân gia đình, chiếm đến 67,13% tông vụ việc hôn nhân gia đình.
- Nam 2022, tông số việc được thụ lý cao xấp xỉ gấp 2.5 lần số vụ án hôn nhân gia đình, chiếm đến 72,72% tổng vụ việc hôn nhân gia đình 5 Báo cáo tổng hợp số liệu giải quyết các loại án Tòa án nhân dân quận Bắc Từ Liêm
- Tinh đến tháng 7 năm 2023, tổng số việc được thu ly cao xấp xi gấp 4 lần số vụ án hôn nhân gia đình, chiếm đến 70,48% tông vụ việc hôn nhân gia đình.
Nguyên nhân dẫn đến thụ lý việc hôn nhân gia đình cao như vậy là do trong quá trình giải quyết, thực tế quan hệ của vợ chồng khi ly hôn rất phức tạp, nên hầu hết nếu không có tranh chấp về tải sản hoặc con cái, các đương sự sẽ thưởng lựa chọn nộp đơn yêu cầu thuận tình ly hôn Đồng thời, về mặt lý luận, yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn đảm bảo nguyên tắc tôn trọng quyên quyết định và tự định đoạt của các đương sự trong TTDS Quy định về yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn cũng giúp thâm phán cũng như các đương sự giảm bớt được nhiều thủ tục, bớt được thời gian, công sức khi phải lên Tòa làm việc nhiều lần.
Do tính chất của việc yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn là các bên đương sự đã thống nhất được các vấn dé liên quan nên thâm phán không cần phải mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải nữa mà chỉ cần tiến hành hòa giải đoản tụ giữa các đương sự Nếu hòa giải đoàn tụ không thành thì căn cứ vảo tính chất, tình trạng quan hệ hôn nhân của các bên đương sự để ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn va sự thỏa thuận của các đương sự.
Thực tiễn thụ ly và giải quyết các việc ly hôn tại Tòa án nhân dan quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội các năm 2021, 2022, 2023 được thống kê ở bảng số liệu sau: giải quyết việc hôn nhân gia đình theo thủ tục dân sự được TAND quận Bắc Từ Liêm thụ lý (từ ngày 01/01/2021 đến ngày 30/07/2023)
Bảng 2: Bảng tổng hợp số liệu giải quyết việc hôn nhân gia đình theo thủ tục dân sự được TAND quận Bắc Từ Liêm thụ lý (từ ngày 01/01/2021 đến ngày 30/7/2023) (Don vi: việc) Đã giải quyết
Năm Thụlý | Lập hồ sơ Công nhận thuận tình Đình chỉ
Theo số liệu tông hợp từ bộ phận hành chính tư pháp của TAND quận Bắc Từ Liêm thì trong 3 năm từ 2021 đến nay thì Tòa án đã giải quyết 786 trường hợp yêu cau công nhận thuận tinh ly hôn Có thé thay,ti lệ đình chi vụ án ngày cảng giảm, chứng tỏ sau khi toà án tiến hành hòa giải thì chỉ có một tỉ lệ nhỏ các cặp vợ chồng rút đơn ly hôn, trở về với nhau, han gắn lại gia đình Trong tông số 222 trường hợp bị đình chi thì có 112 trường hợp sau quá trình hòa giải thống nhất đoàn tụ, không yêu cầu tiếp tục giải quyết việc yêu câu của họ nữa, còn lại 24 trường hợp là do trong quá trình giải quyết việc dân sự các đương sự hòa giải đoàn tụ không thành và không thỏa thuận được về việc chia tài sản, việc chăm nom, giáo dục con cái thì Tòa án đình chỉ giải quyết và thụ lý vụ án dé giải quyết.
Tuy vao tính chất phức tạp của vụ việc ma số vụ tổn thay đổi theo từng năm Số án tổn di lý sang năm sau so với tổng số vụ, việc đã thụ lý cũng chi chiếm tỷ lệ nhỏ, chiếm 0.3% vào năm 2022, chiếm 1.04% vào năm 2021.
Tỉ lệ công nhận sự thuận tình chiếm tỉ lệ cao nhất và tăng đều qua từng năm.
Vi dụ, năm 2021, công nhận thuận tỉnh là 205 vụ trong tổng số 286 vụ đã giải quyết, chiếm 71.67%, năm 2022 tỷ lệ này tăng lên 73.02% và đến 2023 thì tỉ lệ này đã lên đến 73.97% Điều đó giúp giảm thiểu đáng kê thời gian và công sức trong công tác xét xử của tòa án các cấp cũng như phan nao giúp các cặp vợ chong không còn muốn chung sống với nhau giải quyết mâu thuẫn dé mau én định lại cuộc sống Có kết quả như trên là đo trình độ dân trí ngày càng cao, nhân dân ý thức được việc bảo vệ quyên va lợi ích hợp pháp của minh bằng pháp luật, thỏa thuận của các đương sự không qua thủ tục xét xử cũng chiếm tỷ lệ cao.
Vi dụ: Năm 2010, anh Đặng Cao Cường va chị Đặng Huyền Trang kết hôn tự nguyện, có đăng ký kết hôn tại UBND phường Pom Hán, thành phố
Lao Cai, tinh Lao Cai Anh chi có 1 con chung là cháu Đặng Quynh Anh — sinh năm 2010 Trong quá trình chung sống, giữa hai vợ chồng xảy ra nhiều mâu thuẫn phát sinh và đã ly thân được 4 tháng Ngày 07/06/2023, anh Cường chị Trang đã nộp hồ sơ đến Tòa án nhân dân quận Bắc Từ Liêm thành phố Ha Nội dé giải quyết việc ly hôn.
Ngày 26/6/2023, Tòa án nhân dân quận Bắc Từ Liêm thành phố Hà Nội ra thông báo thụ lý việc dân sự số 284/TBTL-HNGĐ gửi đến Viện kiểm sát nhân dân quận Bắc Từ Liêm và người yêu cầu.
Ngày 12/7/2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân quận Bắc Từ Liêm, thâm phán được phân công giải quyết vụ việc đã tiến hành phiên hòa giải dé các đương sự thỏa thuận với nhau về yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, thỏa thuận nuôi con, thỏa thuận chia tài sản.
Anh Đặng Cao Cường và chị Đặng Huyền Trang tự thỏa thuận với nhau về toàn nội dung vụ án Cụ thể như nhau: (1) Về tình cảm: Chi Đặng Huyền Trang và anh Đặng Cao Cường đều xác định tinh cảm vợ chồng không còn xin được thuận tình ly hôn (2) Về con chung: Anh chị thỏa thuận giao con cho chị Trang trực tiếp nuôi dưỡng Anh Cường chịu trách nhiệm cấp dưỡng với sé tiền 5.000.000 đồng/tháng (3) Về tai sản chung, nợ chung: Không có, không yêu cầu giải quyết (4) Về án phí: Anh Đặng Cao Cường tự nguyện chịu toàn bộ án phí ly hôn sơ thâm.
Ngày 20/7/2023, Tòa án nhân dân quận Bắc Từ Liêm đã ra “Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự” số 325/QDST-
HNGĐ theo như nội dung các bên đã tự thỏa thuận với nhau về việc giải quyết toàn bộ nội dung vụ án tại trụ sở Tòa án nhân dân quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội Quyết định có hiệu lực pháp luật ngay khi được ban hành và không bị khang cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm.
Nhận định- phân tích về thủ tục giải quyết của Tòa án:
BẢN NHẬN XÉT LUẬN VĂN THẠC SĨ
Ho và tên học viên: Lê Ngọc Van Trang Đề tải luận văn: Các trường hợp ly hôn theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 và thực tiễn thực hiện
Chuyên ngành: Luật Dân sự và Tổ tụng dân sự Mã số; 8380103
Ho và tên người nhận xét: PGS.TS Nguyễn Thị Lan Trách nhiệm trong hội đồng: Phản biện 1
Cơ quan công tác: Trường Đại học Luật Hà Nội
1, Tính cấp thiết của đề tài, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn: Đề tài phù hợp với nội dung mã so chuyên ngành Luật Dân sự và Tế tụng dân sự, không trùng lặp với luận văn đã bảo vệ trong một vài năm trước đó Luận văn có ý nghĩa khoa học và thực tiễn.
Mục tiêu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn: Mục tiêu của dé tài là tương đối phù hợp Phạm vi của luận văn chưa giới hạn việc nghiên cứu có yếu tO nước ngoài hay không; chưa khoanh vùng rõ thời gian Về đôi tượng nghiên cứu chưa cụ thê.
Sự tuân thủ quy định của cơ sở đào tạo về liêm chính học thuật và các quy định hiện hành của pháp luật về sở hữu trí tuệ: Luận văn có trích dẫn tài liệu và có chỉ dẫn nguồn tài liệu rõ ràng.
Bố cục, phương pháp nghiên cứu, tài liệu tham khảo: Bồ cục luận văn là tương đối hợp lý Phương pháp nghiên cứu thích hợp cho việc khai thác tài liệu, nghiên cửu phân tích các van đề của đê tài.
Kết quả đạt được và những đóng góp mới của luận văn: Với kết câu hai chương, luận văn đã giải quyết tương đối tốt các van đề ly luận vẻ các trường hợp ly hôn theo pháp luậtViệt Nam hiện hành và thực tiễn giải quyết các trường hop ly hôn tại Toa an nhân dân QuậnBắc Từ Liêm, trong đó có nội dung phân tích và đánh giá luật thực định về van dé nghiên cứu Thêm vào đó, luận văn đã đánh giá được thực tiễn thực hiện pháp luật về các trường. luận và pháp luật về các trường hợp ly hôn: Việc phân chia các khái niệm chưa logic, hợp lý Phần 1.1.2 là không hợp lý khi đưa ra khái niệm các trường hợp ly hôn Phan 1.1.3 về nội dung pháp luật về các trường hợp ly hôn là không phù hợp Phan này đề cập đến các nội dung chung của ché định ly hôn là quá lòng vòng và bị trùng lặp với các phần sau Phân
1.1.4 về các yếu tố ảnh hưởng đến pháp luật về các trường hợp ly hôn là quá xa rời nội dung của dé tài nghiên cứu, không có giá trị về mặt khoa học Phan 1.2 vẻ thực trang pháp luật các trường hợp ly hôn là cần thiết hon phan 1.1.3 Hai phần này nên chat lọc và chia theo các trường hợp ly hôn dé phân tích các van dé như quyền yêu câu, căn cứ ly hôn ở mỗi trường hợp ly hôn, thủ tục va hậu quả pháp lý thì hợp lý hơn Phần 1.2.3 quả sơ sải (một trang) Chương 2: Phần thực tiễn, luận văn chưa có sự phân định rõ ràng về nội dung nhận xét thực tiễn giải quyết các trường hợp ly hôn và các vụ việc minh chứng về các trường hợp ly hôn đó Các vụ việc đưa ra không có sự nhận xét, đánh giá bình luận theo hý i ute ia dé minh ae cho việc thuận lợi hoặc khó khăn bán việc áp dụng pháp aung: Luận van đáp ứng yêu cầu của một luận văn thạc sĩ luật học Luận văn vệ dé nhận học vị thạc sĩ.
LUAN VAN THAC SI LUAT HOC Dé tai: Cae trường hợp ly hôn theo qui định của Luật HN&GD năm 2014 và thực tiễn thực hiện
Người thực hiện: Lê Ngọc Vân Trang - CH29 UD Người hướng dẫn: PGS.TS Ngô Thị Hường Người phản biện: TS Nguyễn Phương Lan — phản biện 2 Nơi công tác: Trường Đại học Mở Hà Nội
1 Tính cấp thiết, ý nghĩa khoa hoe và thực tiễn của đề tài Đề tài có tính lý luận và thực tiễn, van dé còn tổn tại những vướng mắc cần nghiên cứu Việc nghiên cửu là cần thiết, đáp ứng thục tiễn giải quyết các trường hợp ly hon.
Tác gia đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu phù hợp, có độ tin cậy Đó là các phương pháp: phân tích, tông hợp, lịch sử, thong kê đề giiar quyết các nội dung của dé tai.
3.Kết quả đạt được và những đóng góp của luận văn
* Vé bố cục, cách trình bày:
- Bồ cục chia làm 2 chương có thể chấp nhận được, đủ dé truyền tải những nội dung cơ bản cần có của dé tài.
- Có chú thích tai liệu tham khảo, nhưng còn chép lại luật và công trình của người khác quá nhiều.
- Phân tích được một số yếu tổ ảnh hướng đến qui định pháp luật về các trường hợp ly hôn.
- Phân tích được các nội dung cơ bản về các trường hợp ly hôn theo luật HN&GD năm 2014.
- Nêu được một số nét vướng mắc, bat cập trong thực tiễn giải quyết, Có các số liệu thong kê từ thực tiễn.
- Nêu được một vài kiến nghị, nhưng còn tham khảo của các tác giả khác.
4 Những thiểu sót về nội dung và hình thức của luận văn, những yêu cầu stra chữa
