bảo vệ bác hồ nxb nghệ an 2005 nguyễn minh san 148 trang

Ngay sau khi ra những lời tuyên bố trên, Lư Hán đòi Chủ tịch Hồ Chí Minh phải báo cáo rõ lực lượng và tổ chức quân đội Việt Nam- Điểu này đặt nước ta vào vị irí “bị chiếm đóng” và coi nh

ĐẠI HỤC Vn^HTRUNÍỈ TÂM IH Ổ N G TỈN -TH Ư VIỆN

NGUYỄN MINH SAN

LỜI GIỚI THIỆU

Trên ỉh ế giới, trong lịch sử, nhiều lãnh tụ, chính khách đ ã bị ám hại do đó công tác bảo vệ an toàn lãnh tụ cố V nghĩa quyếí định sự sống còn của một phong trào, một ciìínlì đảng, một quốc gia.

Từ khi Bác Hổ về nước (năm Ỉ941}, trực íiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam V’À đặc biệt, sơu khi Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ra âời, bọn phản động íroỉií’ \’à iiíỊoài nước luôn tìm mọi cách ám hại N^ười Bởi chứiií’ hiết rất rõ Người quan trọng và cần thiết đối với cách niạnẹ Việt Nam \'à Nhà nước dân chủ nhân dán ÌÌOH irẻ như th ế nào Nhưng mọi ám mưu thủ đoạn nham hiểm, quỷ quyệt của chúng đều hị thất bại Đảng ra coi việc hảo vệ Bác nliìí hảo I'ệ cơ quan ííáư não ĩ rái ùm, khối óc cửu DaiiíỊ, của cách

mạn^.

Đ ã có nhiêu phương án, nlùểii biện pháp rích cực <ĩể giữ gìn ơiì toàn tiiyệt đối cuốc sống và hoại động l ùtí Người Vá, với kinh nghiệm hoại àộng bí mật “lơi vô ảnh, khứ vô hình ", chính Người đã tự bảo vệ mình

“Bảo vệ Bác Hồ", cuốn sách nhỏ viết Ví" những chiến cồng to lớn cùa Đảng, của nhản dân vù của các ỉực lượng bảo vệ Bác (rong những năm àầií chúng ta mới giành được chính quyền Bằng bút pháị? giản dị, ^ợị cảm, với những cảu chuyện sinh động, ỉác giả đ ã giới thiệu với chún^ ta về những chiến cỏnỊ> đó; đồng thời cho thấy nhữiìỉị âm mưu thủ đoạn thám độc, xảo

quyệt của kẻ địch và sự tĩnh táo, S'ánq SKÓÍ kiên quyết của Bác H ồ trước nhữn^ thủ đoạn của chúiìỉ>.

Trong khuôn khô Cuốn sách này, chúng tõi chỉ xiu giới thiệu phẩn viết về năm Ỉ945 - 1946 là năm cách mạng Việt Nam phải đối đầu vói nhiều thử thách gay go nhất, cũng là năm thiên tài lãnh đạo cùa Bác dược th ể hiện rực r õ nhấí.

NHÀ XUẤT BẢN NGHỆ AN

BẢO VỆ BÁC HỒ

ĐIỂM M Ặ T KẺ THỪ

Sau thắng lợi cỉia Cách mang tháng Tám và sau khi nước Việt Nam dân chú cộng hoà ra đời Bác và những bạn chiến đấu của Người đã gặp những khó khăn vô cùng to lớn, tường không thể nào khắc phục được Đó là nạn đói, nạn dốt và giặc ngoại xâm diễn ra khắp nơi trên đất nước ta.

Ngoài việc vơ vét thóc lúa thực dân Pháp và phát xít Nhậi còn bắt đổng bào ta giảm bớt diện tích cấy lúa đê’ trồna: đay, thầu dầu và những thứ khác phục vụ kịp thời cho cuộc chiến tranh của chúng, đồng thời gây nạn đói để ngăn trở phong trào yêu nước và bắt buộc nhân dân ta phải làm việc như nô lệ Kết quả là hơn hai triệu đồng bào ta đã chêì đói vì chính sách độc ác này Nạn lụt năm 1945 phá hoại tám tỉnh sản xuất lúa gạo, càng làm cho tình hình trầm trọng hcm Giờ đây, những người may mán thoát chết đói càng bị đói.

Làm cho dân ta dốt nát cũng là một Irong những chính sách thâm độc của bọn thực dân Trong hơn 80 nãm bị Pháp đồ hộ, hơn 90% đổng bào ta mù chữ Vì vậy có thế nói rằng cùng với nan đói, nạn dốt cũn® là mội thứ giặc.

Rồi hiểm họa từ bên ngoài, việc các lực lưtíng đê quốc tăng cường hoạt động nhằm bóp chết cách mạng đã đặt con thuyền quốc gia trước phong ba bão táp Bọn đế quốc hiểu rất rõ rằng nếu cách mạng Việt Nam thắng lợi, nếu chính quyển nhân dân Việt Nam được củng cố, chảng những thực dân Pháp mất một khu vực thuộc địa béo bở mà chúng còn nhận thấy đòn tấn công ấy là một cái đà góp phần thúc đẩy nhanh chóng, mạnh mẽ sự tan rã của hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân ở Đông Nam Á và thế giới Vì vậy chúng hùa nhau chống lại cách mạng Việt Nam dưới mọi hình thức, mọi thú đoạn Điểm mặt kẻ thù của cách mạng Việt Nam khi đó, ta thấy ;

ở phía Bắc, trêu 20 vạn quân Tưởng được Hội nghị Pốtsđam “cấp hộ chiếu” vượt biên giới vào giải giáp quân Nhật từ vĩ tuyến 16 trở ra.

Đội quân Tưởng kéc' vào Việi Nam lần này là một đội quân ô hợp Bao g(5m ; các tập đoàn quân Vân Nam của Long Vân có phiên hiệu 93, 60 Các tập đoàn quân Lưỡng Quảng (Qtảng Đông, Quảng Tây) của Trưcmg Phát Khuê có phiên hiệu 62, 53, và ba đơn vị tăng cường độc lập, các :;ư đoàn 23, 39, 93, thêm sư đoàn danh dự số 2, mộl đơn vị của tập đoàn quân 52 phương diện quân 9 Cuối tháng 8-1945, đội quán này vượt biên giới Viột - Trung bằng hai cánh Các tập đoàn quân 62, 53 do Tiên Văn chỉ huy tiến lừ Quảng Tây vào chiếm Cao Bằng, Lạng Sơn và các điếm chủ chốt dọc bờ biển Đông - Bắc đen Hải Phòng Còn ciíc

tập đoàn quân 93, 60 và các đơn vị khác từ Vân Nam vào Lào Cai, dọc theo thung lũng sông Hồng tới Hà Nội rổi đến Vinh, Đà Nẩng.

■ Đại tướng Lư Hán, phó tướng của Long Vân được cử làm Tổng chỉ huy đội quân Tưởng nói trên Bên cạnh ông ta có phó tư lộnh, kiêm cố vấn chính trị,

irưởng ban mật vụ chính trị ờ Hà Nội, Irung tướng tình

báo Tiêu Vãn người Quảng Tây.Điều Bác lo ngại không phai là việc vượt qua biên giới của Ịực lượng quân sự nàv mà ờ chỗ chúng là một đội quân tham nhũng, vô kỷ luật nhất trong tất cả các quân đội của Trung Quốc Đối với một nền kinh tế đã lung lay, đã đc dọa ngay cuộc sống của mọi người dàn như nến kinh tế của Việt Nam ta lúc đó thì bị “đàn châu chấu lớn” này cướp đoạt, đất nước lất sẽ bị khánh kiệt, nhân dân càng bị cái đói đe dọa.

Một bài phóng sự cùa một tác giả nước ngoài đã tả cánh quân Lư Hán vào Việt Nam lúc đó như sau :

‘Trên 20 vạn quân Tường ấy, chán đi đất, bụn^ đói và quyết tâm sống nhờ vào của cái của người Việt Nam ChúỉìiỊ lấy ngay thứ gì chúng cdỉì hay chúng muôìì, hát kỳ íh ứ đ ó ỉà của Iigười PltỚỊ?, người Việt hay của Hoa kiểu, kiìôììg k ế ịịiàii liav Iiiihro Các "lãnh tụ " của hụ hiệiì dại hơn vì "nghĩ mình phương diện qttổc gia, nhưní> cũng tham tàn yà án sống nuốt tươi

tịch và những đồng chí của Người phải đối phó là âm

mưu “diộl cộng cầm Hổ” CLÌa Tưởng Tưởng dùiiẹ đội quán này để tìm cách lật đổ chính phủ lâm ilìời Việt Nam, dựiig lên một chế độ thán Trùng Khánh.

Quả vậy, quan quân Tưởng đã hết sức lợi dụng vai trò Đồng Minh có pháp lý quốc tế chc chắn để phá hoại ta.

Trên đường tới Hà Nội, bọn Tưởng tước khí giới của các đội tự vệ địa phương và giải tán các Uỷ ban nhân dán cách mạng ta thay vào đó bằng những tên tay sai của chúng Chúng đã bắt ta cung ứng cho đội quân đông đúc đó Iưcmg thực, thực phẩm, nơi ăn chốn

ở, vàng bạc thậm chí cả gái, thuốc phiện Và “Nếu

không có đẩy đủ những nhu cẩu k ể trên, quân đội Trung Hoa buộc phải thỉ hành mọi phương pháp cần thiết vê việc cung cấp đ ó ” (Tuyên b ố của Hà ứng Khăm, tham mưu trưởng quán đội Trung Quốc khi ông ta sang Hà Nội ngày 3-Ỉ0-Ỉ945) Chúng tự định

ra nhiệm vụ, ngoài việc tiếp thu sự đầu hàng của Nhật,

“còn giữ gìn không xảy ra những việc gì có hại chữ trị an và trật tự ỏ đó Nếu kẻ nào làm rối trị an vá trật tự s ẽ bị ngăn ngừa, trừng trị một cách rất công bằng không có thiên lệch, dù đối với người nào hay về phương diện nào cũng vậy" ịCũng luvên b ố của Hà

ứng Khâm).

Ngày 24-8-1945 Tưởng Giới Thạch tuyên bố : quân đội Trung Hoa chỉ “tuân theo các điều khoản trong bản Hiệp định của Đồng Minh mới đây, ngoài việc phái các lực lượng tới để tiếp nhận sự đầu hàng

của Nhật trong vùng bắc vĩ tuyến 16, chúng tồi Ịchông có tham vọng đất đai ở Đông Dương thuộc Pháp Chúng tôi mong rằng người Việt Nam sẽ từng bước thực hiện được nền độc lập của họ qua con đường tự trị, và qua đó thực hiện được những điều khoản của Hiên chương Đại Tây dương” Và Lư Hán khi đến Hà Nội, cũng đã tuyên bố :

"Chúng tôi sang đáy chỉ có một nhiệm vụ vê quân sự nghĩa là ngữài việc tước khí giới quân đội Nhật, khỏng can dự gì đến nội chinh Việt Nam Nước Việt Nam cán bản là của người Việt N a m ” Rằng " Sự có mặt của Trung Quốc ở Đông Dương là vấn đ ề “thuần íiiỷ quân sự và nhằm đáp ứng lại yêu cầu của các cường quốc Dồng Minh đ ể giải giáp và hồi hương quân Nhật Thực hiện xong điêu đó, nhiệm vụ của Trunỵ Quốc ớ Việt Nam s ẽ kết thúc”,

Trên đây là lời nói, còn sau đây là việc làm Ngay sau khi ra những lời tuyên bố trên, Lư Hán đòi Chủ tịch Hồ Chí Minh phải báo cáo rõ lực lượng và tổ chức quân đội Việt Nam- Điểu này đặt nước ta vào vị irí “bị chiếm đóng” và coi như ở Hà Nội không có chính quyền của chính phủ Hổ Chí Minh, ô n g ta lại còn ngang ngược đưa ra yêu sách tai hại thể hiện sự kiêu căng trịch thưọfng, sự can thiệp thô bạo vào công việc nội bộ của người Viộr Nam như yêu sách ta phải cho lùi giờ Hà Nội ỉại một tiếng đồng hổ theo như giờ Trung Quốc Thật rõ như ban ngày dã tâm muốn thồn tính nước ta của quan thầy Lư Hán.

Đẳng sau bóng quân Tưởng là bọn đế quốc Mỹ, quan thầy của chúng Dưới thời Tổng thống Mỹ Rudơven Mỹ đã có ý định thiết lập “sự bảo trợ quốc tế” đối vód Việt Nam và Đông Dưorng Nhưng sau khi Tổng thống Rudơven qua đời, phó Tổng thống Truman ỉên thay, lập trường của Mỹ thay đổi Truman tuyên bố đồng ý để quân đội và bộ máy hành chính Pháp trở lại Đông Dương Mỹ đã ép Trùng Khánh phải thoả thuận với Pháp về việc quân đội Pháp thay thế quân đội Tưởng ở miền Bắc Việt Nam Đồng thời Mỹ tích cực giúp đỡ Pháp phục hổi việc chiếm đóng Việt Nam và Đông Dương Mỹ cho phép mượn tàu bè chở lính tăng cường sang Đông Dưcíng Cung cấp xe cộ, các thiết bị khác, gián tiếp giúp đỡ tài chính cho cố gắng chiến tranh của Pháp Đồng thời Mỳ bắt tay chuẩn bị kế hoạch với ý thức rõ rệt ià để thay chân hai đế quốc Anh và Pháp đã già cỗi và suy yếu, đang phụ thuộc vào Mỹ ở khu vực Đông Nam Á.

Khi âm mưu lật đổ và phá hoại chính quyền ta bị thất bại, Tưởng liền ký kết vói Pháp “nhường” miền Bắc Đông Dương cho Pháp để đổi ỉấy nhiều quyền lợi quan trọng Một trò mua bán bẩn thỉu!

Ngày 28-9-1945, lễ đầu hàng của Nhật tiến hành ở Phủ toàn quyền cũ.

Ngày 31-10-1945, quân đội Tưởng hoàn thành việc giải giáp quân Nhật.

Ngày 10-11-1945, quân Nhật tập trung tấi cả để hổi hương vào các địa điểm đã quy định.

Ngày 28-2-1946, hiệp ước Hoa - Pháp ký kết, quy định Pháp sẽ thay thế quân đội chiếm đóng, và việc thay thế phải hoàn tất vào ngày 31-3-1946 Nhưng quân Tưởng rút nhò giọt, phải đến mãi tháng 10-1946 mới rút hết.

“Giống như con bọ chét trên mình chó ", Pátty đã

nhận xét như thế để nói vế những thủ lĩnh các Đảng phái phản động như Việt Nam quốc dân đảng (Việt Quốc), thủ lĩnh là Vũ Hổng Khanh, Nguyễn Trường Tam, “Việt Nam Cách mạng đồng minh hội” (Việt Cách), thủ lĩnh là Nguyễn Hải Thần, cũng như những phần tử mất gốc người Việt được nuôi dạy trong quân đội Tưcmg trước đây, đã bám gót quân Tưởng về nước sau một thòi gian chống phá cách mạng từ phía bên kia biên giới Bọn này mang theo tham vọng là sẽ nắm trọn quyền lãnh đạo đất nước Chúng mơ tưỏng dựng lên một nước Việt Nam độc lập với sự giúp đỡ của Trung Quốc.

Dưới sự lãnh đạo nhu nhược và phản động của Nguyên Hải Thần, Việt Cách đi theo quân đội Quảng Tây vào Cao Bằng, Móng Cái Chúng có khoảng 1500 quân Bằng vũ lực, chúng đã dựng lên một “chính phủ quốc gia Việt Nam lâm thời ở Móng Cái (tồn tại đến đầu tháng 11-1945) và “bầu” Nguyễn Hải Thần làm thủ tướng Khi tới Lạng Sơn, chúng hạ cờ Việt Minh, kéo cờ của Đồng minh hội lên Chúng liên tiếp tiến hành những cuộc “hành quân trừng phạt”, tàn sát nhàn dân ta suốt từ Lạng Scm tới Chu, Kép (tỉnh Bấc Giang cũ).

Trong iúc Nguyễn Hải Thần gây ra sự tàn phá suốt dọc miền Đổng Bắc, lực lượng của Vũ Hổng Khanh và Nguyễn Trường Tam đi theo tập đoàn quân 93 Vân Nam cũng tiến hành nhũng bài bản cướp bóc tưcíng tự dọc theo hành lang Tây - Bắc từ Lào Cai đến Yên Bái, Phú TTiọ Bọn chúng đã thù tiêu chính quyền nhân dân, cho tay sai lập chính quyền ở các thị trấn Lào Cai, Yên Bái, Phú Thọ, Vĩnh Yên, Bắc Ninh, Quảng Yên.

Bọn Việt Quốc, Việt Cách vô cùng tức tối khi đang trên đường về Hà Nội chúng nghe tin Cụ Hổ thành lập chính phủ ở Hà Nội rồi, nên vừa đặt chân đến Hà Nội, chúng chấh chỉnh lại việc xuất bản những tờ báo của chúng để điên cuồng tuyên truyền chống Việt Minh, như các báo “Việt Nam’\ ‘T ự do", “Thiêt thực”, “Đồng tâm”, “Liên hiệp”, “Phục quốc”, “Hà Nội son”

Không chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền phản động, chúng còn đề ra yêu sách đòi thay đổi thành phần của ơ iín h phủ ta, đòi trung lập hoá quân đội, công an, có lần đã đòi Hổ Chủ tịch từ chức để đưa Bảo Đại ỉên làm quốc trưởng; Ngoài ra, các hoạt động ám sát, khủng bố những cán bộ nòng cốt của Việt Minh, bắt cóc người, tổ chức cướp ngân hàng, âm mưu phá đê điều đang mùa nước lớn, được chúng tiến hành thường xuyên.

Có thể chỉ ra các trụ sở, cơ quan của bọn phản động ò Hà Nội như nhà sô' 80, nhà sô' 23 phố Quan

Thánh, nhà sô' 7 phô' ô n Như Hầu, nhà sô' 90 phô' Đỗ Hữu VỊ, nhà số 46 phố Nguyễn Du, nhà số 132 phô' Bùi Thị Xuân, uarờng Yên Thành, mội số nhà ở phố Hàng Đẫy, chợ Đuổi, khu tự trị Ngũ Xã

Bên cạnh Việt Quốc, Việt Cách còn có Đại Việt quốc dân đảng của Trương Tử Anh, Đại Việt quốc gia liên minh của Nguyễn Thế Nghiệp, Đảng Đại Việt duy dân của Lý Đông Á cũng ra sức phá hoại ta.

Bọn phản động tay sai của Pháp lợi dụng đạo Thiên chúa, đã chiếm một số vùng và tổ chức tại đó một thứ chính quyền địa phương mà mãi nhiều năm sau ta mới thanh toán xong Điển hình là vùng Bùi Chu, Phát Diệm của Lê Hữu Từ, Hoàng Quỳnh Hai tên này đã khỏi sự lổ chức một vùng tự ưị từ Ninh Bình tới Thanh Hoá bao gồm cả Nam Định, liên lạc với Pháp bắt tay với đảng Đại Việt, Duy Dân, đảng Dân Chủ, xây dựng lực lượng vũ trang đông hàng nghìn người, tổ chức biểu tình, khủng bố, bắt cóc, ám sát cán bộ ta, chống lại chính quyền ở vùng này.

Các hội đoàn phản động đua nhau mọc lên như : hội Tề, hội Thanh niên Phật tử, hội Thánh minh tương tế, hội Trắc, hội Thống, hội Trung binh

Rồi bọn Trốtkít “tả khuynh” Trong lúc nhiệm vụ giải phóng dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, bọn này đưa ra những luận điệu kích động quần chúng, ly gián Đảng và Chính phủ ta với quẩn chúng Chúng đòi tẳng lương ngay cho công nhân trong khi tài chính của ta

vô cùng quẫn bách, các nhân viên trong bộ máy chính quyền làm công nhưng không ăn lương, chúng đòi chia ngay ruộng đất, đòi phải đánh đổ tất cả bọn đế quốc cùng một lượt Chúng kêu gọi học sinh bỏ thi để phản đối chính phủ Trên lĩnh vực văn hoá, chúng tuyên truyền những quan điểm phi Đảng, mưu mô tập hợp lực lượng văn nghệ sĩ xung quanh chúng Chúng đề xướng ra cái gọi là “Mặt trận công nhân” nhằm liên kết thợ thuyền và dân cày, đấu tranh “chống tư sản và địa chủ”, để đối lập với Mặt trận dân tộc thống nhất Việt Nam do Đảng ta lãnh đạo và nhằm chia rẽ mặt trận này.

ở miền Nam, dưới sự chỉ huy của viên tướng hoàng gia Anh, D.D.Gracey, tư lệnh lực lượng chiếm đóng Anh ở Đông Dương, quân Anh được vào giải giáp quân Nhật từ vĩ tuyến 16 trở vào Từ lâu, Anh, Pháp đã thống nhất với nhau mục tiêu khôi phục lại khu vực thuộc địa trước chiến tranh của chúng ở Đông Nam Á, giờ đây, Anh ủng hộ và giúp đỡ tích cực cho Pháp thực hiện mục tiêu trở lại cai trị Đông Dương Ngay sau khi ta giành chính quyền, đêm 22 rạng ngày23-8, Anh cho máy bay C47 thả hai toán nhân viên tình báo quân sự Pháp, mỗi toán 3 tên xuống khu vực Sài Gòn và Hà Nội để truyền đạt k ế hoạch hoạt động phá ta cho bọn tù binh Pháp đang bị Nhật giam giữ từ sau ngày 9-3-1945.

Phái đoàn Anh ở Nam kỳ đã dẫn đầu, che chở cho đội quân xâm lược Pháp, chúng đùng vũ lực đuổi Uỷ

ban hành chính lâm thời Nam bộ ra khỏi trụ sớ (Dinh toàn quycn ớ Sài Gòn) rổi cho Pháp treo cờ Tam tài ứ đó Cho Pháp thay thế Nhậl chiếm đóng một sô' địa điểm quan trọng ở Sài Gòn Cho Pháp vào kho chở đầy 12 xe cam nhông vũ khí và còn cung cấp thêm súng đạn đỏ irang bị cho 1.400 lính Pháp bị Nhật giam giữ mà Anh vừa thả ra.

Đặc biệt, đêm 21 rạns 22-9-1945, Gracev tuyên bố thiết quân luật ở miền Nam cấm các báo chí tước vũ khí các lực lượng cành sái ta Sáng sớm ngày 22-9, Anh lặng lẽ thay thế quân Nhât tiếp quản khám lớn Sài Gòn rồi thả số lính dù Pháp bị Nhật bắt, tổ chức cho 1.400 tù binh Pháp, phần lớn là lính Lê dưoíng thành đơn vị chiến đấu.

Những hành động trên của Anh vi phạm đến quyền tự quyết của nhân dân Việt Nam, đe dọa trực tiếp nền an ninh nước ta và là nhân tố làm mất ổn định và hoà bình ở Đông Nam Á.

Sau khi hoàn thành sứ mệnh giúp F1iáp đánh chiếm Nam bộ và Nam Trung bộ, Gracey chính thức trao lại quyển hành cho Pháp và rút quân khỏi Sài

Gòn Đến ngày 5-3-Ỉ946 Anh rúl hết quân ở miền

nam Đông Dưcmg, để lại một “kỷ niệm tốt đẹp” cho Pháp.

Ngay từ lúc chiến tranh thê’ giới hai chưa kêì Ihúc, thực dân Pháp đã trù tính mọi cách vào Việt Nam Đặc biệt từ khi Đông Dương lọt vào tav Nhật Và ca khi ở

chính quốc Pháp bị phát xíl Đức !àni cho khốn đón, dã lâm của bọn Đờgôn vẫn không đổi.

Năm 1943, một phái đoàn quân sự Pháp mậl gọi ỉà phái đoàn 5 (M.5) được thành lập ở Cồn Minh, Vân Nam Trung Quốc, có nhiệm vụ thu thập lình báo ớ Đông Dương Từ đây, bọn chúng đã móc nối với lổn Boadãnggiê ở phủ Toàn quyền để đối phó với phong trào cách mạng Việt Nam đang phát triển mạnh, ở Nam bộ có nhóm Mariô Bóckê bắt liên lạc với Anh Mỹ từ năm 1941 Nhóm Lôri Goócđông ờ Hai Phòng năm 1942, có cơ sở hoạt động ở Long Châu, sát biên giới Trung Việt Danh nghTa hai nhóm này hoại động cho Đồng Minh, nhưng trên thực tế là chúng hoạt động với mục đích đuy trì sự có mặt của Pháp ớ Đông Dương.

Đờgôn chỉ thị cho tướng Bỏledơ nghiên cứu cách thức trở lại Đông Dương và chỉ định thiếu tá Đờ Lănggờlál tổ chức tình báo, lấy tên là “Uỷ ban hành động” Đờgôn cũng đã cầu cạnh với Anh để tham gia việc kiểm soát và hoạt động quân sự bí mật ờ các nước còn bị Nhật chiếm đóng với Iv do là “cần có nhimg sĩ quan Pháp cộng tác vì họ hiểu biết nhiêu vé Đông Dưcmg” Một nhóm sĩ quan Pháp đo trung tá Cơrê Vơcơ cầm đầu sang An Độ thành lập một phân đội Pháp ở An Độ, sát nhâp vào lổ chức có tên là “íực lượng 136” ciia Anh - Ấn.

Tướng Moócđăng vẫn làm Tổng tư lệnh quân đội Pháp ở Đông Dưcfng Đờgôn vội phái thiếu tá tình báo

Đơlănggoiát nhảy dù xuống Lạng Sem lìm cách vé Hà Nội gập Moócđăn^ Moócdãng dược chính phủ lâm

thời Pháp cư làm “Tổng đại diện Chính phủ Pháp ở

Đổng Dương” và “ư ỷ ban hành động giải phóng Đông Dương” của Pháp được Ihành iập.

Với sự giúp đỡ của Anh nhiều sĩ quan tình báo Pháp, nhiều vũ khí, quân trans quân dụng được thả xuống các vùng Việt Bắc, Lào, Nam bộ, phần Nam Trung bộ ỉấy cớ để chống với quân Nhật.

Nhưng cú đảo chính của Nhật ngày 9-3-1945 đã làm tiêu tan kế hoạch quân sự trên của Pháp.

Song song với việc chuẩn bị lực lượng bên Pháp, ngày 13-8-1945, Pháp đã cho một số sĩ quan và quan cai trị nhảy dù xuống Bấc bộ, Trung bộ Ngày 16-8- i945, đội biệl kích ihuỷ quân Bừlăngsa đổ bộ vào Hái Phòng, tìm đưòfng lên Hà Nội.

Ngày 22-8-1945 Xanhtơni và 4 sĩ quan tình báo thuộc M5, ớ Côn Minh theo phái đoàn quân sự o s s Mỹ xuống Hà N ội, với danh nghĩa “giúp đỡ Mỹ và Đổng minh quản lý các tù binh chiến Iranh Pháp ở Hà N ội” nhưng thực ra, Xanhtơni đến Hà Nội để thực hiện “nhiệm vụ bí mật” của Pháp, Cũng ngày đó, tên Xêdi nhảy dù xuống Táy Ninh, vài hôm sau y lập “Uỷ ban thông tin” để điểu tra tình báo.

Vgày 27-8 Xêdi, qua nhãn mối Gracey đã gặp Uý ban hành chính Nam bộ, trình bàv bản tuyên bố ngày24-3-194.') của Đờgôn, nghĩa là coi Đông Dương nlui

thuộc địa cũ và đề nghị ta chấp thuận Song, ta cực krc phản đối Phía Pháp tiếp tục đề nghị đàm phán với âm mưu cố dây dưa chờ viện binh và giải váy cho số quàn Pháp đang bị váy ở Sài Gòn.

Khi Anh đem quân đến Sài Gòn quân Pháp của Lxícléc bám đít quân Anh đẫt chân lên miền Nam nước ta.

Giữa vòng vây của đủ loại kẻ thù, chính quyền cách mạng Việt Nam đang thuở trứng nước, quân đội mới hình thành, kinh tế kiệt quệ, những người lãnh đạo non trẻ chưa quen với “kỹ thuật hành chính” Tinli thế cách mạng nước la lúc đó ví như “ngàn cán treo sợi tóc” Cách mạng Việt Nam đã trải qua nhiều thời kỳ khó khãn sóng gió Song thời kỳ lừ khi giành được chính quyền đến trước ngày toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược lần thứ hai là thời kv khó khăn phức tạp nhất, là những ngàv sóng gió nhất Trong thời kỳ này, tài năng lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ưcfng Đảng ta đã được lịch sử ghi lại bằng những dòng chữ vàng Với sự mềm mỏng cao độ về sách lược, Hồ Chủ tịch đã đưa con thuyền cách mạng vượt qua bao ghềnh thác hiểm nghèo.

BẢO VỆ BÁC HỒ

BẮC BỘ PHỦ

Đó là tên gọi lư dinh viên Khâm sai Bắc Kỳ của chính phủ bù nhìn Trần Trọng Kim - Chính phủ tay sai đo Nhật dựng lên sau ngày 9-3-1945 Trước đó, nơi đây là phủ Thống sứ của chính quyền thực dân Pháp dành cho viên quan cai trị người Pháp coi các tỉnh phía Bắc nước ta từ tỉnh Ninh Bình cũ trớ lên, tới biên giới Việt - Trung.

Bắc bộ phủ lúc đó gồm toà nhà số 12 phố Hăng-ri Rơviơ (nay là nhà sổ 12 phố Ngô Quyền, quân Hoàn Kiếm) Ngoài toà nhà còn khu vườn rất rộng, sang sát tới sau lưng sở Bưu điện Hà Nội (trẽn khu vườn đó,

nay đã xây thêm ngôi nhà 5 tầng làm nhà khách Chính

phủ) Bên phải Bắc bộ phù là Văn phòng công sở Khâm sai (trụ sở Bô Thương binh xã hội bâv giờ) Bên trái ỉà vườn hoa Chí Linh (nay là vườn hoa Inđira Ganđi).

Trong tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945, Bắc bộ phủ ]à một trong những mục tiêu đánh chiếm của cuộc khới nghĩa Vì vậy từ sớm ngày 19-8, một mũi của lực lượng khởi nghĩa gồm các ch iến sĩ tự vệ, công nhăn xung phong thành Hà Nội, tự vệ ớ ngoại thành

vìing Láng Hạ, Láng Thượng, Láng Trung, cùng quần chúng Hà Nội, dưới sự chỉ huy của đồng chí Quang Tuần đã cưóp được Bãc bộ phủ Khi chính quvcn hoàn toàn vể tay ta, Văn phòng Chính phủ và một số Bộ đặt tại khu vàn phòng phủ Khâm Sai.

Đêm ngày 2-9-1945, Bác và các đồng chí bao vệ, giúp việc của Người chuyển về Bắc bộ phủ Đây sẽ là chồ làm việc công khai của Bác, cũng là nơi ở của Người trong thời gian lừ ngày 2-9 đến cuối Iháng 10'

1945.Ngôi nhà Bắc bộ phủ gồm hai tầng chính, một tầng hầm Bác ở một phòng nhỏ trên gác 2 Căn phòng trang trí giản d ị ; một bàn làm việc, mấy chiếc ghế lim mặt đan mây lục lãng, đặc biệt có chiếc ghế xích đu bằng song, tựa lưng vào Chiếc ghế bập bênh dược do chân làm như bàn trượt Tầng dưới của ngôi nhà là phòng khách, phòng ăn phòng làm việc của Khâm sai đại thần Phan Kế Toại, và của viên Thống Sứ ngày trước Bác tiếp khách ở phòng khách cũ, còn phòng ăn Ihì dùng khi Chính phủ mờ tiệc tiếp thượng khách Phòng làm việc đóng cửa Bác chỉ dùng số sách lựa trong các tủ sách và giá sách của phòng nàv, phần lớn là sách luật, một số công báo, sách lịch sử và lịch sử thế giói.

Thực hiện chế độ dân chủ ngay ngày 3-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kính cáo đổng bào biôì việc liếp chuyện nhân dân và cac đoàn thể Người \ i ế i ;

'Từ lìủm nưv, tói s ể rá! vui ìòng liếp chiiyệiì cúr đại hiểtt của cúc đoàn [hê nlìii': các háo Việí và Tàu, Văn lìoá ílìế iỊÌỚi, Cônẹ íỊÌáo Cóng hội, Tliư(fiì,íỊ

Thanh lìiêiì, Hoa kiều, cỏn\i chức, Phật giào Nông hội, Phụ nữ, Nhi đổng.v.v

Xin chú V ;

ỉ Gửi (hơ ììói trước đ ể tỏi sắp xếp thì giờ, rồi trá lời cho bà con, như vậy thì khỏi phải chờ dợi mất công.

2 Mỗi đoàn đại hiểu, xin chớ quá 10 vị.3 Mỗi lấn íiếp chuvện, xin chớ quớ mội tiếng đồn'g hổ".

Lần đầu tiên được làm dân của một nước tự do độc lập nên nhân dân vô cùng tự hào sung sướng được đómg góp ý kiến để quản Iv đất nước Cũng có người momg vào để tận mắt thấy vị Chủ tịch nước lài ba đức độ Chưa bao giờ trước cửa Bắc bộ phù lại đông \'UÌ tấp nập như những ngày đầu của nền Dân chù cộng hoà Nhân dân Hà Nội và các vùng ven náo nức đi xem Bắc bộ phủ, nơi “Cụ Hổ” ở và làm việc Họ hv vọnig sẽ đưực nhìn thấy Cụ Hổ đi xe qua phố.

Bất cứ ai có yêu cầu đều được vào Bắc bộ phù kể cả những s7 quan quân đội Tưởng thường đến vêu sách láo xược và các đại diện của phái đoàn Đồng minh víỹ', Anh Số người muốn gảp Bác tại đây nhiều đến nỗi mộl lán trong cuộc họp Thưòrng vụ Trung ương Đảtng, có đồng chí đã đề nghị phải giảm việc tiếp khách đến mức tối thiểu Bác phản đối Người nói ;

”Chinìì phủ ta mới được hầu ra, vì thê (ỈỒIÌÍỊ hùo' muốn hỏi chúng ía nhiều vấn để, đỏ lù diều tất ìihiéii NhữĩiỊị cuộc gặp gỡ như th ế lù dịp lỉìuận liện d ể một lần nữa giói thích cho mọi fìị>ườỉ hiểu rõ chính sách của Chính phủ L ẽ nào chúng ta lại bỏ qua đ ể mọi người nghĩ rằng gặp được chúng ta rất là khó như ị>ập các vị đại ĩhần trước đây v ậ y ”.

Bác làm việc suốt ngày Công việc nhiều và phức tạp Thườiig thường, giờ làm việc buổi sáng của Bác bắt đầu bằng cuộc hội ý Thường vụ Trung ương Đảng Sau đó Bác tiếp khách, tiếp rất nhiều khách Những ông tướng của quân đội Tưởng đến để đòi gạo, đòi tiền, đòi nhà ở, đòi từ chiếc bóng đèn, cán đưòỉng đến cả thuốc phiện, đòi tất cả những gì chúng còn chưa cưổfp được của nhân dân ta Có khi khách chỉ ỉà một tên liên trưởng (tương đương với đại đội trưởng), đến khẩn khoản yéu cầu được gặp Hồ Chủ lịch vì một việc riêng mà hán nhất định kJ'ông nói với người khác Có khi là đại biểu của nhữnị phái đoàn đồng minh Anh, Mỹ Có khi là những nhà báo Nhưng Bác tiếp nhiều hơn cả là những đoàn thể : Cống nhân, nông dân, nhà sư, nhà trí thức, cô' đạo, những nhà tư sản, cả Pháp kiều Bác đặc biệt chú ý đến các đoàn thể và cá nlián đến giúp cho Chính phủ những ý kiến kiến quốc.

Bác viéì nhiều thư và báo Bác ít viết tay mà đánh máy thẳng Ngưòi cặm cụi mổ cò trên chiếc máy chừ Baby nho nhỏ mang từ chiến khu về Giấy thì dùng giấy đã viêì một mặt Nhiều khi Bác nhặt nhữne lờ

giấy đã viết, lọc lấv những chỗ chưa viết hết đc dùns Không đánh máy thì Bác viết bằng búi học trò, ít khi

dùng bút máy viết bài xong, ai ở bên cạnh là Bác hỏi

ý kiến.ở Bắc bộ phủ, Bác và Chính phủ đã quyết định nhiều chủ trưoíng lớn: vấn đề tuvển cử Quốc hội đầu tiên cùa nước Việt Nam dân chủ cộng hoà vấn đề tăng gia sản xuất để cihi đói; vấn đề diệt giặc dốt, vấn đé chống âm mưu trở lại của Pháp Người còn ra những chỉ thị cụ thể như : Thành lập Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam (7-9-1945), cho ý kiến về vấn đề thi cử trong chế độ mới cho ý kiến cả đến việc kẻ khẩu hiệu thế nào cho đúne

Hết giờ làm việc, đến bữa, Bác xuống nhà ăn ăn cơm tập thể với anh em nhân viên giúp việc và các chiến sĩ cảnh vệ Bác cháu cùng ngồi vào bàn, có gì án nấy Ản cơm gạo với thức ăn (chủ yếu là rau muống), muối vừng Rau muống lúc xào mỡ, lúc luộc chấm muối canh, bữa nào sang có tương bần Sang nữa có cá mè kho mặn Cứ như thế ngày này sang ngày khác Đổng chí Võ Nguyên Giáp kể lại ;

"Mội hóm Bác bận việc vé muộn Anh em n^ười nọ ỷ người kia quên cả phần thức ăn Mọi người đêu băn khoăn, Bác vần vui vẻ ngồi vào bàn, ăn đủ mấy báí cơm thường lệ

Sau bữa cơm trưa Bác ngả mình trên chiếc ghế xích đu ở phòng khách, chợp mắt mươi lăm phút Tinh dậy Bác đọc báo, xcm tin.

Hối còn ở chicn khu khônạ có đèn, hiioi lòi Bác ihường đi nằm sớm Về đây, công việc nhicu Bác hay làm việc khuya Các chiến sĩ nhiều đèm điriig gác, thấy trôn buổng Bác đèn vẫn sáng Bác dùng ihì giờ

ban đêm để đọc sách, xem tài liệu.Thời gian này, Bác cũng dành nhiéu thì giờ đi thăm và làm việc ở các địa phương Thường những cuộc đi thăm đó Bác không cho các nơi sẽ đến biết trước Cách đi kín đáo này, anh em bảo vệ gọi là “vi hành”.

Trước khi Bác đến ở và làm việc ở Bắc bộ phủ, nơi đây đã được một đơn vỊ gồm tự vệ và công nhăn xung phong Hà Nội, cả nam lẫn nữ do đồng chí Quang Tuần, Vi Dân chí huy trấn giữ Sau đó, đơn vị này được tăng cường thêm một số tù chính trị ở hoả lò ra Một số binh sĩ thuộc lực lượng lính khố dỏ bảo vệ Bắc bộ phủ được giác ngộ, tự nguyện tham gia vào hùng ngũ cách mạng, cũng được bổ sung vào đơn vi này.

Khi chi đội 4 quân giải phóng do đổng chí Đàm Quang Trung chỉ huy ở chiến khu về đồng chí đã điều một bộ phận về bảo vệ Bắc bộ phủ Đơn vị của đồng chí Quang Tuần chọn một số đổng chí ớ lại sát nhập vào bộ phận quân giải phóng này, thành lập đơn vị mới đo đổng chí Quang Tuần làm chỉ huv Irường, đổng chí Ngọc Toản làm chính trị viên Sô' còn lai của đofn vỊ tự vệ Quang Tuần, do đổng chí Vi Dân chỉ huy theo lệnh của Bác về Chi Nê (Hà Nam) để s;iấu íực ỉượng và xây dựng căn cứ địa dự phòng Lực ỉượng

báo vệ Bắc bộ phú chịu sự chi huy trực tiếp cua đổng chí Đàm Ọuang Trung.

Bảo vệ tiếp cận Bác thời gian này vẫn là các đổng chí trong đội vệ binh từ Tân Trào về như các đổng chí Trần Đình, Văn Lâm, Ngọc Hà có thêm đổng chí Vũ Đình Huỳnh và đổng chí Chuẩn (Vũ Kỳ) mới được chọn vào giúp việc cho Bác.

Đồng chí Nguyễn Lương Bằng thời gian này được Trung ưcfng giao trách nhiệm bảo vệ Bác và trông nom việc ăn ở của Người Đổng chí đã tự học lái xe, trong suốt thời gian từ khi cách mạng tháng Tám thành công đến trước toàn quốc kháng chiến (19-12-1946) nhiều lần chính đổng chí đã lái xe đưa Bác đi ngủ ở những địa điểm bí mật Từ đâv cho đến nhiều năm sau, đổng chí là một trong những người trực tiếp lổ chức việc

bảo vệ cuộc sông và hoạt động của Bác.Các đồng chí bảo vệ tiếp cận Bác ban ngày thường ngồi bén cạnh cửa phòng ỉàm việc của Bác, tối ngủ ớ phòng ngoài liền ngav lối cửa vào buồng ngủ của Bác.

Những ngày đầu mới về Hà Nội, khi Bác ở Bấc bộ phủ, việc bảo vệ Bác còn nhiều sơ hở - đồng chí Quang Tuần kể lại :

“Thứ nhất vé lực lượng, bộ đội bảo vệ chưa được (uyển chọn kv lưỡng, có một số binh sĩ cùa quân đội cũ theo ta nhimg chưa được thừ thách Thứ hai, từ cấp chỉ huv chúng tôi đến các chiến sĩ, chưa ai kinh qua công việc canh gác, báo vệ Lãnh tụ và cơ quan đầu

não cùa Chính phủ bao giờ Trình độ nghiệp vụ còn non kém Ví như có đồng chí do không biCn tiống nước ngoài, cứ thấy người nước ngoài to cao, tóc quăn, mũi lõ, xì xà xì xổ, cho là quân Đổng Minh, họ xin vào gặp Bác, vậy là cứ thế dần vào Do vậy có lần hai tên sĩ quan tình báo Pháp đã được các đồng chí bảo vệ thân chinh mời vào buồng làm việc của Bác Rất may là hai tên sĩ quan này không phải lãnh trách nhiệm vào ám sát Bác mà nó đang đi tìm bắt mối với nuười của Chính phủ ta để đàm phán Điểm thứ ba là irong cư quan Phù Chủ tịch, ta còn sử dụng nhiéu nhân viên của chính quyền cũ làm các cỏng việc có liên quan trực tiếp đến sự an toàn của Bác như lái xc, nấu bếp Thế nhưng tất cả những điểu mà bây giờ tôi cho là lúc đó chúng ta có sơ hở, đã khổng xảy ra điều gì mất an toàn cho Bác.

Thời gian đầu mới thành lập, tiểu đoàn tôi chưa có phiên hiệu, chỉ quen gọi là “Tiểu đoàn Quang Tuần” Cả Chính phủ và quân đội đều gồm những nịiười làm không ăn lương Tất cả đểu sống bằng sự cung cấp tại chỗ, tức thì của nhân dân Quân đội chưa có quân phục thống nhất, lúc gia nhập ai có gì mặc nấy, đến lúc này vẫn mặc những bộ quần áo đó Cũng chưa có quy chế, điểu lệnh nghiêm ngặt Nhưng các chiến sĩ đều sôi nổi, nhiệt tình cách mạng và quyết lâa bảo vệ an toàn cho Bác.

Chúng tôi bố tn một đại đội chuyên trách bảo vệ vòng ngoài ngôi nhà Bác nghỉ và làm việc Đại đội

trướng là đồng chí Mộng Hùng, chính trị viên là dong chí Trương Quang cấn đại đội phó là đồng chí Đồ Văn Tý Trong đại đội này, có một trung đội dóng

ngay dưới tầng hầm của ngôi nhà Bác ở Còn hai trung

đội còn lại đóng ở tầng Irệt của Khu văn phòng Phủ Chủ tịch, có cửa thông sang Bắc bộ phủ.

Bác rất quan tâm đến lực lưạig bảo vệ và công tác canh phòng ở cơ quan Người yêu cầu tôi mỗi ngày báo cáo Bác một lần về công việc Tôi thực hiện chế độ quv định đó rất đều Thế nhuĩig cũng cớ hõm tỏi quên một cách cố tình Lán ấv ông Phan Anh, Bộ trướng Bộ Quốc phòng mời lôi ăn cơm Hôm đó tôi mặc quần áo ka ki Mỹ, lưng thắt súng C 1 1 và lấv làm hãnh diện, ra dáng vị tiểu đoàn trưỏng Mãi vui, đến giờ quv định phải lẽn báo cáo Bác, tôi chặc lưỡi, nghĩ Bác bận trăm công nghìn việc vậy, chắc gì Bác đã nhớ đến Ai ngờ, một lúc sau có điện của Bác gọi Tôi lo quá, phen này chắc chắn sẽ bi Bác phê bình cho một trận Tôi chuẩn bị tinh thần về chịu lỗi Nhưng vc đến nơi, thấy Bác rất bình tĩnh Người nhìn tôi từ đầu đến chân, Tôi như bị trời trổng Bác chậm rãi hỏi :

- “Nào, chú đi đâu về đấy ?■’- “Dạ đi đến chỗ đổng chí Phan Anh án liên hoan ạ” - Tôi đáp.

- “Ư! Ông quan to, trông oách quá nhí”.Tôi hiểu Bác trách khéo Tôi nhìn lại mình rồi nhìn Bác, bỗng ngượng quá Bác - một vị Chú tich

nước mà giản dị mà quần chúng quá, vẫn mặc nguyên bộ quán áo ờ rừng về, quấn lửng ngang ông chân, áo hở khuy cổ Quần áo của Bác, Bác đã tặng cho anh em Bác chỉ có một bộ quần áo ka ki bạc màu mà chi khi nào tiếp khách Người mới mặc Thế rnà lồi Trong lòng tôi trào dâng mộl tình yêu thương, kính trọng Bác vô hạn Nước mát cứ rưng rưng Tôi đứng gần mà sao nghe tiếng Bác cứ như từ nơi xa vọng đcn hiền lừ, ihân th iết:

- “Hôm nay chú chưa báo cáo tình hình trong ngày với Bác” - Tôi nhẹ cà người Báo cáo với Bác tình hình trong ngày, bài học đó tôi nhớ suốt đời.

Bác còn dạy bảo chúng tôi nhiều điéu nữa Tồi nhớ nhất hai việc.

Khi cướp chính quyền xong, có hơn 40 chị em phụ nữ phần lớn là sinh viên, người buôn bán nhó trạc mười chín đỏi mưoi, đẹp, mánh mai, do khổng khí hừng hực của cuộc tổng khởi nghĩa thức dậy trong lòng họ một nhiệt tình cách mạng rất cao, các cổ tha thiết xin vào đơn vị tối, chỉ để làm công việc phục vụ bộ đội Tôi đã nhận các cô vào Các cô cũng tuân thủ nhiều điều quy định của chúng lôi, iham gia lập thể dục thể thao, tập đội ngũ như bộ đội Nhưng có một điều là các cô không bỏ mặc áo dài nhung the, xanh, tím, đỏ, hoàng yến Khi Bác về Bắc bộ phủ, Bác gọi tôi lên bão :

- ‘T a có Hội liên hiệp phụ nữ, chú nên đưa chị em sang tổ chức đó, khồng nên để chị em ở đủỵ, khách

khứa đến ihẩy Iiong bộ đội có áo xanh áo đó họ dễ hiểu lẩm, bọn phản động sẽ tuvòn truvền nói xấu quân đội ta có người hầu hạ”.

Tôi nhận ra sự nhìn xa trỏniì rộng của Bác Trong hai tuần, chúng tôi đã vận dộng chị em đi !àm các công tác khác như vận động lãng gia sản xuất, làm tuần lễ vàng.

Bác thường phải đi đến chỗ Lư Hán, Tiêu Vãn phái bộ Đồng minh của tướng Mỹ Galegơ Những lần đó, tôi thường bố Irí Bác đi một chiếc xc Toócpêdô mui bạt, hai chỗ ngồi, sơn xanh sơn đỏ, rất đẹp, bước lên cứ rung rinh như ngồi thuyồn và một chiếc xe khác, xe nhà binh chờ anh eiĩi bào vệ nai nịt súng ống, rẩin rđrn rủ rộ đi iheo hộ tống Nhưng lần nào Bác cũng gạt đi, Bác bảo loại xe nàv dùng để đi du lịch, Bác có phải đi du ỈỊch đáu Chúng tôi phải bố trí cho Bác đi một chiếc xe có vài chỗ ngồi, anh em bảo vệ cũng khỏng được đi theo nhiều, thưòTig hai người, và bao giờ Bác cũng nhắc không được mang súng dài quá lộ liễu, chỉ mang súng ngắn thu vào bụng là được rồi Bác vẫn thường ra vào nơi hang hổ ổ rắn mà khóng được bảo vệ chắc chắn như vậy”.

Đổng chí Đàm Quang Trung cho chúng ta biết thêm nhiều chi tiết nữa về công tác bảo vệ Bác những ngày đầu ở Bắc bộ phủ ấy : “Sau khi cướp chính quyền ở Hà Nội được vài ngày Chi đội 4 của chúng tôi được Trung ương diều gup vồ Hà Nội Một chiều thu, theo

tiếng nhạc của đội quân nhạc của quân đội cũ đã vế hàng ta do Quản Liên chỉ huy, chúng lồi liến qua cầu Long Biên giữa rừng cờ, hoa của nhân dân về Thủ đô nơi mà đối với những anh em người dân tộc vùng cực Bắc của Tổ quốc hãy còn xa lạ Chúng tối nhanh chóng íhay thế các đơn vị tự vệ và công nhân xung

phong, những người khởi nghĩa ở Hà Nội để chốt giữ

những cơ quan, công sở chủ yếu của Nhật, Pháp và chính quyền bù nhìn mà các đơn vị này đã chiếm được, trong đó có Bắc bộ phủ và vãn phòng phủ Khám Sai Các đơn vị này khi rút đi đã bổ sung cho chúng tồi

hàng trăm người Tôi đặt sở chỉ huv ở văn phòng phủ

Khân Sai cũ, ngav sát cạnh Bắc bộ phủ Thời gian đó tôi luôn luôn được gần Bác Việc bảo vệ Bác và cơ quan Chính phủ hổi đó rất giản đơn Bác ãn (V \'à làm việc ngay tại Bắc bộ phủ Đủ mọi đối tượno vào gặp Bác Thủ tục vào không có khó khăn gì bá'l cứ ai xin vào gặp Bác cũng đều được thoả mãn nguvộn vọng Bản thân những người lính gác chúng tôi lúc đó chưa có nghiệp vụ trong việc kiểm tra, kiểm soát, giám sát người ra vào Ngay cả các võ quan Tưởng, những kẻ thù nguy hiểm của ta lúc đó vẫn tự do mang súng, đeo kiếm trận vào chỗ Bác Nhiều tên trước khi vào gặp Bác thái độ rất sừng sộ Nhưng rất may là không có việc gì mất an loàn cho Bác xảy ra Giờ đây chúng tôi vần tự hỏi rằng vì sao trong những ngày sóng gió cùa chính quyền cách mạng ấy, khi mà giữa lòng Hà Nội nhan nhản đủ mặt kẻ thù Anh, Pháp Mỹ, Tưcmg, bọn

Đáng phái phản động, chúng tỏi lạí bảo vệ được an toàn cho Bác? Hay phải chăng kẻ thù nó không tiến hành hoạt động sát hại Bác? Nãm tháng qua đi câu trả ời tôi chưa tìm ra thật trúng, nhưng có một điểu làm (ôi nhớ mãi là những tên võ quan Tưởng hay bất cứ kẻ thù nào trước khi vào gặp Bác hung hăng là thế, thái độ sát khí đằng đằng !à thế, nhimg đứng trước Bác, chúng mất hẳn vẻ hống hách và khi ra về, thái độ khác hẳn, nhũn nhận, khiêm nhường hcm và tỏ ra rất kính trọng Bác.

Có một lần xảy ra bắn nhau to ở Bắc bộ phủ làm cho những người bảo vệ chúng tôi vô cùng ỉo lắng cho tính mạng của Bác Nhưng bản thân Bác lại rất bình tĩnh, Người không hề lo bảo toàn tính mạng của mình mà lo cho sự sống còn cùa chính quyền, V I vậy Người không quản gì mũi tên hòn đạn Lần đó ta có tổ chức một cuộc mít tinh của nhân dân trước cửa Nhà băng Đông Dương (Ngân hàng Nhà nước bây giờ) đối diện Bắc bộ phủ Cuộc mít tinh này được tổ chức nhằm dùng áp ỉực của quấn chúng phản đối việc Pháp không tiêu tiền 500 đồng do chúng phát hành Khi quần chúng đã tụ tập khá đông trước cửa Ngân hàng, có rất nhiều lính Tưởng kéo đến Thình lình, bọn Pháp ở trong nhà băng ném một quả lựu đạn xuống đám đông quần chúng Lựu đạn nổ, nhân dân nhớn nhác chạy tán loạn Lính Tàu gác nhà băng tháy vậy nổ súng hùa vào Dân ta càng chạy tán loạn Các chiến sĩ bảo vệ Bác bộ phủ và các đổng chí cổng an đi trong đoàn biểu

tình tưởng lính Tàu tấn công ta nên chĩa súng hắn Irả Lính Tàu, cả lính Pháp ớ nhà băng nhằm tháng Bác bộ phù mà bán Lúc ấy, Bác đang tiếp một võ quiin Tưởng ở phòng làm việc của Người trên gác hai Đạn bán vỡ tan kính ớ các cửa sổ phòng Bác làm việc Thấy súng nổ dữ, Bác ra đứng nép bên cửa sổ quan sát Sau đó Bác kéo viên sĩ quan Tưởng kia chạy ra bực thang trước cổng chính ngay trước làn đạn bấn (hẳỉiíi của quân Tưởng Lấy hai lay làm loa, Bác kêu lớn ;

Chiến sỹ Việt Nam ngừng bắn Chiên sỹ Việt Nam ngừng bắn!” - Người yêu cầu Viên sv quan Tưởng cũng kêu gọi binh lính của mình ngừng bấn Viên sỹ quan này làm theo Tiếng súng im Mộl số quần chúng đã bị chết Một lát sau, quân Tưởng kéo đến một trung đội, dàn hàng ngay trước Băc bộ phủ, Tên nào tên ấy mặt hầm hầm chĩa súng vào Bắc bộ phủ, tay để sẵn trên vòng cò Chúng đòi tước vQ khí bộ đội bảo vệ Thấy tình hình có íhể căng, tỏi mời Bác lên xe, theo cổng phụ phía phố Đinh Lễ dời khòi nơi đây Để tránh phức tạp, các đổng chí Võ Nguyên Giáp, Hoàng Hữu Nam bảo chúng tôi chịu cho qua chuyện, bầy cách nộp cho chúng 30 khẩu khai hậu, mút-cơ- tồng, loại súng đã tàng Hôm sau, Bác can thiệp với Lư Hán thế nào đó, chúng tôi lại lấy íại được súng, không những nhiều hcm số đó mà lại toàn súng tốt”.

Từ ngày về Hà Nội đên thời gian này Bác chưa bị -lốt lại lần nào nặng như lần ở lán Nà Lừa Nhưng Bác ẫn gầy Những vết nhăn trên vầng trán và ỡ dưới đuôi

mất càng ngày càng nhiều và đậm Bác sĩ Trần Duy Hưng, Chủ tịch ư ỷ ban nhân dân thành phố Hà Nội được giao thêm nhiệm vụ châm sóc sức khoẻ cho Bác V iệc này sau có thêm bác sĩ Tôn Thất Tùng do chính đổng chí Trần Duy Hưng giới thiệu, cùng làm về sau, do các đồng chí này quá bận cống việc, hơn nữa Bác ít khi chịu để cho các đồng chí ấv thăm bệnh và iàm Ihuốc cho riêng mình, đồng chí Trường Chinh đã giao nhiệm vụ bảo vệ sức khoẻ của Bác cho đổng chí ĐôngY sĩ Đặng Văn Cáp, người đã đi với Bác từ những ngày còn ở Pắc Bó, Tân Trào và lúc đó đang ở bên Bác, giúp việc Bác trong quan hệ đối phó với quân Tưởng.

Bác không nghĩ lợi cho riêng mình : Các chiến sĩ quân giải phóng bảo vệ Bắc bộ phủ, các đồng chí lái xe ở gần Bác là những người được hưởng nhiều nhất sự chãm sóc của Bác Đối với anh em, Bác không chỉ là đồng chí Chủ tịch nước Bác còn là một người Cha Mặc dù bận trăm công nghìn việc, toàn việc lớn của Đảng của Nhà nước, Bác vẫn thương xuyên dành thì giờ trò chuyện, hỏi han anh em từ bữa ăn có đủ no không, đến nhũng vui buồn trong gia đình Bác hay chú ý đến trật tự nội vụ và việc giữ vệ sinh của bộ đội Buổi tối cơ quan không làm việc, thấy các chiến sĩ nằm dưới nhà nóng Bác bảo lên gác ngủ cho mát Một hôm» anh em vật nhau làm vỡ chiếc mặt bàn bàng đá, Đồng chí quản trị bực mình bắt tất cả xuống dưới nhà Bác đi công tác về thấy vậy lại gọi anh em lên và bảo :

Cck chú là bộ đội, là íhanh niên phài sinh hoạt cho vui cho khỡẻ, chơi vậi cũng tốt Nhưng muốn vậí nhau phải ỉìm bãi cỏ, chỗ rộn^ Người ngỡ không áau và không làm đ ổ võ, thiệt hại của cón^^ Lổn ỉiày đỡ lỡ, phải rút kinh nghiệm chơ lầu sau Hỏm nào các chú có chơi vật dưới vườn, nói Bác đến Cỡi cho v i à ”

Xong, Bác lại cho phép anh em lên gác ngủ như cũ.Về Hà Nội, ở Bắc bộ phủ, trong cương vị Chủ tịch nước, cuộc sống của Bác vẫn giản dị, thanh đạm như những ngày hoạt động bí mật ở chiến khu.

BÀO VỆ BÁC HỔ

Đ Ê M T R Ả N G SOI S Á N G Đ Ư Ờ N G Q Ư Y Ề NTrích hồi kv của đổng chí Hoàng Hữu Kháng, Cục trưởng cục cảnh vệ; "Khoảng tháni: 10 nãm 1945, tôi đang công lác ỡ Đại Từ (Thái Nguyên) thì được cấp trên diều về Hà Nội Dọc đường nhìn thấy cờ đỏ sao vàng tung bav nhân dân lự do đi lại, tôi vui mừng xúc động Tôi được anh Cả (tức đồng chí Nguyên Lưcmg Bằng) cho b iế t:

Trung ương quyết định điểu tôi về làm công tác bảo vệ Bác Tôi rất mừng vì lại được gần Bác nhimg cũng lo lắng nhiệm vụ mói của mình Buổi trưa, anh Cả dẫn tôi đến chào Bác Bác đang đọc báo, nghe tiếng tôi chào Bác vui vẻ hỏi :

" - Chú Lý về đấy à?"Rồi Người hỏi thăm sức khoe anh em công tác ở chiến khu và đổng bào vùng Tân Trào Sau đó Bác nói:

Ta mới giành chính quyén, tình hình còn khó khãn, phức tạp Chú về cùng các chú khác giúp Bác một sô' việc Anh em phải đoàn kết, cảnh giác, giữ gìn bí mật cho tốl”.

Tòi thấy sức khoe Bác đã khá hcm hồi ở chiến khu

Trong cãn phòng sang trọng của Bắc bộ phù mà Bác vẫn giàn dị với bộ quần áo nâu và đổi giày vải cũ.

Bác ở và làm việc tại căn phòng đầu tầng hai của

Bắc bộ phù, phía vườn hoa Chí Linh Bác cho phép tôi được ở cùng buổng với Bác Hàng ngày lôi luôn ư gần Bác, nếu có khách đến gặp thì tôi báo cáo với Bác Lúc tôi về đã thấy có các anh Trường, Định, Chiến làm công tác bảo vệ Bác Một đại đội Quân giải phóng làm nhiệm vụ canh gác bảo vệ khu vực Bấc bộ phủ.

Bác bận làm việc và liếp khách cả ngày, buổi lối Bác làm việc đến mười một giờ đêm mới nghỉ Bác vẫn ãn cơm chung với anh em chúng tôi như những ngày ở Việt Bắc Thức ăn thường chi có rau, dưa, vừng, đậu, và thỉnh thoảng có món ăn tươi, đồng chí cấp dưỡng dành riêng cho Bác, Bác lại chia cho mọi người thật đúng với nehĩa chia ngọi sc bùi như hồi còn cháo bẹ, rau măng ớ chiến khu.

Tuy bận nhiều việc nhưng Bác vẫn rấl vui Sau bữa com chiều hoặc trước giờ đi ngủ Bác thường nói chuyện vui với chúng tôi Một hôm Bác hỏi tôi :

- Nghe nói chú giỏi võ phải không ?Tôi lễ p h ép :

- Thưa Bác, cháu có ham thích võ nghệ và có học được chút ít.

Bác hỏi tiếp :- Chú biết những môn gì ?- Thưa Bác, cháu biết côn quyền, kiếm Bác b ả o :

- Các chú chãm tập võ nghệ thế là lốt Ngày Irước ứ nước ngoài Bác cũng tập võ để luyện sức khoẻ Chú xem có bài quyổn nào dể hướng dẫn cho Bác cùng tập.

Tôi mạnh dạn :- Thưa Bác, có bài Mai hoa quyén hợp với sức khoẻ Bác ạ.

- Vậy sáng mai Bác cháu ta tập nhé! - Bác nói.Tôi thật không ngờ Bác bận nhiều việc lớn của đất nước mà một việc cỏn con của tôi Bác cũng quan tâm Tôi như được người cha hết mực yêu thương con cái, hiểu những điều mong ước thầm kín nhát của mình.

Hôm sau, 5 giờ sáng Bác đã gọi tôi dậy, lên sân Ihượng nhà Bắc bộ phủ tập quyền Tôi làm động tác trước Bác tập sau Bài quyền có những động tác phải kết hợp thế tấn và các miếng đánh Idiá phức tạp Tôi nghĩ, với tuổi tác và sức khoẻ Bác thì tập xong bài quyền phải hết một tuần, nhưng Bác tập khá nhanii Các thế lấn của Bác rất cơ bản, tôi chỉ việc giới thiệu miếng đánh, đòn đỡ rồi lắp ráp lại thế là xong Chỉ vài buổi sáng Bác đã thuộc cả bài Tòi không thể quên có những đêm trăng thanh, gió mát, trên mặt bằng ngôi nhà lớn giống như con làu giữa mặt biển xanh, trước giờ đi nghi, tôi theo Bác múa quyền Trong bộ bà ba giản dị, động tác của Bác khoan thai mềm mại Nhìn Bác, tôi liên tưởng như gặp ông tiên giáng trần tuyệt đẹp!”.

BẢO VỆ BÁC HỒ

KẺ BỊ M U A C H U Ộ C

Quốc Chung vốn là học sinh trường Thăng Long irước cách mạng tháng Tám Phong trào tìm lên chiến khu tham gia cách mạng của thanh niên Hà Nội những ngày tháng 8-1945 đã ảnh hưởng đến Chung Anh ta lên Thái Nguyên để từ đó tìm đường vào khu căn cứ địa Thế rồi khởi nghĩa tháng Tám nổ ra, như một thứ men say lòng người cuốn hút Chung Và, ở Thái Nguyên, Chung đã gặp lại những người thầy những người bạn cũ Họ đã là những chiến sĩ cách mạng đã giành chính quyền ở thị xã này Chung đi theo và trở thành chiến sĩ trong doàn quân giải phóng kéo về thủ đô Do biết tiếng Pháp, lại thông thạo đưừng phố Hà Nội, Chung dược giao lim thư ký riêng cho đồng chí Đàm Quang Trung, chí 1 uy trưởng các lực lượng bảo vệ Bắc bộ phủ và Vãn phc-ng Chủ tịch nước.

Những ngày khỏd nglũa cách mạng đang sục sôi, Chung bị cuốn hút vào đó cùng hô cùng làm với mọi người sao dẻ thế Nhưng trong ccm phong ba bão táp, thù trong giặc ngoài phá ta từ mọi phía, rồi chết chóc, bất cóc, tống tiển Chung thấy sợ cảnh làm không có lưomg bổng của nhân viên chính quyền lúc đó làm Chung thấy khổ Cảnh sống trong doanh trại, quân

phong quân kỷ, Chung thấy gò bó mất tự do sinh ra chán nản Trong khi đó, bọn Ọuó’c dân đảng đang tung ra đủ thứ để ve vãn, lôi kéo những chiến sĩ cách mạng Như cái kim trong bọc lâu rồi cũng phải thòi ra, bản chất cơ hội, cách mạng nửa vời của Chung không thể che dấu được, đã bộc lộ Y thích sinh hoạt tự do, xa hoa, thưừng bỏ bê công vụ đi ngao du trai gái nhảy đầm, ra vào cao lâu tửu điếm chơi bời tháu đêm SUỐI sáng Để có tién tiêu xài, y đã bắt chước chữ ký của đổng chí Đàm Quang Trung, làm giấy tờ giả, lấy hàng trăm mét vải ka ki Nhật chiến lợi phẩm, bán lấy tiển ăn diện Đơn vị đã kiểm điểm giáo dục y về những sai lầm khuyết điểm trên, nhưng y không cải bỏ tính cũ, tiếp tục lao vào con đường ãn chơi trụy lạc.

Biết ơ iu n g là thư ký liêng của đổng CỈIÍ Đàtn Quang Trung, được ra vào chỗ Bác ở và làm việc, bọn Việt Nam quốc dân đảng đã bắt mối mua chuộc, Chung sa ngã nhận nhiệm vụ ám sát Bác.

Nhimg tất cả những việc làm của Quốc Chung đã không lọt qua con mắt cảnh giác của nhân dân và các

lực lưcmg, bảo vệ Các cơ sở bí mật của công an ta ở

khách sạn ga Hàng c ỏ đã báo cáo cho biết toàn bộ âm raưii và hoạt động của Chung và bọn Việt Nam quốc dán Đảng Vũ Hồng Khanh Chung bị chính đồng chí Đàm Quang Trung cảnh giác bắt được ngay khi y về cơ quan, íĩiang theo trong người hai khẩu súng ám sát để Ihực hiện nhiệm vụ của bọn quốc dân đảng giao cho.

BÀO VỆ BÁC HỒ

N H À s ố 8 PHỐ LÊ THÁI T ổXét thấy Bắc bộ phủ không thật sự an toàn, đổng chí Nguyễn Lương Bằng đã thay đổi chỗ nghi cho Bác và thay đổi quy luật đi lại đổ làm lạc hướng và che mấi kẻ thù.

Nhà số 8 phố Phu-du-loe (nay là phố Lê Thái Tổ) là nơi Bác ở trong khoảng thời gian từ đầu tháng 11 năm 1945 đến cuối 1946 Ngôi nhà này vốn là của tên Moócxô, Chánh án toà thưcmg ihẩm Đỏng Dương Nhà hai tầng, kiểu villa, tường xây bao quanh, có một cổng sắt ô tô có thể ra vào được Bác nghỉ ở tầng irên cùng với các đổng chí trong đội bảo vệ tiếp cận, như các đồng chí Lý, Văn Lám, Ngọc Hà, Trần Đình.

Bảo vệ vũ trang trực tiếp ở đây có T D Ộ t tiểu đội quân giải phóng gồm loàn người Thổ Cao Bằng Đây là các đổng chí thuộc chi đội Quang Trung đã đi bảo vệ Bác từ Pắc Bó về Hà Nội Anh em ở ngay tầng dưới của ngôi nhà Tiểu đội có nhiệm vụ ngàv đêm canh gác bảo vệ tuyệt đối an toàn cho Bác và nơi nghi cùa Người, ớ đây lúc nào cOng có hai đổng chí vũ trang canh gác thường trực mở cửa cho xe ra vào và tuần