LUẬN VĂN: Quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp huyện ở tỉnh Bình Phước hiện nay doc

Bên cạnh đó, công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn thanh niên cấp huyện còn bị động, lúng túng, chưa chặt chẽ, thiếu tính khoa học; mang tính hình thức, chưa vận dụng v

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là một tổ chức chính trị- xã hội của thanh niên do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện; có hệ thống tổ chức chặt chẽ từ Trung ương đến cấp xã cùng đội ngũ cán bộ chuyên trách và bán chuyên trách đông đảo Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến, tự nguyện phấn đấu vì sự nghiệp xây dựng nước Việt Nam độc lập, dân chủ và giàu mạnh theo con đường xã hội chủ nghĩa Trong tiến trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn luôn quan tâm đặc biệt đến công tác cán bộ và chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ ngày càng lớn mạnh, trưởng thành, là nhân tố quyết định thực hiện thắng lợi nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc

và xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh

đã khẳng định: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “Muôn việc thành công hay thất

bại đều do cán bộ tốt hay kém” Trong đó, cán bộ đoàn thuộc nhóm cán bộ lãnh đạo đoàn

thể chính trị -xã hội, là cán bộ kế cận của Đảng, là cán bộ của Đảng trực tiếp làm công tác thanh, thiếu nhi Xây dựng đoàn thực chất là góp phần xây dựng Đảng trước một bước, cán bộ đoàn là nguồn cung cấp cán bộ cho cả hệ thống chính trị Do đó cần phải xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách vững mạnh trên các mặt công tác nhằm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ công tác đoàn và phong trào thanh, thiếu nhi trong giai đoạn mới; đội ngũ cán bộ đoàn là nhân tố then chốt quyết định đến sự vững mạnh của các tổ chức Đoàn, Hội, Đội; đồng thời tích cực tham gia xây dựng Đảng và chính quyền trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ đoàn cần tuân thủ các quy trình của công tác cán bộ nói chung, trong đó công tác quy hoạch cán bộ là một nội dung trọng yếu của công tác cán bộ bảo đảm cho công tác cán bộ đi vào nền nếp, chủ động, có tầm nhìn xa đáp ứng cả nhiệm vụ trước mắt và lâu dài Quy hoạch cán bộ là nền tảng của công tác cán

bộ, bản chất của quy hoạch cán bộ là chú trọng tới việc phát hiện, bồi dưỡng, đào tạo và

sử dụng nhân tài cho đất nước; là tạo nguồn cán bộ cho cả hiện tại và tương lai, đây là công việc thường xuyên của Đảng, của các tổ chức chính trị, xã hội các cấp

Bình Phước là một tỉnh trung du miền núi, nông nghiệp, biên giới và đa sắc tộc, gồm 08 huyện, thị vừa được tái lập từ ngày 01/01/1997 Ở giai đoạn đầu sau khi tái lập tỉnh, đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách thiếu trầm trọng, công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng còn nhiều khó khăn Đến nay cơ bản đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn ổn định, được củng cố, kiện toàn thường xuyên và chất lượng ngày một nâng cao Ngoài ra, các cấp bộ đoàn đã chủ động tham mưu với cấp uỷ Đảng trong việc lựa chọn, quy hoạch, đào tạo bồi dưỡng, bố trí sử dụng và từng bước chuẩn hóa đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn theo tiêu chuẩn, quy định của Trung ương và của Tỉnh Bên cạnh đó, công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn thanh niên cấp huyện còn bị động, lúng túng, chưa chặt chẽ, thiếu tính khoa học; mang tính hình thức, chưa vận dụng và phát huy tốt nguyên tắc tập trung dân chủ trong quy hoạch cán bộ; quy hoạch cán bộ đoàn cấp dưới chưa là cơ sở cho quy hoạch cấp trên và quy hoạch cấp trên chưa tạo động lực cho quy hoạch cán bộ đoàn cấp dưới bởi công tác quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn cấp huyện còn khép kín, nguồn đưa vào quy hoạch chưa phong phú, chưa đảm bảo được nguyên tắc “động” và “mở” trong quy hoạch cán bộ; trong công tác chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện quy hoạch cán bộ đoàn giữa cấp uỷ Đảng và Ban chấp hành tỉnh Đoàn chưa có

sự thống nhất chung trong chỉ đạo các huyện, thị đoàn dẫn đến tình trạng chồng chéo trong quy hoạch cán bộ, lúng túng trong quy trình thực hiện về các mốc thời gian, giữa nhiệm kỳ Đại hội của Đảng và của Đoàn thanh niên; thậm chí một số đơn vị chưa nhận thức đầy đủ về vai trò của công tác quy hoạch cán bộ chuyên trách của đoàn cấp huyện; trong tiến hành quy hoạch cán bộ đoàn chỉ chú ý đến quy hoạch “đầu vào” mà chưa quan tâm nhiều đến quy hoạch “đầu ra”cho đội ngũ cán bộ đoàn; khâu tuyển chọn đầu vào của cán bộ đoàn tương đối hỗn hợp với nhiều ngành nghề khác nhau nên công tác quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn càng khó khăn và phức tạp Ngoài ra, thẩm quyền phê duyệt quy hoạch chưa có sự phân định rõ ràng, gây lúng túng trong công tác quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn thanh niên cấp huyện

Từ khi Nghị quyết 42 của Bộ chính trị, khóa X về “Công tác quy hoạch cán bộ

lãnh đạo, quản lý thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” ra đời, Đoàn thanh

niên tỉnh Bình Phước đã được Tỉnh uỷ chọn là đơn vị làm điểm về công tác quy hoạch

cán bộ chuyên trách của Đoàn và từ kết quả quy hoạch trên để triển khai trong toàn hệ thống tổ chức của Đoàn và các tổ chức khác trong hệ thống chính trị Triển khai, thực hiện tinh thần nghị quyết của Bộ chính trị, công tác quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn thanh niên cấp huyện đã được tiến hành bài bản, có tính hệ thống và cơ sở khoa học hơn, tuân thủ đầy đủ các bước, các quy trình của công tác quy hoạch cán bộ Mặc dù, quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn đã được các cấp, các ngành quan tâm chỉ đạo thực hiện nhưng bước đầu chưa đạt được yêu cầu; vẫn còn một số vấn đề chưa được làm sáng tỏ và có những điểm bất cập cần tiếp tục nghiên cứu tháo gỡ để thực hiện tốt quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn thanh niên cấp huyện trong thời gian tới

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đặt ra đối với đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện; đồng thời tổ chức Đoàn các cấp cần chú trọng thực hiện tốt công tác quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ công tác trong thời kỳ mới Chính từ thực tế nêu trên, tác giả mạnh dạn

chọn đề tài: “Quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn Thanh niên cộng sản

Hồ Chí Minh cấp huyện ở tỉnh Bình Phước hiện nay” làm luận văn thạc sỹ

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Hiện nay đã có nhiều đề tài nghiên cứu về công tác cán bộ cũng như công tác đánh giá, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, chính sách cán bộ; đặc biệt công tác quy hoạch cán bộ có nhiều đề tài khoa học, nhiều bài viết, luận văn, luận án nghiên cứu:

1- “Xác định cơ cấu, tiêu chuẩn và chính sách đối với đội ngũ cán bộ Đoàn - Hội

trong điều kiện của công cuộc đổi mới” (1993) – Báo cáo khoa học của Trường cán bộ

Thanh thiếu nhi Trung ương, Chủ nhiệm đề tài: PTS Phạm Đình Nghiệp Nội dung chính của đề tài là làm rõ thực trạng cơ cấu, tiêu chuẩn và chính sách đối với cán bộ Đoàn – Hội; phân biệt sự khác nhau giữa cán bộ đoàn với cán bộ Đảng, khẳng định hoạt động có tính đặc thù của cán bộ đoàn, từ đó đề ra các nhóm giải pháp trong từng lĩnh vực xác định

cơ cấu, tiêu chuẩn và chính sách cán bộ Đoàn- Hội

2- Đề tài KTN – 96 – 02: Báo cáo tổng hợp “Mô hình tổ chức và hoạt động của

Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh ở cơ sở” (1996), Chủ nhiệm đề tài PTS Trần

Văn Miều Nội dung chính của đề tài là phân tích lý luận và thực tiễn hoạt động của Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh ở cơ sở, tìm ra những nguyên nhân thành công và chưa thành công trong quá trình tự đổi mới về tổ chức, hoạt động của Đoàn thanh niên ở cơ sở; khái quát thành những bài học kinh nghiệm trong quá trình tổ chức, triển khai công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi

3- “Đổi mới đội ngũ cán bộ Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp huyện

trong điều kiện hiện nay (Qua thực tế một số tỉnh miền trung)” (1999) - Luận án tiến sĩ

của Lê Văn Cầu Nội dung chính của đề tài là chủ yếu bàn về hệ thống tổ chức hoạt động

và đội ngũ cán bộ đoàn cấp huyện; phân tích thực trạng và tổng kết thực tiễn đội ngũ cán

bộ huyện đoàn, trên cơ sở đó đề ra phương hướng và những giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ huyện đoàn trong thời kỳ mới

4- Đề tài KTN 98 – 02: Báo cáo chung “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây

dựng và củng cố tổ chức Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh trong tình hình mới”

(1999), chủ nhiệm đề tài Nguyễn Văn Tùng- tổng biên tập Ban biên tập lịch sử Đoàn và phong trào thanh niên, Trung ương Đoàn Nội dung chính của đề tài là vận dụng tư tưởng

Hồ Chí Minh trong xây dựng củng cố tổ chức Đoàn Thanh niên trong tình hình mới, chủ yếu đề cập trên lĩnh vực xây dựng đoàn về tổ chức

5- “Công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Tỉnh uỷ

quản lý ở Tỉnh Đồng Nai” (2000) - Luận văn thạc sĩ của Trần Minh Thấu Nội dung

chính của đề tài là đề cập đến công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc diện Tỉnh ủy Đồng Nai quản lý, trên cơ sở phân tích thực trạng và đề ra các giải pháp để nâng cao chất lượng công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo chủ chốt

6- Đề tài nghiên cứu khoa học cấp nhà nước (2001): “Luận cứ khoa học cho việc

nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” do GS, TS Nguyễn Phú Trọng PGS, TS Trần Xuân Sầm đồng chủ nhiệm Nội

dung chính của đề tài là đưa ra những cơ sở lý luận về cán bộ, công tác cán bộ; phân tích thực trạng đội ngũ cán bộ nói chung và đề ra các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ

7- Đề tài KTN 2003 – 03: Kỷ yếu hội thảo khoa học về công tác cán bộ Đoàn

trong thời kỳ mới (2003)- Chủ nhiệm đề tài Nguyễn Thị Hà - Trưởng ban tổ chức Trung

ương Đoàn Nội dung chính của đề tài là trên cơ sở lý luận chung về cán bộ và công tác cán bộ; thực trạng công tác cán bộ đoàn để làm căn cứ phân tích, đánh giá chất lượng cán

bộ đoàn hiện nay (ưu điểm, hạn chế) đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng công tác cán bộ đoàn và xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn vững mạnh

8- Bài viết của Nguyễn Thọ Ánh đăng trên tạp chí Xây dựng đảng số 10, năm 2004: “Đổi mới công tác đào tạo cán bộ Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh” Nội

dung chính của bài viết tập trung phân tích thực trạng và đề ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh

9- Bài viết của Ngô Minh Tuấn đăng trên tạp chí Xây dựng đảng số 9, năm 2004:

“Quy hoạch cán bộ ở cơ quan Trung ương Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh”

Nội dung chính của bài viết nêu rõ thực trạng công tác quy hoạch cán bộ ở cơ quan Trung ương Đoàn- những thuận lợi, khó khăn; đưa ra các giải pháp để nâng cao chất lượng công tác quy hoạch cán bộ tại cơ quan chuyên trách của Trung ương Đoàn

10- Bài viết của TS Phạm Quang Nghị đăng trên tạp chí Xây dựng đảng số 18, năm 2004: “Mối quan hệ giữa quy hoạch, đánh giá với luân chuyển cán bộ” Nội dung

bài viết làm rõ mối quan hệ giữa quy hoạch, đánh giá với luân chuyển cán bộ, sự tác động qua lại giữa các yếu tố trên trong quy trình thực hiện công tác cán bộ

11- “Nâng cao chất lượng công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo quản lý thời kỳ

đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” (2006) - Luận văn Thạc sĩ của Lê

Thành Can Nội dung chính của luận văn là làm rõ một số vấn đề lý luận, những vấn đề

cơ bản về công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ta thời gian qua; đồng thời

đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác quy hoạch cán bộ

Các đề tài nghiên cứu trên chỉ dừng lại ở khâu quy hoạch cán bộ nói chung và đổi mới, xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn, xây dựng tổ chức Đoàn vững mạnh mà chưa

đề cập đến công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn Thanh niên cộng sản (TNCS) Hồ Chí Minh cấp huyện ở tỉnh Bình Phước Chính từ lý do trên, việc chọn đề tài này để nghiên cứu sẽ góp phần làm sáng tỏ và phong phú thêm cả về

mặt lý luận và thực tiễn trong quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn thanh niên cấp huyện tỉnh Bình Phước giai đoạn hiện nay

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

* Mục đích của luận văn:khẳng định vị trí, vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

nói chung và cán bộ chuyên trách của Đoàn thanh niên cấp huyện nói riêng; từ đó thấy rõ

vị trí quan trọng của công tác quy hoạch cán bộ đối với việc xây dựng đội ngũ cán bộ của Đảng Cộng sản Việt Nam Đồng thời, khảo sát đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách, nghiên cứu thực trạng công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn cấp huyện ở tỉnh Bình Phước Ngoài ra, luận văn đưa ra một số giải pháp chủ yếu và kiến nghị nhằm thực hiện tốt công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện để tạo nguồn cán bộ phong phú, đa dạng cho hiện tại và chiến lược cán bộ đoàn tương lai

* Nhiệm vụ của luận văn

- Làm rõ một số vấn đề lý luận liên quan đến đề tài luận văn: đặc điểm, vị trí, vai trò, nguyên tắc, quy trình… của công tác quy hoạch cán bộ đoàn

- Khảo sát, đánh giá thực trạng quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn thanh niên cấp huyện ở tỉnh Bình Phước từ năm 1997 đến nay; nêu nguyên nhân của thực trạng và những kinh nghiệm

- Dự báo về công tác quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn cấp huyện, đồng thời

đề xuất một số giải pháp khả thi nhằm làm tốt quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn thanh niên cấp huyện ở tỉnh Bình Phước hiện nay

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của luận văn

Luận văn chỉ giới hạn nghiên cứu quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cấp huyện ở tỉnh Bình Phước từ năm 1997 đến nay

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luận: đề tài được thực hiện trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác –Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm đường lối, Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, của Đoàn thanh niên về công tác cán bộ và quy hoạch cán bộ đoàn; các chỉ thị, nghị quyết của Đảng bộ

và Đoàn thanh niên tỉnh Bình Phước về công tác cán bộ và quy hoạch cán bộ chuyên trách

của đoàn cấp huyện Các báo cáo, đề tài nghiên cứu tổng kết thực tiễn về công tác cán bộ đoàn cấp huyện, công tác quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn cấp huyện

* Phương pháp nghiên cứu: Kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp lôgic - lịch sử;

giữa nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn, phương pháp khảo sát, phân tích, tổng hợp, thống kê, tham khảo, kế thừa có chọn lọc các tài liệu, tư liệu và các công trình nghiên cứu khoa học có liên quan

6 Những đóng góp mới của luận văn

- Góp phần làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn trong công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp huyện ở tỉnh Bình Phước giai đoạn hiện nay

- Đánh giá thực trạng công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cấp huyện ở tỉnh Bình Phước hiện nay

- Tìm ra nguyên nhân của thực trạng, những kinh nghiệm thực tiễn và những giải pháp mang tính khả thi nhằm thực hiện tốt công tác quy hoạch cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện tỉnh Bình Phước

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Luận văn có thể cung cấp thêm những luận cứ khoa học cho công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh cấp huyện ở tỉnh Bình Phước

- Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể gợi mở cho các cấp có thẩm quyền quan tâm về những cơ chế, chính sách, quy định cụ thể và rất riêng theo đặc thù của công tác thanh niên từ khâu tuyển chọn, đánh giá cán bộ đoàn đến quy hoạch và bố trí sắp xếp đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn thanh niên cấp huyện đảm bảo thực hiện có hiệu quả các quy trình của công tác cán bộ Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo phục vụ cho việc sơ, tổng kết một giai đoạn tiến hành quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn cấp huyện sau 10 năm tái lập tỉnh; mặt khác có thể dùng làm tài liệu hướng dẫn, bồi dưỡng và huấn luyện cán bộ đoàn trong hệ thống tổ chức Đoàn cấp huyện đến cơ sở

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm 2 chương, 5 tiết

Chương 1 QUY HOẠCH ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHUYÊN TRÁCH CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH CẤP HUYỆN Ở TỈNH

BÌNH PHƯỚC HIỆN NAY - NHỮNG VẤN ĐỀ

LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1.1 ĐẶC ĐIỂM TỈNH BÌNH PHƯỚC VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUY HOẠCH ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHUYÊN TRÁCH CỦA ĐOÀN CẤP HUYỆN HIỆN NAY

1.1.1 Khái quát về đặc điểm tỉnh Bình Phước và đặc điểm cấp huyện ở tỉnh Bình Phước

1.1.1.1 Đặc điểm tỉnh Bình Phước

Dưới thời Phong kiến nhà Nguyễn, Bình Phước thuộc trấn Biên Hòa Đến giữa thế kỷ XIX, sau khi đặt ách đô hộ tại sáu tỉnh Nam Kỳ, Thực dân Pháp chia Nam Kỳ thành bốn khu vực lớn là Sài Gòn, Mỹ Tho, Vĩnh Long và Bát –Xắc Vùng đất Bình Phước thuộc khu vực Sài Gòn, trong đó vùng đất phía Đông thuộc tiểu khu Biên Hòa, vùng đất phía Tây Nam và phía Nam thuộc tiểu khu Thủ Dầu Một Năm

1889, thực dân Pháp đổi các tiểu khu thành các tỉnh, Bình Phước lúc này thuộc địa phận tỉnh Biên Hòa và tỉnh Thủ Dầu Một Từ đó cho đến hết thời Pháp thuộc bộ máy hành chính cơ bản không thay đổi Sau năm 1954, trải qua hàng chục năm chiến tranh, vùng đất Bình Phước bị chia cắt, sáp nhập nhiều lần tùy theo nhu cầu cai trị của thực dân Đế quốc trong từng giai đoạn lịch sử như tỉnh Thủ Dầu Một được tách

ra thành hai tỉnh mới là Tỉnh Bình Dương và Bình Long; tỉnh Phước Long nằm trên phần đất phía Bắc của tỉnh Biên Hòa và một phần của tỉnh Thủ Dầu Một Thời kháng chiến chống Mỹ cứu nước, trên chiến trường miền Đông Nam Bộ, ta lập chiến khu VII, gồm các tỉnh Bà Rịa, Biên Hòa, Thủ Dầu Một, Tây Ninh, Long Khánh, Bình Long và Phước Long

Từ năm 1960 trở đi, Đảng bộ Phước Long, Bình Long lần lượt được thành lập Trải qua nhiều lần thay đổi, lúc thuộc khu 1, khu 6, khu 10, đến ngày 30/1/1971, Trung

ương Cục miền Nam quyết định thành lập phân khu Bình Phước và cuối năm 1972, phân khu Bình Phước giải thể, tỉnh Bình Phước chính thức được thành lập gồm tỉnh Bình Long

và Phước Long, là tiền thân của tỉnh Bình Phước ngày nay Địa bàn tỉnh Bình Phước là khu vực an toàn cho hai cơ quan đầu não là Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam và Chính Phủ cách mạng lâm thời miền NamViệt Nam Sau kháng chiến chống Đế quốc Mỹ thắng lợi, để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, ngày 2/7/1976, Quốc hội Nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ra Quyết định thành lập tỉnh Sông Bé bao gồm tỉnh Thủ Dầu Một, Bình Phước và ba xã thuộc huyện Thủ Đức (thành phố Hồ Chí Minh), chia thành 07 huyện, thị Ngày 6/11/1996, tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa IX quyết định điều chỉnh địa giới hành chính của một số tỉnh Trong đó, tỉnh Sông Bé được tách làm 2 tỉnh Bình Dương và Bình Phước Sau 20 năm hợp nhất, tỉnh Bình Phước được tái lập vào ngày 01/01/1997 và đi vào hoạt động theo đơn vị hành chính mới Bình Phước

là một tỉnh miền núi dân tộc và biên giới ở khu vực Đông Nam Bộ, phía đông giáp tỉnh Đắc Nông và Lâm Đồng, phía nam giáp tỉnh Đồng Nai và Bình Dương, phía Tây giáp Tây Ninh, phía bắc và tây bắc giáp nước bạn Campuchia, với đường biên giới dài 240km

Diện tích tự nhiên: 6.874,62km2, dân số năm 2008 là 855.131người, mật độ dân số

124 người/km2, trong đó đồng bào các dân tộc 155.493 người, chiếm 18,2% dân số toàn tỉnh, với 41 dân tộc anh em cùng sinh sống trên địa bàn, nhưng đông nhất là người kinh

và người S’tiêng (chiếm 49,98% trong các thành phần dân tộc) – là dân tộc bản địa của Bình Phước và cũng là địa bàn có người S’tiêng tập trung đông nhất trên cả nước Có thể nói Bình Phước ngày nay là hình ảnh thu nhỏ của nước Việt Nam, với những nét văn hóa

đa dạng, đặc sắc – đó là văn hóa Cồng Chiêng, bởi Cồng Chiêng có vị trí hết sức quan trọng trong đời sống văn hóa của đồng bào Stiêng, được xem là gia bảo cha truyền con nối thể hiện sự giàu có của từng gia đình, từng dòng tộc, cộng đồng Đặc điểm văn hóa của các dân tộc bản địa Bình Phước có sự giao thoa và chịu ảnh hưởng lẫn nhau

Biểu đồ 1.1: Tỷ lệ dân tộc thiểu số tỉnh Bình Phước

49.98%

50.02%

Dân tộc S'tiêng Dân tộc khác

Bình Phước có vị trí chiến lược quan trọng và truyền thống đấu tranh anh dũng, bất khuất Tỉnh có hai trục giao thông chiến lược là Quốc lộ 13 và Quốc lộ 14, nối liền Bình Phước với Bình Dương, Thành phố Hồ Chí Minh, với các tỉnh Nam Trung Bộ, Nam tây Nguyên và nước bạn Campuchia Bên cạnh hai con đường chiến lược còn có đường ĐT741, ĐT748, ĐT749, ĐT750… các đường dọc ngang ở từng huyện, xã đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại của nhân dân so với thời kỳ mới vừa tái lập tỉnh rất khó khăn Đến nay, các đường giao thông trên địa bàn đã được sửa chữa, nâng cấp, làm mới

và trong tương lai, khi đường Xuyên Á được xây dựng và tuyến đường sắt Lộc Ninh –Sài Gòn được khôi phục sẽ góp phần quan trọng trong phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và giao thông của địa phương

Bình Phước là một trong những tỉnh có tiềm năng lớn về phát triển kinh tế, nên xác định cơ cấu kinh tế của tỉnh là Nông lâm nghiệp – Dịch vụ - Công nghiệp; với tổng diện tích đất nông nghiệp 177.452 ha, chiếm 26% diện tích toàn tỉnh Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh đã xác định nhiệm vụ của địa phương coi nông, lâm nghiệp vẫn là mặt trận hàng đầu thúc đẩy tiến trình phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh Bình Phước nằm cạnh khu kinh tế năng động, tốc độ tăng trưởng cao; có lợi thế về vị trí, cơ sở hạ tầng, môi trường đầu tư thuận lợi, hấp dẫn như Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai…nhằm giúp địa phương hòa nhập, kêu gọi đầu tư góp phần phát triển địa phương

65888 145268

12718 50885

118005

19259 81295

Huyện Phước Long

Huyện Lộc Ninh

Huyện

Bù Đốp

Huyện Bù Đăng

Huyện Bình Long

Huyện Chơn Thành

Diện tích Dân số

thành một tỉnh giàu về kinh tế, mạnh về quốc phòng, đời sống nhân dân được cải thiện và

1.1.1.2 Đặc điểm cấp huyện tỉnh Bình Phước

Biểu đồ 1.2: Tỷ lệ về dân số và diện tích tự nhiên của các huyện, thị

Giai đoạn đầu tái lập tỉnh, Bình Phước có 5 huyện: Đồng Phú, Bù Đăng, Phước Long, Bình Long, Lộc Ninh; với 64 xã, thị trấn Hiện nay, tỉnh gồm 8 đơn vị hành chính cấp huyện: Thị xã Đồng Xoài và 7 huyện: Đồng Phú, Phước Long, Lộc Ninh, Bù Đăng, Bình Long, Chơn Thành, Bù Đốp, với 104 xã, phường, thị trấn Trung tâm tỉnh lỵ đặt tại thị xã Đồng Xoài, ở phía tây bắc của tỉnh trên Quốc lộ 13 nối liền Bình Dương, Bình Phước, Thành phố Hồ Chí Minh và các huyện Chơn Thành, Bình Long, Lộc Ninh, Bù Đốp; ở phía nam trên Quốc lộ 14 có các huyện Đồng Phú, Phước Long, Bù Đăng Với vị trí địa lý và giao thông thuận lợi đã góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế -văn hóa- xã hội tỉnh nhà Về dân số và diện tích tự nhiên cao nhất là huyện Phước Long; diện tích thấp nhất là Thị xã Đồng Xoài nhưng mật độ dân số lại cao nhất 441 người/km2, dân

số thấp nhất là huyện Bù Đốp; dân số nông thôn chiếm tỷ lệ cao (83,6%); qua phân tích điều kiện tự nhiên của các huyện, thị nhận thấy dân số Bình Phước phân bổ không đồng đều và tập trung nhiều ở khu vực nông thôn còn nhiều khó khăn Do vậy, đoàn viên thanh niên (ĐVTN) nông thôn cũng chịu tác động, ảnh hưởng trên con đường mưu sinh, lập nghiệp, thanh niên thiếu việc làm việc, thu nhập thấp và gặp nhiều trở ngại trong cuộc sống Vì vậy, ĐVTN tham gia các phong trào, các hoạt động do Đoàn – Hội hạn chế và khó tập hợp, đoàn kết thanh niên nông thôn vào tổ chức

Về hệ thống tổ chức của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh gồm 4 cấp: tổ chức cơ sở Đoàn; huyện và tương đương; Tỉnh và tương đương; Trung ương Cho nên, tổ chức Đoàn cấp huyện còn gọi tắt là huyện Đoàn, giữ vai trò đặc biệt quan trọng là cầu nối trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh Đoàn đến cơ sở Đoàn thanh niên cấp huyện có nhiệm vụ nắm vững các chủ trương, đường lối của Đảng, nghị quyết của Đoàn cấp trên; đồng thời nắm vững đặc điểm địa phương để triển khai thực hiện tốt các nhiệm vụ, mục tiêu đề ra

Huyện Đoàn được thành lập tương ứng theo địa giới hành chính của huyện, dưới

sự lãnh đạo trực tiếp của Huyện ủy, với các đầu mối cơ sở Đoàn trực thuộc gồm: Đoàn

xã, phường, thị trấn; Đoàn cơ sở các trường học; Đoàn trong các đơn vị hành chính sự nghiệp; đơn vị sản xuất, kinh doanh, dịch vụ…Ban chấp hành huyện Đoàn do Đại hội đại biểu Đoàn TNCS Hồ Chí Minh toàn huyện bầu ra, nhiệm kỳ 5 năm/ lần, có cơ quan chuyên trách giúp việc do Tỉnh ủy quyết định biên chế từ 6 – 8 người

Đoàn thanh niên cấp huyện giữ vị trí quan trọng trong hệ thống chính trị ở cấp huyện với việc định hướng tư tưởng cho tuổi trẻ, huy động tài năng sức trẻ tham gia tích cực các nhiệm vụ kinh tế, văn hóa, xã hội của huyện; đồng thời chịu trách nhiệm trước Huyện ủy về toàn bộ công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi của địa phương Đặc biệt, vai trò chỉ đạo của huyện Đoàn rất quan trọng, nên huyện Đoàn cần nắm vững tình hình địa phương, đặc điểm đối tượng và thực lực sơ sở và tìm chọn những biện pháp chỉ đạo, lãnh đạo thật sự khoa học, thiết thực để Đoàn hoạt động hiệu quả Ngoài ra, huyện Đoàn có vai trò quan trọng trong việc cụ thể hóa các chủ trương, Nghị quyết của Đoàn cấp trên phù hợp với điều kiện thực tiễn của mỗi huyện đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của ĐVTN huyện nhà Huyện đoàn ngoài vai trò lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng cho

Đoàn cơ sở, còn giữ vai trò chủ đạo, là cơ quan thường trực có trách nhiệm phối hợp với các ban ngành của huyện cùng tổ chức các hoạt động tập trung tại địa phương

Mặt khác, huyện Đoàn cần duy trì tốt chế độ báo cáo thường xuyên với tỉnh Đoàn

về các hoạt động của mình và chịu sự lãnh đạo, kiểm tra, đánh giá công tác của Ban chấp hành (BCH) tỉnh Đoàn Việc thành lập hay giải thể tổ chức Đoàn cấp huyện do tỉnh Đoàn quyết định Đối với công tác cán bộ - Ban thường vụ (BTV) tỉnh Đoàn có thẩm quyền chuẩn y kết quả bầu BCH, BTV huyện Đoàn theo quy định của Điều lệ Đoàn; cùng phối hợp, thỏa thuận với Huyện ủy về công tác tuyển dụng, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, bố trí sắp xếp cán bộ đoàn chuyên trách

Theo quy định của Điều lệ Đoàn từ cấp huyện trở lên, Đoàn được lập cơ quan chuyên trách giúp việc ở cấp huyện; cấp tỉnh do BTV trung ương Đoàn quy định và quy chế làm việc của cơ quan cấp nào do Bí thư, Thủ trưởng cơ quan cấp đó quyết định Các

cơ quan chuyên trách của Đoàn là cơ quan hành chính được lập ra nhằm thực hiện công tác quản lý, điều hành các công việc ở cơ quan hành chính, thực hiện chức năng tham mưu, giúp việc, phục vụ cho BCH, BTV Đoàn các cấp chỉ đạo, lãnh đạo, tổ chức công tác đoàn và phong trào thanh, thiếu nhi Cơ quan chuyên trách của Đoàn làm việc theo chế độ thủ trưởng, cấp phó giúp việc cho cấp trưởng, nhân viên làm việc theo sự phân công của lãnh đạo Cơ quan chuyên trách của Đoàn cấp huyện gồm Bí thư, từ 1 đến 2 Phó Bí thư và một số cán bộ chuyên trách, có nhiệm vụ giúp BCH, BTV huyện Đoàn chỉ đạo các cơ sở Đoàn trên từng lĩnh vực công tác như công tác tuyên truyền giáo dục, đặc biệt là giáo dục lý tưởng cách mạng, nâng cao bản lĩnh chính trị cho ĐVTN, triển khai

thực hiện tốt cuộc vận động “Tuổi trẻ Việt Nam học tập và làm theo lời Bác”; xây dựng,

củng cố, phát triển tổ chức cơ sở Đoàn –Hội, mở rộng mặt trận tập hợp, đoàn kết thanh niên, làm tốt công tác xã hội hóa thanh niên, công tác xây dựng Đoàn và Đoàn tham gia xây dựng Đảng; chăm sóc, giáo dục thiếu niên nhi đồng và xây dựng Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh vững mạnh

1.1.2 Vị trí, vai trò của đội ngũ cán bộ Đoàn chuyên trách cấp huyện và quan niệm về quy hoạch đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện ở tỉnh Bình Phước

1.1.2.1 Vị trí, vai trò của đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện

Đội ngũ cán bộ đoàn luôn giữ vai trò then chốt trong quá trình đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh nói chung và cấp huyện nói riêng; là lực lượng nòng cốt trong đoàn kết, tập hợp thanh niên vào tổ chức Đoàn – Hội và tạo nguồn lực quan trọng cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) đất nước Chính vì vậy, trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ 3 Ban chấp hành trung ương Đảng (khóa VIII) về chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất

nước đã khẳng định: “Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, là then

chốt trong xây dựng Đảng” Đặc biệt trong thời kỳ hội nhập, mở cửa hiện nay, với nhiệm

vụ chính trị mới càng nặng nề, khó khăn và phức tạp, đòi hỏi Đảng phải xây dựng đội ngũ cán bộ ngang tầm, góp phần thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ

tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ IX đã xác

định: “Chất lượng cơ sở là trọng tâm, cán bộ là then chốt, đoàn kết thanh niên là nhiệm

vụ hàng đầu” Đồng thời khẳng định tiếp tục thực hiện có hiệu quả Nghị quyết 02 của

BCH Trung ương Đoàn khóa VIII về “Công tác cán bộ Đoàn trong thời kỳ mới” Chú

trọng xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở Đoàn đủ phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu công tác thanh niên trong điều kiện mới, đặc biệt quan tâm đến việc tạo nguồn, quy hoạch đào tạo, bố trí, sử dụng và thực hiện chính sách cán bộ đối với cán bộ đoàn cơ sở

Xuất phát từ quan niệm về công tác cán bộ: Công tác cán bộ của Đảng và Chính phủ là ở chỗ mạnh dạn đề bạt lực lượng mới, thu hút rộng rãi hơn nữa phụ nữ, người ngoài Đảng vào công tác lãnh đạo, khéo phối hợp xen kẽ nhân viên công tác già với nhân viên công tác trẻ…công tác cán bộ là phân phối (sắp xếp, quy hoạch) cán bộ một cách đúng đắn theo đường lối chính trị của Đảng Vì mục đích của công tác phân phối cán bộ chính là

để thực hiện triệt để đường lối đó Tính chất kế hoạch của công tác phân phối cán bộ là ở chỗ đảm bảo cung cấp kịp thời những lực lượng ưu tú cho các ngành chủ chốt có liên quan rất lớn tới việc hoàn thành nhiệm vụ kinh tế chính trị Muốn phân phối cán bộ có kế hoạch, trước hết cần phải sử dụng họ một cách hợp lý, làm cho mỗi nhân viên công tác trong trường hợp không cần thiết thì không rời khỏi chức vụ trực tiếp của mình, làm cho họ có thể cống hiến tất cả năng lực cá nhân, sự tu dưỡng và kinh nghiệm công tác của họ vào sự nghiệp chung [11, tr.17-18]

Từ tầm quan trọng của công tác cán bộ thời gian qua, các cấp ủy Đảng đã quan tâm, chỉ đạo thông qua các Nghị quyết chuyên đề về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên, về công tác quy hoạch cán bộ…cùng với sự chủ động của các cấp bộ Đoàn trong tham mưu, chăm lo, xây dựng đội ngũ cán bộ, góp phần từng bước hình thành nên đội ngũ cán bộ Đoàn đông đảo, vừa chuyên trách và bán chuyên trách có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn, kiến thức văn hóa, có năng lực hoạt động thực tiễn; là lực lượng nòng cốt triển khai các chủ trương công tác của Đoàn trong toàn hệ thống Qua thực tiễn hoạt động, nhiều cán bộ đoàn đã trưởng thành, là nguồn cán

bộ kế cận đông đảo, chất lượng cho tổ chức Đảng, nhà nước và các đoàn thể quần chúng cấp huyện và cấp tỉnh

Đội ngũ cán bộ đoàn có vai trò quan trọng trong việc chủ động tạo lập và mở rộng các mối quan hệ phối hợp hoạt động với các ban, ngành vì lợi ích, nguyện vọng của đông đảo ĐVTN nhằm đẩy nhanh quá trình xã hội hóa công tác thanh niên, bằng việc làm thiết thực và sự chăm lo của toàn xã hội đối với công tác thanh niên Nhờ sự nhạy bén về chính trị, luôn tìm tòi học hỏi và chủ động, sáng tạo trong công tác tham mưu nên đội ngũ cán bộ đoàn đã đưa ra nhiều sáng kiến, ý tưởng hay giúp tổ chức Đoàn khắc phục mọi khó khăn, đề ra các chương trình hoạt động đoàn phù hợp, thiết thực, thật sự có vóc, có hình, phù hợp với nguyện vọng của ĐVTN không dừng lại ở lý luận chung chung trừu tượng Những kết quả, thành tích tổ chức Đoàn đạt được ở từng địa phương, đơn vị đều

có vai trò đóng góp tích cực, quan trọng của lực lượng cán bộ đoàn chuyên trách, bởi vì

“cán bộ nào thì phong trào ấy” Đây là sự ghi nhận một cách chính xác công trạng, vai

trò của cán bộ đoàn, danh hiệu đó không phải họ tự phong, mà do xã hội thừa nhận, qua kết quả công tác thực tế của từng cá nhân cán bộ đoàn

Cán bộ đoàn là người nhiệt tình công tác xã hội, chăm lo lợi ích cho quần chúng thanh niên Đặc trưng này phản ánh sở thích, năng khiếu, lòng say mê hoạt động chính trị- xã hội trong thanh, thiếu niên Đó là tiêu chí để thanh niên suy tôn, tin tưởng và lựa chọn cán bộ đoàn vào công việc chung, là tiêu chuẩn để đánh giá toàn bộ hoạt động của cán bộ đoàn trên cương vị công tác khác nhau trong hệ thống tổ chức Đoàn Nhờ có kỹ năng công tác thanh thiếu nhi và nghiệp vụ Đoàn, Hội, Đội; có khả năng thiết kế, tổ chức

các hoạt động và nghệ thuật giao tiếp ứng xử tốt Cho nên, cán bộ đoàn đóng vai trò tổ chức, châm ngòi, giữ lửa nhiệt huyết, khởi xướng cổ vũ và thúc đẩy phong trào hành động cách mạng của quần chúng thanh niên Theo giáo sư, tiến sĩ Sêpen, Viện Hàn Lâm

khoa học Liên Xô đã khẳng định: “Người cán bộ hoạt động chính trị - xã hội nhất thiết

phải có được sức hấp dẫn cá nhân, mà cơ sở của nó là năng khiếu bẩm sinh, lý trí và kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tự rèn luyện trau dồi bản thân” Qua đó, đánh giá năng lực của

người cán bộ hoạt động chính trị, gồm nhiều yếu tố xây dựng nên uy tín phong cách của người cán bộ hoạt động đoàn, trong đó năng khiếu bẩm sinh chỉ là một phần, không phải

là yếu tố quyết định; mọi tài năng đều trải qua quá trình rèn luyện, thử thách lâu dài mới đạt được những thành quả tốt đẹp

Cán bộ đoàn là lớp người trẻ tuổi, đây là nét đặc thù của những người làm công tác thanh, thiếu nhi do đó yêu cầu cán bộ đoàn phải trẻ cả về độ tuổi, tư duy và tâm hồn; đồng thời là những người dễ gần, dễ mến, chân tình, cởi mở, dễ hòa mình cùng thanh niên, là người bạn đồng hành và thân thiết của thanh niên Có làm được như vậy, cán bộ đoàn mới đảm bảo hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao Người cán bộ đoàn phải hiểu sâu sắc về đối tượng tuyên truyền vận động của mình là ĐVTN; phải có năng lực tranh thủ sự ủng hộ, tạo lập và mở rộng các quan hệ phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội cùng quan tâm đến công tác thanh niên Ngoài ra, cán bộ đoàn phải là người nhạy bén về chính trị, luôn ủng hộ cái mới, cái tiến bộ, tích cực từ đó đề ra nội dung, phương pháp công tác phù hợp với từng giai đoạn

Đội ngũ cán bộ đoàn còn thể hiện vai trò của mình thông qua công tác cán bộ, trong quyết định tuyển chọn, cử cán bộ đi đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ mọi mặt; chủ động tham mưu trong công tác quy hoạch cán bộ đoàn; lựa chọn và giới thiệu đoàn viên ưu tú cho tổ chức Đảng xem xét kết nạp; tham gia đóng góp ý kiến xây dựng Đảng

và góp ý cho từng cá nhân đảng viên; chủ trì sắp xếp, phân công cán bộ, bổ nhiệm cán bộ theo phân cấp, thẩm quyền quy định Cán bộ đoàn còn là người quyết định các khâu trong hoạt động phong trào thanh, thiếu nhi Đoàn thanh niên cấp huyện chỉ phát huy được vai trò của mình trong công tác thanh niên và góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển vững chắc khi nơi đó có tầm nhìn xa về chiến lược cán bộ, thực hiện quy hoạch cán

bộ bài bản, khoa học và xây dựng nên đội ngũ cán bộ đoàn trẻ trung, năng động, có phẩm chất đạo đức tốt, năng lực, kỹ năng, nghiệp vụ, nhiệt tình say mê với công tác vận động thanh, thiếu nhi

Xuất phát từ vị trí, vai trò, nhiệm vụ và nội dung hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cấp huyện, đòi hỏi cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện phải có năng lực chỉ đạo thực tiễn - khả năng nắm vững chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nghị quyết của Đoàn nhằm trực tiếp hướng dẫn các tổ chức cơ sở Đoàn thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị Ngoài ra, cán bộ đoàn chuyên trách cần có khả năng chỉ đạo điểm, tổng kết, nhân rộng điển hình, đồng thời vận dụng sáng tạo chủ trương, đường lối chính sách của Đảng vào hoàn cảnh cụ thể trong mỗi đối tượng thanh niên đặc thù Cho nên, đòi hỏi người cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện không những giỏi trong công tác chỉ đạo mà còn phải giỏi về thiết kế hoạt động và tổ chức thực hiện

Cán bộ huyện Đoàn được phân chia thành hai loại chủ yếu: cán bộ đoàn chuyên trách làm việc tại cơ quan huyện Đoàn và các ủy viên BCH, BTV huyện Đoàn (kiêm nhiệm) Họ có thể là cán bộ đoàn chuyên trách hoặc không chuyên trách, tham gia vào quá trình lãnh đạo tập thể của BCH, BTV huyện Đoàn Đội ngũ cán bộ huyện Đoàn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình triển khai, tổ chức các hoạt động của Đoàn cấp huyện Họ là lực lượng quyết định đến việc nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức đoàn, đa dạng hóa các loại hình hoạt động; giữ vai trò nòng cốt trong đoàn kết, tập hợp thanh, thiếu nhi; tạo nguồn nhân lực cho sự nghiệp CNH, HĐH đất nước góp phần phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của địa phương Là đội ngũ cán bộ kế thừa phong phú cho Huyện ủy, Ủy ban nhân dân, các ban, ngành, đoàn thể của huyện và của tỉnh Do vậy, Đoàn cần chủ động làm tốt công tác tham mưu cho Đảng trong việc quy hoạch, đào tạo,

bố trí, sắp xếp, sử dụng cán bộ chuyên trách của Đoàn tránh bỏ qua một lớp cán bộ đã được thử thách, đào luyện trong môi trường thực tiễn sinh động

Cần tìm hiểu nhiệm vụ của từng chức danh cán bộ chuyên trách của Đoàn TNCS

Hồ Chí Minh cấp huyện để khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của cán bộ đoàn cấp huyện:

+ Bí thư huyện, thị Đoàn: là người đứng đầu tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

cấp huyện, vừa là thủ trưởng cơ quan chuyên trách huyện Đoàn; là người có nhiệm vụ làm công tác đối nội, đối ngoại, thay mặt cho Đoàn thanh niên cấp huyện giữ mối quan

hệ với các ban, ngành, đoàn thể của huyện Bí thư được cơ cấu vào Huyện ủy, chịu trách nhiệm trước Huyện ủy và Đoàn cấp trên về công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi trong toàn huyện; có nhiệm vụ điều hành toàn bộ hoạt động của BCH, BTV, cơ quan chuyên trách huyện Đoàn Bí thư thường xuyên quan tâm đến công tác tư tưởng, cùng BCH, BTV huyện Đoàn tham mưu, đề xuất với Huyện ủy về các giải pháp xây dựng tổ chức đoàn vững mạnh; đặc biệt quan tâm đến vấn đề tổ chức bộ máy chuyên trách, các quy trình công tác cán bộ: Quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, bố trí, sử dụng cán bộ chuyên trách của Đoàn Nhất là công tác quy hoạch cán bộ phải được chú trọng, quan tâm đặc biệt trong quy hoạch cả “đầu vào” và “đầu ra” cho đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách

+ Phó Bí thư huyện Đoàn: theo Điều lệ Đoàn quy định, cấp huyện có thể bầu từ

1đến 2 phó Bí thư,….riêng ở Bình Phước mỗi huyện, thị đoàn có 2 Phó Bí thư Đây là lực lượng kế cận trực tiếp chức danh Bí thư, giữ trách nhiệm và quyền Bí thư khi Bí thư đi học tập dài hạn hoặc luân chuyển công tác, nhưng chưa kịp thời được kiện toàn, bổ sung, thay thế Các Phó Bí thư là người giúp việc, chuẩn bị các nội dung công tác trong quan hệ đối nội, đối ngoại; Phó Bí thư thường trực giúp Bí thư điều hành trực tiếp các công việc

sự vụ hàng ngày trong cơ quan chuyên trách, thay mặt giải quyết công tác khi Bí thư đi vắng và khi được ủy quyền; phụ trách một lĩnh vực công tác của Đoàn tại đơn vị và theo

sự phân công của BTV đoàn cùng cấp

+ Ủy viên thường vụ: có nhiệm vụ phụ trách một lĩnh vực công tác của Đoàn,

chỉ đạo một cụm, một đơn vị cụ thể do BCH cùng cấp phân công hoặc có thể trực tiếp làm một Bí thư Đoàn cơ sở có vị trí quan trọng trong địa bàn huyện Đa phần ủy viên BTV đều là cán bộ chuyên trách huyện Đoàn và từ một đến hai ủy viên thường vụ cơ cấu tại một số đơn vị đặc thù Ngoài nhiệm vụ chính được phân công, các ủy viên thường vụ phải tham gia trực hàng ngày, hàng tuần do BTV phân công để giải quyết các công việc thường xuyên của cơ quan trên lĩnh vực công tác phụ trách Ủy viên

BTV được Bí thư và Phó Bí thư ủy quyền, giao nhiệm vụ giải quyết các công việc quan trọng trên tất cả các mặt công tác của Đoàn; cùng với BTV chuẩn bị nội dung các kỳ họp BCH, BTV huyện Đoàn; đồng thời tích cực tham mưu cho Huyện ủy về công tác quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn cấp huyện, nhằm đảm bảo việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên theo tinh thần Nghị quyết hội nghị lần thứ 7 của BCH trung ương Đảng khóa X

+ Ủy viên BCH huyện Đoàn: do Đại hội đại biểu huyện Đoàn bầu ra hoặc do hội

nghị BCH huyện Đoàn bầu bổ sung khi khuyết Các ủy viên BCH có thể là chuyên trách, bán chuyên trách hay cán bộ Đoàn chuyên trách ở cơ sở Nhiệm vụ tham gia lãnh đạo tập thể cùng BCH, thực hiện Nghị quyết Đại hội Đoàn cấp huyện, có thể phụ trách một nội dung công tác hoặc tham gia chỉ đạo một điểm hay trực tiếp làm Bí thư Đoàn cơ sở Mặt khác, các ủy viên BCH còn tham gia chỉ đạo cơ sở, tham gia có hiệu quả vào các tiểu ban

do BCH lập ra; chịu trách nhiệm trước huyện Đoàn về các mặt công tác của Đoàn trong toàn huyện; định kỳ kiểm điểm tự phê bình và phê bình bằng văn bản hoặc trong các kỳ sinh hoạt của Đoàn

+ Cán bộ đoàn chuyên trách huyện đoàn: (có thể là các chuyên viên, cán bộ phòng

ban nghiệp vụ) là những người chuyên làm công tác thanh thiếu niên, chủ yếu nghiên cứu, tham mưu cho BCH, BTV và lãnh đạo chủ chốt của huyện Đoàn nhằm chỉ đạo mọi hoạt động của Đoàn thanh niên cấp huyện Họ có năng lực tiếp thu các chỉ thị, nghị quyết của Đảng và chủ trương công tác của Đoàn cấp trên, vận dụng phù hợp yêu cầu thực tế địa phương để tổ chức các hoạt động thiết thực phù hợp với ĐVTN, góp phần tham gia gián tiếp vào quá trình phát triển kinh tế xã hội của đất nước và địa phương Trong tổ chức Đoàn cấp huyện và tương đương thì cán bộ chuyên trách của Đoàn không nhất thiết phải là ủy viên BCH, BTV huyện Đoàn; họ có thể là những chuyên viên - cán bộ phòng nghiệp vụ, chuyên làm công tác thanh niên, hưởng lương từ ngân sách nhà nước Ở đây muốn đề cập đến đội ngũ cán bộ chuyên trách huyện Đoàn không phải là ủy viên BCH, BTV huyện Đoàn (số cán bộ này chiếm số ít trong đội ngũ cán bộ chuyên trách của huyện Đoàn), vì chiếm số ít nên họ chưa được quan tâm nhiều trong công tác quy hoạch cán bộ tại đơn vị Trong thực tế, đa số cán bộ chuyên trách huyện Đoàn thường được cơ

cấu là ủy viên BCH, BTV để thuận lợi trong công tác tham mưu, chỉ đạo hoạt động ở các

cơ sở Tuy không phải là ủy viên BCH, BTV nhưng nhiệm vụ của cán bộ chuyên trách cấp huyện rất nặng nề, trước hết họ là thành viên của cơ quan huyện Đoàn, có trách nhiệm tham mưu, giúp việc, cụ thể hóa các chủ trương, nghị quyết của BCH, BTV huyện Đoàn và Đoàn cấp trên triển khai đến các đơn vị trực thuộc Trên cơ sở nhiệm vụ chuyên môn được phân công phụ trách, họ phải nổ lực, sâu sát, nắm chắc cơ sở mới có thể tham mưu tốt, đề xuất kịp thời các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động đoàn và chất lượng đoàn viên Cán bộ chuyên trách có trách nhiệm tham gia công tác đoàn và thực hiện các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, nhà nước ở cấp huyện; chấp hành nghiêm các quy định, nguyên tắc hành chính, nội quy, quy chế cơ quan đề ra; tích cực tham gia các hoạt động do các tổ chức đoàn thể trong cơ quan, đơn vị phát động

Mỗi cán bộ đoàn phải lựa chọn cho mình một hệ thống phương pháp công tác phù hợp để hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao Phương pháp công tác của cán bộ đoàn là nghệ thuật, khả năng thiết kế, tổ chức thực hiện và khả năng giao tiếp, xử lý, giải quyết tốt các vụ việc ở hai vấn đề chính là nghiệp vụ xây dựng đoàn và nghiệp vụ công tác thanh niên Phương pháp công tác của từng cán bộ đoàn rất khác nhau, đồng thời phụ thuộc nhiều vào trình độ, năng lực, năng khiếu, kinh nghiệm; phẩm chất đạo đức, lòng say mê trong công tác vận động thanh, thiếu nhi; môi trường, hoàn cảnh sống của con người đó tác động đến việc hình thành phong cách riêng của người cán bộ đoàn Đó là nhân tố quyết định đến hệ phương pháp người đó sử dụng trong công việc và giao tiếp ứng xử hàng ngày Cán bộ huyện đoàn có phương pháp công tác tốt, sau khi trưởng thành được chuyển sang các lĩnh vực công tác khác, sẽ nhanh chóng thích nghi và thành công trong nhiệm vụ mới Qua mỗi hoạt động, đội ngũ cán bộ đoàn tham gia vào quá trình tuyên truyền vận động, đoàn kết, tập hợp thanh thiếu nhi mà vai trò, vị trí, uy tín của họ càng được khẳng định trong hệ thống tổ chức Đoàn và trong cộng đồng, xã hội

1.1.2.2 Quan niệm về quy hoạch đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện

ở tỉnh Bình Phước

- Quan niệm về cán bộ trong “Đại bách khoa toàn thư” của Liên Xô: Cán bộ là

những nhân viên thường trực cơ bản trong những nhân viên công tác được huấn luyện

khá của tổ chức Đảng xô viết, tổ chức kinh tế, công đoàn, đoàn thanh niên và các tổ chức khác; đồng thời trong những người công tác khoa học và văn hóa, quân nhân lục quân và hải quân, nhân viên công tác chuyên nghiệp trong các ngành kinh tế quốc dân [11, tr.5]

Trong Từ điển tiếng Việt, Nhà xuất bản Đà Nẵng, năm 1999, cán bộ có hai nghĩa là

người làm công tác nghiệp vụ chuyên môn trong cơ quan nhà nước, Đảng và đoàn thể Là người làm công tác có chức vụ trong một cơ quan, một tổ chức, phân biệt với người không có chức vụ Trong tổ chức Đảng và đoàn thể, từ cán bộ có nghĩa là để chỉ những người được bầu vào các cấp lãnh đạo, chỉ huy từ cơ sở đến trung ương (cán bộ lãnh đạo)

để phân biệt với đảng viên thường, đoàn viên, hội viên Là những người làm công tác chuyên trách có hưởng lương trong các tổ chức Đảng và đoàn thể

- Quan niệm về quy hoạch cán bộ:

* Theo Từ điển tiếng Việt, Nhà xuất bản Đà Nẵng, năm 1999: Quy hoạch là bố trí,

sắp xếp toàn bộ theo một trình tự hợp lý trong từng thời gian, làm cơ sở cho việc lập kế hoạch dài hạn (như quy hoạch đào tạo cán bộ)

* Quy hoạch cán bộ được xem xét từ nhiều góc độ khác nhau Tương ứng với mỗi góc độ sẽ có quan niệm về quy hoạch cán bộ khác nhau Hiện nay có nhiều quan niệm về quy hoạch cán bộ, sau đây là ba quan niệm cơ bản về quy hoạch cán bộ:

+ Xem xét dưới góc độ tạo nguồn, dự báo cán bộ

Quy hoạch cán bộ là “quá trình thực hiện đồng bộ các chủ trương, biện pháp để tạo nguồn, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức; đặc biệt là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp trên cơ sở dự báo nhu cầu cán bộ nhằm đảm bảo thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị trong thời gian nhất định” [23, tr.69]

Việc tạo nguồn cán bộ để xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức được thể hiện trên các phương diện chủ yếu sau:

Đối với đội ngũ cán bộ, công chức: tạo nguồn, xây dựng đội ngũ cán bộ công chức cho từng cấp, từng ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị

Đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý và người đứng đầu: tạo nguồn, xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý của các tổ chức trong hệ thống chính trị, trước hết là người đứng đầu các tổ chức ấy ở các cấp, các ngành

Đối với đội ngũ cán bộ công chức làm công tác tham mưu, tổng hợp: tạo nguồn, xây dựng đội ngũ cán bộ này có phẩm chất, năng lực, có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ

để xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý có chất lượng tốt, đáp ứng yêu cầu, nhiệm

vụ được giao

Như vậy, theo quan niệm này thì quy hoạch cán bộ bao gồm quy hoạch tạo nguồn cán bộ, công chức và quy hoạch tạo nguồn cán bộ lãnh đạo, quản lý Quy hoạch tạo nguồn cán bộ công chức sẽ bổ sung cho quy hoạch tạo nguồn cán bộ lãnh đạo, quản lý

Vì vậy phải đồng thời quan tâm đến cả hai loại quy hoạch này

+ Xem xét dưới góc độ lập dự án xây dựng, bố trí, sắp xếp đội ngũ cán bộ

“Quy hoạch cán bộ là việc lập dự án xây dựng đội ngũ cán bộ; dự kiến bố trí, sắp xếp tổng thể đội ngũ cán bộ theo một mục tiêu nhất định, trong một thời gian nhất định, làm cơ sở cho việc lập kế hoạch xây dựng đội ngũ cán bộ” [23, tr.70]

Quan niệm này nhấn mạnh mối quan hệ mật thiết giữa quy hoạch cán bộ với kế hoạch xây dựng đội ngũ cán bộ và kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Quy hoạch cán bộ phải gắn liền với kế hoạch xây dựng đội ngũ cán bộ; trên cơ sở quy hoạch cán bộ để lập

kế hoạch xây dựng đội ngũ cán bộ và kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ phải theo quy hoạch cán bộ và kế hoạch xây dựng đội ngũ cán bộ, đây là khâu quan trọng để thực hiện quy hoạch cán bộ

+Xem xét dưới góc độ sự quán triệt, vận dụng các quan điểm, nguyên tắc của Đảng và nhà nước về tổ chức cán bộ vào địa phương, đơn vị

“Quy hoạch cán bộ là sự thể hiện tập trung và cụ thể mức độ quán triệt và vận dụng các quan điểm, nguyên tắc của Đảng, nhà nước về tổ chức, cán bộ vào công tác cán

bộ của một địa phương, đơn vị” [23, tr.70]

Quan niệm này quan tâm và nhấn mạnh đến mối quan hệ giữa quy hoạch cán bộ với các khâu khác của công tác cán bộ và việc thực hiện quy hoạch cán bộ Công tác cán bộ có nhiều khâu như tạo nguồn, quy hoạch cán bộ, đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá, quản lý, luân chuyển, bố trí, sử dụng cán bộ và thực hiện chính sách cán bộ…Việc quán triệt các quan điểm, nguyên tắc của Đảng, nhà nước về tổ chức, cán bộ vào các khâu của công tác cán bộ ở mỗi địa phương, đơn vị và thực hiện tốt các khâu đó có tác

dụng rất lớn đến việc thực hiện quy hoạch cán bộ Trong đó, cần quan tâm đến tạo nguồn cán bộ lãnh đạo, quản lý đảm bảo các yêu cầu, tiêu chuẩn, để trẻ hóa đội ngũ cán bộ, cải thiện cơ cấu giai cấp, dân tộc, giới tính; quan tâm hơn đến đào tạo, đào tạo lại theo quy hoạch các chức danh cán bộ và cán bộ dự nguồn; đồng thời tích cực nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng cán bộ

Tóm lại, quy hoạch cán bộ là toàn bộ hoạt động trên cơ sở quán triệt, vận dụng các quan điểm, nguyên tắc của Đảng, nhà nước về tổ chức, cán bộ vào công tác cán bộ của từng địa phương, cơ quan, đơn vị để tạo nguồn cán bộ, lập dự án xây dựng, bố trí, sắp xếp tổng thể đội ngũ cán bộ có chất lượng trong một khoảng thời gian nhất định, nhằm tạo ra đội ngũ cán bộ có chất lượng tốt, đảm bảo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ chính trị của địa phương, cơ sở

Trong Chiến lược cán bộ thời kỳ CNH, HĐH đất nước đã khẳng định: Quy hoạch cán bộ là một nội dung trọng yếu của công tác cán bộ, bảo đảm cho công tác cán bộ đi vào nền nếp, chủ động, có tầm nhìn xa đáp ứng cả nhiệm vụ trước mắt và lâu dài

Theo Nghị quyết 42 của Bộ chính trị, quy hoạch cán bộ được hiểu là một hoạt động tổng thể cả ở tầm vĩ mô và vi mô, bao hàm nhiều loại quy hoạch khác nhau Quy hoạch cán bộ là nền tảng của công tác cán bộ Bản chất của quy hoạch cán bộ là chú trọng tới việc phát hiện, bồi dưỡng, đào tạo và sử dụng nhân tài cho đất nước, có ở tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa- xã hội, an ninh quốc phòng, khoa học công nghệ… do đó quy hoạch cán bộ là việc tạo nguồn cán bộ cho cả hiện tại và tương lai, đây

là công việc thường xuyên trong đời sống chính trị của Đảng cầm quyền Cũng có khả năng xảy ra khủng hoảng về cơ cấu cán bộ nếu chúng ta không làm tốt công tác quy hoạch cán bộ Xã hội có sự phát triển bền vững khi chúng ta chủ động được vấn đề cán

bộ và ngược lại sẽ khủng hoảng cán bộ có thể dẫn đến khủng hoảng xã hội

- Quan niệm về Cán bộ Đoàn chuyên trách:

Theo Nghị quyết 06 của Ban thường vụ Trung ương Đoàn, năm 1976, cho rằng

Cán bộ Đoàn thanh niên là một bộ phận cán bộ của Đảng… là cán bộ chính trị, cán bộ vận động thanh niên, với nhiệm vụ chủ yếu là giáo dục cộng sản chủ nghĩa cho thế hệ

trẻ; là lực lượng hậu bị của Đảng; phải có độ tuổi trẻ và thời gian công tác nhất định, thường xuyên chu chuyển và thay thế

Ban thường vụ Trung ương Đoàn khóa V tiếp tục ra Nghị quyết 06 (21/08/1989),

có nêu quan niệm về cán bộ Đoàn như sau: Cán bộ Đoàn là cán bộ chính trị - xã hội,

hoạt động trong quần chúng tuổi trẻ, giúp Đảng tổ chức tập hợp, giáo dục thanh thiếu nhi Ngoài ra, cán bộ Đoàn thanh niên phải là cán bộ nhiệt tình, sáng tạo, nhạy bén với cái mới, ủng hộ cái mới, chống bảo thủ trì trệ

Cán bộ đoàn là cán bộ công tác chính trị - xã hội trong một đối tượng đặc thù của

xã hội: thanh niên Cán bộ đoàn trước hết phải là cán bộ chính trị, bản thân cán bộ đoàn phải tiên tiến về mặt chính trị, phải thực hiện nhiệm vụ định hướng chính trị và giáo dục

tư tưởng cho đoàn viên, thanh niên Cán bộ đoàn là những người trẻ tuổi, là bạn đồng hành của thanh niên, là “cầu nối” giữa Đảng, Chính Phủ với tuổi trẻ; là người nhiệt tình công tác xã hội, chăm lo lợi ích chính đáng của quần chúng thanh niên; là người hiểu biết sâu sắc về đối tượng quần chúng thanh niên để báo cáo với tổ chức Đoàn, tổ chức Đảng

và nhà nước nhằm có những chính sách phù hợp

Trong Quy chế cán bộ Đoàn của một số Tỉnh, Thành đoàn ban hành, có đưa ra quan niệm về cán bộ đoàn như sau: cán bộ đoàn là cán bộ hoạt động trong hệ thống tổ chức của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, trực tiếp thực hiện công tác vận động, giáo dục thanh thiếu nhi theo chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước

và Điều lệ Đoàn Cán bộ Đoàn có hai loại là cán bộ đoàn chuyên trách và cán bộ đoàn

không chuyên trách

+ Cán bộ đoàn chuyên trách là cán bộ của Đảng trực tiếp làm công tác vận động

thanh, thiếu nhi đồng thời hưởng lương từ ngân sách nhà nước để làm công tác Đoàn; thông qua các loại hình hoạt động khác nhau để tuyên truyền, vận động thuyết phục đoàn viên thanh niên thực hiện tốt chủ trương, đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước

+ Cán bộ đoàn không chuyên trách là cán bộ đang phụ trách công tác chuyên môn

khác nhưng được phân công giữ một chức danh của Đoàn tại địa phương, đơn vị

- Quan niệm về đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện: (gồm Bí thư, các Phó

Bí thư, trưởng, phó các phòng ban và một số chuyên viên, cán bộ nghiệp vụ): đây là bộ phận đông đảo, có thể nói là bộ phận nòng cốt của cơ quan tham mưu, chỉ đạo trong hệ thống tổ chức của Đoàn cấp huyện, hưởng lương từ ngân sách nhà nước để chuyên làm công tác vận động thanh, thiếu nhi

Vậy, đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện là những người có cùng chức năng và chuyên môn nghiệp vụ thanh vận, được tổ chức thành một lực lượng đông đảo; chịu trách nhiệm chính về công tác đoàn ở cấp huyện và hưởng lương từ ngân sách nhà nước để chuyên làm công tác tập hợp, vận động thanh, thiếu nhi

- Quan niệm về quy hoạch đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện: là toàn

bộ các hoạt động nhằm tạo nguồn, lập dự án xây dựng, bố trí, sắp xếp tổng thể đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện trong khoảng thời gian nhất định, trên cơ sở vận dụng tốt các quan điểm của Đảng và nhà nước về công tác cán bộ; nhằm tạo ra đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách có chất lượng đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi cấp huyện

1.1.3 Quan điểm, nguyên tắc, quy trình quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp huyện ở tỉnh Bình Phước hiện nay

1.1.3.1 Quan điểm quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp huyện ở tỉnh Bình Phước

Xây dựng quy hoạch cán bộ phải xuất phát từ những quan điểm cơ bản về công tác cán bộ của Đảng ta, được nêu rõ trong các nghị quyết Trung ương: Xây dựng đội ngũ cán

bộ lãnh đạo, quản lý nhằm phục vụ tốt nhiệm vụ chính trị và nhiệm vụ tổ chức trong thời

kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước; trên cơ sở quán triệt quan điểm giai cấp công nhân và giữ vững nguyên tắc Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán

bộ Đồng thời phát huy trách nhiệm của các tổ chức thành viên trong hệ thống chính trị; Đảng lãnh đạo công tác cán bộ theo nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, tôn trọng pháp luật của Nhà nước và điều lệ của các tổ chức đoàn thể quần chúng

Công tác quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn cấp huyện phải xuất phát từ những quan điểm cơ bản của Đảng ta về công tác cán bộ:

Thứ nhất, xuất phát từ việc phục vụ nhiệm vụ chính trị trong từng thời kỳ cách

mạng để xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn cấp huyện; quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn cấp huyện cần gắn với việc xây dựng đội ngũ cán bộ trong toàn huyện; đồng thời thông qua thực tiễn hoạt động, phong trào thi đua yêu nước của quần chúng nhân dân để phát hiện những tài năng trẻ, có phẩm chất đạo đức tốt, làm việc năng động, sáng tạo, hiệu quả, khoa học và có chiều hướng phát triển để đưa vào nguồn quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn cấp huyện nói chung và cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Đoàn nói riêng

Thứ hai, có quan điểm giai cấp công nhân trong quy hoạch cán bộ đoàn, chú ý phát

hiện, bồi dưỡng cán bộ trưởng thành từ thực tiễn công tác; chủ động tìm nguồn và sớm phát hiện những cán bộ có triển vọng, các tài năng trẻ để rèn luyện đưa vào quy hoạch,

dự nguồn cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trong tương lai Trên cơ sở quy hoạch

có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng những người tài giỏi cho địa phương; quan tâm tạo nguồn để tăng tỷ lệ cán bộ lãnh đạo, quản lý trẻ tuổi, xuất thân từ công nhân, nông dân, con em các gia đình có công với cách mạng, cán bộ dân tộc thiểu số, cán bộ nữ, không phân biệt đảng viên hay quần chúng ngoài Đảng Xuất phát từ quan điểm giai cấp công nhân trong công tác cán bộ, tất cả những cán bộ có tài năng, có tâm huyết,

có cống hiến đều được trọng dụng và giải quyết hợp lý cơ cấu đội ngũ cán bộ trên cơ

sở tiêu chuẩn cán bộ Ngoài ra, quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn phải kế thừa

và phát huy truyền thống tốt đẹp của các thế hệ cán bộ qua các thời kỳ, đặc biệt từ ngày tái lập tỉnh cũng như tái lập các huyện ở Bình Phước cho đến nay Việc lựa chọn cán bộ đưa vào nguồn quy hoạch cán bộ chủ chốt chuyên trách của Đoàn cấp huyện rất quan trọng để đảm bảo phát huy được những truyền thống tốt đẹp của các thế hệ cán bộ Đoàn

Thứ ba, quy hoạch cán bộ đoàn chuyên trách cần gắn với yêu cầu xây dựng tổ

chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cấp huyện vững mạnh trên mọi lĩnh vực; gắn với các chế

độ chính sách đãi ngộ, thu hút nhân tài Một trong những yêu cầu quan trọng của người

cán bộ chuyên trách của Đoàn là khả năng vận động, đoàn kết tập hợp thanh, thiếu nhi vào tổ chức; nhằm tuyên truyền, giáo dục lý tưởng cộng sản chủ nghĩa cho thanh, thiếu niên; tổ chức cho thanh niên thực hiện tốt chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của nhà nước Cho nên, trong quy hoạch cán bộ đoàn không chỉ chú ý về phẩm chất đạo đức, năng khiếu, kỹ năng công tác thanh niên mà cần lưu tâm đến vai trò của người thủ lĩnh, là trung tâm của sự đoàn kết thống nhất trong tổ chức nhằm tạo nên sự đoàn kết thống nhất trong đội ngũ cán bộ đoàn và toàn hệ thống tổ chức Đoàn Mặt khác, Đảng cần tạo cơ chế và có những chính sách đãi ngộ thỏa đáng để thu hút ngày càng nhiều những người tài giỏi tham gia làm cán bộ chuyên trách của đoàn

Thứ tư, xuất phát từ hoạt động thực tiễn của công tác đoàn và phong trào thanh

thiếu nhi để quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn Qua môi trường đó, để lựa chọn những ĐVTN tiên tiến, ưu tú đưa vào quy hoạch, chuẩn bị đội ngũ kế cận cho tương lai … Mặt khác phải trên cơ sở phát triển sự nghiệp giáo dục đào tạo, nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân tài để xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn một cách bài bản, chính quy, có hệ thống và tổ chức hoạt động thật sự chuyên nghiệp, khoa học Nghị quyết Hội nghị lần thứ

9 của BCH Trung ương Đảng, khóa X đã nêu: “Thông qua hoạt động thực tiễn và phong trào cách mạng của nhân dân, nâng cao trình độ dân trí, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để tuyển chọn, giáo dục, rèn luyện, bồi dưỡng cán bộ Phải dựa vào nhân dân

để phát hiện, kiểm tra và giám sát cán bộ” [22, tr.240] Đoàn Thanh niên là môi trường đào tạo, rèn luyện tốt nhất cho thế hệ cán bộ tương lai, bởi tính đặc thù của công tác đoàn quy định người cán bộ đoàn muốn tồn tại và phát huy được khả năng, mỗi người phải tự giác rèn luyện để thích ứng nhanh với yêu cầu công tác đặt ra; đồng thời cán bộ đoàn là cán bộ phong trào, cán bộ hoạt động, tuyên truyền vận động, là cán bộ của Đảng làm công tác thanh, thiếu nhi; nên đương nhiên họ phải thông qua hoạt động thực tiễn để hoàn thành tốt nhiệm vụ tổ chức giao cho Đây là nơi kiểm chứng đầy hiệu quả năng lực cá nhân của từng cán bộ và là nơi sàng lọc đội ngũ cán bộ đoàn yếu kém góp phần quy hoạch, tuyển chọn đội ngũ cán bộ kế thừa thật sự xứng đáng là đội dự bị tin cậy của Đảng

Thứ năm, quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn phải trên cơ sở vai trò lãnh đạo

của Đảng đối với công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ Tổ chức Đảng hướng dẫn thực hiện công tác quy hoạch cán bộ đoàn và quy hoạch cán bộ cho cả hệ thống chính trị nhằm phục vụ cho công tác đào tạo, bồi dưỡng, bố trí sắp xếp, sử dụng, luân chuyển cán

bộ theo quy hoạch và tuân thủ đầy đủ quy trình của công tác cán bộ; để tạo nguồn cán bộ

kế thừa phong phú, đa dạng cho các cấp các ngành Trong đó, Đoàn thanh niên cấp huyện giữ vai trò chủ động tham mưu cho các cấp ủy Đảng cùng cấp về công tác quy hoạch cán

bộ chuyên trách của Đoàn nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ ở chiến lược lâu dài và đảm bảo thực hiện quy hoạch cả “đầu vào” và “đầu ra” cho đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách

1.1.3.2 Nguyên tắc, quy trình quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp huyện ở tỉnh Bình Phước

* Nguyên tắc:

Thứ nhất, công tác quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn cấp huyện phải đặt

dưới sự lãnh đạo tập trung, thống nhất của các cấp ủy Đảng, tổ chức Đoàn cấp trên; và sự phân cấp hợp lý về thẩm quyền quy hoạch cán bộ, phù hợp với phân cấp quản lý, sử dụng cán bộ

Thứ hai, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong quy hoạch đội ngũ cán bộ

chuyên trách của Đoàn Quy hoạch cán bộ đoàn phải được tiến hành công khai, dân chủ trong từng cơ quan, đơn vị, mọi người cùng biết, cùng bàn bạc và cùng tham gia xây dựng quy hoạch cán bộ

Tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản chỉ đạo xây dựng tổ chức, sinh hoạt và hoạt động của Đảng Là nguyên tắc quan trọng để chỉ đạo mọi hoạt động của tổ chức, sinh hoạt nội bộ và phong cách làm việc của Đảng Bảo đảm cho sự thống nhất ý chí và hành động, tạo nên sức mạnh của một Đảng cách mạng Nguyên tắc tập trung dân chủ là

sự kết hợp hài hòa giữa hai mặt tập trung và dân chủ, tạo nên một chỉnh thể thống nhất của một nguyên tắc Dân chủ là điều kiện, là tiền đề của tập trung; tập trung là cơ sở, là cái bảo đảm cho dân chủ được thực hiện Giữa tập trung và dân chủ có mối quan hệ biện chứng ràng buộc, phụ thuộc, tác động qua lại lẫn nhau, trong tập trung đã chứa đựng yếu

tố dân chủ và trong dân chủ đã chứa đựng yếu tố tập trung

Xuất phát từ vai trò quan trọng của cán bộ, công tác cán bộ mà đảng ta luôn coi trọng quy hoạch, đào tạo bồi dưỡng, sử dụng cán bộ là việc làm thường xuyên, là nội dung trọng yếu trong công tác xây dựng đảng; trong từng thời kỳ lịch sử, từng hoàn cảnh

cụ thể, có phương pháp triển khai công tác quy hoạch cán bộ rất khác nhau Tập trung thống nhất thể hiện ở sự lãnh đạo thống nhất trong hệ thống chính trị của Đảng ta, còn dân chủ thể hiện ở mỗi tổ chức chính trị xã hội trong hệ thống đó phát huy tốt tinh thần trách nhiệm, tham gia thảo luận, đóng góp ý kiến trong công tác xây dựng đảng và quy hoạch cán bộ; đặc biệt ở tổ chức Đoàn tiến hành quy hoạch cán bộ đoàn –là thể hiện sự dân chủ trong quy hoạch cán bộ của cả hệ thống chính trị Từ quan điểm thống nhất trên, công tác quy hoạch cán bộ cần triển khai thực hiện theo nguyên tắc tập trung dân chủ, vì quy hoạch cán bộ là một khâu quan trọng trong công tác cán bộ, trong quy hoạch cán bộ rất cần thiết phải thực hiện quyền tập trung của các cấp có thẩm quyền (đặc biệt là người đứng đầu tổ chức, đơn vị) đi đôi với việc thực sự mở rộng dân chủ trước khi tập trung

Do đó trong quy hoạch cán bộ cần vận dụng và thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ, đảm bảo sự thống nhất giữa tập trung và dân chủ trong quy hoạch cán bộ Công tác quy hoạch cán bộ phải đặt dưới sự lãnh đạo tập trung, thống nhất của Đảng đồng thời có

sự phân cấp hợp lý về thẩm quyền quy hoạch cán bộ cũng như quản lý, sử dụng cán bộ Quy hoạch cán bộ phải mang tính khoa học và thực tiễn; phải thực hiện tốt nguyên tắc công khai trong quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn nhằm tạo nguồn cán bộ kế thừa phong phú đa dạng, dồi dào cho tổ chức Đảng

Thứ ba, quy hoạch đội ngũ cán bộ chuyên trách của Đoàn cấp huyện trên cơ sở

nắm chắc đội ngũ cán bộ đoàn hiện có, nguồn cán bộ và dự báo được xu hướng phát triển trong tương lai; đồng thời căn cứ vào nhiệm vụ chính trị, căn cứ vào mô hình tổ chức bộ máy và tiêu chuẩn cán bộ Quy hoạch cán bộ đảm bảo tính kế thừa, liên tục, khả thi và được điều chỉnh, bổ sung hàng năm Cấp bộ Đoàn cần chủ động tìm nguồn cán bộ từ các đối tượng học sinh, sinh viên, những ĐVTN ưu tú có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng để xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách đáp ứng yêu cầu công tác trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế Để làm tốt, thủ trưởng cơ quan, Bí thư các huyện, thị đoàn cần chủ động quy hoạch cán bộ cho đơn vị mình, tham mưu có hiệu quả và trình huyện ủy phê duyệt

quy hoạch của Đoàn Xuất phát từ lý do đó, đòi hỏi bộ phận tham mưu trực tiếp trong quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn phải nâng cao trình độ và có tầm nhìn chiến lược, nhạy bén trong công tác cán bộ đoàn

Thứ tư, quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn phải gắn với các khâu trong công

tác cán bộ nói chung: Đánh giá, đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, sắp xếp, bố trí và sử dụng cán bộ Đánh giá cán bộ là tiền đề để đưa vào quy hoạch, quy hoạch cán bộ là cơ sở

để luân chuyển, đào tạo, bố trí, sử dụng Thực hiện các khâu trong công tác cán bộ phải gắn với quy hoạch cán bộ Tức là trong thực hiện từng bước, từng khâu của công tác cán

bộ phải có chương trình, kế hoạch cụ thể, rõ ràng và theo từng nhiệm kỳ Đại hội hoặc theo mốc thời gian nhất định Các bước trong quy trình công tác cán bộ có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, không được bỏ qua quy trình song cũng không nên máy móc, cứng nhắc trong tổ chức thực hiện cần có sự mềm dẻo, linh hoạt tùy hoàn cảnh cụ thể để thực hiện hiệu quả

Thứ năm, quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn được tiến hành thường xuyên,

đồng bộ trong toàn hệ thống tổ chức Đoàn các cấp Quy hoạch cán bộ đoàn nói chung và quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn cấp huyện nói riêng là công việc chung trong toàn hệ thống tổ chức Đoàn các cấp; trong quy hoạch cán bộ phải thực hiện đồng bộ từ trên xuống dưới, lấy quy hoạch cán bộ đoàn cấp dưới làm cơ sở cho quy hoạch cán bộ đoàn cấp trên; đồng thời quy hoạch cấp trên thúc đẩy quy hoạch cấp dưới Định kỳ hàng năm có sự điều chỉnh, bổ sung quy hoạch, nhằm phát hiện, lựa chọn và đưa vào quy hoạch những nhân tố mới có triển vọng; mặt khác mạnh dạn đưa ra khỏi quy hoạch những cán bộ không còn đủ tiêu chuẩn

Thứ sáu, trong quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn phải đảm bảo nguyên tắc

“động” và “mở”- mở là không khép kín trong hệ thống tổ chức Đoàn, địa phương, đơn vị

Mỗi chức danh có ít nhất 3 cán bộ dự bị, một cán bộ có thể dự kiến đảm nhiệm từ 2 đến 3 chức danh khác nhau - còn động là phải thường xuyên điều chỉnh, bổ sung quy hoạch cán

bộ

* Quy trình xây dựng quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn cấp huyện:

Bước 1: Khảo sát, chọn nguồn

- Nguồn cán bộ: gồm cán bộ đoàn chuyên trách đương chức, cán bộ trong quy

hoạch trước đó, cán bộ từ các ngành khác chuyển về, cán bộ tại cơ quan chuyên trách huyện đoàn; cán bộ đoàn cấp dưới đủ tiêu chuẩn, điều kiện, trẻ trung, có triển vọng phát triển Ngoài ra, cần chú ý đến lực lượng ĐVTN ưu tú, tài năng, các lực lượng thanh niên tình nguyện, trí thức trẻ tình nguyện hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tại cơ sở; sinh viên tốt nghiệp các trường Đại học có kinh nghiệm công tác Đoàn – Đội trường học… để quy hoạch làm cán bộ chuyên trách của Đoàn cấp huyện

- Khảo sát:

+ Lập danh sách nguồn cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện

+ Gửi phiếu lấy ý kiến cho BCH, Bí thư, các Phó Bí thư Đoàn xã, phường, thị trấn

về nguồn cán bộ dự kiến đưa vào quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn Tức là lấy ý kiến giới thiệu (bằng phiếu kín) của cán bộ đoàn chủ chốt ở các Đoàn xã, phường, thị trấn; đồng thời lấy ý kiến giới thiệu của cấp ủy Đảng cấp dưới đối với nguồn đưa vào quy hoạch cán bộ đoàn cấp huyện Ban chuyên môn trực tiếp tham mưu về công tác quy hoạch cán bộ cũng có thể giới thiệu nguồn đưa vào quy hoạch và giúp BCH, BTV các huyện, thị Đoàn chỉ đạo hướng dẫn các đơn vị trực thuộc tiến hành quy hoạch cán bộ đoàn và cán bộ chuyên trách của đoàn

+ Xin ý kiến BTV Đoàn cùng cấp về danh sách cán bộ đưa vào diện khảo sát tại

cơ sở để quy hoạch

Ngoài ra, tổ chức hội nghị liên tịch gồm tập thể cấp ủy, lãnh đạo chính quyền, Chủ tịch công Đoàn, Bí thư Đoàn thanh niên của đơn vị… thảo luận về quy hoạch cán bộ

đoàn chuyên trách cho đơn vị mình và kiến nghị cấp ủy Đảng phê duyệt quy hoạch cán

- Đánh giá mặt mạnh, mặt hạn chế của đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách về chất lượng, số lượng, sự phân bố, cơ cấu, nhất là các cơ cấu về trình độ, độ tuổi, cán bộ xuất thân công nhân, nông dân, cán bộ nữ, cán bộ dân tộc thiểu số (tuỳ đặc điểm từng đơn vị) Lấy kết quả đánh giá cán bộ công chức gần nhất so với thời điểm tiến hành quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn

- Rà soát lại cán bộ đoàn chuyên trách cấp xã, phường, thị trấn Phối hợp cấp ủy Đảng cùng cấp xác định tình hình và chất lượng nguồn bổ sung quy hoạch cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện trong nhiệm kỳ tới

Bước 3: Quy hoạch nguồn, quy hoạch chức danh

- Tổ chức hội nghị BCH huyện đoàn

Trên cơ sở tổng hợp kết quả tiến hành ở bước một và hai, đại diện lãnh đạo huyện đoàn sẽ trình bày, quán triệt ý nghĩa, mục đích, nội dung của quy hoạch cán bộ đoàn chuyên trách; đồng thời cung cấp đầy đủ thông tin về những đối tượng được cơ sở giới thiệu và tỷ lệ phiếu giới thiệu Các ủy viên BCH huyện đoàn có thể tự do giới thiệu thêm nguồn quy hoạch, ngoài danh sách tổng hợp giới thiệu quy hoạch do Ban tham mưu của huyện Đoàn chuẩn bị Người giới thiệu có thể không phải là cán bộ đoàn thuộc đơn vị đó hay chưa phải là cán bộ đoàn chuyên trách, nhưng dự kiến quy hoạch để làm cán bộ chuyên trách của Đoàn cấp huyện Những người đạt trên 50% tổng số phiếu giới thiệu thì được đưa vào nguồn quy hoạch

- Xác định phương hướng cấu tạo BCH, BTV và các chức danh chủ chốt của đoàn cấp huyện trong nhiệm kỳ tới (theo nhiệm kỳ của Đoàn) Căn cứ vào yêu cầu tiêu chuẩn cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện và tình hình đội ngũ cán bộ đoàn của địa phương; xác định cụ thể tiêu chuẩn, yêu cầu đối với cán bộ dự bị các chức danh BCH, BTV, Bí thư, các phó Bí thư Trong phương hướng cấu tạo đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách cần định hướng cơ cấu phù hợp với nhiệm vụ phát triển kinh tế -xã hội của địa phương, đảm bảo tỷ lệ cán bộ trẻ, nữ, cán bộ người dân tộc thiểu số; đảm bảo thực hiện theo tinh thần

nghị quyết 02 của BCH trung ương Đoàn khóa VIII về “Công tác cán bộ đoàn trong thời

kỳ mới” nhưng tránh việc quá gò ép, cứng nhắc về cơ cấu mà không chú ý tiêu chuẩn

+ Độ tuổi trong quy hoạch cán bộ đoàn cấp huyện là 20 -25 tuổi: 40-60%; 25-30 tuổi: 30-40%; trên 30 tuổi: 10-20%

+ Cơ cấu nữ: khoảng 15-20% so với số lượng ủy viên BCH huyện đoàn

+ Cơ cấu dân tộc: dựa trên tổng số ĐVTN là người dân tộc toàn huyện

+ Cơ cấu cũ và mới: Mỗi nhiệm kỳ đổi mới 1/3 tổng số ủy viên BCH huyện đoàn

Bước 4: Tổ chức hội nghị BTV huyện Đoàn; xin ý kiến biểu quyết quy hoạch; đề

xuất điều chỉnh nhân sự và xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Tổng hợp hồ

sơ quy hoạch, xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đoàn chuyên trách cho từng giai đoạn nhất định

Bước 5: Báo cáo và trình cấp ủy Đảng (cấp có thẩm quyền) xem xét phê duyệt quy

hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn

Ngoài ra, hàng năm sau mỗi đợt đánh giá cán bộ, huyện Đoàn có sự điều chỉnh, bổ sung quy hoạch nhằm đưa vào nguồn quy hoạch cán bộ những nhân tố mới, tích cực; đồng thời đưa ra khỏi quy hoạch những cán bộ không còn đủ tiêu chuẩn và điều kiện nhằm góp phần nâng cao chất lượng quy hoạch cán bộ chuyên trách của Đoàn cấp huyện

1.2 THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ ĐOÀN CHUYÊN TRÁCH VÀ CÔNG TÁC QUY HOẠCH ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHUYÊN TRÁCH CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH CẤP HUYỆN Ở TỈNH BÌNH PHƯỚC

TỪ NĂM 1997 ĐẾN NAY

1.2.1 Thực trạng đội ngũ cán bộ đoàn và cán bộ chuyên trách của Đoàn

Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp huyện ở tỉnh Bình Phước

Hiện nay, tổng số cán bộ đoàn chuyên trách cấp tỉnh trong cả nước là 2.300 đồng chí và cán bộ chuyên trách cấp huyện, thị là 3.871 đồng chí Tổng số cán bộ công chức theo phân bổ của tỉnh đối với cấp huyện, thị là 536 đồng chí; trong đó cán bộ chuyên trách của Đoàn thanh niên cấp huyện, thị toàn tỉnh là 58 đồng chí, trong đó có 46 đồng chí biên chế chính thức, 12 đồng chí hợp đồng trong biên chế và hợp đồng 68 (tính đến 6/2009); cán bộ nữ:19 đồng chí (chiếm 32,7%), cán bộ là người dân tộc:05 đồng chí (chiếm 8,6%)

Thời gian qua, đội ngũ cán bộ chuyên trách của đoàn thường xuyên được củng cố, kiện toàn, chất lượng ngày một nâng cao, mặt bằng trình độ học vấn và trình độ chính trị cao hơn trước Nhiều địa phương đã tập trung xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, cử cán bộ biệt phái xuống cơ sở, gắn trách nhiệm của từng cán bộ với cơ sở, do đắm mình trong nhiều hoạt động thực tiễn sinh động nên cán bộ đoàn đã trưởng thành nhanh chóng, kỹ năng nghiệp vụ công tác đoàn được nâng lên Đảm bảo thực hiện chuẩn hóa đội ngũ cán bộ đoàn theo tinh thần nghị quyết 02 về

“Công tác cán bộ đoàn trong thời kỳ mới”; hình thành nên lớp cán bộ đoàn năng động,

nhiệt huyết, tích cực tổ chức các hoạt động xã hội đáp ứng yêu cầu của thanh, thiếu nhi

Trong tuyển chọn cán bộ, các cấp bộ đoàn đã chủ động xây dựng quy chế tuyển chọn cán bộ, quy định rõ về điều kiện, tiêu chuẩn và các bước tiến hành; đặc biệt khi tuyển chọn vào các chức danh chủ chốt của Đoàn, các đơn vị luôn quan tâm đến đội ngũ cán bộ trẻ,

có độ tuổi sát với ĐVTN và trưởng thành từ thực tiễn Tổ chức Đoàn cấp huyện xác định khâu tuyển chọn cán bộ đoàn là bước rất quan trọng, một trong những yếu tố quyết định “đầu ra” cho cán bộ đoàn Tuyển chọn “đầu vào” của cán bộ đoàn đạt tiêu chuẩn, yêu cầu về năng lực sẽ thuận lợi trong bố trí, sắp xếp công tác khác khi trưởng thành Trong công tác quy hoạch, bố trí, sắp xếp cán bộ đoàn, đa số các cấp bộ đoàn đã chủ động tham mưu tốt với cấp

ủy Đảng trong việc lựa chọn, bố trí, quy hoạch đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và chuẩn hóa đội ngũ cán bộ theo quy định, kịp thời kiện toàn bổ sung số cán bộ đã trưởng thành hoặc chuyển công tác

Công tác đánh giá cán bộ đoàn chuyên trách rất được coi trọng, với tiêu chí và quy trình đánh giá cụ thể, rõ ràng; đảm bảo công bằng và chính xác trong đánh giá đồng thời gắn trách nhiệm chuyên môn với việc theo dõi, hướng dẫn, tham dự sinh hoạt, hoạt động với chi đoàn và đoàn cơ sở cùng chỉ đạo các hoạt động tập trung, hướng về cơ sở

Về luân chuyển, trưởng thành của cán bộ đoàn chuyên trách các cấp được cấp ủy Đảng quan tâm, chú trọng Khi hết tuổi đoàn, cán bộ đoàn được Đảng bố trí giữ các chức

vụ trong cấp ủy Đảng và chính quyền địa phương Đoàn thanh niên cấp huyện đã thực hiện rất hiệu quả việc luân chuyển cán bộ, giữa các phòng, ban nghiệp vụ của huyện hoặc đưa cán bộ chuyên trách ở cấp huyện về công tác tại các xã, phường, thị trấn để rèn luyện

và ngược lại

Qua phân tích tình hình đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện tỉnh Bình Phước nhận thấy:

* Về ưu điểm: Đa số đội ngũ cán bộ chuyên trách của đoàn cấp huyện có bản lĩnh

chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu, lý tưởng xã hội chủ nghĩa, có uy tín trong ĐVTN, có bước trưởng thành về trình độ, kiến thức, năng lực chuyên môn nghiệp vụ; đa

số có độ tuổi bình quân tương đối trẻ, năng động, nhiệt huyết trong công tác, luôn phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao…Ngoài ra, nhiều đồng chí cán bộ đoàn chuyên trách được quy hoạch, đề bạt ở vị trí cao hơn là nguồn cán bộ của Đảng, chính quyền, các ban ngành đoàn thể cấp huyện và của tổ chức Đoàn cấp trên

Trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế, đòi hỏi người cán bộ chuyên trách của đoàn phải thích ứng nhanh với cơ chế mới, thường xuyên thay đổi phương pháp công tác trong tổ chức các hoạt động và trong vận động tập hợp thanh, thiếu nhi Đặc biệt trong tổ chức, quản lý, thực hiện các chương trình, dự án phát triển kinh tế của đoàn và địa phương Đội ngũ cán bộ đoàn đã tích cực tổ chức các hoạt động hướng trọng tâm vào đối tượng vận động thanh, thiếu nhi và mô hình tiến hành hiệu quả hiện nay là việc tư vấn, giới thiệu việc làm, đồng thời chăm lo, bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng cho thanh niên Đó là một trong những cách thức tập hợp thanh niên có tác động tích cực của các huyện, thị đoàn ở tỉnh Bình Phước hiện nay, nhằm góp phần nâng cao vị thế của tổ chức Đoàn trong cộng đồng xã hội Hiện tại, 80% cán bộ đoàn chuyên trách huyện, thị và cơ

sở xã, phường, thị trấn đã được đào tạo trình độ trung cấp chính trị và nghiệp vụ thanh vận nên tạo điều kiện thuận lợi trong công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi triển khai, tổ chức, thực hiện đạt chất lượng và hiệu quả cao

* Về hạn chế: Bên cạnh những mặt mạnh, cán bộ chuyên trách của đoàn cấp

huyện còn có hạn chế nhất định cần sớm khắc phục:

- Cán bộ chuyên trách huyện, thị đoàn vừa thiếu, vừa yếu chưa đáp ứng yêu cầu công tác hiện tại Đa số các huyện, thị cơ bản đã bố trí đủ định biên theo phân bổ của địa phương, thấp nhất 06 biên chế, cao nhất là 08 biên chế, trong đó hợp đồng còn chiếm tỷ

lệ cao (chiếm 19%) phần nào ảnh hưởng đến tâm lý công tác của cán bộ đoàn Mặc dù theo định biên đã bố trí gần đủ số lượng nhưng biên chế bố trí cho Đoàn thanh niên cấp huyện, thị còn thấp trong khi công việc phải đảm nhiệm tương đối nhiều và đối tượng vận động cũng có tính đặc thù riêng – là thanh, thiếu nhi Đồng Xoài là thị xã trung tâm của tỉnh, với nhiều công tác mới mẻ cần có đủ lực lượng cán bộ để giải quyết và thực hiện tốt nhiệm vụ để xứng tầm là khu vực đô thị, trung tâm kinh tế - chính trị -xã hội của tỉnh trong tương lai Nhưng biên chế lại thấp hơn so với các huyện, hiện đang bố trí chưa hết định biên và đang trong tình trạng thiếu cán bộ nhưng xu hướng lại bị giảm đi 01 biên chế vì lý do chưa hợp lý (không sử dụng hết biên chế)

- Cơ cấu cán bộ nữ, cán bộ dân tộc, cán bộ theo tôn giáo trong đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện còn thấp và chưa hợp lý Mặc dù số lượng cán bộ nữ chiếm 31%, nhưng đa số bố trí làm công tác đoàn vụ, văn thư, thủ quỹ và một số công việc chưa phù hợp khả năng của họ; do đó khi trưởng thành đoàn thuyên chuyển công tác khác rất khó khăn Thậm chí có trường hợp cán bộ nữ đã 50 tuổi nhưng không bố trí được công tác khác (huyện Lộc Ninh) vì hoàn cảnh gia đình khó khăn, trình độ năng lực hạn chế, không được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ Trong khi đó, cán bộ nữ là lãnh đạo chủ chốt của Đoàn (Bí thư, Phó Bí thư) chiếm tỷ lệ quá thấp 2/24 đồng chí (Bù Đăng, Bình Long) Đối với cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện là người dân tộc lại càng ít, chỉ chiếm 8,6% so với tỷ lệ 41 thành phần dân tộc khác nhau sinh sống ở địa phương (mới có 4/8 đơn vị bố trí được cán bộ đoàn - người dân tộc là Đồng Phú, Bù Đăng, Bình Long, Bù Đốp) và cán bộ đoàn chuyên trách theo tôn giáo hiện tại chưa bố trí được nên việc tiếp

cận các đối tượng thanh niên vùng tôn giáo rất khó khăn Mặt khác, cán bộ đoàn chuyên trách là người kinh chưa được đào tạo về tiếng dân tộc (đặc biệt là tiếng S’tiêng), khả năng hiểu biết về phong tục tập quán của các dân tộc ít người trên địa bàn còn hạn chế Thực tế đó đã phần nào ảnh hưởng đến công tác chỉ đạo, lãnh đạo của các huyện, thị đoàn

và công tác tập hợp đoàn kết thanh niên trong vùng đồng bào dân tộc, tôn giáo chưa phát huy tốt hiệu quả

- Tốc độ chu chuyển của cán bộ đoàn và yêu cầu trẻ hóa đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách cấp huyện rất nhanh gây ảnh hưởng đến công tác bố trí, sử dụng cán bộ Đội ngũ cán bộ huyện đoàn đang trong tình trạng vừa thừa, vừa thiếu do không đồng bộ về trình độ học vấn, chuyên môn và năng lực công tác Năng lực chỉ đạo thực tiễn hạn chế, chưa sâu sát cơ sở, dẫn đến thiếu tầm nhìn chiến lược và tính dự báo trong công tác chỉ đạo, vận động tập hợp thanh, thiếu nhi Một bộ phận cán bộ không yên tâm công tác, thiếu nhiệt tình, ngại đi cơ sở, không gắn bó, say mê với công việc gây ảnh hưởng đến công tác chuyên môn của huyện đoàn, hạ thấp uy tín của tổ chức Đoàn trong các mối quan hệ liên kết, phối hợp với các ban ngành đoàn thể khác Độ tuổi bình quân của cán

bộ đoàn cấp huyện ở thời điểm chia tách tỉnh (năm 1997) trên 35 tuổi Sau 12 năm tái lập tỉnh, độ tuổi của cán bộ đoàn chuyên trách đã được trẻ hóa còn 29- 35 tuổi; do số cán bộ huyện, thị đoàn thuyên chuyển công tác nhanh, thời gian qua đã có 28 cán bộ đoàn ở tuổi 35- 40 chuyển công tác khác nên đội ngũ cán bộ đoàn ngày càng trẻ hóa như Bình Long (độ tuổi bình quân 31 nay 27 tuổi); Bù Đăng (từ 32 nay 29,2 tuổi); Phước Long (từ 33 nay 30 tuổi) Tuy nhiên, hiện nay độ tuổi của đội ngũ Bí thư, Phó Bí thư huyện, thị đoàn đều quá độ tuổi quy định so với quyết định 132 của Tỉnh ủy Bình Phước, quy định về độ tuổi và trình độ chuyên môn đối với chức danh Bí thư đoàn các huyện, thị không quá 30 tuổi và Bí thư tỉnh đoàn không quá 35 tuổi Nhưng thực tế, có 6/8 đồng chí Bí thư huyện, thị đoàn ở độ tuổi từ 32 đến 37 tuổi và chỉ có 2 đồng chí ở tuổi 30; không có trường hợp nào dưới 30 tuổi Đối với Phó Bí thư huyện, thị Đoàn thì có 8/13 đồng chí

ở độ tuổi từ 30 đến 32 tuổi, 05 đồng chí phó Bí thư còn lại ở độ tuổi từ 26 đến 29 tuổi

So với nhiệm kỳ trước thì đã có sự trẻ hóa về độ tuổi trong đội ngũ cán bộ chủ chốt

của đoàn cấp huyện rất lớn (phụ lục 1) Đây là một dấu hiệu đáng mừng tại địa

phương để chuẩn bị cho nhiệm kỳ kế tiếp đảm bảo đạt chuẩn về trình độ và độ tuổi Tuy nhiên việc cơ cấu chức danh Bí thư huyện, thị đoàn quá trẻ, rất khó tìm nhân sự, lại đảm bảo đạt chuẩn và hội đủ các yếu tố về trình độ chuyên môn nghiệp vụ, được đào tạo cơ bản, đã qua thực tiễn và có kinh nghiệm trong công tác đoàn lại càng khó khăn hơn tại địa phương

- Về chất lượng cán bộ đoàn: hiện có 208 đồng chí cán bộ đoàn là BCH, 58 đồng chí BTV đương nhiệm và 12 đồng chí cán bộ các phòng nghiệp vụ đoàn các huyện, thị; trong đó trình độ Đại học: 74 đồng chí, trung cấp: 87, chưa qua đào và đang học tập: 48 đồng chí (có 9 đồng chí trình độ văn hóa lớp 8,10,11/12); đảng viên: 140 đồng chí Về lý luận chính trị: cao cấp, cử nhân: 08 đồng chí; trung cấp:76 đồng chí; sơ cấp: 34 đồng chí Qua phân tích trên đã phản ánh phần nào chất lượng đội ngũ cán bộ đoàn đương nhiệm còn thấp, một số ủy viên BCH, BTV cấp huyện, thị nhưng vẫn chưa tốt nghiệp phổ thông trung học, chưa qua đào tạo chuyên môn nghiệp vụ; trình độ Đại học chiếm tỷ lệ thấp

35,5%, tỷ lệ cán bộ chưa qua đào tạo còn chiếm tỷ lệ cao 23% (phụ lục 2) Yêu cầu thực

tế hiện nay đặt ra phải đạt trình độ Đại học mới đáp ứng tốt nhiệm vụ công tác trong thời

kỳ mới Xuất phát từ thực tế nêu trên, số lượng cán bộ đoàn chưa đào tạo và số cán bộ trình độ trung cấp chiếm tỷ lệ cao, có nhu cầu học tập nâng cao trình độ và để đạt chuẩn

là tương đối lớn 134 đồng chí (chiếm 64,4%) Dẫn đến xảy ra một thực tế cán bộ đoàn đua nhau đi học, cả cơ quan đi học, vừa học vừa làm nên rất khó khăn; hoạt động đoàn trở nên cầm chừng, chưa thật sự đi vào chiều sâu, hiệu quả thấp Đây là vấn đề nan giải của cả hệ thống tổ chức Đoàn toàn tỉnh phải quan tâm giải quyết bằng được để theo kịp

xu thế phát triển của thời đại