LUẬN VĂN: Tìm hiểu một số phương pháp cơ bản trong việc nghiên cứu ngôn ngữ Hồ Chí Minh docx

Chủ tịch Hồ Chớ Minh đó tỏc động lên rất nhiều mặt của xó hội Việt Nam.Vỡ vậy, phương pháp nghiên cứu Hồ Chí Minh học nói chung và nghiên cứu ngôn ngữ Hồ Chí Minh nói riêng là một trong

LUẬN VĂN:

Tìm hiểu một số phương pháp cơ bản trong việc nghiên cứu ngôn

ngữ Hồ Chí Minh

A MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Chủ tịch Hồ Chí Minh đi vào lịch sử như một anh hùng giải phóng dân tộc, một danh nhân văn hóa thế giới Người đó để lại những tác động sâu sắc, mạnh mẽ, làm thay đổi hẳn tiến trỡnh phỏt triển của dõn tộc ta theo chiều hướng đi lên Những tác động đó trước hết biểu hiện ở đời sống vật chất, chế độ chính trị - xó hội, sau đó ở mặt tinh thần Những biến động thực tiễn mà Người tạo ra, có thể theo sự phát triển của lịch sử, sẽ không dừng lại ở đó, nhưng các tác động về tinh thần sẽ tồn tại mói mói Chỳng hỡnh thành nờn cỏc mạch ngầm, nhờ cỏc mạch ngầm này mà bản sắc văn hóa của dân tộc được duy trỡ và phỏt triển Chủ tịch Hồ Chớ Minh đó tỏc động lên rất nhiều mặt của xó hội Việt Nam.Vỡ vậy, phương pháp nghiên cứu Hồ Chí Minh học nói chung và nghiên cứu ngôn ngữ Hồ Chí Minh nói riêng là một trong những phương diện của nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh

Chúng ta biết rằng, ngôn ngữ của một dân tộc tuy là chung cho mọi thành viên trong dân tộc nhưng mỗi cá nhân lại có cách sử dụng riêng và nắm bắt được ngôn ngữ theo cách riêng Trong ngôn ngữ học có khái niệm đặc ngữ Ngôn ngữ tuy là chung nhưng chỉ tồn tại dưới dạng các đặc ngữ - đặc ngữ xó hội, đặc ngữ địa lý, các phương ngữ và các đặc ngữ cá nhân Đặc ngữ cá nhân là một đối tượng nghiên cứu của ngôn ngữ học Ngôn ngữ Hồ Chí Minh cũng là một trong những đặc ngữ cá nhân Có điều nghiên cứu đặc ngữ cá nhân của những người thường thỡ tương đối đơn giản, cũn nghiờn cứu đặc tính của các danh nhân như: nhà văn, nhà triết học… thỡ phức tạp hơn nhiều

Trên thế giới đó cú những cụng trỡnh nghiờn cứu về ngụn ngữ của A Puskinm của V Huygo,… Ngụn ngữ Hồ Chớ Minh lại càng đa dạng, phong phú Ngoài tiếng Việt, Người cũn dựng nhiều thứ tiếng khác như: tiếng Pháp, tiếng Hán và một số ngoại ngữ khác Riêng trong tiếng Việt, ngoài cỏc tài liệu viết, cũn cú những bài Người nói chuyện với cán bộ, với quần chúng…

Trước kia, việc đưa ra phương pháp nghiên cứu về Hồ Chí Minh cũn là một trong những vấn đề ít được đi sâu nghiên cứu và chưa có một công trỡnh nào nghiờn cứu riờng về vấn đề này, nhất là về phương pháp nghiên cứu ngôn ngữ Hồ Chớ Minh

Vỡ thế, đây là vấn đề đũi hỏi cần phải tiếp tục được nghiên cứu trong những năm đổi

mới của nước nhà Đồng thời, nhằm làm rừ những khỏi niệm phương pháp cùng những nội dung chủ yếu của phương pháp nghiên cứu ngôn ngữ Hồ Chí Minh trên các lĩnh vực hoạt động của mỡnh để phục vụ sự nghiệp cách mạng của Đảng và của dân tộc…

trong khuôn khổ của một bài tiểu luận, tôi lựa chọn nội dung: “Tỡm hiểu một số

phương pháp cơ bản trong việc nghiên cứu ngôn ngữ Hồ Chí Minh” làm tiểu luận để

kết thúc phần học – Đối tượng và phương pháp nghiên cứu môn Hồ Chí Minh học

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu vấn đề này chủ yếu nhằm:

Tỡm hiểu để đi tới xác định những phương pháp và cách thức tiếp cận ngôn ngữ Hồ Chí Minh

Giúp cho những cán bộ nghiên cứu muốn đi sâu nghiên cứu ngôn ngữ Hồ Chí Minh, đánh giá, bỡnh luận về giỏ trị, hiệu quả của ngụn ngữ lónh tụ cũng như muốn tỡm hiểu về con người Hồ Chí Minh qua ngôn ngữ của Người

Thấy rừ sự cần thiết phải vận dụng sáng tạo phương pháp ngôn ngữ Hồ Chí Minh trong sự nghiệp đổi mới hiện nay của nước nhà

Nõng cao ý thức, trỏch nhiệm trong việc đấu tranh chống lại những quan điểm sai trái, thù địch của các thế lực trong và ngoài nước đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh

3 Kết cấu của tiểu luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục các tài liệu tham khảo và phục lục, nội dung chính gồm 3 mục lớn:

I Những vấn đề chung về phương pháp và phương pháp luận

II Những nguyên tắc phương pháp luận chỉ đạo việc nghiên cứu ngôn ngữ Hồ Chí Minh

III Phương pháp nghiên cứu ngôn ngữ Hồ Chí Minh

B NỘI DUNG

I NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHƯƠNG PHÁP, PHƯƠNG PHÁP LUẬN

1 Những vấn đề về Phương pháp

Trong mọi lĩnh vực hoạt động của con người, từ lao động sản xuất đến nghiên cứu khoa học hay sáng tạo văn học nghệ thuật, từ những hoạt đọng chinh phục tư nhiên đến đấu tranh xó hội, trờn tất cả cỏc lĩnh vực chớnh trị, kinh tế, quõn sự, ngoại giao, văn hóa, giáo dục… vấn đề phương pháp bao giờ cũng được đặt ra để lựa chọn, sử dụng nhằm thực hiện những ý tưởng, những mục tiêu đó định Trong quá trỡnh nhận thức và cải tạo thế giới, loài người đó sỏng tạo ra rất nhiều phương pháp, bởi vỡ nhận thức và cải tạo thế giới chỉ có thể thực hiện được bằng những phương pháp nhất định

Chớnh quỏ trỡnh nhận thức và cải tạo ấy lại kiểm nghiêm phương pháp nào là đúng, phương pháp nào là sai, chỉ có phương pháp đúng đắng mới giúp cho con người

có được những tư tưởng đúng đắn và thực hiện hóa những tư tưởng đúng đắn ấy trong đời sống của con người và xó hội, trong thực tiễn cải tạo thế giới khách quan Từ đó đem lại sự phát triển không ngừng của khoa học tự nhiên Phương pháp đúng đắn là công cụ để nhận thức thế giới ngày càng đúng đắn hơn, sâu sắc hơn và cải tạo thế giới ngày càng hiệu quả hơn theo những quy luật khách quan của nó

Vậy, phương pháp là gỡ? Từ trước đến nay đó cú nhiều định nghĩa về phương pháp Không ít người đó cho rằng phương pháp chỉ là sản phẩm thuần túy của tư duy, xuất phát hoàn toàn từ ý muốn chủ quan của con người, chỉ là những gỡ thuộc về chủ thể nhận thức và cải tạo thế giới khỏch quan… nhưng phương pháp mà con người tỡm kiếm, lựa chọn, sử dụng lại nhất thiết phải xuất phỏt từ cơ sở khách quan đó chứ không thể khác được

Phương pháp được con người xác định không có mục đích tự thân, không có phương pháp vỡ phương pháp, mà bao giờ cũng là nhằm tác động vào những đối tượng, khách thể nhất định Chính mục tiêu tác động vào đối tượng, khách thể đó đũi hỏi con người tỡm kiếm, lựa chọn sử dụng phương pháp đúng đắn, phù hợp Sự phù hợp của hai mặt chủ quan và khách quan là điều kiện quyết định để có được phương pháp đúng đắn, khoa học và phương pháp sẽ là sai lầm nếu nó chỉ là kết quả của sự tỡm kiếm chủ quan N.K Crupxcaia đó hoàn toàn cú lý khi nờu ra luận điểm: Phương pháp, nếu được đặt ra một cách đúng đắn phải xuất phát từ chính bản thân đối tượng, dựa trên cơ sở nghiên cứu lịch sử phát triển của lĩnh vực kiến thức ấy(1)

1 N.K.Crupxcaia: Bàn về công tác huấn luyện, Mátxcơva, 1946, tr156

Nhà bác học nổi tiếng T Páplốp đó đưa ra định nghĩa: phương pháp khoa học –

đó là quy luật bên trong của sự vận động của tư duy con người xem như quy luật khách quan đó được “cấy lại” và “chuyển hóa” vào trong ý thức con người và được sử dụng một cách tự giác, có kế hoạch như công cụ để giải thích và biến đổi thế giới “Phương pháp khoa học là những quy luật bản chất nội tại của vận động nhận thức khoa học được chúng ta sử dụng một cách có ý thức để đạt đến những thành tựu chân lý đúng đắn hơn, nhanh chóng hơn, đầy đủ hơn” (2)

Từ những hoạt động hết sức đa dạng của con người, từ những chỉ dẫn của các nhà kinh điển mácxít, từ những kiến thức về phương pháp mà nhiều người đó đưa ra, có thể rút ra một số kết luận sau đây:

Hoạt động của con người trong bất cứ lĩnh vực nào đều là hoạt động có mục đích nhất định Phương pháp chính là cách thức giúp cho con người định hướng và điểu chỉnh hoạt động để đi tới mục đích đó

Cơ sở và cũng là điểm xuất phát của phương pháp phải là đối tượng, khách thể

mà con người tác động bằng hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn nhằm biến đổi đối tượng, khách thể ấy, chứ hoàn toàn không phải tư duy biện chứng của mỡnh Vỡ vậy, phải hiểu rừ đối tượng, khách thể với quy luật khách quan quy định sự tồn tại và vận động của nó, con người mới tỡm được phương pháp đúng đắn, thích hợp để tác động vào đối tượng, khách thể có hiệu quả

Phương pháp là cách thức, với tính chất là quy luật vận động nội tại của tư duy, phản ánh quy luật vận động của đối tượng, khách thể của thế giới khách quan, được con người sử dụng có ý thức

Có phương pháp đúng đắn và phương pháp sai lầm, phương pháp đúng đắn cũn được gọi là phương pháp khoa học

Từ những nội dung được trỡnh bày ở trờn, cú thể xỏc định:

Phương pháp là toàn bộ những cách thức với tính chất là một hệ thống các nguyên tắc xuất phát từ những quy luật tồn tại và vận động của đối tượng, khách thể đó được nhận thức, để định hướng và điều chỉnh hoạt động nhận thức cũng như hoạt động

2 T Páplốp: Thuyết phản ánh, Mátxcơva, 1968, tr401

thực tiễn của con người, nhằm tác động vào đối tượng, khách thể để thực hiện mục đích

đó định

2 Phương pháp luận

Phương pháp luận là phương thức luận giải, khái quát, lựa chọn và vận dụng các phương pháp, bảo đảm cho sự thiết lập mối quan hệ hài hũa giữ lý luận và phương pháp, giữa khách thể và chủ thể nghiên cứu Do đó, cũng có thể nói phương pháp luận

là cầu nối giữa lý luận và phương pháp Đó là mối quan hệ ba chiều: giữa nhận thức về đối tượng nghiên cứu (lý luận) với công cụ tác động vào đối tượng (phương pháp) và những nguyên tắc lý thuyết giữ vai trũ điểu chỉnh, giúp cho quá trỡnh tấc động của công

cụ vào đối tượng đạt kết quả tối ưu (phương pháp luận)…

Phương pháp luận nghiên cứu Hồ Chí Minh về cơ bản là thuộc phạm trù phương pháp luận của các khoa học xó hội Cỏc khoa học xó hội cú cơ sở phương pháp luận chung cho nhận thức và hoạt động của nó là triết học Mác – Lênin (chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử) Phương pháp luận nghiên cứu Hồ Chí Minh tất nhiên có vận dụng những nguyên tắc phương pháp luận của các khoa học xó hội như các nguyên tắc tính khách quan khoa học, tính toàn diện, tính hệ thống, nguyên tắc chủ nghĩa lịch sử… song không đồng nhất với nó

Mặt khác, phương pháp luận nghiên cứu Hồ Chí minh, trong hệ thống cấu tạo các cấp độ của nó, cũng bao gồm sự vận dụng phương pháp luận của các khoa học cụ thể, chuyên biệt vào việc nghiên cứu từng lĩnh vực khác nhau trong di sản của Hồ Chí Minh, nhưng không phải là sự cộng lại giản đơn của các phương pháp đó…

Như vậy, nghiên cứu về Hồ Chí Minh phải biết vận dụng thấu đáo và nhuần nhuyễn những nguyên tắc, phương pháp luận chung của khoa học xó hội Song, sự nghiệp nghiờn cứu khoa học về Hồ Chớ Minh chỉ cú thể hoàn thành được nhiệm vụ của mỡnh, nếu nú biết xuất phỏt từ chớnh bản thõn đối tượng và xây dựng được những nguyên tắc, phương pháp luận cụ thể trên cơ sở lý thuyết về đối tượng đó

Tiểu sử - sự nghiệp – tư tưởng – lý luận… của Hồ Chí Minh đó là đối tượng nghiên cứu của chúng ta, một đối tượng có thể nói là đa dạng và phong phú bao gồm trong đó những vấn đề không phải chỉ thuộc về một khoa học mà của nhiều khoa học, không phải chỉ gồm một hệ thống mà nhiều hệ thống Người vừa là một trong những tinh hoa văn hóa nhân loại, vừa là người khai sinh cho một thời đại mới trong lịch sử

dân tộc – thời đại Hồ Chí Minh Người vừa là nhà tư tưởng, nhà lý luận cỏch mạng, vừa

là người tổ chức, vị chỉ huy của cách mạng; vừa là chiến sĩ tiên phong của phong trào giải phóng dân tộc, vừa là nhà hoạt động lỗi lạc của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, vừa là nhà Chiến lược quân sự, nhà chính trị, nhà ngoại giao tài giỏi; vừa là nhà văn, nhà thơ, nhà báo xuất sắc…

Trên thực tế, sự nghiệp nghiên cứu về Hồ Chí Minh ở nước ta đang phát triển như một chuyên ngành nghiên cứu cụ thể, có tổ chức nghiên cứu với những mục đích

và nhiệm vụ xác định, có đối tượng nghiên cứu xác định Phương pháp luận nghiên cứu

về Hồ Chí Minh phải xác lập được những nguyên tắc phương pháp luận của mỡnh để giúp nhà nghiên cứu chiếm lĩnh được đối tượng về phương diện lý thuyết cũng như phương diện thực hành Trên cơ sở đó hoàn thành được mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đó đề ra

II NHỮNG NGUYÊN TẮC PHƯƠNG PHÁP LUẬN CHỈ ĐẠO VIỆC NGHIÊN CỨU NGÔN NGỮ HỒ CHÍ MINH

1 Dựa hẳn vào sự phát triển của ngôn ngữ học thế giới và Việt Nam để xác

định đối tượng, phạm vi, phương pháp nghiên cứu, đánh giá ngôn ngữ Hồ Chí Minh

Nếu như trước đây việc nghiên cứu ngôn ngữ chủ yếu là hướng vào cấu trúc - nội tại của bản thân ngôn ngữ thỡ ngụn ngữ học hiện nay, một mặt vẫn nhằm vào cấu trỳc mặt khỏc đó hướng vào hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ Theo hướng này, ngôn ngữ được đặt trở lại trong lũng cỏi nụi đó sản sinh ra nú là xó hội cựng với cỏc quan hệ tõm lý, ngụn ngữ, xó hội – ngụn ngữ, văn hóa – ngôn ngữ, dân tộc – ngôn ngữ, người

sử dụng (nói và viết) – ngôn ngữ… đó cú rất nhiều phỏt hiện mới mẻ, đầy hiệu lực và hấp dẫn, giúp chúng ta hiểu ngôn ngữ hơn và hiểu chính chúng ta hơn – chúng ta trong

tư cách là người dùng ngôn ngữ Chịu ảnh hưởng của khuynh hướng cấu trúc, các công trỡnh viết về ngụn ngữ Hồ Chớ Minh đó cụng bố thường mới nêu ra những đặc điểm của những đơn vị riêng rẽ như từ, ngôn ngữ cố định, câu và kiểu câu… trong ngôn ngữ

Hồ Chí Minh, cũn ớt những bài viết về toàn bộ cỏc văn bản, lối giải thích, lối trỡnh bày

sự kiện…

2 Vận dụng phép biện chứng duy vật một cách thích hợp

Phép biện chứng duy vật đó chứng tỏ hiệu lực phương pháp luận không thể chối của nó trong nghiên cứu khoa học, đặc biệt trong các khoa học xó hội và nhõn văn Tuy nhiên, vỡ mỗi ngành khoa học một khỏc, đối tượng nghiên cứu mỗi ngành một khác cho nên phải xác định cho được cách vận dụng và các phạm trù của phép biện chứng duy vật sao cho thích hợp với từng ngành, từng đối tượng nghiên cứu Không thể có được một mô thức vận dụng nó chung cho tất cả các ngành Vận dụng phép biện chứng duy vật vào nghiên cứu ngôn ngữ Hồ Chí Minh cần chú ý cỏc nguyờn tắc sau:

Thứ nhất; Nguyên tắc hệ thống Đây là một trong những nguyên tắc quan trọng

hàng đầu khia vận dụng phép biện chứng duy vật vào nghiên cứu ngôn ngữ Hồ Chí Minh Theo nguyên tắc này phải xác lập cho được các mặt cấu thành ngôn ngữ Hồ Chí Minh và quan hệ quy định lẫn nhau giữa các mặt đó Có thể nghiên cứu từng mặt một cách riêng rẽ như nghiên cứu câu, nghiên cứu từ ngữ, thậm chí nghiên cứu từng yếu tố nhỏ hơn: ngữ cố định, tính nhạc trong văn xuôi… nhưng tránh tỡnh trạng thường gặp là rút ra kết luận về một đặc điểm nào đó từ sự nghiên cứu các mặt một cách cô lập

Ví dụ, tính giản dị, dễ hiểu, dễ nhớ… vốn là đặc điểm nổi bật nhất của ngôn ngữ

Hồ Chí Minh, không phải là đặc điểm riêng về dùng từ, về đặt câu, mà là kết quả tổng hũa của từ, của câu, của cấu trúc văn bản, của cách phân đoạn văn bản của Chủ tịch Hồ Chí Minh Phát hiện ra tính chất của từng mặt một là cần, nhưng chưa đủ để đi đến một kết luận khái quát nào đó về ngôn ngữ Hồ Chí Minh, mà chúng ta cũn cần phải lưu ý phát hiện ra sự tác động, quy định và điều chỉnh lẫn nhau giữa từng đặc điểm khái quát

Vớ dụ, trong ngụn ngữ Hồ Chớ Minh, ngoài tớnh giản dị, dễ hiểu, cỏc nhà nghiờn cứu cũn núi tới tớnh sõu sắc, hàm nghĩa bao quỏt, tớnh dõn tộc, tớnh hiện đại… Những tính chất đó không phải bao giờ cũng đi đôi với nhau Những kết luận kiểu như

“ngôn ngữ của Bác giản dị, dễ hiểu nhưng cao sâu, vừa có tính dân tộc đậm đà, vừa có tính hiện đại rừ rệt… chưa thể xem là những kết luận đủ sức thuyết phục Đó mới chỉ là

sự liệt kê đặc điểm chứ chưa phải là sự lý giải chúng Vấn đề là ở chỗ Người đó làm thế nào phối hợp được các đặc điểm đó một cách nhuần nhuyễn, một cách rất Hồ Chí Minh, trong bất cứ văn bản nào, nói về bất cứ vấn đề gỡ

Thứ hai; Nguyên tắc vận động Khi tiến hành nghiên cứu ngôn ngữ của một dân

tộc hay nghiên cứu đặc ngữ cá nhân có thể tiến hành theo nguyên tác tĩnh – đây là nguyên tắc đặc trưng cho ngôn ngữ học thời kỳ chủ nghĩa cấu trúc – tĩnh đang thịnh

hành Theo nguyên tắc này, người nghiên cứu xem đối tượng như là một sản phẩm tĩnh,

cô lập với các nhân tố bên ngoài là động lực sản sinh ra nó, từ những sản phẩm đó mà thực hiện sự thống kê, phân loại để đi đến kết luận về những giá trị, đặc điểm của chúng Ngoài ra, cũng cần đưa vận động vào quan điểm hệ thống, vào quan điểm cấu trúc – tĩnh Cần vận dụng quan điểm hệ thống – động, cấu trúc – động vào nghiên cứu ngôn ngữ

Nghiên cứu ngôn ngữ Hồ Chí Minh tự khắc phải đề cập tới hai lĩnh vực: ngôn ngữ của dân tộc Việt Nam – tiếng Việt - như là sản phẩm chung của nước Việt Nam và ngôn ngữ của Chủ tịch Hồ Chí Minh như là sự vận dụng cái tiếng Việt có tính khách quan, nó là một khách thể Với tư cách là ngôn ngữ của dân tộc, tiếng Việt có tính khách quan, nó là một khách thể Với tư cách là sản phẩm của sự vận dụng riêng của một cá nhân, ngôn ngữ Hồ Chí Minh có tính chủ quan, nó là một chủ thể Ngôn ngữ của dân tộc (tiếng Việt) tồn tại trong Hồ Chí Minh, được Người vận dụng trở thành ngôn ngữ của chủ thể, ngôn ngữ cá nhân Hai thứ ngôn ngữ này không đồng nhất với nhau, bởi có sự chuyển hóa từ ngôn ngữ của dân tộc thành ngôn ngữ của chủ thể…

Có điều nếu như ở những người bỡnh thường, ngôn ngữ cá thể chỉ là sự vận dụng nghèo nàn không đầy đủ ngôn ngữ của dân tộc thỡ ở những vĩ nhõn như Hồ Chí Minh, ngôn ngữ chủ thể là một cái gỡ khỏc, vừa là ngụn ngữ dõn tộc, vừa là những cỏi mới, sỏng tạo… Việc phát hiện ra cái độ chênh sáng tạo này giữa tiếng Việt và ngôn ngữ Hồ Chí Minh sẽ góp phần phát hiện ra con người Hồ Chí Minh trong ngôn ngữ

Nói đến sự chuyển hóa ngôn ngữ dân tộc và ngôn ngữ cá thể là nói đến kết quả của hoạt động thực hiện chức năng của tiếng Việt Cũn một mặt nữa trong hoạt động của tiếng Việt là sự phát triển của nó trong trục dọc thời gian, có nghĩa cần triệt để nắm vững nguyên tắc lịch sử khi nghiên cứu ngôn ngữ Hồ Chí Minh

Ở nước ta hiện nay đang trong quá trỡnh đổi mới dưới sự lónh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam Tiếng việt hiện nay cũng đang đổi mới trong cái quá trỡnh chung

đó Từ tiếng Việt hiện nay, nhỡn lại ngụn ngữ Hồ Chớ Minh, chỳng ta sẽ đánh giá được đúng sự đóng góp của Người đối với tiếng Việt

Bên cạnh đó, cần lưu ý Hồ Chí Minh cũng như C Mác, Ph Ăngghen, V.I.Lênin không phải là nhà ngôn ngữ học, các vị ấy đều xuất phát từ học thuyết mácxit, xuất phát

từ nhiệm vụ chính trị - lịch sử của giai cấp vô sản, đồng thời cũng xuất phát từ chủ

nghĩa nhân văn vô sản mà nhỡn vào ngôn ngữ của các dân tộc nói chung và của ngôn ngữ của một dân tộc nói riêng Những ý kiến của cỏc vị về ngụn ngữ cú thể là những chõn lý ngụn ngữ học phổ biến nhưng cũng chỉ hạn chế trong một lĩnh vực nào đó của hoạt động ngôn ngữ Cần tránh khuynh hướng tuyệt đối hóa, cực đoan hóa ý kiến của cá nhân lónh tụ

Ví dụ, Lênin nói: ngôn ngữ là công cụ giao tiếp quan trọng nhất, điều đó đúng, nhưng không có nghĩa giao tiếp chỉ là chức năng duy nhất của ngôn ngữ, và cũng cần tỡm hiểu thực tế sử dụng tiếng Nga của Lênin mà rút ra quan điểm của Người về giao tiếp là như thế nào… Khuynh hướng cực đoan hóa dễ tuyệt đối hóa một ý kiến nào đó của các lónh tụ theo một cỏch giải thớch hạn hẹp của người nghiên cứu, khiến bị rơi vào phiến diện, không phát hiện được hết những phương diện khác, những chức năng khác của ngôn ngữ nằm ngay trong việc sử dụng ngôn ngữ của các vị…

Như vậy, thông qua phần trỡnh bày ở trờn, ta thấy được những nguyên tắc phương pháp luận cơ bản trong chỉ đạo việc nghiên cứu ngôn ngữ Hồ Chí Minh Điều

đó đó khẳng định việc nghiên cứu ngôn ngữ Hồ Chí Minh không thể không sử dụng hai nguyên tắc phương pháp luận nêu trên Thực hiện tốt những nguyên tắc này trong quá trỡnh nghiờn cứu sẽ đem lại kết quả cao, chính xác và đúng đắn hơn

III PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU NGÔN NGỮ HỒ CHÍ MINH

1 Xác định phạm vi của đối tượng nghiên cứu – phạm vi của ngôn ngữ Hồ Chí Minh

Thực tế cho thấy, phạm vi của ngôn ngữ Hồ Chí Minh rất đa dạng, phong phú, nhưng chủ yếu tập trung ở mây vấn đề sau:

Thứ nhất; Những văn bản viết và nói mà Hồ Chí Minh đó tạo ta trong suốt cuộc

sống và hoạt động của Người Những văn bản viết tương đối dễ xác định, nhưng những lời nói, những câu nói, khó tỡm hơn, mặc dù có những trường hợp lời nói được ghi âm, nhưng rất ít Cũn đa số những trường hợp nói trong các cuộc giao tiếp, trong công tác, trong đời sống thường ngày… thỡ hầu như không thể tỡm ra nguyờn văn được nữa Trong trường hợp này chỉ trông đợi vào hồi ký của những người được tiếp xúc với

Người trong các hoạt động nói trên Ví dụ: hồi ký Theo chân Bác của Hoàng Đạo Thúy

đó ghi lại được lời nói của Hồ Chí Minh lúc làm việc, lúc giải trí với những người cộng