Nhiều cơ quan chủ quản đã coi trọng công tác lãnh đạo, tăng cường giáo dục chính trị -tư tưởng cho cán bộ, phóng viên, biên tập viên, nâng cao sức chiến đấu của các tổ chức Đảng và đoàn
Trang 1LUẬN VĂN:
Sự lãnh đạo của đảng đối với báo chí
địa phương vùng đồng bằng sông cửu long
hiện nay
Trang 2MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trong đời sống chính trị - xã hội, báo chí giữ vai trò hết sức quan trọng trong việc truyền bá hệ tư tưởng, phản ánh hoạt động của các giai cấp, các tầng lớp nhân dân
và là diễn đàn, nhu cầu không thể thiếu của quần chúng nhân dân Trong đấu tranh chính trị, các lực lượng chính trị đều nhận thấy tác dụng lợi - hại của báo chí Họ sử dụng báo chí như một công cụ để tác động vào tư tưởng, tình cảm của công chúng nhằm tạo ra ở họ những nhận thức, hành động mới theo những định hướng của mục tiêu chính trị Do đó, để phát huy được vai trò của báo chí phục vụ nhiệm vụ chính trị của mình, thì lực lượng chính trị cầm quyền tất yếu và cần thiết phải định hướng, quản lý hoạt động báo chí
Ở nước ta, Đảng và Nhà nước luôn đánh giá cao vai trò quan trọng của báo chí trong đời sống xã hội, đồng thời quan tâm lãnh đạo, quản lý và tạo điều kiện để báo chí liên tục phát triển Trong các thời kỳ cách mạng, báo chí luôn là vũ khí sắc bén trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa Qua hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, báo chí nước ta đã phản ánh sinh động, kịp thời mọi khía cạnh, mọi mũi tiến công, mọi thắng lợi trong từng trận đánh suốt mấy chục năm kháng chiến trường kỳ và vĩ đại Trong công cuộc xây dựng đất nước, báo chí đã đóng góp tích cực vào thành tựu đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa (XHCN) Sự phát triển của báo chí là một bộ phận không thể tách rời của sự phát triển xã hội, là thành tựu, đồng thời là động lực to lớn của sự nghiệp đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo
Tuy nhiên, trong thời gian qua, hoạt động báo chí còn những thiếu sót, khuyết điểm không thể xem thường Tình trạng thương mại hóa và xu hướng xa rời tôn chỉ, mục đích, đối tượng phục vụ chậm được ngăn chặn, khắc phục làm ảnh hưởng xấu đến
dư luận xã hội, gây bức xúc trong nhân dân phần lớn là do những hạn chế không đáng
có trong công tác lãnh đạo và điều hành của Đảng Vì vậy, để đảm bảo tính chính trị,
Trang 3tính giai cấp của báo chí phục vụ sự nghiệp cách mạng trong giai đoạn mới thì việc tăng cường lãnh đạo báo chí của Đảng là hết sức cần thiết và mang tính cấp bách
Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) gồm 13 tỉnh, thành phố, có diện tích đất trên 40.000 km2, dân số khoảng 17 triệu người, là một trong những đồng bằng châu thổ rộng và phì nhiêu ở Đông Nam Á và thế giới, là một vùng đất quan trọng, sản xuất ra lượng lương thực lớn nhất Việt Nam, là vùng thủy sản và vùng cây ăn trái nhiệt đới lớn của cả nước Đây cũng là vùng đất mà hệ thống báo chí địa phương có bề dày lịch sử và
có những bước phát triển mạnh mẽ về số lượng lẫn chất lượng, hoạt động dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng và quản lý của Nhà nước
Những năm qua, quán triệt quan điểm của Đảng, công tác lãnh đạo hoạt động báo chí ở khu vực ĐBSCL có nhiều chuyển biến tích cực Nhiều cơ quan chủ quản đã coi trọng công tác lãnh đạo, tăng cường giáo dục chính trị -tư tưởng cho cán bộ, phóng viên, biên tập viên, nâng cao sức chiến đấu của các tổ chức Đảng và đoàn thể, quần chúng trong các cơ quan báo chí Bên cạnh đó, thường xuyên định hướng thông tin, hướng dẫn báo chí nhận thức đúng bản chất những sự kiện nổi cộm, biểu dương kịp thời những đóng góp quan trọng của báo chí, đồng thời chú ý nhắc nhở xử lý các sai phạm Nhờ đó, báo chí đã kịp thời tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; cổ vũ, động viên các phong trào hành động cách mạng, tham gia đắc lực vào công cuộc chống tham nhũng, chống các biểu hiện tiêu cực; phản ánh ý kiến, nguyện vọng bức xúc của quần chúng nhân dân; góp phần to lớn trong việc ổn định chính trị, giữ vững an ninh - quốc phòng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương
Tuy nhiên, công tác lãnh đạo báo chí địa phương ở vùng ĐBSCL nhìn chung vẫn chưa theo kịp sự phát triển của xã hội Một số cơ quan chủ quản báo chí nhận thức chưa đầy đủ, đúng mức về vai trò đặc biệt quan trọng của báo chí trong đời sống xã hội;
ý thức chưa cao trách nhiệm của mình trong việc lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động báo chí
Sự phân công cán bộ phụ trách báo chí ở nhiều cơ quan chủ quản còn mang tính hình thức; chỉ đạo công tác cán bộ thiếu chặt chẽ từ đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng, quản lý đến khen thưởng, kỷ luật cán bộ Nhiều trường hợp bố trí cán bộ phụ trách báo chí không
Trang 4ngang tầm nhiệm vụ Một số cơ quan chủ quản chưa làm tốt nhiệm vụ cung cấp thông tin, định hướng, chỉ đạo thiếu sâu sát, chặt chẽ, đặc biệt chưa kịp thời nhắc nhở, uốn nắn những sai sót của cơ quan báo chí trực thuộc, chưa kiên quyết xử lý thích đáng những sai phạm của cán bộ, phóng viên, biên tập viên vi phạm Trong hoạt động báo chí, từng lúc, từng nơi còn biểu hiện tình trạng thương mại hóa Xu hướng xa rời tôn chỉ, mục đích, đối tượng phục vụ ở một số báo chậm được ngăn chặn, khắc phục Đáng chú ý là còn nhiều thông tin thiếu khách quan, không chính xác, tô đậm mặt trái xã hội trên các báo địa phương Một số báo đưa thông tin thiếu cân nhắc về sự kiện, thời điểm, liều lượng, mức độ, thậm chí có trường hợp biểu hiện sự lệch lạc, thông tin theo kiểu giật gân, câu khách, sa đà thị hiếu tầm thường, vi phạm đạo đức nghề nghiệp
Với những lý do trên, việc nghiên cứu "Sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí địa phương vùng đồng bằng sông Cửu Long hiện nay" là cấp thiết Công trình nghiên
cứu này không chỉ có ý nghĩa về mặt lý luận mà còn có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc Đó là khẳng định tầm quan trọng công tác lãnh đạo của Đảng đối với báo chí địa phương nhằm phát huy tối đa vai trò, vị trí, nhiệm vụ của báo chí địa phương trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) đất nước nói chung và vùng ĐBSCL nói riêng
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Lãnh đạo báo chí đóng vai trò quan trọng trong hoạt động lãnh đạo của Đảng
Đã có rất nhiều công trình khoa học nghiên cứu về vấn đế này, điển hình là các công trình sau:
- Cuốn sách "Định hướng hoạt động và quản lý báo chí trong điều kiện nền kinh
tế thị trường ở nước ta hiện nay" do GS Trần Quang Nhiếp chủ biên, được nhà xuất bản
Chính trị quốc gia, Hà Nội xuất bản vào năm 2002 Cuốn sách này đã cung cấp một số quan niệm về định hướng hoạt động và quản lý báo chí trong điều kiện kinh tế thị trường; làm rõ thực trạng hoạt động và quản lý báo chí, từ đó đưa ra định hướng, giải pháp cụ thể
- Cuốn sách "Quản lý và phát triển báo chí - xuất bản", của TS Lê Thanh Bình,
cũng do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội xuất bản năm 2004 Về mặt nội dung,
Trang 5cuốn sách này, ngoài khái quát thực trạng quản lý và phát triển báo chí, còn nêu thực trạng quản lý và phát triển hoạt động lĩnh vực xuất bản Tác giả cũng đưa ra một số giải pháp cơ bản giải quyết những hạn chế, yếu kém trong quản lý và phát triển hai lĩnh vực này
- Để giải quyết những vấn đề lý luận liên quan đến đề tài nghiên cứu, chúng tôi
đã nghiên cứu cuốn sách "Vai trò lãnh đạo của Đảng đối với báo chí trong thời kỳ đổi
mới", do TS Nguyễn Vũ Tiến chủ biên, được Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội,
xuất bản vào 2005 Trong cuốn sách này, những khái niệm về sự lãnh đạo của Đảng, phương thức lãnh đạo và nội dung lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động báo chí đã được tác giả trình bày rõ nét, khoa học Ngoài khái niệm, sự cần thiết đổi mới công tác lãnh đạo của Đảng và phương hướng đổi mới công tác lãnh đạo ấy như thế nào trong giai đoạn hiện nay cũng được làm rõ, đặc biệt là khi báo chí nước ta hoạt động trong nền kinh tế thị trường
- Để có những nhận định khách quan về vai trò của Đảng trong công tác lãnh đạo báo chí, cũng như đánh giá những thành tựu, hạn chế trong công tác lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động báo chí, tạo cơ sở để đánh giá những thành tựu và hạn chế trong tác lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động báo chí ở vùng ĐBSCL, chúng tôi nghiên cứu
cuốn sách "Tăng cường lãnh đạo, quản lý tạo điều kiện để báo chí nước ta phát triển
mạnh mẽ, vững chắc trong thời gian tới" của Ban Tuyên giáo Trung ương, được Nhà
xuất bản Lý luận chính trị xuất bản năm 2007 Cuốn sách này tập hợp rất nhiều bài viết, bài phát biểu của các vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước; các văn bản có liên quan đến sự lãnh
đạo và quản lý báo chí của Đảng và Nhà nước, cụ thể: bài viết tăng cường sự lãnh đạo
của Đảng, sự quản lý của Nhà nước - nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động báo chí trong tình hình mới của Ủy viên Bộ Chính trị - Thường trực Ban Bí thư Trương Tấn
Sang; bài Công tác lãnh đạo, quản lý báo chí trong nền kinh tế thị trường của Phó Bí
thư Thường trực Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh nội dung thông báo Kết luận số
162-TB/TW, số 41-TB/TW về một số biện pháp tăng cường quản lý báo chí trong tình
hình hiện nay; Chỉ thị số 37-CT/TW ngày 18-3-2004 của Ban Bí thư về tiếp tục nâng cao vai trò, chất lượng hoạt động của Hội Nhà báo Việt Nam trong thời kỳ mới; Chỉ thị
Trang 6số 52-CT/TW ngày 22-7-2005 của Ban Bí thư về phát triển và quản lý báo điện tử ở
nước ta hiện nay; Quy định số 165-QĐ/TW ngày 21-2-2006 của Ban Bí thư về chức năng, nhiệm vụ của đảng bộ, chi bộ cơ sở trong cơ quan báo chí; Nghị định số
51/2002/NĐ-CP ngày 26-4-2002 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Báo chí, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Báo chí
Về chủ đề nghiên cứu còn có nhiều bài báo đăng trên tạp chí, nhiều bài viết tham luận tại các hội thảo đề cập đến, chẳng hạn như:
- Bài "Các quan điểm chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam về báo chí trong
thời kỳ đổi mới" đăng trong cuốn sách "Báo chí - Những điểm nhìn từ thực tiễn", tập 2 do
PGS, TS Nguyễn Văn Dững chủ biên, xuất bản năm 2001
- Bài "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác đào tạo, bồi dưỡng
nhà báo và cán bộ quản lý báo chí" của Trần Văn Hải, đăng trong Kỷ yếu Hội thảo
khoa học: 80 năm báo chí cách mạng Việt Nam - những bài học lịch sử và phát triển,
năm 2005
- Một số vấn đề đặt ra với công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ những người
làm công tác báo chí và truyền thông đại chúng ở Việt Nam hiện nay của tác giả Lương
Đình Hải đăng trong Kỷ yếu Hội thảo khoa học quốc tế năm 2008
- Bài "Định hướng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý báo chí, xuất
bản theo tư tưởng Hồ Chí Minh" của GS, TS Dương Xuân Ngọc, đăng trên tạp chí Lý
luận chính trị và Truyền thông, tháng 6-2009
- Bài "Để cán bộ báo chí - xuất bản thực sự là chiến sĩ trên mặt trận văn hóa" của PGS, TS Hoàng Đình Cúc, đăng trên tạp chí Lý luận chính trị và Truyền thông, tháng 6-2009
Do đề tài được thực hiện ở phạm vi vùng ĐBSCL, vì vậy chúng tôi cũng đã tiếp cận một số tài liệu liên quan đến ĐBSCL và báo chí các tỉnh ĐBSCL, cụ thể là
- Cuốn sách "Một số vấn đề khoa học xã hội về đồng bằng sông Cửu Long" của
Mạc Đường, do nhà xuất bản Khoa học - Xã hội xuất bản năm 1982
Trang 7- Cuốn sách "Đồng bằng sông Cửu Long 40 năm" của Trần Bạch Đằng, do nhà
xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh xuất bản năm 1986
- Luận văn thạc sĩ truyền thông đại chúng - Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Hà Nội năm 2008 với chủ đề "Hệ thống báo Đảng đồng bằng sông Cửu Long" của tác
giả Đoàn Phương Nam
Ngoài ra, chúng tôi còn nghiên cứu nhiều tài liệu, báo cáo có liên quan đến công tác lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động báo chí của các tỉnh trong phạm vị khảo sát (Bến Tre, Trà Vinh, Cà Mau)
Nhìn chung, các công trình trên đề cập đến công tác lãnh đạo báo chí ở nhiều khía cạnh, mức độ khác nhau Song cho đến nay vẫn chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu một cách trực tiếp về công tác lãnh đạo của Đảng đối với báo chí địa phương ở vùng ĐBSCL Vì vậy, đây là vấn đề mới cần được nghiên cứu nhằm đóng góp về mặt lý luận và thực tiễn trong công tác lãnh đạo của Đảng đối với báo chí địa phương ở vùng ĐBSCL trong bối cảnh hiện nay
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực trạng công tác lãnh đạo báo chí địa phương ở vùng ĐBSCL, luận văn đề xuất một số giải pháp tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí địa phương ở vùng này
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích trên, đề tài thực hiện những nhiệm vụ sau:
- Làm rõ cơ sở lý luận về sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí địa phương trong thời kỳ mới
- Khảo sát, nghiên cứu thực trạng hệ thống báo chí địa phương vùng ĐBSCL và thực trạng công tác lãnh đạo của Đảng đối với báo chí vùng này
Trang 8- Phát hiện những vấn đề đang đặt ra trong công tác lãnh đạo báo chí địa phương và đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí địa phương ở vùng ĐBSCL
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí địa phương ở vùng ĐBSCL hiện nay
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài được triển khai nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống báo chí địa phương ở vùng ĐBSCL (không khảo sát đại diện thường trú của các báo Trung ương và Thành phố Hồ Chí Minh đang hoạt động trên địa bàn), cụ thể là ở 3 tỉnh: Cà Mau, Bến Tre, Trà Vinh
Thời gian nghiên cứu bắt đầu từ tháng 01- 2004 (thời điểm Bộ Chính trị ban hành
Thông báo Kết luận số 162-TB/TW, ngày 01-02-2004 Về một số biện pháp tăng cường
quản lý báo chí trong tình hình hiện nay) đến tháng 06-2009
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Quá trình thực hiện luận văn tác giả sử dụng một số phương pháp nghiên cứu
Trang 9sau đây:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu để hệ thống các quan điểm, đường lối của
Đảng về của công tác lãnh đạo báo chí
- Các phương pháp khảo sát thực tế, thống kê, so sánh, nhằm làm sáng tỏ thực trạng công tác lãnh đạo báo chí địa phương ở ba tỉnh Cà Mau, Bến Tre, Trà Vinh thuộc vùng ĐBSCL
- Phương pháp phỏng vấn sâu được thực hiện từ 20 đến 30 đối tượng là cán bộ trực tiếp lãnh đạo báo chí ở các cơ quan Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh, Ban Tuyên giáo, lãnh đạo các báo, đài của 3 tỉnh được khảo sát
- Các phương pháp phân tích, tổng hợp nhằm rút ra những kết luận khoa học cần thiết, từ đó đề xuất giải pháp góp phần tăng cường công tác lãnh đạo của Đảng đối với báo chí địa phương các tỉnh vùng ĐBSCL
6 Đóng góp mới của đề tài
- Lần đầu tiên luận văn đánh giá toàn diện và có hệ thống về sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí vùng ĐBSCL trong giai đoạn hiện nay
- Làm rõ thực trạng diện mạo báo chí ba tỉnh Cà Mau, Bến Tre, Trà Vinh thuộc vùng ĐBSCL và nêu ra được những ưu điểm, hạn chế trong công tác lãnh đạo của Đảng đối với báo chí ở ba tỉnh trên Đồng thời phân tích những vấn đề đặt ra trong quá trình lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động báo chí trong vùng
- Những giải pháp và kiến nghị cụ thể mà lần đầu tiên tác giả đưa ra sẽ góp phần nâng cao sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động báo chí vùng ĐBSCL, từ đó giúp cho báo chí trong vùng thực hiện nhiệm vụ chính trị ngày càng tốt hơn
7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
7.1 Về mặt lý luận
- Đây là đề tài lần đầu tiên khảo sát một cách có hệ thống về công tác lãnh đạo báo chí ở một vùng đồng bằng tương đối rộng lớn, có bề dày lịch sử báo chí cách mạng
Trang 10như ĐBSCL Kết quả nghiên cứu của đề tài không chỉ góp phần làm sáng tỏ nội dung
và phương thức lãnh đạo của Đảng đối với báo chí địa phương mà còn là sự đánh giá tương đối chính xác về vai trò quan trọng của Đảng đối với sự trưởng thành, phát triển không ngừng của báo chí địa phương trong hiện tại cũng như trong tương lai
- Những kết quả nghiên cứu của luận văn là nguồn tư liệu tham khảo bổ ích cho những người quan tâm nghiên cứu đối với đề tài này
- Luận văn cũng có thể được sử dụng làm tài liệu nghiên cứu, về những vấn đề
có liên quan công tác lãnh đạo báo chí địa phương cả nước nói chung và vùng ĐBSCL nói riêng
8 Bố cục của luận văn
Ngoài mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn
gồm 3 chương, 11 tiết
Trang 11Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG
ĐỐI VỚI BÁO CHÍ ĐỊA PHƯƠNG
1.1 SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG BÁO CHÍ LÀ MỘT TẤT YẾU KHÁCH QUAN
Trong thời kỳ đất nước đang có chiến tranh, nền kinh tế lạc hậu do cơ chế quan liêu bao cấp nên việc quản lý xã hội nói chung chủ yếu dựa trên các nghị quyết, chỉ thị của Đảng chứ chưa xây dựng một nhà nước pháp quyền quản lý xã hội bằng pháp luật Công cuộc đổi mới do Đảng ta lãnh đạo đã trải qua một chặng đường đầy thử thách, cam go nhưng cũng đầy sáng tạo, mang lại những chuyển biến toàn diện về kinh tế và
xã hội Đảng ta đã xác định: báo chí vừa là tiếng nói của Đảng, của Nhà nước, của các đoàn thể, vừa là diễn đàn của nhân dân - qua đó nối kết Nhà nước với quần chúng, là cầu nối giữa Đảng với nhân dân
Chúng ta đã biết:
Lãnh đạo là đề ra chủ trương, đường lối và tổ chức động viên thực hiện, còn quản lý là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định Theo đó lãnh đạo báo chí là sự định hướng về thông tin, vạch ra đường lối, chiến lược thông tin; quản lý báo chí là việc sắp xếp, quy hoạch
hệ thống báo chí và tổ chức kiểm tra giám sát các hoạt động báo chí bằng pháp luật [20]
Vai trò chỉ đạo, lãnh đạo của Đảng đối với báo chí không phải là bắt tay chỉ việc
mà là định hướng Sự định hướng đó thể hiện trong các đường lối, quan điểm, nội dung thông tin tuyên truyền Đó là việc đi trước nắm bắt tình hình để dự báo các động thái trong nước và thế giới, giúp cơ quan báo chí có điều kiện giữ đúng định hướng thông tin như Nghị quyết Đại hội IX của Đảng đã nêu:
Hướng báo chí, xuất bản làm tốt chức năng tuyên truyền, thực hiện
Trang 12đường lối, chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước; phát hiện những nhân
tố mới, cái hay, cái đẹp trong xã hội; giới thiệu gương người tốt, việc tốt, những điển hình tiên tiến, phê phán các hiện tượng tiêu cực, uốn nắn những nhận thức lệch lạc, đấu tranh với những quan điểm sai trái; coi trọng, nâng cao tính chân thật, tính giáo dục và tính chiến đấu của thông tin; khắc phục khuynh
hướng "thương mại hóa" trong hoạt động báo chí, xuất bản [31, tr 39]
1.1.1 Đảng cầm quyền và sự lãnh đạo của Đảng đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội
Vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) đã được Hiến pháp nước Cộng hòa XHCN Việt Nam khẳng định tại Điều 4 như sau:
Đảng Cộng sản Việt Nam, đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, theo chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội Mọi tổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật [45]
Từ khi thành lập đến nay, ĐCSVN đã thể hiện đầy đủ vai trò là ngọn cờ tập hợp trí tuệ, sức mạnh và tinh hoa của dân tộc Đó là vai trò không thể thay thế, bởi lẽ nó là vai trò của trí tuệ và niềm tin, vai trò của sự thống nhất và đoàn kết, vai trò của sự hướng dẫn quần chúng hành động theo đúng quy luật khách quan và phù hợp với yêu cầu thực tiễn đất nước Dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, thậm chí cả những thử thách tưởng chừng khó vượt qua, Đảng vẫn luôn là người cầm lái kiên định, sáng suốt lãnh đạo đất nước phát triển tới ngày hôm nay
Thực tiễn cách mạng Việt Nam đã chỉ ra rằng, vai trò lãnh đạo của Đảng là nhân tố có ý nghĩa quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam Vai trò lãnh đạo của Đảng đã trải qua biết bao gian nan thử thách, đã được nhân dân thừa nhận, nhân dân
đã gọi ĐCSVN là Đảng ta; ĐCSVN là đội tiền phong của giai cấp công nhân, đồng thời
đã trở thành đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam
Trang 13Sự lãnh đạo của Đảng đã trải qua nhiều thời kỳ khác nhau, song có hai thời kỳ
cơ bản: thời kỳ chính quyền chưa về tay nhân dân và thời kỳ chính quyền đã về tay nhân dân Do có những thuận lợi và khó khăn khác nhau giữa hai thời kỳ nên nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng cũng có những điểm khác quan trọng Song, về bản chất lãnh đạo trong cả hai thời kỳ vẫn có một điểm chung cơ bản, đó là: Lãnh đạo là ngọn đuốc soi đường, là trí tuệ chỉ đường, là tổ chức, vận động, thuyết phục… không phải là mệnh lệnh hành chính
Trở lại những năm tháng đầu tiên khi Đảng ta mới được thành lập, Đảng ta phải hoạt động trong điều kiện bí mật, chính quyền thực dân phong kiến đã đặt Đảng ta ra ngoài vòng pháp luật; chúng lùng bắt, giam cầm, tra tấn và giết hại dã man biết bao cán
bộ của Đảng Bất chấp sự khủng bố tàn khốc của địch, nhân dân ta được giác ngộ đã đi theo tiếng gọi của Đảng để hoạt động và phục vụ cách mạng, nuôi và bảo vệ cán bộ của Đảng trong hầm bí mật, nhiều khi ở ngay trong nhà mình Trong hoàn cảnh đối kháng sống còn đó càng thấy rõ các chủ trương của Đảng để lãnh đạo nhân dân không thể là mệnh lệnh hành chính Song ngay trong những ngày đó, Đảng đã lãnh đạo nhân dân ta làm cách mạng bằng cương lĩnh chính trị và các chủ trương, chính sách đúng đắn, hợp lòng dân; bằng tuyên truyền, vận động thuyết phục; bằng tổ chức và kiểm tra, giám sát… và
đã dẫn dắt nhân dân ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, mà đỉnh cao là cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng 8 năm 1945, lật đổ chế độ thực dân phong kiến, giành chính quyền về tay nhân dân Chủ trương lãnh đạo của Đảng trong trường hợp này là đối kháng sống còn với quyền lực của chính quyền thực dân phong kiến, song lại hợp với lòng dân nên được dân ủng hộ, đã tạo thành sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc kết hợp với sức mạnh của thời đại, lớn mạnh hơn quyền lực của chính quyền thực dân phong kiến và đã đánh đổ quyền lực của chính quyền thực dân phong kiến
Từ ngày chính quyền đã về tay nhân dân, Đảng ta lãnh đạo Nhà nước và xã hội trong điều kiện mới với những thuận lợi mới chưa từng có, đặc biệt là đường lối của Đảng đã được thể chế hóa trong hệ thống pháp luật Nhiều cán bộ của Đảng đã nắm giữ các vị trí trọng yếu trong hệ thống chính trị của cả nước Trong điều kiện đó, quyền lực chính trị của Đảng là thống nhất với quyền lực nhà nước, tạo nên sức mạnh tổng hợp,
Trang 14phát huy được sức mạnh của toàn dân tộc kết hợp với sức mạnh của thời đại, nhân dân
ta đã lần lượt đánh đuổi bọn thực dân Pháp, đế quốc Mỹ, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, đưa cả nước tiến lên chủ nghĩa xã hội, và ngày nay đang tiến hành công cuộc đổi mới toàn diện đất nước, chủ động mở rộng hợp tác và hội nhập khu vực và quốc tế Song cương lĩnh chính trị của Đảng, những chủ trương lãnh đạo của Đảng trong điều kiện chính quyền đã về tay nhân dân cũng vẫn là ngọn đuốc soi đường,
là trí tuệ chỉ đường Đảng ta vẫn phải làm tốt công tác tổ chức, vận động, thuyết phục,… tuy Đảng ta đã trở thành Đảng lãnh đạo hợp Hiến đối với Nhà nước và xã hội như Hiến pháp đã khẳng định
Phương thức lãnh đạo của Đảng đã được quy định trong Cương lĩnh năm 1991 như sau:
Đảng lãnh đạo xã hội bằng cương lĩnh, chiến lược, các định hướng
về chính sách và chủ trương công tác, bằng công tác tuyên truyền thuyết phục, vận động, tổ chức kiểm tra và bằng hành động gương mẫu của đảng viên Đảng giới thiệu những đảng viên ưu tú, có đủ năng lực và phẩm chất vào hoạt động trong các cơ quan lãnh đạo chính quyền và các đoàn thể Đảng không làm thay công việc của các tổ chức khác trong hệ thống chính trị
Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị, đồng thời là một bộ phận của hệ thống ấy Đảng liên hệ mật thiết với nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật [26]
Như vậy, Đảng ta hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật Đảng không làm thay công việc của Nhà nước và xã hội Đảng lãnh đạo bằng cách đưa ra những sáng kiến về đường lối, chủ trương, chính sách, bằng tổ chức, vận động, thuyết phục Đảng giới thiệu những cán bộ tiêu biểu với Nhà nước và các tổ chức xã hội Đảng không quyết định thay cho các tổ chức đó
Nhà nước pháp quyền XHCN quản lý đất nước bằng pháp luật Pháp luật là tối thượng, không quản lý trực tiếp bằng chỉ thị, nghị quyết của Đảng Pháp luật chính là chủ trương, chính sách của Đảng đã được luật hóa Thực hiện pháp luật chính là thực
Trang 15hiện chủ trương, chính sách của Đảng, chính là chấp hành nghiêm chỉnh sự lãnh đạo của Đảng Đó là những nội dung cực kỳ quan trọng trong phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và xã hội Như vậy, trong điều kiện chính quyền đã về tay nhân dân thì chủ trương lãnh đạo của Đảng là sáng kiến, kiến nghị của Đảng, cán bộ và đảng viên của Đảng phải được vận động thuyết phục để thực hiện chủ trương lãnh đạo của Đảng, vừa chấp hành nghiêm chỉnh nguyên tắc của Đảng, vừa chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật của Nhà nước, tuyệt đối không chủ quan áp đặt
Thực tiễn lịch sử của Đảng ta đã chỉ rõ, lãnh đạo phải bằng tài, đức, phải bằng lương tâm và trí tuệ hơn người, phải biết vạch đường chỉ lối, tổ chức thực hiện, chịu đựng gian khổ hy sinh, nêu gương, đi trước, vận động thuyết phục,… Chủ trương lãnh đạo của Đảng phải phù hợp với quy luật và thực tiễn khách quan, phù hợp với lòng dân
Đường lối chính trị có sức thuyết phục và mang lại lợi ích đích thực cho dân, đó chính là ngọn đuốc soi đường, là trí tuệ chỉ đường, có sức hấp dẫn quảng đại, có sức mạnh to lớn và là nguồn động lực vô tận Sức mạnh đó chính là sức mạnh của lòng dân được tổ chức lại, sức mạnh thuộc về quyền lực chính trị, tuy không phải là mệnh lệnh hành chính, không thuộc về quyền lực nhà nước, song nó có thể có sức mạnh to lớn hơn
cả quyền lực nhà nước, như sức mạnh của cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945 Nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An từng nói:
Đảng ta cần thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn, tự phê bình và phê bình, ra sức nâng cao trình độ trí tuệ, năng lực lãnh đạo, giữ vững truyền thống đoàn kết thống nhất, phát huy dân chủ và đề cao kỷ luật, xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức từ Trung ương đến cơ sở, để Đảng ta sẽ tiếp tục là như thế, tiếp tục được nhân dân tự nguyện suy tôn và thừa nhận vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và
xã hội, tiếp tục được nhân dân gọi Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng ta, Đảng ở trong lòng dân tộc, Đảng bách chiến bách thắng [58]
1.1.2 Sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động báo chí là một đòi hỏi khách quan xuất phát từ yêu cầu phát triển của báo chí
Trang 16Ngay từ khi mới ra đời, Đảng Cộng sản Đông Dương đã tuyên bố trong Tuyên ngôn đầu tiên của mình tinh thần đấu tranh giành quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí cho nhân dân Cũng ngay trong những ngày đầu ấy, tư tưởng Đảng lãnh đạo đối với báo chí thông qua một thể chế hành chính Nhà nước cũng đã được đặt ra Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng luôn coi trọng công tác tuyên truyền báo chí, coi báo chí là
"công cụ sắc bén trong công tác tư tưởng của Đảng", là "lực lượng xung kích trên mặt trận công tác tư tưởng- văn hóa" [16, tr 83] "Sự nghiệp báo chí cách mạng Việt Nam ra đời, phát triển gắn liền với tiến trình cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng
Do vậy, Đảng lãnh đạo công tác báo chí là nguyên tắc bất di bất dịch" [44, tr 529]
Phát biểu tại tại Đại hội lần thứ V, Hội Nhà báo Việt Nam, ngày 16-10-1989, đồng chí Đỗ Mười đã phân tích sâu sắc vấn đề Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý báo chí:
Chúng ta thường nói báo chí cách mạng phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Nhưng cần phải hiểu đúng nguyên tắc này Đảng lãnh đạo báo chí bằng việc xác định đường lối, chủ trương và phương hướng cụ thể trong từng thời kỳ; thông qua việc bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cốt cán, trước hết là tổng biên tập, cấp ủy Đảng thực hiện tốt sự lãnh đạo của mình mà không sa vào những việc cụ thể hoặc đi quá sâu vào nghiệp vụ chuyên môn [19, tr 36]
1.1.2.1 Xuất phát từ yêu cầu của cách mạng do Đảng lãnh đạo
Trong suốt quá trình đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội, báo chí là thứ vũ khí, phương tiện vô cùng thuận lợi trong việc truyền bá tư tưởng, tập hợp lực lượng, động viên, cổ vũ nhân dân tham gia đấu tranh, theo Đảng tiến hành cách mạng Thắng lợi của cách mạng Việt Nam có vai trò to lớn của công tác tư tưởng của Đảng, trong đó báo chí là một công cụ sắc bén, hiệu quả
Ngày nay, Đảng và nhân dân ta đang nỗ lực phấn đấu bảo vệ và xây dựng đất nước Việt Nam theo con đường XHCN Đây là con đường tất yếu của lịch sử, song đầy khó khăn thử thách Để đạt được mục tiêu, công tác tư tưởng phải đi trước một bước, trong đó báo chí giữ vai trò xung kích
Trang 17Nếu báo chí không góp phần đắc lực vào việc làm cho chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng giữ vị trí nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng và giữ vai trò chủ đạo trong đời sống tinh thần của xã hội; nếu báo chí không tích cực tham gia vào tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta, không làm cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân tin vào đường lối đổi mới, tin vào sự thắng lợi tất yếu của chủ nghĩa xã hội thì rõ ràng báo chí chưa đáp ứng sự mong mỏi với niềm tin của Đảng và nhân dân[66, tr 28]
CNH, HĐH đất nước là sự nghiệp của dân, do dân và vì dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Vì vậy, Đảng lãnh đạo báo chí là điều kiện quan trọng để báo chí khơi dậy được nhiệt tình cách mạng, sức sáng tạo và tiềm năng, trí tuệ to lớn của nhân dân, tổng kết các kinh nghiệm phong phú, sinh động từ thực tiễn, góp phần hoàn thiện đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước Sự nghiệp đổi mới chỉ đạt được thắng lợi khi đông đảo quần chúng nhân dân giác ngộ và nhận thức đầy đủ đường lối của Đảng, được huy động và tổ chức chặt chẽ hơn nữa trong việc thực hiện các phong trào cách mạng Điều này phụ thuộc rất nhiều vào công tác tư tưởng của Đảng, trong đó báo chí giữ vai trò quan trọng không gì thay thế được
Do đó, Đảng lãnh đạo báo chí chính là để phát huy vai trò đắc lực là một công cụ tư tưởng sắc bén trong sự nghiệp cách mạng do Đảng khởi xướng và lãnh đạo
Cách mạng nước ta đang đứng trước những thời cơ và thách thức to lớn Bốn nguy cơ mà Đảng chỉ ra không những không giảm đi, mà có phần gay gắt hơn Đặc biệt,
gần đây các thế lực thù địch ngày một gia tăng thực hiện "diễn biến hòa bình", hòng phá
hoại sự ổn định chính trị, trật tự xã hội ta, chống phá sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và sự lãnh đạo của Đảng ta Kinh nghiệm cho thấy, lợi dụng chiêu bài tự do báo chí, các thế lực phản động đã khuyến khích báo chí ở Liên Xô và các nước Đông Âu bắt đầu phê phán lịch sử và phủ nhận hiện tại, đã tạo ra sự hoài nghi trong ý thức người dân, làm mục rỗng chỗ dựa tinh thần của chế độ, hậu quả kết cục là chế độ XHCN sụp đổ Bài học đó cho thấy, sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí là nguyên tắc, đảm bảo cho báo chí hoạt động vì sự nghiệp của Đảng, vì dân tộc Xét đến cùng, sự lãnh đạo của
Trang 18Đảng đối với báo chí là từ chính yêu cầu của sự nghiệp cách mạng do dân tiến hành dưới sự lãnh đạo của Đảng
1.1.2.2 Từ yêu cầu về xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh và không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng
Trong quá trình tiến tới thành lập một chính đảng vô sản, trước hết phải
có một tờ báo, thì trong suốt quá trình tồn tại, phát triển của Đảng, báo chí có trách nhiệm và có điều kiện góp phần nâng cao trình độ trí tuệ của Đảng, giữ vững mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân, làm cho Đảng luôn trong sạch và vững mạnh[66, tr 30]
Để làm được điều đó, trước hết phải thông qua việc phản ánh các vấn đề cần giải quyết, các sáng kiến của đảng viên và nhân dân, các kết quả nghiên cứu lý luận và khoa học xã hội, các kinh nghiệm nước ngoài V.I Lênin cho rằng, "báo chí giúp Đảng phát triển các chân lý về lý luận, các nguyên lý về sách lược, các tư tưởng tổ chức chung, những nhiệm vụ chung của toàn đảng trong một thời kỳ này hay một thời kỳ khác" [50, tr 7-8] Tiếp theo, việc phát hành rộng rãi báo chí sẽ tạo ra những mối liên
hệ thực tế, trực tiếp giữa Đảng với các tầng lớp nhân dân, đảm bảo việc trao đổi ý kiến, kinh nghiệm giữa các tổ chức đảng và đảng viên Như vậy, trong xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức có vai trò rất quan trọng của báo chí cách mạng
Thực tiễn hoạt động của Đảng ta cho thấy, sự đóng góp của báo chí trong công tác xây dựng Đảng là hết sức to lớn Đảng ta chỉ rõ, báo chí đã góp phần nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, cổ vũ những điển hình tốt, tham gia tích cực vào cuộc đấu tranh
tư tưởng, đấu tranh lý luận, chống âm mưu và thủ đoạn "diễn biến hòa bình" của các thế lực thù địch Đồng thời với tư cách là "tiếng nói của Đảng", báo chí đã làm cho nhân
dân tin vào Đảng và thực hiện thắng lợi đường lối đổi mới của Đảng Đảng mang trong mình bản chất cách mạng và khoa học Với bản chất đó, Đảng trở thành bộ phận tiên tiến nhất Đảng là trí tuệ, lương tâm, danh dự, là đội tiên phong chiến đấu, là đội quân
có kỷ luật nhất Tuy nhiên, không phải tự nhiên mà Đảng có được điều đó mà phải trải qua quá trình phấn đấu, tự hoàn thiện mình trong hoạt động và sự kiểm nghiệm của thực
Trang 19tiễn Trước hết, Đảng phải làm tốt công tác tư tưởng ngay trong nội bộ Đảng Công việc
đó cần có sự góp sức của đội quân báo chí Đảng Chính báo chí Đảng làm sáng tỏ, tuyên truyền cho các vấn đề xây dựng Đảng, cũng như việc khẳng định các chân lý cách mạng Vì vậy, Đảng lãnh đạo báo chí không gì khác là để báo chí trở thành lực lượng văn hóa của Đảng, thành vũ khí tuyên truyền, giáo dục giúp cho Đảng ngày càng có trí tuệ và cách mạng hơn, xứng đáng là đội tiền phong chiến đấu của giai cấp công nhân và nhân dân lao động
Để tiếp tục đổi mới, chỉnh đốn làm cho Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh, báo chí có điều kiện và trách nhiệm góp phần vào giúp cán bộ, đảng viên nâng cao hiểu biết, nắm vững đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, học tập kinh nghiệm tốt của các tổ chức đảng và đảng viên, tránh mắc phải những sai lầm, khuyết điểm
Thông qua tiếng nói tâm huyết, nhiệt tình cách mạng trên báo chí, mỗi đảng viên củng cố thêm lập trường, ý chí cách mạng Cùng với sinh hoạt các tổ chức đảng, qua báo chí, từng đảng viên gắn bó với Đảng, với đội ngũ những người tiên tiến trong cuộc phấn đấu vì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, chiến thắng nghèo nàn, lạc hậu và các biểu hiện tiêu cực xã hội [66, tr 32]
Là công cụ thực hiện dân trí, báo chí là nơi để cán bộ, đảng viên và đông đảo quần chúng nhân dân đóng góp ý kiến với Đảng, phê phán các tổ chức đảng có sai phạm, vạch mặt những đảng viên thoái hóa, biến chất Tăng cường phê bình và tự phê bình trên báo chí
là một cách tốt nhất để tăng cường sự đoàn kết thống nhất trong Đảng Tuy nhiên, đây là vấn đề khá phức tạp, đôi khi là tế nhị Nếu không được lãnh đạo, định hướng, rất có thể báo chí rơi vào đấu tranh, phê phán một cách cực đoan, không chính xác, gây hoang mang trong dư luận xã hội, bị kẻ xấu lợi dụng Đưa tin về hiện tượng tiêu cực gì, mức độ ra sao, đưa vào thời điểm nào, phân tích và bình luận sự việc đến đâu phải được cân nhắc
kỹ, nếu không sẽ "lợi bất cập hại" Vì vậy Đảng phải lãnh đạo chặt chẽ, thường xuyên
đối với báo chí để báo chí thật sự là tiếng nói của Đảng, đồng thời là diễn đàn của nhân
Trang 20dân để thực hiện phương châm toàn dân tham gia xây dựng Đảng
1.1.2.3 Từ nhu cầu bản thân sự phát triển của báo chí
Đảng lãnh đạo báo chí không phải để hạn chế, trái lại để báo chí thực hiện và hoàn thành tốt các chức năng của mình Trong điều kiện một đảng cầm quyền, sự lãnh đạo của Đảng chính là tạo điều kiện thuận lợi nhất cho báo chí hoạt động
Sự lãnh đạo của Đảng là nhu cầu nội tại của chính báo chí, và nhờ đó Đảng giúp cho báo chí nắm vững và bám sát nhiệm vụ chính trị của Đảng trong từng thời kỳ, những trọng tâm công tác chính của Đảng và Nhà nước trong từng thời điểm Đảng định hướng cho báo chí xử lý các vấn đề tư tưởng, lý luận, quan điểm mới phát sinh, nhất là khi có ý kiến khác nhau Sự lãnh đạo của Đảng đảm bảo cho báo chí luôn có được lập trường chính trị đúng trong những tình huống phức tạp của thực tiễn khi có những luồng thông tin trái chiều nhau Từ đó hoàn thành tốt chức năng công cụ tư tưởng của mình Nếu Đảng không định hướng kịp thời, báo chí sẽ dễ rơi vào thụ động trong công việc, thậm chí bị mất phương hướng, từ đó xa rời tôn chỉ mục đích, mất dần bạn đọc, bị chính độc giả phản đối
Một trong những cách thức lãnh đạo, định hướng báo chí là Đảng cung cấp thông tin xác thực, toàn diện, cập nhật, cần thiết cho công tác tuyên truyền trên báo chí Đây là yếu tố hết sức cần thiết, bởi nó chính là sức sống của báo chí cách mạng Được Đảng cung cấp thông tin, báo chí sẽ hoàn thành tốt các chức năng thông tin và tham gia quản lý xã hội, bởi qua báo chí, quần chúng nhân dân biết được chủ trương, đường lối của Đảng, từ đó nghe, tin và làm theo Đảng, cũng như Đảng biết được ý chí, nguyện vọng của dân để Đảng và dân hòa chung ý chí, thống nhất trong hành động Thiếu các
thông tin chính xác do Đảng cung cấp, báo chí sẽ không nói lên đúng "tiếng nói của
Đảng", có thể chỉ đưa ra các thông tin vụn vặt, phiến diện, sai lệch
Công tác tư tưởng của Đảng phải phát huy sức mạnh tổng hợp của nhiều binh chủng trên mặt trận tư tưởng - văn hóa Báo chí cũng bao gồm nhiều lực lượng, nhiều kênh truyền thông Tập hợp, tổ chức tất cả các lực lượng đó thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền chung và phát huy sức mạnh của toàn bộ lực lượng báo chí là công việc và ưu
Trang 21thế của cơ quan lãnh đạo Đảng Nếu không có sự tổ chức phối hợp các loại hình của Đảng để tạo thành một đội quân báo chí thống nhất, tuyên truyền cho nhiệm vụ chung
sẽ dẫn đến tình trạng chồng chéo trong tuyên truyền, hiệu quả tuyên truyền không những không cao mà thậm chí còn phản tác dụng Do đó, sức mạnh của các kênh thông tin chỉ được cộng hưởng và phát huy tối đa khi tất cả đều đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng
Dựa vào hệ thống tổ chức của Đảng là một điều kiện cơ bản để báo chí phát huy vai trò của mình trong phê phán các sai phạm của tổ chức đảng, cơ quan nhà nước, cán
bộ, đảng viên Trong cuộc đấu tranh chống tiêu cực hiện nay, báo chí cần có chỗ dựa của tổ chức đảng Thiếu chỗ dựa tin cậy đó, trong không ít trường hợp, thông tin đăng phát trên báo chí không đem lại sự chuyển biến trong thực tế, mất lòng tin của nhân dân đối với báo chí
Có thể thấy rằng, bản thân sự phát triển của báo chí đòi hỏi phải có sự lãnh đạo của Đảng Báo chí phát triển càng mạnh càng đòi hỏi phải tăng cường sự lãnh đạo của Đảng Hiệu quả hoạt động báo chí phụ thuộc đáng kể vào sự lãnh đạo của Đảng Xa rời, thoát ly sự lãnh đạo của Đảng, chắc chắn báo chí sẽ không thực hiện đầy đủ chức năng của mình
1.2 NỘI DUNG, PHƯƠNG THỨC LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG BÁO CHÍ
1.2.1 Nội dung lãnh đạo của Đảng đối với báo chí
Trong sự nghiệp đổi mới đất nước, Đảng ta tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò của báo chí đồng thời có nhiều chủ trương, định hướng phát triển báo chí và lãnh đạo
công tác báo chí cho phù hợp với tình hình mới Sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí
được thể hiện ở những nội dung sau đây
1.2.1.1 Đảng xác định tôn chỉ, mục đích và đối tượng phục vụ của cơ quan báo chí
Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Báo chí quy định:
Trang 22Cơ quan chủ quản báo chí là tổ chức đứng tên xin cấp giấy phép hoạt động báo chí và trực tiếp quản lý cơ quan báo chí
Cơ quan chủ quản báo chí có những nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:
1- Xác định, chỉ đạo việc thực hiện tôn chỉ, mục đích, đối tượng phục vụ và phạm vi phát hành chủ yếu, công suất, thời gian, tần số, phạm vi tỏa sóng, ngôn ngữ thể hiện của cơ quan báo chí được quy định trong giấy phép;
2- Chỉ đạo cơ quan báo chí thực hiện nhiệm vụ, phương hướng và kế hoạch hoạt động, tổ chức bộ máy, xây dựng đội ngũ cán bộ báo chí;
3- Bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức người đứng đầu cơ quan báo chí trực thuộc sau khi trao đổi ý kiến với cơ quan quản lý nhà nước về báo chí;
4- Kiểm tra hoạt động của cơ quan báo chí;
5- Tạo điều kiện cần thiết cho cơ quan báo chí hoạt động;
6- Chịu trách nhiệm trước pháp luật trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình đối với các sai phạm của cơ quan báo chí trực thuộc [60] Theo chủ trương của Đảng và theo Luật báo chí hiện hành ở nước ta, khi thành lập cơ quan báo chí thì cơ quan chủ quản lập hồ sơ theo qui định gửi về Ban Tuyên giáo Trung ương và Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) Trong hồ sơ đó, cơ quan chủ quản cần xác định rõ: tôn chỉ, mục đích, đối tượng phục vụ, phạm vi và hình thức phát hành, tổ chức bộ máy nhân sự, kinh phí hoạt động Khi được các cơ quan nêu trên chấp nhận và đồng ý, cơ quan chủ quản mới được phép ra quyết định thành lập cơ quan báo chí
Điều đó có nghĩa là, ngay từ khi thành lập cơ quan báo chí, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ủy quyền cho Ban Tuyên giáo Trung ương kết hợp với cơ quan quản lý nhà nước xác định nội dung thông tin, định hướng hoạt động cho cơ quan báo chí thông qua việc xem xét tôn chỉ, mục đích, đối tượng phục vụ của cơ quan báo chí Bởi lẽ, tôn
Trang 23chỉ, mục đích và đối tượng phục vụ không chỉ qui định mục đích, nội dung, phương thức hoạt động của cơ quan báo chí mà còn thể hiện rõ vị trí, vai trò của tờ báo đối với đời sống xã hội
Mỗi một tờ báo đều phải có tôn chỉ, mục đích rõ ràng, đối tượng phục vụ và phạm vi phát hành của tờ báo cần phải được xác định chính xác Có như thế thì tờ báo mới thực hiện đúng nhiệm vụ chính trị của mình, không đi chệch hướng, không xa rời tôn chỉ, mục đích đã được xác định Bên cạnh đó, tờ báo sẽ tìm được một lượng công chúng nhất định và chủ động trong kế hoạch phát hành
1.2.1.2 Đảng định hướng chính trị cho hoạt động báo chí
Báo chí cách mạng nước ta được Đảng trao sứ mệnh là người đi tiên phong trong việc tuyên truyền, giáo dục về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; phản ánh thực tiễn xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN Đây vừa là tiêu chí qui định chức năng, nhiệm vụ vừa là môi trường phát triển, là thước đo phẩm giá và hiệu quả của nền báo chí nước nhà
Là báo chí cách mạng, yêu cầu hàng đầu của báo chí nước ta là phải có lập trường chính trị vững chắc, có đường lối chính trị đúng đắn, có mục tiêu chính trị rõ ràng Đường lối chính trị của báo chí là cương lĩnh, đường lối của Đảng Do đó, đường lối, chủ trương đúng đắn là nội dung lãnh đạo cơ bản, tổng quát nhất của cơ quan báo chí
Đường lối của Đảng xác định những quan điểm, mục tiêu, phương hướng chủ yếu của Đảng, chỉ ra những động lực, hình thức, phương tiện chủ yếu để đạt mục tiêu trong một thời kỳ tương đối dài Với nội dung đó, đường lối của Đảng bao quát một hệ thống quan điểm của Đảng liên quan tới các vấn đề cơ bản nhất của một giai đoạn cách mạng,
nó bao quát toàn diện tất cả các mặt chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng, đối ngoại và có ý nghĩa trong phạm vi cả nước
Đường lối đúng đắn của Đảng có ý nghĩa cực kỳ to lớn đối với báo chí Đường lối
Trang 24đúng đắn tự nó đã chứa đựng những nội dung thông tin có sức sống và cách mạng cho báo chí; xã hội tiếp nhận báo chí để hiểu sâu hơn đường lối của Đảng Đường lối của Đảng đề
ra đúng đắn và nhất quán sẽ tránh cho báo chí trong quá trình hoạt động không rơi vào tình huống mâu thuẫn giữa những điều cần tuyên truyền với hiện thực cuộc sống, không phải né tránh Nghị quyết của Đảng không phải là câu trả lời cho tất cả mọi vấn đề, nhưng trên những vấn đề cơ bản của cách mạng mà có sự khẳng định đúng đắn đã là điều kiện quan trọng hàng đầu để báo chí phát huy vai trò của mình Đường lối đúng đắn của Đảng còn tạo nên một không khí mới, một tư duy mới trong Đảng và trong xã hội, từ đó báo chí có cơ
sở để đổi mới nội dung thông tin và nhất là có những hình thức tuyên truyền toàn diện hơn, đáp ứng được nhu cầu thông tin của xã hội
Thực tiễn xã hội luôn vận động, nảy sinh những vấn đề mới mà không phải bao giờ Đảng cũng kịp thời ra nghị quyết Khi có những vấn đề mới phát sinh, báo chí cần
có sự chỉ đạo định hướng của trung ương và các cấp ủy Đảng Hơn nữa, báo chí góp phần tham gia tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để Đảng ra quyết định, hướng dẫn dư luận theo hướng đúng đắn Trong việc này, sự chỉ đạo thường xuyên của các cấp ủy là vô cùng quan trọng
Có thể nói, "toàn bộ sự vận động, phát triển của nền báo chí nước ta phải được đảm bảo bằng một chế độ chính trị, theo lập trường và hệ tư tưởng của giai cấp vô sản" [2 tr 20-21] Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định: "Phải có lập trường chính trị vững chắc Chính trị phải làm chủ Đường lối chính trị đúng thì việc khác mới đúng được Cho nên báo chí của ta đều phải có đường lối chính trị đúng" [52, tr 414 ] Như vậy, đường lối chính trị của báo chí là cương lĩnh chính trị; là chủ trương, đường lối của Đảng Đây cũng chính là sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động báo chí Đường lối chính trị đúng sẽ tạo ra bầu không khí mới, tư duy mới trong Đảng và xã hội Trên cơ sở
đó, báo chí lại có điều kiện để đổi mới nội dung thông tin, thay đổi phương pháp, hình thức tuyên truyền, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu thông tin của xã hội Sự định hướng chính trị của Đảng cho hoạt động báo chí không những đảm bảo cho báo chí không đi lệch đường lối chính trị của Đảng mà còn tạo điều kiện cho báo chí góp phần tích cực vào việc động viên quần chúng nhân dân thực hiện đường lối chính trị của Đảng một cách
Trang 25sáng tạo, có hiệu quả
1.2.1.3 Đảng cung cấp thông tin chính xác, kịp thời về đường lối, chính sách
và tình hình thực tiễn đất nước cho báo chí
Để cho báo chí thực hiện tốt chức năng là công cụ của công tác tư tưởng, Đảng phải tổ chức thông tin kịp thời cho báo chí về các hoạt động diễn ra trong quá trình hiện thực hóa đường lối, chính sách của mình trong xã hội Việc cung cấp thông tin kịp thời,
chính xác cho báo chí đã được Đảng khẳng định trong các văn bản như: Chỉ thị số
63-CT/TW; Chỉ thị số 08-63-CT/TW; Chỉ thị số 22-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương
Đảng Các văn bản này đều chỉ rõ: "Tạo điều kiện cho các cơ quan báo chí, xuất bản làm tốt nhiệm vụ bằng cách tăng cường cung cấp thông tin" [28, tr 3]
Để báo chí làm tốt chức năng thông tin đại chúng của mình, giúp quần chúng cập nhật thông tin, bản thân báo chí phải là người được tiếp nhận thông tin đầu tiên Tin tức càng chính xác, việc xử lý càng thuận lợi Trong cung cấp thông tin cho báo chí thường vướng mắc là các tin liên quan đến nội bộ tổ chức, cấp ủy và cán bộ lãnh đạo Vẫn còn cấp
ủy coi đây là "vùng cấm", báo chí không được phép tìm hiểu Biết rằng, có những điều cần giữ bí mật, nhiều thông tin công khai sẽ bất lợi cho đất nước, cho chính trị Nhà báo chân chính cần ý thức rõ điều này Song không vì bảo mật mà che giấu những sai phạm của cán
bộ, nương nhẹ kỷ luật nội bộ, thậm chí che đậy những việc làm sai trái của cả tập thể, cấp
ủy
Để báo chí có thông tin xác thực, đúng với bản chất sự việc, hiểu được đầy đủ các nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến các thành tích hoặc khuyết điểm, biết nên đưa tin, bình luận như thế nào là đúng, phù hợp , không ai khác, chính là các cấp
ủy đảng có thẩm quyền trực tiếp cung cấp thông tin cho báo chí Việc cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời cho báo chí thì hiệu quả lãnh đạo của Đảng đối với xã hội
sẽ cao hơn Bên cạnh đó, nhờ có thông tin ngược chiều, nhiều chiều từ báo chí, các quyết định của Đảng sẽ phản ánh đúng qui luật hơn, đảm bảo tính hiện thực, tính khả thi cao
Bên cạnh cung cấp thông tin cho báo chí hoạt động nghiệp vụ, Đảng còn cung
Trang 26cấp thông tin giải quyết các kiến nghị của báo chí về những vấn đề liên quan đến sự lãnh đạo của Đảng Việc cung cấp thông tin toàn diện cho báo chí là đảm bảo cho báo chí hoạt động vừa phong phú, đa dạng, vừa đúng định hướng chính trị trong mọi trường hợp, hoàn cảnh
Việc cung cấp thông tin và định hướng thông tin cho các cơ quan báo chí được Đảng thực hiện thông qua hoạt động họp báo và giao ban báo chí Thông qua hoạt động này, đại biểu đại diện cho các cơ quan báo chí vừa được cung cấp thông tin theo nguồn chính thống, vừa xác định được chính xác, đúng đắn nội dung thông tin trên mặt báo của mình
1.2.2 Phương thức lãnh đạo của Đảng đối với báo chí
1.2.2.1 Đảng lãnh đạo bằng việc đề ra những chỉ thị, nghị quyết đối với báo chí
Lãnh đạo bằng nghị quyết, chỉ thị là phương thức lãnh đạo quan trọng nhất của Đảng đối với xã hội nói chung và đối với báo chí nói riêng Các nghị quyết, chỉ thị của Đảng về báo chí là cơ sở để Nhà nước vừa thể chế hóa thành chính sách, pháp luật về báo chí, vừa thực hiện quyền hạn, trách nhiệm quản lý của Nhà nước với các cơ quan báo chí và ngược lại để cơ quan báo chí thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình đối với Đảng, Nhà nước và xã hội
Đảng lãnh đạo báo chí bằng định hướng chính trị, định hướng tư tưởng, định hướng thông tin bằng hệ thống quan điểm báo chí; kiểm tra, uốn nắn việc thực hiện các định hướng đó thông qua các tổ chức đảng và các đảng viên của mình "Hiệu quả công tác lãnh đạo của Đảng đối với báo chí phụ thuộc vào việc vạch ra những định hướng và quan điểm báo chí đúng đắn, khoa học; vào trình độ, năng lực, phẩm chất của các tổ chức đảng và của cán bộ, đảng viên" [46, tr 164]
Bước vào thời kỳ đổi mới đất nước, dưới ánh sáng nghị quyết của các Đại hội, Đảng ta càng quan tâm hơn, chỉ đạo sát sao hơn sự nghiệp đổi mới báo chí cho phù hợp với tình hình mới, để sử dụng có hiệu quả hơn vai trò báo chí trong sự nghiệp đổi mới
Trang 27đất nước Tất cả được biểu hiện cụ thể trong các văn kiện Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc
từ Đại hội VI đến Đại hội X Trong đó, Đảng ta đã chỉ ra nhiệm vụ của báo chí trong đời sống chính trị của đất nước Ban Bí thư Trung ương Đảng cũng đã cụ thể hóa những
nhiệm vụ của báo chí bằng việc đề ra các chỉ thị, như: Chỉ thị số 63-CT/TW về "Tăng
cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác báo chí, xuất bản"; Chỉ thị số 08-CT/TW
về "Tăng cường sự lãnh đạo và quản lý nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác
báo chí, xuất bản"; Chỉ thị số 22-CT/TW về "Tiếp tục đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo, quản lý công tác báo chí, xuất bản"; Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành
Trung ương khóa X về "Công tác tư tưởng, lý luận và báo chí trước yêu cầu mới" Đồng thời Đảng cũng có nhiều Thông báo kết luận về một số biện pháp tăng cường
lãnh đạo, quản lý báo chí, như: Thông báo 162-TB/TW, Thông báo 41-TB/TW
Đặc biệt, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chính trị toàn khóa, Ban Chấp
hành Trung ương Đảng khóa X đã tổ chức Hội nghị Trung ương 5 về "Công tác tư
tưởng, lý luận và báo chí trước yêu cầu mới" Sau khi trao đổi, thảo luận Hội nghị đã
thống nhất đánh giá, xác định rõ: Báo chí có trách nhiệm thực hiện các yêu cầu, nhiệm
vụ của công tác tư tưởng; mặt khác, xuất phát từ yêu cầu và thực tiễn của báo chí Nghị quyết cũng chỉ ra 5 nội dung đối với báo chí, vừa khẳng định lại nhiệm vụ, vừa làm rõ thêm các giải pháp để báo chí khắc phục những yếu kém, phát huy ưu điểm và tiềm lực Nâng cao chất lượng tư tưởng, tính hấp dẫn, vươn lên hiện đại về mô hình tổ chức; về
cơ sở vật chất, kỹ thuật và công nghệ Cụ thể là:
- Báo chí phải nắm vững và tuyên truyền sâu rộng, kịp thời, có hiệu quả đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; bám sát nhiệm vụ công tác tư tưởng, tích cực tuyên truyền, cổ vũ thành tựu công cuộc đổi mới
- Đổi mới, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao chất lượng hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí [36, tr 49-50]
Để thực hiện được những yêu cầu trong thời kỳ mới, Nghị quyết chỉ rõ những giải pháp cơ bản cần phải thực hiện như sau:
Trang 28- Coi trọng, chăm lo công tác xây dựng Đảng trong các cơ quan báo chí;
- Đề cao trách nhiệm đảng viên của người làm báo, nhất là người giữ cương vị lãnh đạo;
- Thường xuyên giám sát, kiểm tra các tổ chức đảng, đảng viên trong các cơ quan báo chí, cơ quan chủ quản, cơ quan quản lý báo chí;
- Xây dựng quy chế làm tốt việc định hướng và cung cấp thông tin báo chí;
- Nghiên cứu bổ sung, sửa đổi Luật Báo chí và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan;
- Qui định thẩm quyền, trách nhiệm, cơ chế phối hợp giữa 4 cơ quan sau: Chỉ đạo báo chí của Đảng; quản lý báo chí của Nhà nước; Hội Nhà báo và các cơ quan chủ quản đối với cơ quan báo chí và người làm báo;
- Xây dựng chế tài đủ mạnh, xử lý dứt điểm, kịp thời, nghiêm minh các sai phạm;
- Rà soát, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch hệ thống báo chí, các đài phát thanh - truyền hình từ Trung ương đến địa phương và báo chí điện tử; sắp xếp thu gọn đầu mối theo hướng khoa học, hợp lý và hiệu quả
Chúng ta thường nói, báo chí cách mạng Việt Nam đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Nhưng Đảng không lãnh đạo báo chí bằng cách cầm tay chỉ việc, bắt nhà báo hay
cơ quan báo chí phải viết bài này, bài kia cụ thể hay trình bày bằng phương pháp này, hình thức kia mà Đảng lãnh đạo báo chí bằng cách đề ra những chỉ thị, nghị quyết, những kết luận, thông báo của Đảng về vấn đề báo chí Hiệu quả của sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí phụ thuộc vào việc đưa ra những quan điểm, những định hướng khoa học đúng đắn vào trình độ, năng lực, phẩm chất của các tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên
1.2.2.2 Đảng lãnh đạo báo chí thông qua tổ chức đảng trong các cơ quan báo chí
Trang 29Tổ chức cơ sở đảng (các chi bộ cơ sở, đảng bộ cơ sở) là nền tảng của Đảng Các
tổ chức cơ sở đảng ấy có nhiệm vụ quán triệt đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và nhiệm vụ của chi bộ, đảng bộ; kiểm tra, giám sát việc thực hiện đảm bảo cho nghị quyết của Đảng được chấp hành nghiêm chỉnh; xây dựng đảng bộ, chi bộ và đội ngũ cán bộ ở đơn vị tham gia vào việc xây dựng đường lối, chính sách của Đảng
Từ đây chúng ta thấy rõ vị trí, vai trò quan trọng của chi bộ, đảng bộ đối với các
cơ quan báo chí nói chung và đối với nội dung thông tin tuyên truyền trên mặt báo nói riêng Theo TS Hoàng Quốc Bảo, sự lãnh đạo của Đảng thông qua tổ chức đảng trong các cơ quan báo chí rất đa dạng và phức tạp Quá trình lãnh đạo ấy thường chia thành các cấp như sau:
- Thứ nhất là, các cơ quan báo chí cấp Bộ, cơ quan ngang bộ và cơ quan thuộc Chính phủ;
- Thứ hai là, cơ quan báo chí cấp Trung ương nhưng thuộc đơn vị cấp Vụ, đặt dưới sự quản lý của Ban, Ngành, cơ quan Trung ương, Mặt trận
Tổ quốc và các Đoàn thể chính trị - xã hội;
- Thứ ba là, đối với ban biên tập các tạp chí của các Viện nghiên cứu chuyên ngành, các trường Đại học, Học viện, Quân đội và Công an [2, tr 24]
Đối với mỗi cấp trên đây, phương thức lãnh đạo của Đảng đối với cơ quan báo chí có tính đặc thù riêng, phù hợp với tôn chỉ, mục đích, chức năng, nhiệm vụ và đối tượng phục vụ của cơ quan báo chí đó
Các tổ chức đảng trong các cơ quan báo chí có nhiệm vụ lãnh đạo cán bộ, đảng viên quán triệt đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, phát huy vai trò tích cực, chủ động đóng góp ý kiến vào việc xác định, tổ chức thực hiện các chủ trương, kế hoạch công tác của cơ quan, tham gia vào xây dựng tổ chức, cải tiến lề lối làm việc, đấu tranh chống tiêu cực, kiểm tra đảng viên là tổng biên tập trong việc chấp hành đường lối, chính sách, pháp luật và tiến hành công tác tổ chức cán bộ trong cơ quan
Trang 30Sự lãnh đạo thông qua tổ chức đảng ở cơ quan báo chí phải thường xuyên Coi trọng việc chăm lo bồi dưỡng, đào tạo, quản lý cán bộ lãnh đạo nhất là người đứng đầu
cơ quan báo chí Khi cần thiết, có thể bổ sung và điều động cán bộ để đảm bảo tổ chức đảng ở đó luôn vững mạnh, phát huy tốt vai trò lãnh đạo của mình trong cơ quan báo chí Ở các cơ quan báo chí, trong khi cần khắc phục thái độ coi nhẹ vai trò của tổ chức đảng, tuyệt đối hóa quyền và vai trò của người phụ trách (tổng biên tập, giám đốc), cần tránh khuynh hướng lãnh đạo tập thể chung chung, không phát huy vai trò và đề cao trách nhiệm của người phụ trách theo đúng quy định của Luật Báo chí Tùy theo trình
độ, năng lực thực tế của đồng chí phụ trách báo chí mà cấp ủy đảng quy định những vấn
đề gì mà đồng chí đó không được tự quyết định, nhất thiết phải thỉnh thị cấp ủy hoặc đồng chí đại diện cơ quan chủ quản, nhất là những vấn đề đặc biệt quan trọng
1.2.2.3 Đảng lãnh đạo thông qua việc đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trong các cơ quan báo chí
Đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng đội ngũ cán bộ là khâu đặc biệt quan trọng trong công tác cán bộ của Đảng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: "Cán bộ là cái gốc của mọi công việc Công việc thành công hay thất bại điều do cán bộ tốt hay kém" [51, tr 270] Trong sự nghiệp đổi mới, chỉnh đốn và nâng cao năng lực chiến đấu của đảng viên và tổ chức đảng, Đảng ta xác định: "Đổi mới cán bộ lãnh đạo các cấp là mắt xích quan trọng nhất mà Đảng ta phải nắm chắc để thúc đẩy những cuộc cải cách có ý nghĩa cách mạng" [24, tr 132] Thực hiện quan điểm đó, trong công tác xây dựng Đảng, Đảng tập trung chú ý xây dựng đội ngũ cán bộ, trước hết là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở các cấp, các cơ quan nói chung, trong đó có cơ quan báo chí
Báo chí là công cụ trực tiếp tác chiến hàng ngày trên mặt trận tư tưởng của Đảng, nên các cấp ủy Đảng và lãnh đạo các cấp, các ngành, đoàn thể phải lãnh đạo, quản
lý tốt đội ngũ phóng viên, cán bộ biên tập mà trước hết là tổng biên tập của các cơ quan báo chí Bởi vì, sự lãnh đạo của cấp ủy, thủ trưởng các cơ quan chủ quản, đối với báo chí thông qua vai trò, chất lượng và uy tín của tổng biên tập Vì thế, việc lựa chọn, bố trí và sử dụng tổng biên tập trong cơ quan báo chí có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc lãnh đạo
Trang 31báo chí
Việc bố trí, quản lý cán bộ báo chí đặt biệt là cán bộ lãnh đạo trong cơ quan báo chí (tổng biên tập, phó tổng biên tập, giám đốc, phó giám đốc) phải căn cứ theo quy định của Nhà nước Đối với người đứng đầu cơ quan báo chí phải tốt nghiệp đại học; đã được đào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ báo chí và chương trình quản lý nhà nước về báo chí; có trình độ lý luận chính trị cao cấp
Để thực hiện sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí, trước hết cần xây dựng những tiêu chuẩn cụ thể cho các chức danh như: tổng biên tập, phó tổng biên tập của các báo; giám đốc, phó giám đốc của các đài và một số chức danh khác Kiên quyết không bố trí những người không đủ tiêu chuẩn về phẩm chất chính trị, đạo đức, ý thức tôn trọng pháp luật kém hoặc non yếu về nhận thức, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ báo chí và năng lực tổ chức, quản lý vào cương vị tổng biên tập các báo, giám đốc các đài
Trên cơ sở xác định các chức danh, Đảng còn nhấn mạnh việc đào tạo, bồi dưỡng tổng biên tập, giám đốc phải được đặt lên hàng đầu Trong các chỉ thị về việc tăng cường lãnh đạo, quản lý báo chí, Đảng ta cũng chỉ rõ nhiệm vụ xây dựng, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ báo chí, đảm bảo cho đội ngũ này vững vàng về tư tưởng chính trị, trong sạch về phẩm chất đạo đức và chuẩn bị tốt cho đội ngũ kế cận Đặc biệt coi trọng bồi dưỡng cho các tổng biên tập, bảo đảm có đủ bản lĩnh chính trị và nghiệp vụ, đủ sức đảm đương nhiệm vụ
Báo chí là hoạt động chính trị nên nhất thiết phải qua đào đạo và thường xuyên bồi dưỡng, nâng cao trình độ Chỉ thị số 63-CT/TW ngày 25-7-1990 của Ban Bí thư ghi rõ: Bồi dưỡng quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, định hướng chính trị, tư tưởng, cung cấp thông tin cần thiết cho cán bộ báo chí, nhất là cán bộ phụ trách (tổng biên tập, giám đốc); có quy hoạch đào tạo, có chính sách chăm lo đời sống, sự an toàn trong thực hiện nghề nghiệp của cán bộ báo chí Các cấp ủy đảng phải quan tâm phát hiện, bồi dưỡng và phát huy năng lực của những người làm báo có phẩm chất chính trị tốt và có tài năng, kiến nghị các cơ quan có trách nhiệm thay đổi những cán bộ
Trang 32yếu kém, xử lý nghiêm đối với những cán bộ vi phạm pháp luật hoặc lợi dụng báo chí
để thực hiện mưu đồ xấu
Chỉ thị số 22-CT/TW của Đảng về tiếp tục đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo, quản lý báo chí, xuất bản, nêu: Mỗi người làm báo phải thường xuyên rèn luyện bản lĩnh chính trị, phẩm chất cách mạng kiên định vững vàng, không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đề cao tự phê bình và phê bình, tu dưỡng đạo đức, gương mẫu trong cuộc sống, phấn đấu xứng đáng là nhà báo của nhân dân Mặt khác, cần thống nhất quản lý, chỉ đạo công tác đào tạo, nâng cao trình độ chính trị, nghiệp vụ và nghề nghiệp cho cán bộ báo chí
Việc đào tạo cán bộ báo chí không chỉ tạo điều kiện cho Đảng huy động cao độ năng lực của hệ thống báo chí trong tiến trình cách mạng, đồng thời còn mở ra khả năng rộng lớn cho các cán bộ báo chí phát huy tài năng sáng tạo trong hoạt động nghề nghiệp
Đào tạo, bồi dưỡng nhà báo và cán bộ quản lý báo chí là nội dung rất quan trọng trong sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí
1.3 HỆ THỐNG BÁO CHÍ ĐỊA PHƯƠNG VÀ HỆ THỐNG CÁC CƠ QUAN LÃNH ĐẠO HOẠT ĐỘNG BÁO CHÍ ĐỊA PHƯƠNG
1.3.1 Hệ thống báo chí địa phương nước ta hiện nay
Hiện nay báo chí địa phương ở nước ta có hệ thống như sau: Báo Đảng là cơ quan trực thuộc Tỉnh ủy, chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Tỉnh ủy Đài Phát thanh
- Truyền hình (PT-TH) tỉnh là cơ quan trực thuộc UBND tỉnh chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Tỉnh ủy và UBND tỉnh Ngoài ra, ở một số địa phương còn có các cơ quan báo chí của các ngành (Công an, Liên đoàn lao động, Văn hóa) Ví dụ như ở các tỉnh Hải Phòng, Đà Nẵng, Nghệ An có báo của Sở Công an; Đồng Nai, Nghệ An có báo của Liên đoàn lao động tỉnh; Thanh Hóa có báo của sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; hầu hết các tỉnh, thành đều có báo hoặc tạp chí Văn nghệ của Hội Văn học nghệ thuật Riêng tỉnh Cà Mau, ngoài tờ báo Đảng, Cà Mau còn có Báo ảnh Đất Mũi - là cơ quan báo chí
Trang 33trực thuộc UBND tỉnh Cà Mau và chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy và UBND tỉnh Chỉ riêng Thành phố Hồ Chí Minh (TP HCM) có riêng Đài Phát thanh (Tiếng nói nhân dân TP HCM) và Đài Truyền hình (Đài Truyền hình TP HCM), các tỉnh, thành còn lại đều có cùng mô hình Đài PT-TH do UBND tỉnh trực tiếp quản lý về tổ chức
Hệ thống các Đài Truyền thanh, Truyền hình huyện, thị xã tuy chưa được thừa nhận là cơ quan báo chí nhưng đã làm khá tốt chức năng tiếp sóng, một số đài còn sản xuất được tin, bài truyền hình, truyền thanh Ở một số tỉnh, hệ thống Đài Truyền thanh, Truyền hình cấp huyện được bàn giao cho Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh quản lý trực tiếp, trở thành một bộ phận của cơ quan báo chí [10, tr 50]
Báo Đảng là cơ quan ngôn luận của Đảng bộ tỉnh, là diễn đàn nhân nhân của tỉnh, hoạt động dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy mà trực tiếp là Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy về
tư tưởng, thông qua Sở TT&TT về quản lý nhà nước
Trước sự bùng nổ công nghệ thông tin, báo chí địa phương khai thác tiện ích do mạng internet mang lại đã cho ra đời tờ báo điện tử hoặc các trang tin điện tử đáp ứng nhu cầu thông tin của độc giả khắp nơi Cụ thể, báo in xây dựng thêm các tờ báo điện tử
- phiên bản của tờ báo in; Đài PT-TH xây dựng thêm các trang tin điện tử
* Nghĩa vụ và quyền hạn của báo chí địa phương
- Về nghĩa vụ: Báo chí hoạt động phải đảm bảo đúng tôn chỉ, mục đích, định hướng thông tin, chấp hành nghiêm chỉnh đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng
và pháp luật của Nhà nước Báo chí thực hiện chức năng cơ bản của báo chí cách mạng:
tư tưởng, giáo dục, quản lý và giám sát, giải trí Báo chí địa phương tuyên truyền kịp thời các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước đến với nhân dân,
đi vào cuộc sống trong mọi tầng lớp nhân dân Báo chí tuyên truyền, cổ vũ những thành tựu đạt được của địa phương, cả nước nhằm nâng cao trình độ dân trí, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa lành mạnh của nhân dân; bảo vệ và giữ gìn truyền thống bản sắc văn hóa dân tộc; tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc với mục đích cùng Đảng, cùng quân, dân ổn định
Trang 34chính trị, an ninh quốc phòng, phát triển kinh tế, văn hóa- xã hội địa phương Báo chí định hướng, hướng dẫn dư luận xã hội, thực hiện các quyền tự do ngôn luận của công dân theo Luật Báo chí
- Về quyền hạn: Báo chí địa phương có quyền cụ thể hóa các nghị quyết, chỉ thị, quyết định của Trung ương, của tỉnh thông qua các tác phẩm báo chí Báo chí được tham dự các cuộc họp của cấp ủy địa phương để chủ động kế hoạch tuyên truyền; được
cử cán bộ phóng viên tham dự hội nghị và đi cơ sở để viết bài phục vụ cho công tác tuyên truyền; được triệu tập các cuộc hội nghị của đơn vị và mở lớp bồi dưỡng nghiệp
vụ báo chí cho phóng viên và cộng tác viên
* Về tổ chức bộ máy cơ quan báo chí
Tùy thuộc vào quy mô, vị trí, nhiệm vụ chính của từng loại hình báo chí để thiết
kế bộ máy tòa soạn phù hợp với điều kiện của cơ quan chủ quản và chính tòa soạn đó Song nhìn chung, cơ cấu bộ máy báo chí địa phương tương đối chuẩn, bao gồm có các
bộ phận sau: Ban lãnh đạo; các Ban (phòng) chuyên môn, các Ban (phòng) hành chính - trị sự Cụ thể là:
- Ban lãnh đạo
+ Ban biên tập (Ban giám đốc) là đầu não của tòa soạn, đó là bộ phận lãnh đạo
và quản lý tòa soạn Ban biên tập là tổ chức do cơ quan chủ quản và tòa soạn lập ra để bàn bạc và quyết định những vấn đề liên quan đến toàn bộ hoạt động xuất bản các ấn phẩm báo chí của tòa soạn đó
Thành phần ban biên tập bao gồm: tổng biên tập (giám đốc), các phó tổng biên tập (các phó giám đốc), một số trưởng ban (phòng) quan trọng, thư ký tòa soạn Trong ban biên tập, vai trò của tổng biên tập (giám đốc), các phó tổng biên tập (các phó giám đốc), thư ký tòa soạn là cực kỳ quan trọng
+ Tổng biên tập (giám đốc) là người đứng đầu cơ quan báo chí, lãnh đạo trực tiếp ban biên tập Số ủy viên ban biên tập tùy thuộc vào quy mô, vị trí của tờ báo và do tổng biên tập đề xuất Tổng biên tập chịu trách nhiệm về chất lượng, nội dung chính trị
Trang 35và hình thức thể hiện của tờ báo Cụ thể là chịu trách nhiệm trước cơ quan chủ quản; chịu trách nhiệm trước pháp luật; chịu trách nhiệm trước bạn đọc và nhân dân; chịu trách nhiệm trước tòa soạn của mình
+ Phó tổng biên tập (phó giám đốc): Theo TS Đinh Văn Hường, "Phó tổng biên tập là trợ thủ đắc lực của tổng biên tập, có vai trò, vị trí nhất định trong tòa soạn Số lượng phó tổng biên tập nhiều hay ít hoặc không có, tùy thuộc vào quy mô, vị trí và nhiệm vụ chính trị của từng tờ báo và mang tính tương đối" [49, tr 39] Thông thường báo chí địa phương có từ 2 đến 4 phó tổng biên tập (phó giám đốc)
- Các Ban (phòng) chuyên môn
Ban hay Phòng là tên gọi tương đối, tùy thuộc vào quy mô, vị trí nhiệm vụ chính trị của cơ quan báo chí cụ thể Thông thường, những cơ quan báo chí lớn thành lập các Ban, còn ở các cơ quan báo chí có quy mô nhỏ như báo chí địa phương thì thành lập Phòng Mỗi Phòng mang tính chuyên ngành, chuyên môn Cụ thể là:
+ Phòng Thư ký tòa soạn: Đây chính là trung tâm của tờ báo Tài liệu báo chí Pháp cho rằng, thư ký tòa soạn là cánh tay phải của tổng biên tập Tổng biên tập có thể thông qua thư ký tòa soạn để kiểm soát tờ báo Nhiệm vụ của Phòng Thư ký tòa soạn là giúp lãnh đạo tòa soạn xây dựng kế hoạch, chọn lọc, xử lý, biên tập tin, bài, ảnh của phóng viên, cộng tác viên và bạn đọc để tổ chức tờ báo hoàn chỉnh Do đặc thù công việc nên thành phần trong Phòng thường có 1 trưởng phòng và 1 phó phòng, các biên tập viên chuyên đề Hầu hết họ là những người từng là phóng viên, biên tập viên, những nhà báo giỏi, giàu kinh nghiệm
+ Phòng Phóng viên là phòng quan trọng của tòa soạn, trực tiếp bám sát cơ sở phản ánh tình hình thực tế, đáp ứng đầy đủ tin, bài cho từng số báo
+ Phòng Biên tập là phòng trực tiếp tập hợp, điều hòa nội dung, nâng cao chất lượng tác phẩm của phóng viên, cộng tác viên; bố trí, lựa chọn tin, bài trên từng trang báo; kết hợp với Phòng Phóng viên xây dựng kế hoạch tuyên truyền cho từng số báo
+ Phòng Kỹ thuật - Vi tính: Đây là phòng phụ trách sắp chữ, dàn trang (báo in),
Trang 36kỹ thuật phát sóng, kỹ thuật dựng phim, điều chỉnh âm thanh, hình ảnh (đối với Đài TH)
PT-Thành phần trong Phòng bao gồm: trưởng, phó phòng, các phóng viên, biên tập viên, nhân viên tùy thuộc vào công việc và nhu cầu của Phòng đó Các công việc cụ thể của các phóng viên, biên tập viên và nhân viên do trưởng, phó phòng trực tiếp phân công, kiểm tra, đôn đốc và giám sát Đây là mối quan hệ trực tiếp nhất trong công việc ở tòa soạn
Một phòng có thể tổ chức thêm các tổ phụ trách chuyên môn Ví dụ, ở báo Đồng Khởi, Phòng Phóng viên chia làm 3 tổ: Tổ văn hóa- xã hội, tổ nội chính, tổ kinh
tế
Mỗi phòng có chức năng, nhiệm vụ, đặc điểm riêng nhưng tất cả đều phục vụ cho mục đích chung là chuẩn bị đủ số lượng tin, bài, ảnh, thời gian quy định để tòa soạn xuất bản ấn phẩm đúng định kỳ
1.3.2 Hệ thống các cơ quan lãnh đạo báo chí địa phương nước ta hiện nay
Các cơ quan báo chí địa phương do Tỉnh ủy (Thành ủy), UBND tỉnh trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý Đối với các báo ngành, thì cấp ủy ngành đó trực tiếp lãnh đạo
Báo Đảng bộ tỉnh, thành phố có vị trí tương đương với một ban của Tỉnh ủy, do Ban Thường vụ Tỉnh ủy trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo Đài PT-TH do UBND trực tiếp
Trang 37quản lý về tổ chức và chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy Các đài này còn chịu sự quản lý một phần về chuyên môn, kỹ thuật của Đài Tiếng nói Việt Nam và Đài Truyền hình Việt Nam (theo ngành dọc)
Ban Tuyên giáo được phép thay mặt Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý báo chí với chức năng chủ yếu là:
- Tham mưu cho cấp ủy về các vấn đề liên quan đến báo chí trên các mặt: định hướng thông tin; tổ chức bộ máy và nhân sự; xây dựng quy hoạch,
kế hoạch phát triển báo chí; theo dõi, tổng hợp, đánh giá công tác tuyên truyền, báo cáo cấp ủy và Ban Tuyên giáo Trung ương về các báo do địa phương quản lý
- Thông tin các chủ trương, chính sách, cơ chế của cấp ủy, chính quyền tình hình các mặt của địa phương, định hướng tuyên truyền các vấn đề của cả nước và địa phương, phối hợp quản lý đại diện cơ quan báo chí hoạt động trên địa bàn
- Hướng dẫn và kiểm tra nội dung thông tin của các phương tiện thông tin đại chúng
- Chủ trì, phối hợp chỉ đạo, định hướng chính trị, tư tưởng trong hoạt động của các cơ quan báo chí, xuất bản, văn hóa- văn nghệ, Hội Nhà báo, đảm bảo các hội này hoạt động theo đúng định hướng và tính chất là các tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp [7, tr 5]
Tổ chức đảng trong cơ quan báo chí: Theo Quy định số 165-QĐ/TW ngày 4-2006 của Ban Bí thư, đảng bộ, chi bộ cơ sở trong cơ quan báo chí có các chức năng, nhiệm vụ sau:
21-Đảng bộ, chi bộ cơ sở trong cơ quan báo chí là hạt nhân chính trị, lãnh đạo cán bộ, đảng viên, biên tập viên, phóng viên và những người lao động khác trong cơ quan thực hiện đúng quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và tôn chỉ, mục đích của báo
Trang 38đài, tạp chí; lãnh đạo thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ chính trị của cơ quan, xây dựng đảng bộ, chi bộ trong sạch, vững mạnh; xây dựng, rèn luyện đội ngũ những người làm báo có bản lĩnh chính trị vững vàng, giỏi về chuyên môn nghiệp vụ, có đạo đức trong sáng, góp phần tích cực vào sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa [33]
Các tổ chức đảng nối liền đảng viên và các đoàn thể và quần chúng trong cơ quan; là nơi giáo dục, rèn luyện, kết nạp và sàng lọc đảng viên, nơi đào tạo cán bộ cho Đảng; nơi xuất phát đề cử ra cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng; nơi trực tiếp đưa đường lối, chính sách của Đảng đến với các đoàn thể và quần chúng và tổ chức thực hiện đường lối, chính sách ấy Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: "Tổ chức gốc rễ của
Đảng là chi bộ"… "Tác dụng của chi bộ là cực kỳ quan trọng, vì nó là sợi dây chuyền
để liên hệ Đảng với quần chúng"
Trong từng thời gian đề ra được những nhiệm vụ, phương hướng, mục tiêu, biện pháp phấn đấu chính xác, bảo đảm chấp hành nghiêm chỉnh đường lối, chính sách của Đảng Các chi bộ, đảng bộ hoạt động trong mối quan hệ thường xuyên với các đoàn thể, quần chúng, chủ động giải quyết những vấn đề được đặt ra hàng ngày, hàng giờ trong công tác và đời sống của cán bộ viên chức, phát huy tính chủ động và sáng tạo, đồng thời biết tranh thủ sự lãnh đạo của cấp trên Thường xuyên kiểm tra, giám sát, giáo dục, động viên đội ngũ cán bộ, đảng viên luôn nêu cao tính tiên phong, gương mẫu trong nhận thức và hành động; sàng lọc, loại bỏ ra khỏi Đảng những đảng viên thoái hóa, lạc hậu, tạo điều kiện củng cố tổ chức, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của chi bộ, đảng bộ Bên cạnh việc quản lý đảng viên trong chi bộ, cần kết hợp với việc lấy ý kiến nhận xét, đánh giá về đảng viên của quần chúng trong cơ quan báo chí, của cấp uỷ nơi gia đình cư trú, nơi đến cư trú hoặc ở cơ sở đào tạo
Giáo dục đảng viên kết hợp với công tác giáo dục đoàn viên, hội viên, quần chúng (công đoàn, đoàn thanh niên, hội cựu chiến binh, hội nhà báo ) trong các cơ quan báo chí Nội dung giáo dục hướng vào việc nâng cao kiến thức chính trị - xã hội, pháp luật, trách nhiệm xã hội, tác phong công tác, cách thức ứng xử tình huống Có kế
Trang 39hoạch giáo dục, rèn luyện phóng viên, biên tập viên trẻ tuổi để họ sớm đứng trong hàng ngũ của Đảng Tăng cường công tác phát triển đảng viên trong các cơ quan báo chí
Trong công tác tuyển chọn phóng viên, biên tập viên, cộng tác viên và trong quy trình bố trí cấp uỷ, bổ nhiệm lãnh đạo cơ quan báo chí đảm bảo tiêu chuẩn, thực
hiện đúng Quy định số 57-QĐ/TW, ngày 03-5-2007 của Bộ Chính trị về một số vấn đề
về bảo vệ chính trị nội bộ Đảng, nhất là vấn đề chính trị hiện nay
Xây dựng tiêu chuẩn và thường xuyên kiểm tra việc thực hiện tiêu chuẩn nhà báo về phẩm chất đạo đức, nghiệp vụ, trách nhiệm chính trị, trách nhiệm xã hội, ý thức chấp hành luật pháp, kiến thức xã hội, kiến thức chuyên môn và quy tắc ứng xử của nhà báo đối với các vấn đề xã hội nhạy cảm
Tiểu kết chương 1
Báo chí cách mạng nước ta nói chung và báo chí địa phương nói riêng từ khi ra đời cho đến nay luôn hoạt động dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng, sự quản lý của Nhà nước Đây là yếu tố hàng đầu, là nguyên tắc bất di, bất dịch trong hoạt động của báo chí
Đảng lãnh đạo báo chí bằng định hướng hoạt động sao cho đúng tôn chỉ, mục đích và đối tượng phục vụ; định hướng chính trị và cung cấp thông tin chính xác, kịp thời về đường lối, chính sách và tình hình thực tiễn đất nước Đảng cầm quyền và sự lãnh
đạo của Đảng đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội nói chung và báo chí nói riêng, sự
lãnh đạo này là một tất yếu khách quan, xuất phát từ yêu cầu của cuộc cách mạng do Đảng lãnh đạo; từ xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh và không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng và bản thân sự phát triển của báo chí cách mạng Việt Nam Đảng lãnh đạo đối với báo chí bằng việc đề ra những chỉ thị, nghị quyết; lãnh đạo thông qua tổ chức đảng trong các cơ quan báo chí; lãnh đạo thông qua việc đào tạo, bồi
dưỡng, sử dụng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trong các cơ quan báo chí
Báo chí địa phương nước ta chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy và các cấp ủy Đảng, chi bộ trong cơ quan báo chí
Trang 40Từ sự lãnh đạo và quản lý đó đã tạo điều kiện thuận lợi cho báo chí địa phương không ngừng vươn lên phát triển mạnh mẽ Những cứ liệu này sẽ là tiền đề cho việc đi sâu phân tích những ưu thế và hạn chế trong công tác lãnh đạo của Đảng đối với báo chí địa phương vùng ĐBSCL