LUẬN VĂN: Phát triển và bảo đảm hệ thống giao thông vận tải pdf

3.mục đích và mục tiêu nghiên cứu 3.1.Mục đích nghiên cứu Qua nghiên cứu nhằm tìm hiểu thực trạng hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông ở tỉnh Thanh Hoá hiện nay .Trên cơ sở đó đ

LUẬN VĂN:

Phát triển và bảo đảm hệ thống giao

thông vận tải với tư

Phần 1: Mở đầu 1.Tính cấp thiết của đề tài

Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX Đảng Cộng Sản Việt Nam đánh giá: Thế kỷ XX là “thế kỷ của những chiến công và thắng lợi có ý nghĩa lịch sử và thời đại” Trong những thắng lợi đó có sự góp sức quan trọng của hoạt động giao thông, không chỉ phục vụ tích cực trong các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm mà còn có vai trò to lớn trong hoà bình xây dựng và phát triển kinh tế xã hội

Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam Xã hội Chủ nghĩa, việc phát triển và bảo đảm hệ thống giao thông vận tải với tư cách là huyết mạch của nền kinh tế có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, thúc đẩy sự phát triển kinh tế, xã hội, văn hoá, góp phần bảo đảm an ninh, quốc phòng, trật tự an toàn xã hội Đưa đất nước ta từng bước hội nhập khu vực và quốc

tế, góp phần quan trọng vào thực hiện mục tiêu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Hiện nay, toàn cầu hoá kinh tế là xu thế khách quan, lôi cuốn các nước, bao trùm hầu hết các lĩnh vực,vừa thúc đẩy hợp tác, vừa tăng sức ép cạnh tranh và tính tuỳ thuộc lẫn nhau giữa các nền kinh tế.Quan hệ song phương, đa phương giữa các quốc gia ngày càng sâu rộng cả trong kinh tế, văn hoá và bảo vệ môi trường, phòng chống tội phạm, thiên tai và các đại dịch… Do vậy, hoạt động giao thông của nước ta cũng phát triển trong bối cảnh chung đó.Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ IX đã đưa ra mục tiêu tổng quát của chiến lược 10 năm 2001 – 2010 là: “Đưa nước ta thoát khỏi tình trạng kém phát triển; nâng cao rõ rệt đời sống vật chất, văn hoá, tinh thần của nhân dân; tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại Nguồn lực con người, năng lực khoa học và công nghệ, kết cấu hạ tầng, tiềm lực kinh tế, quốc phòng an ninh được tăng cường; thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa được hình thành về cơ bản; vị thế của nước ta trên trường quốc tế được nâng cao” Mục tiêu cụ thể của chiến lược được xác định: Kết cấu hạ tầng đáp ứng yêu cầu phát

triển kinh tế – xã hội, quốc phòng an ninh, hệ thống giao thông bảo đảm lưu thông an toàn, thông suốt và hiện đại hoá một bước Như vậy muốn thực hiện thắng lợi mục tiêu chiến lược phát triển 10 năm 2001 -2010 thì phải quan tâm chú ý đến hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông

Trong đời sống của xã hội, mỗi con người hàng ngày đều gắn bó mật thiết với hoạt động giao thông và trật tự an toàn xã hội cũng như đời sống kinh tế – xã hội.Trật tự

an toàn giao thông là hạnh phúc của mọi nhà.Trật tự an toàn giao thông là vấn đề quan tâm của toàn xã hội.Trong những năm qua, do xác định được tầm quan trọng của hoạt động giao thông, Đảng và Nhà nước ta đã đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng giao thông, đổi mới phương tiện, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật và đổi mới tổ chức chỉ huy giao thông nhằm hạn chế tai nạn, chống ùn tắc giao thông.Tuy nhiên nền kinh tế nước ta còn nghèo nên đầu tư cho giao thông còn hạn chế Phương tiện giao thông tăng nhanh, nhất là xe máy, xe ô tô đã cũ nát còn lưu hành khá nhiều cùng với ý thức chấp hành luật

lệ giao thông của người tham gia giao thông chưa cao, chưa tự giác đã dẫn đến tình trạng tai nạn giao thông diễn ra khá phổ biến, gây thiệt hại không nhỏ về người và của.Tình hình tai nạn giao thông diễn ra còn khá phổ biến, gây ảnh hưởng xấu đến trật tự

an toàn giao thông Qua bảng số liệu dưới đây cho thấy :

Bảng 1.1.Tình hình tai nạn giao thông đường bộ 1995 – 2004 ở Việt Nam

Số vụ So sánh

với năm trước (%)

Số người chết

So sánh với năm trước (%)

Số người

bị thương

So sánh với năm trước (%)

bị thương giảm 4 lần Điều đó chứng tỏ tình hình trật tự giao thông cũng có những chuyển biến tích cực sau 10 năm triển khai thực hiện nghị định 36/CP của Chính phủ

Do vị trí quan trọng đặc biệt của hoạt động giao thông với sự phát triển kinh tế –

xã hội, an ninh quốc phòng; do tính chất bức xúc hiện nay của tai nạn giao thông.Đòi hỏi cần tăng cường quản lý Nhà nước và toàn xã hội, các cấp các ngành, các tổ chức xã hội phải tích cực tham gia hơn nữa vào các hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông

Xuất phát từ tính cấp thiết của đề tài và yêu cầu cần phải có sự đánh giá đúng đắn thực trạng hoạt động bảo đảm an toàn giao thông ở một số địa bàn lớn Tôi quyết định

chọn đề tài: “Thực trạng hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông ở Tỉnh Thanh Hoá hiện nay” (Qua nghiên cứu xã hội học tại Sở giao thông vận tải Thanh Hoá

trên địa bàn Thanh Hoá hiện nay Qua đó góp phần bổ sung các khái niệm, lý thuyết xã hội học

2.2 ý nghĩa thực tiễn

Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể sử dụng vào công tác quản lý của ngành và công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông Qua đó tăng cường hiệu lực quản lý của ngành, đề cao ý thức trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân nhằm đảm bảo giao thông thông suốt, trật tự, an toàn, thuận lợi, phục vụ nhu cầu đi lại của nhân dân và sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Đồng thời giúp cho các nhà hoạch định chính sách , các nhà quản lý có giải pháp tốt cho công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông góp phần phát triển kinh tế xã hội của đất nước

3.mục đích và mục tiêu nghiên cứu

3.1.Mục đích nghiên cứu

Qua nghiên cứu nhằm tìm hiểu thực trạng hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông ở tỉnh Thanh Hoá hiện nay Trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp , khuyến nghị giúp các chính sách pháp luật của Nhà nước về công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông có tính khả thi và đạt hiệu quả trong thực tế triển khai

3.2.Mục tiêu nghiên cứu:

- Mô tả thực trạng trật tự an toàn giao thông ở tỉnh Thanh Hoá hiện nay

- Chỉ ra các hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông

- Chỉ ra những hạn chế và bài học kinh nghiệm

- Đưa ra một số khuyến nghị khả thi giúp cho các nhà hoạch định chính sách , các nhà quản lý có cơ chế thích hợp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông

4.Đối tượng , khách thể và địa bàn nghiên cứu

4.1.Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là hoạt động đảm bảo trật tự an toàn giao thông ở tỉnh Thanh Hoá

4.2.Khách thể nghiên cứu

Khách thể nghiên cứu là cộng đồng dân cư tỉnh Thanh Hoá

4.3.Địa bàn nghiên cứu

Địa bàn nghiên cứu là tỉnh Thanh Hoá

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1.Phương pháp luận

Để có phương pháp nghiên cứu , trong quá trình thực hiện đề tài tôi dựa trên cơ

sở phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác – Lênin, cụ thể là dựa vào quan điểm xem xét

sự vật một cách toàn diện ,lịch sử , cụ thể và phát triển.Trong phép biện chứng duy vật yêu cầu nhìn các hiện tượng xã hội trong mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau , ảnh hưởng lẫn nhau , do đó nghiên cứu các hiện tượng xã hội , vấn đề xã hội cần đặt nó trong môi trường xác định , trong sự tương tác giữa các hiện tượng Phép duy vật lịch sử yêu cầu nhìn hiện tượng kinh tế xã hội trong một quá trình : mọi hiện tượng xã hội không tồn tại một cách bất biến mà luôn luôn vận động có sự hình thành , phát triển và diệt vong Do

đó khi nghiên cứu hiện tượng , vấn đề xã hội nào cần đặt nó trong một qúa trình , một giai đoạn lịch sử cụ thể ( không gian và thời gian)

Trong khi nghiên cứu đề tài thực hiện khoá luận này, tôi dựa trên những nguyên

lý cơ bản sau:

5.1.1.Nguyên lý về sự phát triển

Nguyên lý này chỉ rõ sự phát triển là quá trình vận động tiến lên từ thấp đến cao , từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn của sự vật.Theo quan điểm này , sự phát triển không bao quát toàn bộ sự vận động nói chung Nó chỉ khái quát xu hướng chung của sự vận động – xu hướng vận động đi lên của sự vật , sự vật mới ra đời thay thế cho sự vật cũ Sự phát triển chỉ là một trường hợp đặc biệt của sự vận động Trong quá trình phát triển của mình ,trong sự vật sẽ hình thành dần dần những quy định mới cao hơn về chất , sẽ làm thay đổi mối liên hệ, cơ cấu, phương thức tồn tại và vận động, chức năng vốn có theo chiều hướng ngày càng hoàn thiện hơn Trong lĩnh vực xã hội, nguyên lý này khẳng định sự biến đổi và phát triển của xã hội có nguyên nhân sâu xa là sự phát triển quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ của lực lượng

sản xuất Nghĩa là lực lượng sản xuất phát triển đến một giai đoạn nhất định đòi hỏi quan hệ sản xuất cũ , lỗi thời , lạc hậu phải thay đổi để thiết lập nên một quan hệ sản xuất mới phù hợp với tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất mới, đó là quá trình tiến hoá phù hợp với quy luật khách quan.Do vậy mà nguyên lý này đã chỉ rõ bản chất

sự tồn tại và phát triển của xã hội

5.1.2.Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

Nguyên lý nàychỉ ra rằng tất cả các sự vật hiện tượng trong tự nhiên , xã hội và tư duy con người luôn có mối liên hệ tác động qua lại , chuyển hoá lẫn nhau theo những quan hệ xác định Không có sự vật hiện tượng nào nằm ngoài mối liên hệ Mối liên hệ biểu hiện dưới những hình thức riêng biệt, cụ thể tuỳ theo điều kiện nhất định Song dù dưới hình thức nào , chúng cũng chỉ là biểu hiện của mối liên hệ phổ biến nhất , chung nhất

Vận dụng các nguyên lý trên để nghiên cứu thực trạng hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông ở tỉnh Thanh hoá hiện nay tức là phải xem xét hoạt động này trong mối liên hệ chỉnh thể , theo từng giai đoạn lịch sử và phát triển cụ thể , phù hợp với quy luật khách quan Hoạt động này bị chi phối bởi các điều kiện kinh tế , chính trị

xã hội trong từng giai đoạn lịch sử cụ thể Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay , khi mà đất nước ta đang đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá , hiện đại hoá thì công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông cần được đẩy mạnh và có những bước phát triển mới cho phù hợp với yêu cầu đòi hỏi của tình hình thực tiễn đất nước giai đoạn hiện nay

Như vậy phương pháp luận chung cho phép chung ta có một quan điểm toàn diện, lịch sử và cụ thể , đúng đắn để nhìn nhận , đánh gía vấn đề trong quá trình nghiên cứu đề tài

Ngoài ra , khoá luận còn dựa vào quan điểm và tư tưởng Hồ Chí Minh là đặt con người ở vị trí trung tâm - là giá trị trung tâm nhất

5.2.Phương pháp nghiên cứu cụ thể

Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài này , tôi sử dụng những phương pháp xã hội học sau :

5.2.1.Phương pháp quan sát được sử dụng nhằm phát hiện vấn đề , nhận biết vấn

đề nghiên cứu qua đó thấy rõ thực trạng trong hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông ở Thanh Hoá Ngoài ra việc quan sát cơ sở hạ tầng của ngành giao thông vận tải giúp cho phần thu thập thông tin và giải thích tình trạng an toàn giao thông được thấu đáo và chặt chẽ

5.2.2.Phương pháp phỏng vấn sâu: Tôi đã tiến hành phỏng vấn sâu 15 cán bộ của ngành giao thông vận tải tỉnh Thanh Hoá đang trực tiếp triển khai công tác bảo đảm trật

tự an toàn giao thông trên địa bàn tỉnh để thu thập thông tin về tình hình triển khai các hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông , từ đó bổ sung cho những thông tin qua điều tra bảng hỏi

5.2.3.Phương pháp phân tích tài liệu : Phương pháp này được sử dụng chủ yếu để thu thập thông tin .Nghiên cứu hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông ở tỉnh Thanh Hoá hiện nay là một đề tài tương đối mới , chưa có nhiều công trình nghiên cứu Tuy nhiên tôi cố gắng vận dụng các kết qủa báo cáo công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông của Ban an toàn giao thông tỉnh Thanh Hoá Ngoài ra tôi sử dụng một số tài liệu như : Luật giao thông đường bộ ; cuốn sách “Một số vấn đề về công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường bộ”; một số tác phẩm chuyên ngành xã hội học, một số tạp chí như Tạp chí “Con đường xanh”, tạp chí “Bạn đường”, các dự án về bảo đảm trật

tự an toàn giao thông như các đề án : “ Đẩy mạnh công tác tuyên truyền , vận động , hướng dẫn quần chúng nhân dân chấp hành pháp luật về an toàn giao thông” và đề án :

“Ngăn chặn đẩy lùi tai nạn giao thông trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá” của Ban an toàn giao thông tỉnh …

6.Giả thuyết nghiên cứu và khung lý thuyết

6.1.Giả thuyết nghiên cứu : Từ mục tiêu nghiên cứu , tôi đưa ra một số giả thuyết sau :

- Giả thuyết 1, Hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông ở tỉnh Thanh Hoá chưa được tốt nên tình hình mất trật tự an toàn giao thông có chiều hướng gia tăng

- Giả thuyết 2, Thực hiện tốt công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông đã tạo sự chuyển biến mới về tình hình trật tự an toàn giao thông

6.2.Khung lý thuyết:

Phần 2 Nội dung chính

Tình hình kinh tế xã hội của tỉnh Thanh Hoá

i điều khiể

n phươ

Quản

lý phươ

ng tiện

Công tác bảo đảm giao

Công tác giải phóng mặt bằng

và bảo

vệ

Kết luận , khuyến nghị

Chương 2

Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài

1.Tổng quan vấn đề nghiên cứu

Các mục tiêu phát triển đất nước bao gồm : Tăng trưởng kinh tế , công nghiệp hoá và hiện đại hoá , xoá đói giảm nghèo , tính công bằng và tài chính ổn định.Mục tiêu phát triển của ngành giao thông vận tải là góp phần nhằm thực hiện các mục tiêu phát triển quốc gia vì tăng trưởng kinh tế , xoá đói giảm nghèo , tăng cường an toàn , bảo vệ môi trường và phát triển nguồn nhân lực.Có thể nói giao thông là huyết mạch của nền kinh tế , tạo điều kiện để phát triển xã hội.Trong sự vận động và phát triển xã hội , hoạt động giao thông giữ vai trò then chốt.Có hoạt động giao thông thì tất yếu có công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông Hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông có ý nghĩa cùng với hoạt động giao thông và ngày càng có nhiều công trình nghiên cứu bảo đảm trật tự an toàn giao thông

Trong đề án “Tăng cường bảo đảm trật tự an toàn giao thông” ( giai đoạn 1999 –

2005 ) của Bộ Giao thông vận tải; trong báo cáo của chính phủ tại kỳ họp thứ 9 quốc hội khoá 10 do Phó thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trình bày đã nêu rõ chỉ đạo của Chính phủ về công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông trong đó nhấn mạnh : “trong nhiều việc phải làm để củng cố trật tự , kỷ cương xã hội , tạo nếp sống và làm việc theo pháp luật, Chính phủ yêu cầu đặc biệt coi trọng việc chấp hành luật lệ giao thông , công việc này không chỉ nhằm khắc phục sự ách tắc giao thông và tai nạn giao thông đang diễn ra nghiêm trọng gây tổn thất nặng nề về người và của mà còn đóng một yêu cầu sơ đẳng về xây dựng nếp sống văn hoá , kỷ cương trong xã hội”

Cuốn sách “ Một số vấn đề về công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường bộ” của Tiến sỹ Trần Văn Luyên , kỹ sư Trần Sơn , Cử nhân Nguyễn Văn Chính biên soạn , cuốn sách đề cập nhiều vấn đề thời sự trong lĩnh vực an toàn giao thông đường bộ , phân tích đánh giá thực trạng và đưa ra giải pháp hoàn thiện nhằm mục đích nâng cao chất lượng công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường bộ Trên cơ sở phân tích thực trạng về giao thông đường bộ và đưa ra các giải pháp và dự báo xu thế

Đối với khoa học xã hội nói chung đây là một lĩnh vực tương đối mới mẻ chưa được nghiên cứu nhiều nhưng đang thu hút được sự quan tâm của mọi người Việc nghiên cứu thực trạng hoạt động trong bảo đảm trật tự an toàn giao thông dưới góc độ xã hội học nhằm góp phần tạo sự chuyển biến mới là cần thiết

2.Các lý thuyết

2.1.Lý thuyết cơ cấu chức năng

Các tác giả của trường phái cấu trúc chức năng như : Spencer , E.Durkheim, T.Parsons đều khẳng định : “ xã hội là một hệ thống bao gồm nhiều bộ phận khác nhau , mỗi bộ phận giữ một vai trò bình thường nào trong xã hội và vận hành một cách bình thường để thực hiện một số yêu cầu nào đó thoả mãn những nhu cầu bình thường nào đó của xã hội”

Các nhà xã hội học thuộc trường phái này đã chỉ ra 2 loại chức năng đó là :

+ Chức năng công khai

Trật tự an toàn giao thông với tư cách là một thiết chế xã hội là một bộ phận quan trọng trong hệ thống các bộ phận hợp thành xã hội Hoạt động này được đảm bảo sẽ góp phần đảm bảo an toàn cho người và tài sản khi tham gia giao thông , góp phần phát triển kinh tế xã hội.Sự tồn tại của thiết chế này đã thực hiện một chức năng xã hội đó là đảm

bảo an toàn cho người và tài sản khi tham gia giao thông đồng thời mang lại lợi ích kinh

tế

2.2.Lý thuyết hành động

Theo Parsons , mỗi hành động đều có thể được miêu tả bằng ba giá trị cơ bản : Thứ nhất, thực tế của tình huống ; thứ hai là những nhu cầu của chủ thể hành động và thứ ba , sự đánh giá tình huống của chủ thể hành động luôn có xu hướng cân bằng những nhu cầu cá nhân của mình với những đòi hỏi của xã hội

Mặc dù Parsons nhận thấy rằng có thể có xung đột giữa những nhu cầu của chủ thể hành động và những khuôn mẫu cần thiết cho sự định hướng nhằm duy trì hệ thống song lại cho rằng các chủ thể hành động luôn sẵn sàng tìm cách dung hoà để luôn giữ được hệ thống trong thế cân bằng Sở dĩ con người sẵn lòng đáp ứng những đòi hỏi của

hệ thống Trước những nhu cầu cá nhân của mình , theo Parsons là do bản năng của họ luôn tránh đau đớn về thể xác cũng như những hình phạt của xã hội

Cho rằng sự cần thiết phải cân bằng giữa những nhu cầu cá nhân và quyền lợi xã hội là thuộc về bản chất tự nhiên của con người , Parsons đã xây dựng một luận chứng cần thiết cho quan điểm của mình là hành động xã hội là một hành động được dẫn dắt từ bên ngoài Vận dụng lý thuyết hành động của Parsons vào đề tài để phân tích và giải thích hoạt động của người tham gia giao thông

tế , bởi vì chúng cũng ảnh hưởng tới kinh tế như nó đã ảnh hưởng tới chúng

Như vậy hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông cũng bị chi phối bởi điều kiện kinh tế xã hội và sự tácđộng trở lại đến kinh tế xã hội Nếu trật tự an toàn giao

thông được đảm bảo thì nền kinh tế sẽ có điều kiện để phát triển bảo đảm trật tự an toàn giao thông tạo tiền đề cơ bản cho tăng trưởng kinh tế xã hội Khi nền kinh tế pháp triển là điều kiện tạo tiền đề vật chất làm tốt công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông Giữa vấn đề kinh tế và vấn đề bảo đảm trật tự an toàn giao thông có mối quan hệ biện chứng Phải nắm bắt được vấn đề này trên cơ sở lý thuyết kinh tế để có được hiệu quả cao nhất

3.Hệ khái niệm nghiên cứu

3.1.Khái niệm “hoạt động”

Xã hội luôn vận động và phát triển không ngừng trong đó không thể thiếu trạng thái hoạt động của con người Vậy khái niệm “hoạt động” được hiểu như thế nào ?

Theo Từ điển Tiếng Việt thì “hoạt động” với từ loại là danh từ chỉ toàn thể những việc làm của một tổ chức , một cá nhân có liên quan với nhau để quy vào một mục đích chung , thường trong một lĩnh vực xã hội Với từ loại là tính từ thì “hoạt động” có nghĩa

là có ý thức dùng sức lực và khả năng của mình vào những việc thuộc nhiệm vụ vì cá nhân hoặc lợi ích chung

Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam: “Hoạt động là một phương pháp đặc thù của con người quan hệ với thế giới xung chung quanh nhằm cải tạo thế giới theo hướng phục

vụ cuộc sống cho mình Trong mối quan hệ ấy , chủ thể của hoạt động là con người , khách thể của hoạt động là tất cả những gì mà hoạt động tác động vào Qua đó tạo ra được sản phẩm thoả mãn nhu cầu của chủ thể Mục đích trên đây thể hiện trên nhiều lĩnh vực và trên nhiều dạng :hoạt động kinh tế , chính trị ,xã hội ,quân sự , tư tưởng , lý luận , văn hoá, tâm lý … nhưng hình thức cơ bản có ý nghĩa quyết định là thực tiễn xã hội Hoạt động thường được chia thành 2 loại :hoạt động hướng ngoại nhằm cải tạo tự nhiên

và xã hội , hoạt động hướng nội nhằm cải tạo bản thân con người Hai loại hoạt động ây gắn liền mật thiết với nhau vì con người Chỉ có thể cải tạo mình trong quá trình cải tạo

tự nhiên và xã hội Hoạt động bao giờ cũng mang tính lịch sử qua các thời đại khác nhau”.Khái niệm “hoạt động” ở đây được hiểu là hoạt động xã hội của các chủ thể xã hội : cá nhân , nhóm , cộng đồng

3.2.Khái niệm “bảo đảm trật tự an toàn giao thông ”

- “Bảo đảm là nhận trách nhiệm về điều mình hẹn , hứa , khẳng định” ( Từ điển bách khoa Việt Nam)

- Hiện nay có nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm “trật tự an toàn giao thông”

Có ý kiến cho rằng : “ Trật tự an toàn giao thông là sự đảm bảo cho mọi hoạt động giao thông được trật tự , an toàn , nhanh chóng , tiện lợi , thông suốt và mỹ quan môi trường , hạn chế thấp nhất các vi phạm luật giao thông và các quy phạm pháp luật

về trật tự an toàn giao thông , hạn chế ùn tắc giao thông , kiềm chế tai nạn giao thông , ngăn ngừa thiệt hại do tai nạn giao thông gây ra ”

Có ý kiến cho rằng : “ Trật tự an toàn giao thông là việc chấp hành triệt để những yêu cầu kỹ thuật quản lý đối với các công trình giao thông và phương tiện giao thông , quy định đối với người tham gia đối với người tham gia giao thông làm cho giao thông được trật tự , an toàn , thông suốt , thuận tiện”

Như vậy trật tự an toàn giao thông được hiều là :

+ Hoạt động giao thông được điều chỉnh bằng một hệ thống các quy phạm pháp luật , bắt buộc mọi chủ thể tham gia giao thông phải tuyệt đối tuân theo

+ Hạn chế thấp nhất tai nạn giao thông xảy ra , đảm bảo an toàn cho người và tài sản khi tham gia giao thông

+ Hạn chế ùn tắc giao thông , đảm bảo giao thông được tiện lợi , có hiệu quả , tiết kiện được cước phí ,thời gian trên đường

+ Bảo đảm được yêu cầu mỹ quan giao thông đô thị , chống ô nhiễm môi trường Bảo đảm còn được hiểu là khẳng định bằng văn bản, cam kết rằng mình giữ gìn , tôn trọng

Như vậy bảo đảm trong hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông là các ban ngành chuyên môn , các cơ quan chức trách có trách nhiệm chỉ đạo triển khai các biện pháp , các văn bản pháp luật để giữ gìn trật tự an toàn giao thông

3.3.Người tham gia giao thông là người điều khiển và sử dụng các loại phương tiện giao thông , người dẫn , dắt , cưỡi súc vật ; người đi bộ ; người làm các công việc trên đường bộ , đường đô thị

3.4.Phương tiện tham gia giao thông là các loại xe cơ giới , thô sơ và các thiết bị chuyên dùng lưu thông trên đường bộ , đường đô thị Chịu trách nhiệm trước pháp luật

về phương tiện tham gia giao thông là người điều khiển phương tiện và chủ sở hữu phương tiện

3.5.Tổ chức giao thông và điều khiển giao thông theo nghĩa rộng là tập hợp các biện pháp nhằm cưỡng chế , tác động , điều chỉnh vào các hoạt động của giao thông , nhằm tổ chức , điều chỉnh các hoạt động giao thông , đảm bảo cho sự đi lại của người và phương tiện được an toàn , nhanh chóng , thông suốt

Tổ chức giao thông và điều khiển giao thông theo nghĩa hẹp là điều khiển sự đi lại của người và phương tiện trên đường giao thông được an toàn, nhanh chóng , thông suốt

Mục đích của tổ chức giao thông chính là sự điều tiết các hoạt động giao thông trên đường được an toàn ( không để xảy ra tai nạn giao thông , đay là yêu cầu lớn nhất của hoạt động giao thông), nhanh chóng , thuận tiện ( đáp ứng được yêu cầu kinh tế – xã hội , nhu cầu đi lại , vận chuyển ),đảm bảo mỹ quan môi trường

3.6.Người điều khiển giao thông là cảnh sát giao thông hoặc là người được giao nhiệm vụ hướng dẩn giao thông tại nơi thi công , nơi ùn tắc giao thông ,ở bến phà , tại cầu , đường ộ đi chung với đường sắt ( khoản 20 điều 3 luật giao thông đường bộ )

3.7.Quản lý nhà nước về giao thông là hoạt động mang tính chất quyền lực của cơ quan hành chính nhà nước nhằm tạo ra các điều kiện để xác lập , duy trì và ổn định các quan hệ về giao thông theo quy định của pháp luật giao thông Đây là một hoạt động có vai trò , vị trí rất quan trọng trong lĩnh vực an ninh trật tự.Bởi vì , tai nạn giao thông hàng ngày vẫn là một hiểm hoạ đối với tính mạng và tài sản của con người

Quản lý nhà nước về giao thông là hoạt động chấp hành và điều hành của các cơ quan nhà nước , các tổ chức xã hội được nhà nước uỷ quyền , được tiến hành trên cơ sở pháp luật , nhằm đảm bảo trật tự an toàn giao thông Quản lý nhà nước về trật tự an toàn

giao thông là tiến hành trên các lĩnh vực : ban hành các quy phạm pháp luật về trật tự an toàn giao thông đường bộ ; tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật về giao thông đường bộ ; quản lý quy tắc giao thông đường bộ ; quản lý hạ tầng giao thông đường bộ ; quản lý phương tiện tham gia giao thông ; quản lý người điều khiển phương tiện giao thông đường bộ ; quản lý vận tải đường bộ ; tuần tra kiểm soát giao thông ; chỉ huy điều khiển giao thông ; điều tra xử lý tai nạn giao thông

3.8.Khái niệm “tai nạn giao thông”

Tai nạn giao thông là một hiện tượng xã hội xuất hiện trong quá trình hoạt động giao thông của con người Cùng với sự ra đời và phát triển của các loại phương tiện giao thông , tai nạn giao thông bắt đầu xuất hiện và gia tăng Thuật ngữ tai nạn giao thông dần dần được sử dụng trên oàn thế giới Tuy nhiên do mang đặc tính xã hội sâu sắc , tai nạn giao thông ở mỗi nước có những biểu hiện khác nhau phụ thuộc vào các yếu tố kinh

tế , văn hóa , xã hội và trình độ quản lý của mỗi nước cũng như ý thức chủ quan của mỗi nước trong việc xây dựng các tiêu chuẩn pháp lý để nhận diện tai nạn giao thông

Có ý kiến cho rằng : tai nạn giao thông là sự kiện bất ngờ , nằm ngoài ý muốn chủ quan của con người Nó xảy ra khi các đối tượng tham gia giao thông đang hoạt động trên đường giao thông công cộng , đường chuyên dùng hoặc ở các địa bàn giao thông công cộng nhưng do chủ quan , vi phạm các quy tắc an toàn giao thông hoặc do gặp phải các tình huống , sự cố đột xuất không kịp phòng tránh đã gây ra các thiệt hại nhất định cho tính mạng , sức khoẻ con người hoặc tài sản của nhà nước và nhân dân

Theo Từ điển bách khoa công an nhân dân Việt Nam thì “tai nạn giao thông là việc rủi ro , bất ngờ xảy ra khi phương tiện giao thông đang di chuyển trên các đường bộ , đường thuỷ , đường sắt , đường hàng không , gây thiệt hại đến tính mạng , sức khoẻ của con người , đến tài sản và phương tiện

4.Một số kết quả hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông ở nước ta hiên nay

Giao thông vận tải là một ngành kinh tế dịch vụ quan trọng trong nền kinh tế quốc dân , nó là “mạch máu trong một cơ thể sống”, là một bộ phận cấu thành tư liệu chung cho các hoạt động kinh tế , văn hoá….của xã hội.Có hoạt động giao thông thì tất

yếu cần có hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động đảm bảo trật tự an toàn giao thông , Đảng và nhà nước ta đã quan tâm xây dựng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn giao thông nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông.Một số văn bản chỉ đạo và hướng dẫn mới nhất như :

1.Luật giao thông đường bộ số 26/2001/QH10 ngày 29/06/2001 là bước phát triển quan trọng của quá trình xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật về giao thông vận tải của nước ta ;

2.Quyết định số 197/2001/QĐ -TTg ngày 27/12/2001 của Thủ tướng chính phủ

về việc phê duyệt chính sách quốc gia phòng chống tai nạn thương tích giai đoạn 2002

-2010

3.Nghị quyết liên tịch của Tổng liên đoàn lao động Việt Nam và Uỷ ban an toàn giao thông quốc gia số 01/2003/NQLT/TLĐLĐ-UBATGTQG về việc tổ chức vận động CNVC-LĐ cả nước tham gia giữ gìn trật tự an toàn giao thông

4.Nghị định số 13/2003/NĐ-CP ngày 19/02/2003 của chính phủ về việc quy định danh mục hàng nguy hiểm , vận chuyển hàng nguy hiểm bằng đường bộ

5.Thông tư của Bộ trưởng Bộ giao thông vận tải số 01/2003/TT -BGTVT ngày 08/01/2003 hướng dẫn đội mũ bảo hiểm khi đi xe môtô ,xe gắn máy

6.Bộ giao thông vận tải đã ra 4 quyết định ban hành quy định trách nhiệm , hình thức xử lý các vi phạm đối với tổ chức , cá nhân khi vi phạm quản lý bảo đảm chất lượng các dự án xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông ; vi phạm quản lý , kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuật phương tiện giao thông đường bộ ; vi phạm trong công tác quản

lý đào tạo , sát hạch , cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ ……

Tất cả những văn bản pháp luật mới nhất mang tính chất chỉ đạo hướng dẫn hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông đã được tổ chức triển khai ở các cấp , các ngành , các địa phương đã mang lại những kết quả khả quan như sau :

Đầu tư nâng cấp các tuyến đường và hệ thống biển báo tăng cường an toàn giao thông ngành giao thông vận tải cũng đã chú ý xây dựng các đường lánh nạn ở đèo dốc , những đoạn đường có độ nguy hiểm cao.Thực tế các đường lánh nạn ở khu vực Nam

Trung Bộ và Tây Nguyên đã cứu được nhiều xe và người thoát hiểm trong những năm qua Từ năm 1992 đến 2000 đã có 13 đường lánh nạn (đường cứu nạn ôtô) được xây dựng trên các đèo dốc thuộc quốc lộ 1 và quốc lộ 19 thuộc khu vực Nam Trung Bộ và khu vực Tây Nguyên Chỉ tính những trường hợp đặc biệt đã cứu được 38 lượt xe và 936 người thoát hiểm( không tính những trường hợp xe vào đó rồi sửa chữa xong lại đi ngay không thống kê được

Hiện nay cả nước đã đăng kí , quản lý 7.706.000 phương tiện cơ giới đường bộ , trong đó có 506.000 xe ôtô , 7.200.000 môtô xe máy ,tính đến tháng 6 /2004, nhưng số người điều khiển phương tiện vận tải , cơ giới đường bộ đã được học tập luật lệ giao thông và được sát hạch , cấp giấy phép lái xe còn rất hạn chế

Theo báo cáo của 4 đoàn kiểm tra liên ngành Giao thông vận tải – Bộ công an –

Bộ Lao động Thương binh Xã hội về việc kiểm tra cơ sở vật chất , điều kiện của 152 cơ

sở đào tạo lái xe đã kết luận 14 cơ sở không đủ tiêu chuẩn đào tạo lái xe theo quy định ,

bị thu hồi giấy phép , 45 cơ sở bị đình chỉ có thời hạn để khắc phục thiếu sót , hạ bậc đào tạo của 3 cơ sở …

Những năm qua , đặc biệt là từ năm 1995 Chính phủ ban hành Nghị định số 36/CP về bảo đảm trật tự an toàn giao thôngđường bộ và trật tự an toàn giao thông đô thị , các ngành hữu quan , cácđịa phương và các thành viên của Mặt trận tổ quốc việt nam

đã tăng cường công tác tuyên truyền về trật tự an toàn giao thông , ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận người dân đã được nâng lên đáng kể , song nhìn chung trình

độ dân trí chưa cao , ý thức chấp hành pháp luật về trật tự an toàn giao thông vẫn còn hạn chế chưa tự giác , tình trạng vi phạm trật tự an toàn giao thông còn phổ biến thường xuyên Một số người vi phạm do không hiểu biết về pháp luật , nhưng không ít người có hiểu biết nhưng chấp hành kém , cố tình vi phạm các quy định về trật tự an toàn giao thông

Phân tích lỗi vi phạm trật tự an toàn giao thông đường bộ năm 2004 cho thấy , chỉ tính riêng số vi phạm mà lực lượng cảnh sát giao thông phát hiện được đã tới 579.830 trường hợp, phạt tiền 158,8 tỷ đồng , đình chỉ lưu hành 30.000 lượt phương tiện có

những lỗi vi phạm nghiêm trọng đe doạ đến an toàn giao thông tước 3245 giấy phép lái

lý ùn tắc tại các địa phương trình Uỷ ban nhân dân tỉnh , thành phố phê duyệt.Lực lượng cảnh sát giao thông phối hợp với ngành giao thông vận tải nghiên cứu khảo sát tổ chức giao thông trên các tuyến quốc lộ trọng điểm như quốc lộ 1 , quốc lộ 5 , quốc lộ 51, quốc lộ 10 , quốc lộ 18…đồng thời phối hợp tổ chức phân luồng , phân tuyến hợp lý các khu đầu mối giao thông và các đô thị.Lực lượng cảnh sát giao thông bố trí đủ cán bộ chiến sĩ tổ chức chỉ huy giao thông ở những nút giao thông phức tạp , những tuyến đường hay xảy ra ùn tắc giao thông hoặc nếu ùn tắc xảy ra thì không để kéo dài Bộ công an đã ban hành quyết định số 259/2001/QĐ-BCA ngày 05/04/2001 ban hành quy trình chỉ huy điều khiển giao thông tại các đô thị , góp phần quan trọng trong việc giải quyết nạn ùn tắc giao thông , giảm thiểu tai nạn giao thông xảy ra

Công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật về trật tự an toàn giao thông những năm qua đã thể hiện sự năng động và đạt nhiều kết quả Uỷ ban an toàn giao thông quốc gia

đã chỉ đạo nhiều địa phương tổ chức các cuộc triển lãm tranh ảnh về đề tài trật tự an toàn giao thông ; định kỳ 2 năm 1 lần tổ chức hội thi “Liên hoan băng hình toàn quốc về trật

tự an toàn giao thông” sau đó tổ chức tiếp cuộc thi “Toàn dân xem phim an toàn giao thông , thực hành luật lệ giao thông” thu hút hàng triệu lượt người tham gia ; tổ chức thành công hội thi “Lái xe an toàn” ở các ngành ,các địa phương và toàn quốc nhằm nâng cao tay nghề , đạo đức của đội ngũ lái xe trong việc chấp hành luật lệ giao thông

và đảm bảo an toàn cho tài sản nhà nước và tính mạng sức khoẻ cho nhân dân

Về công tác tuần tra kiểm soát xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông Trong thời gian qua lực lượng cảnh sát giao thông đã tổ chức có hiệu quả công tác tuần tra

kiểm soát và xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông , tạo chuyển biến rõ nét về ý thức

và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông , góp phần làm giảm vi phạm và tai nạn giao thông cũng như hoạt động của bọn tội phạm đồng thời góp phần quan trọng trong việc củng cố và nâng cao vai trò quản lý nhà nước về trật tự an toàn giao thông , từng bước thiết lập nề nếp kỷ cương trong lĩnh vực giao thông , phục

vụ có hiệu quả cho các hoạt động xã hội và phát triển nền kinh tế của đất nước

Qua kết quả của công tác tuần tra kiểm soát cho thấy :

+ Đã lập biên bản xử phạt trên 5 triệu trường hợp vi phạm , thu qua kho bạc nhà nước trên 1000 tỷ đồng

+ Tước 12.000 giấy phép lái xe + Bắt 7.081 tên tội phạm trong đó có 282 tên cướp , 92 tên có lệnh truy nã

; 177 tên mua bán vận chuyển trái phép chất ma tuý ; 107 tên vận chuyển chất nổ trái phép

+ Thu 8.1 tấn thuốc nổ , 40 kg hêrôin,517kg thuốc phiện + Kiểm tra phát hiện 15.661 vụ buôn lậu gian lận thương mại + Thu giữ 5,7 triệu gói thuốc lá ngoại

+ Thu giữ 13.525 xe môtô gian nhập lậu + Thu giữ 1325m3 gỗ và nhiều hàng hoá khác ,truy thu cho Nhà nước hàng trăm tỷ đồng thuế …

Trước tình hình đua xe trái phép có những diễn biến phức tạp và nghiêm trọng , thực hiện chỉ thị số 07/CT ngày 07/08/1999 của Bộ trưởng Bộ công an về công tác phòng chống đua xe trái phép và hạn chế tai nạn giao thông Trong quá trình triển khai thực hiện , lực lượng cảnh sát giao thông đã phối hợp với các lực lượng triển khai nhiều biện pháp tích cực ,cả phòng ngừa xã hội và phòng ngừa nghiệp vụ, xây dựng thế trận lòng dân chống đua xe trái phép đạt kết quả bước đầu đáng khích lệ.Chỉ tính riêng năm

2004 , lực lượng cảnh sát giao thông đã bắt giữ 116 đối tượng đua xe trái phép , chuyển Viện kiểm sát nhân dân truy tố 88 đối tượng ; xử lý 3388 đối tượng tụ tâph dàn hàng ngang , chạy tốc độ cao , đuổi nhau trên đường ; ngăn chặn được nhiều vụ tụ tập đua xe trái phép Tệ nạn đua xe trái phép đã được chặn đứng về cơ bản

Tóm lại, hệ thống giao thông bao gồm đường bộ , đường sắt , đường thuỷ ,đường hàng không là mạch máu của đất nước , có vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế

xã hội , đảm bảo quốc phòng ,an ninh và nhu cầu đi lại của nhân dân, đẩy mạnh giao lưu hội nhập với các nước và khu vực trên thế giới Nhận thức được vai trò của hoạt động giao thông nói chung và công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông nói riêng , trong sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước , Đảng và Nhà nước ta đã quan tâm xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật về trật tự an toàn giao thông và đầu tư phát triển hệ thống giao thông nói chung Tổ chức giao thông bước đầu đã có sự đổi mới , trang bị các phương tiện kỹ thuật thuận lợi cho sự chỉ huy thống nhất và nhanh chóng ở các đô thị Công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật về trật tự an toàn giao thông đã được quan tâm với nhiều hình thức đa dạng Công tác tuần tra kiểm soát xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông đã được coi trọng Tuy nhiên tình hình trật tự an toàn giao thông

ở nước ta hiện nay còn nhiều diễn biến phức tạp:

+ Hệ thống đường bộ tuy đã được xây dựng nhiều tuyến mới nhưng nhiều tuyến đường cũ đã xuống cấp chưa được đầu tư sửa chữa

+Phương tiện cơ giới đường bộ trong đó môtô, xe gắn máy tăng nhanh dẫn đến mật độ giao thông quá lớn trên đường , nhất là các khu đô thị

+ Nhiều người điều khiển phương tiện cơ giới đường bộ không có bằng lái hoặc chất lượng đào tạo hạn chế , hay phóng nhanh vượt ẩu , dùng bia rượu chất kích thích khi đang điều khiển phương tiện nên đã gây ra nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng

+ Tình hình chấp hành pháp luật về an toàn giao thông của người tham gia giao thông chưa được nghiêm túc và triệt để …

Thực tế trên đã và đang là 1 vấn đề xã hội gay gắt kéo theo nhiều tiêu cực xã hội khác và đang gây thiệt hại nghiêm trọng đến tính mạng , sức khoẻ con người , tài sản của Nhà nước và công dân,.Do vậy bảo đảm trật tự an toàn giao thông là 1 đòi hỏi bức xúc mà Nhà nước , các Bộ, ngành và chính quyền địa phương phải đặc biệt quan tâm , chú ý đến các giải pháp về con người khi tham gia giao thông trên đường

Chương 2

Kết quả nghiên cứu 1.Vài nét về địa bàn nghiên cứu và cơ sở hạ tầng kĩ thuật an toàn giao thông của tỉnh thanh hoá

1.1 Vài nét đặc điểm về địa bàn nghiên cứu

Nếu đi từ Bắc vào Nam thì Thanh Hóa là tỉnh đầu tiên của vùng Bắc trung bộ, phần đất liền của Thanh Hóa nằm trong giới hạn 19018 – 20040 vĩ độ bắc, và 104022-

106004 kinh độ Đông, từ Bắc xuống Nam 400 km, và từ Đông sang Tây 110 km Thanh Hóa giáp Sơn La, Hòa Bình và Ninh Bình ở phía Bắc, giáp Nghệ An ở phía Nam, phía Đông giáp biển 102 km, phía Tây giáp tỉnh Hủaphăn của nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, có chiều dài biên giới 192 km, Thanh Hóa cách Hà Nội 150 km, địa hình của

Thanh Hóa bao gồm 3 vùng chính là:

1 Vùng núi và trung du phía Tây bắc và Tây Nam tỉnh chiếm 2/3 diện tích tự nhiên toàn tỉnh với độ cao trung bình của vùng núi là 600- 700 mét, độ dốc trên 250, của vùng trung du là 180 – 200 mét, độ dốc từ 150 đến 200

2 Vùng đồng bằng đựơc bồi đắp bởi hệ thống sông Mã, sông Chu, sông Yên có

độ cao trung bình 5 – 15 mét, sông lớn chảy qua với tổng chiều dài 881 km và tổng lưu lượng nước là 19,5 tỷ m3/ năm, trong đó sông Mã chảy qua 242km, sông Chu chảy qua

325 km

Diện tích tự nhiên của Thanh Hóa hiện nay là 11106,1 km2, với dân số năm 2001 ước tính là 3509,6 nghìn người và là tỉnh có dân số đông thứ 2 sau Thành phố Hồ Chí Minh Theo kết quả tổng điều tra dân số ngày 01/4/1999, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa có

35 dân tộc, trong đó có 3 dân tộc đông nhất là người kinh chiếm 83,9 %, người Mường chiếm 9,8%, người Thái chiếm 6,1%

Thanh Hóa là địa phương có nhiều đơn vị hành chính cấp Huyện và cấp Xã nhất, tại thời điểm 15/4/2002, Thanh Hóa có 27 đơn vị Hành chính cấp Huyện bao gồm: Thành Phố Thanh Hóa, 2 Thị xã là Bỉm Sơn, Sầm Sơn và 24 Huyện là: Mường Lát, Quan Hóa, Quan Sơn, Bá Thước, Cẩm Thủy, Lang Chánh, Thạch Thành, Ngọc Lặc,

Thường Xuân, Như Xuân, Như Thanh, Vĩnh Lộc, Hà Trung, Nga Sơn, Yên Định, Thọ Xuân, Hậu Lộc, Thiệu Hóa, Hoằng Hóa, Đông Sơn, Triệu Sơn, Quảng Xương, Nông Cống, Tĩnh Gia với 630 Xã, Phường, Thị Trấn

Thanh Hóa - một tỉnh thuộc Bắc trung bộ là tỉnh tương đối phát triển có tiềm lực

về kinh tế, các vấn đề về văn hoá- xã hội được chú trọng quan tâm và hoạt động có hiệu quả Có vị trí và điều kiện thuận lợi cho phát triển các loại hình giao thông, vận tải, sự phát triển đó kéo theo mặt trái của nó là vấn đề tai nạn giao thông Trong những năm gần đây tình hình tai nạn giao thông trong tỉnh diễn ra tương đối phức tạp, có chiều hướng ra tăng gây ra những hậu quả hết sức nghiêm trọng cả về người và của, đe dọa đến đời sống, sức khỏe của nhân dân và an ninh trong tỉnh Có thể nói tình hình tai nạn giao thông trong tỉnh đang là một vấn nạn cần được sự quan tâm của các cấp các ngành , của toàn dân

Qua thống kê tình hình tai nạn giao thông cho thấy:

- Tai nạn giao thông đường bộ chiếm tỷ lệ trên 47% về số vụ, 98% về số người chết và 99% vế số người bị thương

- Số vụ tai nạn do ô tô, xe máy gây ra chiếm 55%,trong đó ô tô chiếm 34,8%, xe công nông 7,8% và xe thô sơ 2,4%

- Tai nạn xảy ra nhiều trên các tuyến quốc lộ và tập chung ở các đoạn đường tiếp giáp với các đô thị và gần khu dân cư ( tai nạn xảy ra trên quốc lộ 55%, tỉnh lộ 16%, nội thành, nội thị 15% và đường nông thôn 4%)

- Gần đây 70%- 80% số vụ tai nạn xảy ra là do người tham gia giao thông không chấp hành luật lệ an toàn giao thông ( vi phạm tốc độ khoảng 44%, tránh trượt sai quy định 25% và say rươụ bia 7%)

Thanh Hoá là một trong những tỉnh lớn và được đánh giá là tỉnh làm tốt công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông , tổ chức triển khai thực hiện có hiệu qủa các văn bản pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn giao thông Tuy nhiên cần phải quan tâm hơn nữa

để hoạt động bảo đảm an toàn giao thông đạt kết quả cao hơn nữa trong thời gian tới

1.2 Bộ máy tổ chức của Ban an toàn giao thông tỉnh Thanh Hoá

Ban an toàn giao thông Thanh Hóa gồm có:

- Chủ tịch ủy ban nhân dân tỉnh làm Trưởng ban

- Giám đốc Sở Giao thông Vận tải làm Phó ban Thường trực

- Giám đốc Sở Công an

- Giám đốc Sở Y tế,

Trong đó Sở Giao thông Vận tải Thanh Hóa có lịch sử hơn 50 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành Theo Quyết định của ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Sở Giao thông Vận tải thì:

Về chức năng: Sở Giao thông Vận tải là cơ quan chuyên môn thuộc ủy ban nhân

dân tỉnh, chịu trách nhiệm trước ủy ban nhân dân tỉnh, quản lý Nhà nước về lĩnh vực Giao thông Vận tải ( bao gồm đường bộ, đường sông, đường sắt, đường biển ) trên địa bàn tỉnh theo quy định của Pháp luật

Về nhiệm vụ, quyền hạn:

- Tổ chức thực hiện các Nghị quyết, Quyết định, Chỉ thị của UBND tỉnh, HĐND

tỉnh về lĩnh vực Giao thông Vận tải trên địa bàn tỉnh

- Nghiên cứu, xây dựng trình UBND tỉnh các dự án, đề án về quy hoặch mạng

lưới Giao thông Vận tải trên địa bàn tỉnh, lập kế hoạch Vận tải, lập các dự án đầu tư về Giao thông, Vận tải, nhằm đáp ứng nhu cầu về khối lượng vận chuyển, nâng cao chất lượng về an toàn Giao thông, Vận tải trên địa bàn tỉnh và liên tỉnh, góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; Tổ chức chỉ đạo thực hiện sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt

- Triển khai thực hiện pháp luật, chế độ chính sách của Trung ương và của UBND

tỉnh về Giao thông Vận tải, an toàn Giao thông Vận tải, quản lý đầy tư xây dựng, quản

lý chất lượng các công trình Giao thông Vận tải,quản lý nghiệp vụ Giao thông Vận tải, quản lý đâù tư, bảo dưỡng, bảo đảm giao thông các tuyến đường của địa phương và Trung ương ủy thác, quản ly thẩm định các dự án đầu tư về Giao thông Vận tải, phát hiện những vấn đế về cơ chế, chính sách của Nhà nước không phù hợp và đề xuất với các cấp cơ thẩm quyền sửa đổi, bổ sung

- Lập quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng Cán bộ, Công nhân, Viên chức

chuyên môn, nghiệp vụ về lĩnh vực Giao thông Vận tải ở địa phương trình UBND tỉnh;

- Thường xuyên tổ chức thực hiện công tác Thanh tra Nhà nước về lĩnh vực Giao

thông Vận tải ( chấp hành các quy định về chất lượng công trình Giao thông ) và kiểm tra, thanh tra chuyên nghành Giao thông Vận tải

- Tổ chức quản lý việc hợp tác quốc tế về Giao thông Vận tải do UBND tỉnh giao

- Quản lý, tổ chức Cán bộ công chức, viên chức, tài sản, kinh phí của Sở theo quy định của Pháp luật và phân cấp của UBND tỉnh

Về Cơ cấu tổ chức: Theo sơ đồ sau:

Sơ đồ 2.1: Sơ đồ tổ chức Sở giao thông vận tải tỉnh Thanh Hoá

Như vậy cơ cấu tổ chức của Sở gồm 9 phòng ban, tổng số cán bộ công chức làm việc tại Sở là 55 người

Sở Giao thông Vận tải Thanh Hóa góp phần quan trong trọng trong việc đảm bảo

an toàn Giao thông của Tỉnh

1.3 Đặc điểm về loại hình và chất lượng giao thông ở Thanh Hoá

Phòn

g tổ chức hành chín

lý vận tải

Phòng

kế hoạc

h tổng hợp

Phòn

g

thẩ

m địn

h

Phòn

g quản

lý giao thôn

g nông

Phòn

g quản

lý giao thôn

g

Than

h tra

Sở Ban lãnh đạo Sở

(Nguồn : Sở giao thông vận tải Thanh Hoá )

Bảng 2.3:Bảng phân loại chất lượng đường bộ ( đường tỉnh )

năm 2004

Đường Huyện

Đường

xã

Tổng cộng

Từ các bảng số liệu trên cho thấy: Cơ sở hạ tầng Giao thông Vận tải trong vài năm gần đây đã được nâng cấp cải tạo, theo bảng phân loại đường bộ trên thì toàn tỉnh không có quốc lộ nào thuộc loại 5 và loại đặc biệt xấu

Trong hệ thống Giao thông vận tải thì đường bộ là lọai hình giao thông chủ đạo, chiềm vị trí quan trọng nhất và có tác động lớn đến đời sống kinh tế xã hội

Nói chung cơ sở hạ tầng Giao thông đường bộ vài năm gần đây đã được nâng cấp, cải tạo tuy nhiên vẫn còn nhiều bất cập, tỷ lệ đường nhựa mới chiếm 17,2% ( quốc

lộ 76%, tỉnh lộ 45,5%, đường liên thôn, liên xã, liên huyện mới chiếm 6%), đường đá dăm 14,9%, đường bê tông 2,9%, còn lại đường đất chiếm 65% Hệ thống báo hiệu đường bộ còn thiếu đồng bộ, hệ thống Giao thông tỉnh như: bến xe, bãi đỗ xe chưa đáp ứng yêu cầu so với yêu cầu phát triển của phương tiện Giao thông vận tải

Có thể nói hiện nay, phần lớn các tuyến đường bộ chưa bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật, dòng phương tiện lưu thông trên đường là dòng hỗn hợp ( xe cơ giới, xe thô sơ, người đi bộ ) có tốc độ khác nhau nên gây ra nhiều các xung đột ở các nút Giao thông giao cắt, đặc biệt là khu vực đô thị Chất lượng mặt đường loại trừ một số tuyến vừa mới được nâng cấp là tốt còn lại phần lớn là xấu Tình trạng lấn chiếm hành lang bảo vệ an toàn Giao thông còn tương đối phổ biến, đồng thời tình trạng địa hình khó khăn, nhiều đèo dốc, sụt lỡ và các hiện tượng ngập lụt ở nhiều nơi cùng với các thiết bị biển báo, cọc tiêu thiếu không đảm bảo kỹ thuật cũng tác động xấu tới trật tự an toàn Giao thông

Hàng nghìn người sử dụng xe mô tô, xe máy chưa được học Luật giao thông, chưa kể đến vấn đề tiêu cực trong việc thi sát hạch cấp giấy phép lái xe và chất lượng đào tạo lái xe, nhiều người không đủ sức khoe, không biết chữ, thậm chí không dự thi sát hạch vẫn được cấp giấy phép lái xe

Tình hình vi phạm trật tự an toàn giao thông vẫn còn mang tính phổ biến nó là một vấn đề cấp thiết hiện nay nó gây nhiều đâu thương bất hạnh cho con người, đồng thời nó cũng kéo theo nhiều tiêu cực xã hội khác, gây thiệt hại nghiêm trọng đến tính mạng con người và tài sản của Nhà nước và công dân Do vậy bảo đảm trật tự an toàn giao thông là một đòi hỏi cấp thiết mà Nhà nước,các Bộ, ngành, các Địa phương cần đặc

biệt quan tâm chú ý đến các giải pháp để bảo đảm an toàn cho con người khi tham gia giao thông

Vấn đề tổ chức thực hiện có vai trò quan trọng trong công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông, trong khi ý thức của người tham gia giao thông chưa cao hoặc trình độ hiểu biết hạn chế, thì vấn đề tổ chức tuyên truyền cho người dân là một vấn đề vô cùng quan trọng trong việc làm giảm tai nạn giao thông

Cảnh sát Giao thông cần phối hợp chặt chẽ cùng các ngành Giao thông Vận tải nghiên cứu, khảo sát Giao thông trên các tuyến đường trọng điểm, đồng thời tổ chức phối hợp phân luồng, phan tuyến hợp lý ở các khu đầu mối giao thông Lực lượng Cảnh sát Giao thông cần bố trí đủ các bộ túc trực, chỉ huy Giao thông ở những nút Giao thông phức tạp, ở những tuyến đường hay xảy ra tai nạn, ùn tắc giao thông, hoặc nếu ùn tắc xảy ra thì không để kéo dài

Tuy nhiên, việc tổ chức Giao thông hiện nay cũng thể hiện một số khuyết điểm, bất hợp lý, đó là một số tuyến đường làm mới hoặc nâng cấp nhưng không chú trọng đến việc tổ chức giao thông như: xây dựng giải phân cách cứng, lắp đặt giải phân cách mền, sơn kẻ vạch chưa hợp lý, hai hành lang an toàn Giao thông bị lấn chiếm còn phổ biến, việc tái lấn chiếm lòng đường vỉa hè làm nơi buôn bán, để xe tập kết vật liệu xây dựng , phơi rơm rạ diễn ra còn phổ biến Tại các nơi đường bộ giao nhau với đường sắt hầu hết là giao cắt trên cùng một mặt bằng, thiếu biển báo hiệu và thiết bị phòng vệ Do đó đây là một vấn đề cấp bách cần quan tâm giải quyết nhanh chóng, góp phần bình ổn giao thông, giảm tai nạn xay ra trên địa bàn

1.3.2.Về đường sông: (xem bảng 2.5 ; 2.6 )

Bảng 2.5 :Tổng hợp phương tiện giao thông đường thủy

Theo tiêu chuẩn TCVN 5054- 1985 thì hệ thống đường sông Việt Nam chia làm 5 cấp:

Bảng 2.6: Thống kê cấp đường sông Việt nam Tên sông Cấp đường sông Chiều dài (mét) Tỷ lệ (%)

Đường sông Trung ương gồm có: sông Mã, sông Lèn, sông Bưởi, kênh De, kênh Nga, sông Trường, kênh Choán, được chia làm 5 cấp từ cấp 2 đến cấp 6

1.3.3.Về đường sắt: Thanh Hóa có 91km đường sắt chạy qua, với 9 ga trong đó có 02

ga chính, 07 ga phụ, có 211 đường ngang trong đó có gác chắn và hệ thống tín hiệu là 56/211, tai nạn đường sắt xảy ra chủ yếu ở những chỗ đường ngang chưa có thanh chắn, hoặc chưa có hệ thống tín hiệu cảnh báo

1.3.4.Về phương tiện vận tải: ( xem bảng 2.7 ; 2.8 )

Bảng 2.7: Số lượng phương tiện vận tải trên địa bàn

tỉnh Thanh Hóa

236

Liên tỉnh

( Nguồn :Sở giao thông vận tải Thanh hoá ) Như vậy cả 2 bến xe liên tỉnh và nội tỉnh là 39 tuyến xe với 535 xe , trong đó bến liên tỉnh chiếm 55,88% còn bến nội tỉnh chiếm 44,11% Qua đó cho Thâý các bến xe liên tỉnh chiếm lưu lượng xe khá nhiều so với bên nội tỉnh Điều đó cho Thấy hệ Thống Giao Thông vận tải của chúng ta phát triển mạnh mẽvà ngày càng giữ vị trí quan trọng trong nền kinh tế quốc dân