LUẬN VĂN: Đảng bộ tỉnh Mỹ Tho lãnh đạo quân dân tiến công và nổi dậy giải phóng toàn tỉnh từ 1973 đến 1975 potx

Trong giai đoạn cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ, lãnh đạo nhân dân kháng chiến ở một địa bàn có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng, là cửa ngõ của miền Tây Nam Bộ, là vị trí án ngữ

LUẬN VĂN:

Đảng bộ tỉnh Mỹ Tho lãnh đạo quân

dân tiến công và nổi dậy giải phóng toàn

tỉnh từ 1973 đến 1975

và giữ nước của dân tộc Việt Nam Trong 3 thập kỷ vừa qua, đã có hàng trăm cuộc hội thảo khoa học, nhiều công trình lớn tổng kết thực tiễn lịch sử kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, hàng nghìn cuốn sách, bài viết của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tướng lĩnh quân đội ta, các chính khách, các nhà khoa học ở trong nước và ngoài nước luận bàn về tính chất, nguyên nhân và ý nghĩa thắng lợi của cuộc chiến tranh giải phóng 30 năm của dân tộc Việt Nam Nhưng lịch sử của hàng triệu, hàng chục triệu quần chúng bao giờ cũng có nội dung phong phú muôn màu, muôn vẻ và sinh động, nhất là ở những bước ngoặt quyết định như trong giai đoạn cuối cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta do Đảng ta lãnh đạo Cho nên lịch sử thời kỳ này vẫn còn những khoảng trống cần được tiếp tục nghiên cứu, bổ sung, nhiều bài học, kinh nghiệm cần được tổng kết

Đảng bộ tỉnh Mỹ Tho (nay là Đảng bộ tỉnh Tiền Giang) là một trong những Đảng bộ ra đời sớm, hoạt động trong một tỉnh nhân dân có bề dày truyền thống yêu nước, anh dũng bất khuất chống giặc ngoại xâm Đảng bộ và nhân dân có truyền thống vẻ vang trong đấu tranh cách mạng ngay từ sau khi Đảng ra đời và lãnh đạo cách mạng nước ta Cuộc vận động thành lập Đảng bộ (1927-1930), đấu tranh giành dân chủ dân sinh (1936-1939); khởi nghĩa Nam Kỳ (1940), Tổng khởi nghĩa Tháng Tám 1945 và nhiều kỳ tích anh hùng trong 9 năm kháng chiến chống Pháp (1945-1954), mấy chục năm kháng chiến chống Mỹ là những mốc son chói lọi của lịch sử Đảng bộ Trong giai đoạn cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ, lãnh đạo nhân dân kháng chiến ở một địa bàn có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng, là cửa ngõ của miền Tây Nam Bộ, là vị trí án ngữ bảo vệ Sài Gòn - hang ổ của địch, Đảng bộ đã quán triệt đường lối chủ trương của Đảng, lãnh đạo quân dân trong tỉnh tiến công và nổi dậy đánh bại mọi âm mưu kế hoạch của Mỹ - ngụy, giải phóng quê hương, góp phần giải phóng miền Tây Nam Bộ, giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất đất nước Sự

Với những suy nghĩ đó, tôi chọn vấn đề "Đảng bộ tỉnh Mỹ Tho lãnh đạo

quân dân tiến công và nổi dậy giải phóng toàn tỉnh từ 1973 đến 1975" làm đề tài

luận văn thạc sĩ thạc Khoa học lịch sử, chuyên ngành Lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Trong quá trình nghiên cứu, viết lịch sử cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta ở miền Nam, vấn đề Đảng bộ tỉnh Mỹ Tho lãnh đạo quân dân trong tỉnh tiến công và nổi dậy giải phóng đã được đề cập nhiều trong một số cuốn hồi ký cách mạng của các tướng lĩnh, các đồng chí cách mạng lão thành, nhiều công trình khoa học của các cơ quan chức năng nghiên cứu lịch sử ở Trung ương, miền, địa phương tỉnh và nhiều công trình nghiên cứu của các nhà khoa học ở trong nước và ngoài nước

Trong số đó có những công trình tiêu biểu như: "Đại thắng mùa Xuân" của Đại tướng Văn Tiến Dũng, "Những năm tháng quyết định" của Đại tướng Hoàng Văn Thái, "Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam" tập 2 (1954-1975) của Viện nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, "Lịch sử kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954-1975) " của Viện Lịch sử quân sự, các công trình biên soạn Lịch sử Đảng

ở địa phương Những công trình trên chỉ trình bày tổng quát về thời kỳ này trên bình

diện chung của chiến trường toàn miền Nam, ít đi sâu vào phản ánh đầy đủ vấn đề tiến công và nổi dậy trong từng địa phương riêng lẻ của tỉnh Lịch sử vấn đề cho thấy, chưa có công trình nào nghiên cứu một cách có hệ thống cuộc chiến đấu kiên cường, anh dũng của nhân dân Mỹ Tho dưới sự lãnh đạo của Đảng, đặc biệt vai trò lãnh đạo của Đảng bộ Mỹ Tho trong quá trình chuẩn bị tiến tới tổng tiến công và nổi dậy từ sau khi Hiệp định Pari năm 1973 đến đại thắng mùa Xuân 1975

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

Mục đích của nghiên cứu luận văn là làm sáng tỏ quá trình Đảng bộ tỉnh Mỹ Tho đã vận dụng, sáng tạo, chủ động, linh hoạt đường lối chủ trương giải phóng miền Nam của Đảng vào điều kiện cụ thể của tỉnh Mỹ Tho trong thời kỳ tiến công và nổi dậy những năm 1973-1975; khẳng định vai trò lãnh đạo, tổ chức của Đảng bộ là nhân

tố quyết định trong xây dựng lực lượng về mọi mặt, phát huy sức mạnh tổng hợp về quân sự, chính trị, kinh tế, binh vận phối hợp với quân dân miền Nam, tiến công và nổi dậy giải phóng quê hương, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước

Để thực hiện mục đích trên, luận văn có nhiệm vụ phân tích đặc điểm cụ thể

về so sánh lực lượng địch, lực lượng cách mạng, những thuận lợi, khó khăn cơ bản của tỉnh Mỹ Tho; trình bày quá trình Đảng bộ lãnh đạo quân dân tiến công và nổi dậy giải phóng toàn Tỉnh Từ đó luận văn rút ra những kinh nghiệm lãnh đạo quân dân trong tỉnh của Đảng bộ tỉnh Mỹ Tho về kết hợp tiến công và nổi dậy, đấu tranh quân

sự, chính trị, binh vận tạo nên sức mạnh tổng hợp để giải phóng quê hương Những kinh nghiệm trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước ở Mỹ Tho là những di sản tinh thần văn hóa lịch sử quý giá đang được Đảng bộ và nhân dân Mỹ Tho trân trọng

và phát huy trong công cuộc đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng bộ Mỹ Tho và Đảng bộ

Gò Công thực hiện đường lối tiến công và nổi dậy giải phóng miền Nam của Đảng trong giai đoạn cuối cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước Nghiên cứu thực tiễn lịch

sử hoạt động của Đảng bộ, phong trào tiến công quân sự, binh vận và nổi dậy làm chủ của quân dân Mỹ Tho, Gò Công trong những năm sau Hiệp định Pari đến giải phóng hoàn toàn miền Nam (1973-1975)

5 Cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu

- Luận văn được trình bày bằng phương pháp lịch sử và phương pháp lôgíc, kết hợp với phương pháp phân tích tổng hợp, thống kê, so sánh để làm sáng tỏ nội dung của đề tài

-Nguồn tư liệu chủ yếu tác giả sử dụng trong luận văn là Văn kiện Đảng, Nghị quyết của Đảng bộ Miền như các Nghị quyết, chỉ thị, báo cáo tổng kết của Ban Thường vụ Trung ương Cục miền Nam, Khu ủy Tây Nam Bộ, Khu ủy Khu VIII, Tỉnh

ủy Mỹ Tho, Tỉnh ủy Gò Công trong thời kỳ 1973-1975; tham khảo có so sánh, đối chiếu nguồn tư liệu đã được trình bày trong các công trình khoa học, hồi ký cách mạng tiêu biểu viết về lịch sử Đảng bộ Mỹ Tho, Đảng bộ Gò Công Ngoài ra, luận văn còn tham khảo tài liệu của đối phương, người nước ngoài viết về cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân miền Nam Bên cạnh đó tác giả luận văn chú trọng

sử dụng nguồn tư liệu qua khảo sát thực tiễn, như lời kể của các đồng chí cán bộ cách mạng lão thành đã trực tiếp tham gia cuộc kháng chiến ở Nam Bộ, Tây Nam Bộ, Khu VIII và Mỹ Tho

6 Đóng góp của luận văn

Luận văn trình bày một cách có hệ thống về sự lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương Đảng, Trung ương Cục, Khu, Miền; sự lãnh đạo quân dân đấu tranh của Đảng bộ tỉnh Mỹ Tho trong thời kỳ tiến công và nổi dậy giải phóng hoàn toàn miền Nam, trong đó có tỉnh

Mỹ Tho thời kỳ 1973-1975 Đồng thời rút ra những kinh nghiệm quý về sự lãnh đạo của Đảng bộ

Luận văn cung cấp thêm những tư liệu mới để góp phần nghiên cứu, làm sáng

rõ lịch sử cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước ở thời kỳ 1973-1975 Với những gì tác giả đã trình bày trong luận văn, hy vọng sẽ góp phần vào việc biên soạn lịch sử

Đảng bộ Mỹ Tho, Đảng bộ tỉnh Tiền Giang ngày nay trong bức tranh tổng thể của lịch

sử Đảng ta trong sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc

Cuối cùng, luận văn có thể làm tài liệu tham khảo, để nghiên cứu, viết Lịch sử Đảng bộ tỉnh, giảng dạy Lịch sử Đảng ở Trường chính trị tỉnh Tiền Giang

7 Bố cục luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, và tài liệu tham khảo, luận văn gồm 2 chương, 5 tiết

Chương 1

Đảng bộ tỉnh Mỹ Tho lãnh đạo xây dựng lực lượng chính trị và quân sự để tiến công và nổi

dậy (1973-1974)

1.1 Mỹ Tho sau Hiệp định Pari

1.1.1 Vị trí chiến lược của Mỹ Tho

Tiền Giang, bao gồm tỉnh Mỹ Tho, Gò Công và thành phố Mỹ Tho, được sát nhập từ tháng 1-1976 Tỉnh lỵ là thành phố Mỹ Tho, một trung tâm hành chính kinh tế, xã hội của tỉnh Tiền Giang có 7 huyện, 1 thị xã và 1 thành phố Là một tỉnh trù phú, trung tâm của vùng Trung Nam Bộ, nằm dọc theo tả ngạn sông Tiền, cách thành phố Hồ Chí Minh 70 km về phía Nam Phía Nam giáp sông Tiền, phía Bắc giáp tỉnh Long An và Đồng Tháp, phía Đông giáp biển, bên kia sông Tiền là tỉnh Bến Tre và Vĩnh Long

Cùng với sự phát triển của lịch sử, vùng đất Mỹ Tho - Gò Công đã nhiều lần thay đổi về tổ chức hành chính, địa giới và tên gọi “Năm 1753 được gọi là đạo Trường Đồn Năm 1788 được gọi là Trấn Định Năm 1832 đổi thành tỉnh Định Tường, là một trong 6 tỉnh Nam Kỳ” [1, tr.11] Do yêu cầu lãnh đạo cách mạng sâu sát, trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, hai tỉnh này được tách ra, sát nhập nhiều lần, có quan hệ mật thiết với nhau về mọi mặt Sau khi miền Nam được hoàn toàn giải phóng, Mỹ Tho,

Gò Công và thành phố Mỹ Tho được hợp nhất lại thành tỉnh Tiền Giang vào tháng 1 năm

Mỹ

Mỹ Tho là một trong những tỉnh có truyền thống cách mạng lâu đời, là căn cứ của nhiều cuộc khởi nghĩa, các cuộc kháng chiến chống Pháp Vì vậy, đối với kẻ địch (Pháp - Mỹ) đều chọn nơi đây làm thí điểm các chiến lược quân sự, kinh tế - xã hội, chiến lược chiến tranh xâm lược thực dân cũ và thực dân mới; luôn là nơi đụng đầu quyết liệt của những cuộc đọ sức về trí, lực và sức chịu đựng giữa hai thế lực ngoại xâm, phản động và cách mạng

Chính nơi đây là nơi diễn ra các sự kiện lịch sử còn in đậm trong những trang sử vàng của dân tộc Đó là chiến thắng Rạch Gầm - Xoài Mút, là các cuộc khởi nghĩa của Đốc Binh Kiều, Thiên Hộ Dương và nhiều phong trào nổi dậy khởi nghĩa chống Pháp nổ

ra mãnh liệt Sau các cuộc khởi nghĩa vũ trang là các phong trào vận động yêu nước sôi nổi và liên tục trong những thập niên đầu thế kỷ XX

Ngay từ khi tổ chức Hội Việt Nam cách mạng thanh niên ra đời, Mỹ Tho đã gửi cán bộ sang Quảng Châu học tập để trở về quê hương vận động, xây dựng tổ chức cộng sản và vận động phong trào cách mạng của nhân dân Từ khi Đảng ra đời ngày 3-2-1930, Đảng bộ Mỹ Tho được thành lập (4-1930) và đã nhanh chóng phát triển về tổ chức, lãnh đạo nhân dân đứng lên đấu tranh dưới lá cờ vẻ vang của Đảng Các cao trào cách mạng liên tiếp nổ ra: Cao trào 1930-1931, cao trào 1936-1939 và đỉnh cao là cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ bất khuất năm 1940, có 56 xã trong tỉnh đã được giải phóng, nhân dân giành quyền làm chủ, chính quyền nhân dân tỉnh được thành lập sáng tạo nên lá cờ đỏ sao vàng, ngày nay trở thành quốc kỳ của nước Việt Nam Trong thời kỳ Cách mạng Tháng Tám, toàn dân trong tỉnh dưới sự lãnh đạo của Đảng đã vùng lên đánh đổ ách thống trị của Pháp - Nhật, phong kiến, địa chủ, tay sai, góp phần đưa nhân dân làm chủ đất nước, khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa

Trong 9 năm kháng chiến chống Pháp (1945-1954), quân dân Mỹ Tho đã tích cực tham gia kháng chiến làm nên những chiến công vang dội như trận Cổ Cò thuộc xã

An Thái Đông, huyện Cái Bè (28-1-1947), trận Giồng Dứa thuộc xã Long Định, huyện Châu Thành (14-5-1947), trận Kênh Bùi thuộc huyện Cái Bè (25-6-1953), góp phần xứng đáng vào cuộc kháng chiến của toàn dân tộc đi đến thắng lợi

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954-1975), quân và dân Mỹ Tho dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Trung ương Đảng, Trung ương Cục miền Nam, Đảng bộ

Khu VIII và Đảng bộ tỉnh, đã nhất tề đứng lên chiến đấu ngoan cường dũng cảm, nhiều tấm gương chiến đấu hy sinh anh dũng, nhiều chiến công vang dội làm nức lòng quân và dân cả nước và bầu bạn trên thế giới Đó là cuộc đồng khởi của nhân dân đứng lên lật đổ ách thống trị tàn bạo của bè lũ Ngô Đình Diệm, tay sai đế quốc Mỹ giành quyền sống và làm chủ nông thôn năm 1960 Chính quê hương Mỹ Tho đã làm nên một trận ấp Bắc vang dội (1-1963), đánh bại chiến thuật “trực thăng vận”, “thiết xa vận” của Mỹ - ngụy Chiến thắng này đã mở ra một phong trào phá ấp chiến lược mạnh mẽ trong tỉnh, phong trào thi đua ấp Bắc giết giặc lập công trong toàn miền Nam và khắp cả nước

Cũng như nhân dân hai miền Nam- Bắc, nhân dân Mỹ Tho luôn luôn giữ vững truyền thống cách mạng, vững tin vào Đảng Đảng dựa vào dân đã vượt qua những chặng đường đầy gian khổ, hy sinh, luôn động viên tinh thần cách mạng, giữ vững được lòng tin đưa phong trào nhân dân kiên quyết bám trụ, bám đất, bám dân, liên tục tiến công địch trong suốt kháng chiến chống Mỹ - ngụy Đảng bộ đã lãnh đạo quân dân Mỹ Tho hoàn thành mọi nhiệm vụ, thực hiện đúng ý đồ chiến lược của Trung ương Đảng, Trung ương Cục trước và sau khi Hiệp định Pari được ký kết Cuối năm 1974, ở Khu VIII, ta đã mở rộng vùng giải phóng Đồng Tháp Mười, cắt đường 4, diệt nhiều đồn bốt địch, giải phóng hơn 200 ấp và 13 vạn dân, trong đó có nhiều vùng thuộc Trà Vinh, Bến Tre, Mỹ Tho

Truyền thống yều nước, cách mạng và những chiến công vẻ vang đó là nền tảng để Đảng bộ, nhân dân đi tới thắng lợi mùa Xuân 1975 Trong khí thế cách mạng sôi nổi của cuộc kháng chiến chống Mỹ khắp cả nước, tiến công quân sự, chính trị vào quân ngụy trên toàn Miền, quân và dân Mỹ Tho đã liên tục tiến công và nổi dậy giải phóng hoàn toàn tỉnh vào ngày 1-5-1975

1.1.2 Mỹ - ngụy phá hoại Hiệp định Pari, âm mưu kéo dài chiến tranh

Để đi tới thắng lợi, quân và dân Mỹ Tho đã anh dũng chiến đấu chống nhiều âm mưu của Mỹ - ngụy suốt nhiều năm trước đó Những tháng đầu năm 1972, mặc dù các phong trào đấu tranh cách mạng đã giành được nhiều thắng lợi nhưng giữa ta và địch tiếp tục giằng co quyết liệt Địch thường xuyên bố trí ở tuyến hành lang biên giới Việt Nam- Campuchia từ 1 đến 2 liên đoàn biệt động quân, 1 tiểu đoàn thiết giáp có pháo binh yểm trợ; từng lúc có từ 1 đến 2 tiểu đoàn sư đoàn 7 hành quân đánh phá, ngăn chặn sự di chuyển lực lượng và phương tiện chiến đấu của ta từ biên giới xuống nội địa Sư đoàn 7

và sư đoàn 9 ngụy kết hợp với bọn bảo an cơ động liên tục càn quét đánh phá ở vùng tranh chấp Chúng tiếp tục mở rộng chiếm đóng, gom dân, đánh phá các kho tàng, lực lượng vũ trang tập trung và các hành lang vận chuyển của ta ở vùng lực lượng cách mạng còn yếu, địch bố trí lực lượng chủ yếu là bảo an, dân vệ, phòng vệ dân sự, phòng vệ xung kích phối hợp với các tổ chức "phượng hoàng" tiếp tục bình định, triệt phá địa hình, khống chế quần chúng nhằm cắt đứt mọi quan hệ giữa cách mạng và nhân dân hòng đánh bật thế bám trụ của các lực lượng cách mạng

Mặc dù quân số đông nhưng lại phải chia ra chiếm đóng nhiều đồn bốt, giữ những kho tàng, vị trí quan trọng làm cho lực lượng địch bị dàn mỏng Đặc biệt là khả năng cơ động và hỏa lực chi viện giảm sút rất lớn Tinh thần chiến đấu của quân ngụy bị

sa sút do tác động của những thất bại ở Đông Bắc Campuchia và đường 9 Nam Lào Đồn bốt địch ở nhiều nơi bị lực lượng vũ trang và nhân dân bao vây cô lập không bung ra hoạt động được, tinh thần binh sĩ trong đồn hoang mang, dao động Hệ thống kìm kẹp qua một năm bị ta diệt và làm rã nhiều đồn bốt

Từ tháng 4 đến tháng 9-1972, ta mở nhiều cuộc tiến công địch và đã thu được những chiến thắng có ý nghĩa to lớn Nhưng do liên tục tiến công, đạn dược của ta chưa được bổ sung, trong khi đó địch lại tập trung tăng cường lực lượng, phương tiện chiến tranh và không từ bỏ một thủ đoạn tàn bạo phát xít nào để giết người, cào nhà, gom dân, tái lấn chiếm Từng bước địch đã đóng lại các đồn bốt trên địa bàn của tỉnh

Ngày 27-1-1973, Hiệp định Pari về chấm dứt chiến tranh lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết Đây là thắng lợi to lớn của nhân dân Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước Nhưng với bản chất hiếu chiến và phản động, đế quốc Mỹ vẫn không chịu từ bỏ dã tâm xâm lược, trắng trợn chà đạp lên các điều khoản của Hiệp định Pari

Hiệp định là một sự nhân nhượng lẫn nhau giữa hai bên tham chiến Ta nhân nhượng Mỹ về việc chấp nhận trên thực tế là sự tồn tại của chính quyền Sài Gòn, Mỹ nhân nhượng ta về lực lượng vũ trang cách mạng đóng nguyên ở miền Nam Hiệp định Pari là thắng lợi lớn về ngoại giao của ta Thắng lợi của Hiệp định Pari thể hiện ở việc Hoa kỳ và các nước khác tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của nước Việt Nam như Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954 về Việt Nam đã công nhận

Thắng lợi căn bản của nhân dân dân ta là ở chỗ: Mỹ phải rút quân và cam kết chấm dứt mọi sự dính líu quân sự vào miền Nam Việt Nam Trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày ký Hiệp định này, sẽ hoàn thành việc rút hoàn toàn ra khỏi miền Nam Việt Nam mọi quân đội, cố vấn quân sự và nhân viên quân sự liên quan đến chương trình bình định,

vũ khí, đạn dược và dụng cụ chiến tranh của Hoa Kỳ và của các nước ngoài khác

Thắng lợi căn bản của nhân dân ta là ở chỗ, theo quy định của Hiệp định Pari, hơn nửa triệu quân Mỹ và đồng minh sẽ rút khỏi Việt Nam Trong khi đó, 13 sư đoàn chủ lực cách mạng vẫn đứng vững ở các địa bàn chiến lược của miền Nam cùng hàng vạn bộ đội địa phương và dân quân du kích Vùng giải phóng cũng không phân tuyến chia vùng với vùng ngụy quyền kiểm soát, mà giữ nguyên thực trạng trước khi ký Hiệp định, tạo thành thế da báo xen kẽ với địch Đây chính là lợi thế lớn mà Hiệp định Pari đem lại cho lực lượng cách mạng và ngược lại, là bất lợi lớn nhất của ngụy quyền Bởi vì lực lượng cách mạng vẫn giữ được thế trận và lực lượng của cuộc chiến tranh nhân dân, đồng thời giảm sút thực lực của Mỹ - ngụy, tạo nên chuyển biến lớn về so sánh lực lượng giữa cách mạng và ngụy quyền

Lịch sử tiếp theo của cách mạng miền Nam chứng minh, khi quân Mỹ đã rút đi, quân ngụy sẽ suy yếu và quân ta vẫn còn ở đó thì lực lượng so sánh đã thay đổi căn bản, tình thế cách mạng nhanh chóng chín muồi Đây là tiền đề cơ bản cho việc giải phóng hoàn toàn miền Nam hơn hai năm sau

Nhưng với bản chất hiếu chiến và phản động, đế quốc Mỹ vẫn trắng trợn vi phạm các điều khoản của Hiệp định Khi buộc phải rút quân ra khỏi miền Nam Việt Nam, nhà cầm quyền Hoa Kỳ vẫn nuôi ý đồ duy trỡ chế độ thực dân mới ở miền Nam bằng một cuộc chiến tranh không có người Mỹ nhưng được tiến hành bằng tiền bạc và vũ khí bom đạn Mỹ

Ngay từ đầu, Mỹ đó chủ trương vừa ký kết Hiệp định, vừa giỳp ngụy quyền Sài Gũn tiếp tục chiến tranh, phỏ hoại Hiệp định Trước khi rút quân, chúng đó gấp rỳt đưa vào miền Nam "625 máy bay các loại, 500 khẩu pháo, 400 xe tăng, xe bọc thép và nhiều tàu chiến, tăng dự trữ vật tư chiến tranh lên gần 2 triệu tấn" [25, tr.140]

Nhân dân Việt Nam cũng như nhân dân yêu chuộng hũa bỡnh và cụng lý trờn toàn thế giới, kể cả nhõn dõn Mỹ đều mong muốn đế quốc Mỹ kết thúc cuộc chiến tranh lâu dài, gây nhiều đau khổ cho nhân dân hai nước Khi buộc phải rút quân, Mỹ đó khụng

hủy bỏ cỏc căn cứ quân sự ở miền Nam Việt Nam như quy định trong Điều 6 của Hiệp định Mỹ giao toàn bộ các căn cứ quân sự ấy cho quân đội Sài Gũn Mỏy bay địch không chuyển về nước mà chuyển sang các căn cứ quân sự của Mỹ ở Guam, Thái Lan để sẳn sàng chi viện cho quân đội Sài Gũn của Nguyễn Văn Thiệu ở miền Nam Việt Nam khi cần

Đồng thời với kế hoạch kinh tế hậu chiến tại miền Nam - tức là Mỹ chủ trương làm cho nền kinh tế của ngụy quyền Sài Gũn hấp dẫn hơn so với nền kinh tế miền Bắc, Mỹ- ngụy thực hiện kế hoạch 3 năm (1973-1975) nhằm xóa “thế da báo” ở miền Nam, tiêu diệt các lực lượng vũ trang và lực lượng chính trị của cỏch mạng, xúa bỏ tỡnh trạng hai chớnh quyền, hai quõn đội và ba lực lượng hiện có Những âm mưu và hành động đó nhằm biến miền Nam Việt Nam thành lónh thổ chỉ có một quân đội, một chính quyền tay của Mỹ

Ngay sau ký Hiệp định, Mỹ tiếp tục viện trợ kinh tế và quân sự cho chính quyền Thiệu Năm 1973, Mỹ đưa thêm vào miền Nam "90 máy bay, 100 pháo và khối lượng lớn phương tiện chiến tranh" [58, tr.592] Chúng quyết định các chủ trương về quân sự, chính trị, kinh tế và những vấn đề nhân sự của ngụy quyền Sài Gũn, kể cả việc thay đổi những người cầm đầu chính phủ và quân đội Thực tế cho thấy cuộc chiến tranh ở miền Nam vẫn tiếp diễn sau khi Hiệp định Pari được ký kết, khụng phải là “nội chiến” như Mỹ tuyên truyền mà vẫn là cuộc chiến tranh xâm lược của Mỹ, tiến hành theo phương thức máy bay, bam đạn, xe tăng, đại bác Mỹ cộng với quân ngụy Sài Gòn Để xóa “thế da báo”, dưới sự chỉ huy của bọn đầu sỏ, quõn ngụy liờn tiếp mở cỏc chiến dịch “tràn ngập lónh thổ”, gọi là kế hoạch “Lý Thường Kiệt” Khoảng 60% quân ngụy đó được ném vào các cuộc hành quân này Mục tiêu hàng đầu của Mỹ là lấn chiếm các vùng chiến lược quan trọng, lấn chiếm và bỡnh định được nâng lên thành quốc sách của Mỹ - ngụy Trong năm 1973, “địch mở 325.255 cuộc hành quân lấn chiếm, hành quân cảnh sát, chiếm lại hầu hết các vùng ta mới giải phóng và một số vùng giải phóng từ trước” [58, tr.593]

Ở tỉnh Mỹ Tho, Gũ Công và thành phố Mỹ Tho mặc dù ngụy quân, ngụy quyền đang hoang mang lo sợ, nhưng “chúng vẫn ngoan cố tăng cường bắt lính đôn quân, tập trung quân chủ lực ở các nơi về, đưa quân số trong toàn Tỉnh lên trên 48.000 tên, tăng hơn năm

1972 là 6.000 tên” [2, tr.83] Âm mưu của kẻ thù là xây dựng lực lượng quân đội lớn để bỡnh định, lấn chiếm đồn bốt, xóa “thế da báo”; quyết tâm biến tỉnh Mỹ Tho, Gũ Cụng

và thành phố Mỹ Tho thành nơi phũng thủ phớa nam Sài Gũn và làm bàn đạp tấn công lực lượng cách mạng khắp vùng trọng điểm đồng bằng sông Cửu Long Ngay sau Hiệp định được công bố ngày 28-1-1973, bọn ngụy quân, ngụy quyền đồng loạt triển khai nhiều chiến dịch như “tràn ngập lónh thổ”, “cắm cờ lấn đất giành dân” Chúng sử dụng

sư đoàn 7, 2 trung đoàn của sư đoàn 9, 28 tiểu đoàn bảo an cảnh sát, 2 đến 3 chi đoàn xe

M 113…, tiến hành càn quét, bắn phá khắp các nơi trong Tỉnh Địch chủ yếu tập trung lấn chiếm, chốt chặn các tuyến giao thông của ta như hai bên nam, bắc lộ 4, lộ Đông Hũa, cỏc tuyến kờnh Nguyễn Văn Tiếp A, B, sông Ba Rài, kênh Chợ Gạo Chúng dùng lực lượng bảo an, cảnh sát liên tục hành quân, lấn chiếm, đốt phá địa hỡnh, mở rộng vựng chỳng kiểm soỏt, xúa “thế da bỏo” ở chung quanh thành phố Mỹ Tho, ven lộ 4 và cỏc thị trấn khỏc

Vừa lấn chiếm, chúng vừa bắt buộc nhân dân phải treo cờ ngụy lên mái nhà, xe

cộ, gốc cây Mặt khác, chính quyền Sài Gòn cũn tập trung cỏc phương tiện thông tin, các loại cán bộ bỡnh định tâm lý chiến, tung tin, tuyên truyền xuyên tạc Hiệp định, nói xấu cách mạng, vu cáo ta vi phạm Hiệp định, tuyên truyền bao che hành động phá hoại Hiệp định và các chính sách phản động nhằm lừa mị, gây hoang mang trong quần chúng Chính quyền tay sai Nguyễn Văn Thiệu đưa số sĩ quan ác ôn về xây dựng, củng cố lại ngụy quyền ở cơ sở, nắm các tổ chức phản động khác, củng cố lại hệ thống phũng vệ dõn

sự, bọn mật vụ chỉ điểm nhằm kỡm kẹp quần chỳng và tỏch quần chỳng ra khỏi ảnh hưởng của Đảng Trong khoảng thời gian này, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu ra lệnh giải tán 26 đảng phái và các tổ chức chính trị không ăn cánh; ra lệnh bắn bỏ những ai

“kêu gọi nhân dân biểu tỡnh, những ai gõy mất trật tự và hụ hào kẻ khỏc theo chủ nghĩa cộng sản”; bắn bất cứ ai bỏ ngũ, bắt và giam những người trung lập, những người khuyến khích kẻ khác gây rối loạn và hoang mang, mơ hồ; hoặc bỏ những vùng do chính phủ Sài Gòn kiểm soát chạy sang vùng do cộng sản kiểm soát, những ai đũi thi hành Hiệp định và những binh sĩ đào ngũ

Có thể nói sau khi Hiệp định được ký kết, ở miền Tõy Nam Bộ núi chung, Mỹ Tho núi riờng địch ngoan cố không thi hành những điều khoản đó cam kết của Hiệp định

mà cũn gõy ra những cuộc xung đột vũ trang, những cuộc hành quân lấn đất, giành dân Mục đích của chính quyền tay sai là tiếp tục tiến hành chiến tranh nhằm xóa bỏ từng

“ngăn đe thực tế”, lợi dụng mâu thuẫn trong phe xó hội chủ nghĩa, dựng những thủ đoạn ngoại giao, kinh tế và chính sách cân bằng lực lượng giữa các nước lớn để ngăn chặn sự phát triển của cách mạng miền Nam

Sau khi Hiệp định Pari được ký kết, Hội nghị Thường vụ Trung ương Cục họp từ ngày 9 đến ngày 10-3-1973, bàn phương hướng, nhiệm vụ đấu tranh của cách mạng miền Nam Hội nghị thống nhất nhận định: tỡnh hỡnh miền Nam chưa ổn định và đang diễn biến phức tạp Cuộc chiến tranh hiện nay không cũn quyết liệt như trước đây nhưng cũng chưa có hũa bỡnh mặc dự Hiệp định đó được ký kết Địch phá hoại Hiệp định rất nghiêm trọng và có hệ thống Lực lượng vũ trang và quần chúng nhân dân đấu tranh buộc địch phải thi hành Hiệp định, trước mắt đũi chính quyền tay sai Nguyễn Văn Thiệu phải thực hiện ngừng bắn, đẩy lùi địch từng bước, tiến tới ổn định tỡnh hỡnh Phải tớch cực xõy dựng, củng cố thật vững mạnh vựng giải phúng và căn cứ địa cách mạng, đẩy mạnh phong trào đấu tranh ở các vùng đô thị và vùng nông thôn cũn tạm chiếm, khẩn trương xây dựng thực lực cách mạng nhất là lực lượng quân sự

Hội nghị nhấn mạnh: nhiệm vụ cụ thể của cách mạng miền Nam trong giai đoạn trước mắt là ngoài bạo lực vũ trang, chớnh trị cần phỏt huy tỏc dụng phỏp lý của Hiệp định, kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự và pháp lý; tựy tỡnh

Trước đó, ngày 3-2-1973, Hội nghị Thường vụ Khu ủy miền Tây Nam Bộ nhận định âm mưu cơ bản của địch là bỡnh định, lấn chiếm, phá hoại Hiệp định Pari Hội nghị nhất trí xác định nhiệm vụ của toàn Khu và đề nghị với Trung ương Cục và Trung ương Đảng, kiên quyết đánh trả; đẩy mạnh đấu tranh chính trị, tăng cường công tác binh vận, giữ vững thành quả cách mạng, đưa phong trào tiếp tục tiến lên

Ngày 16-3-1973, Ban Thường vụ Trung ương Cục cũng nhận định tỡnh hỡnh cú hai khả năng phát triển, hoặc địch chịu thi hành Hiệp định, hoặc chiến tranh sẽ mở rộng Các địa phương cần dựa vào tỡnh hỡnh thực tế mà chuyển hướng đấu tranh cho phù hợp

Như vậy, sau khi Hiệp định Pari được ký kết khụng lõu, Ban chấp hành Trung ương Đảng chưa cú nghị quyết chớnh thức về tỡnh hỡnh nhiệm vụ mới, song, Đảng sớm bắt mạch tỡnh hỡnh, nờn phương hướng hành động đối phó với hai khả năng phát triển của cuộc cách mạng miền Nam đó được phác thảo, con đường cách mạng bạo lực giải phóng miền Nam vẫn được chú trọng

Trong thực tế cách mạng nước ta ở miền Nam lúc đó, một bộ phận cán bộ chiến

sĩ và nhân dân cũn đặt hy vọng vào khả năng thi hành Hiệp định, vai trũ của Ủy ban giỏm sỏt và Kiểm soỏt quốc tế, Ủy ban quõn sự liờn hiệp, khả năng hũa giải hũa hợp dõn tộc

và chính phủ liên hiệp ba thành phần Có biểu hiện mệt mỏi, ảo tưởng hũa bỡnh, mất cảnh giỏc Một số địa phương, đơn vị bị động, địch đánh nơi nào đối phó nơi đó Có nơi rút bỏ các lừm giải phúng, tự mỡnh xúa “thế da bỏo”, rỳt cỏc đơn vị vũ trang vào vùng giải phóng Đây là một khó khăn do khuyết điểm chủ quan của ta gây ra Hội nghị lần thứ

21 của Ban chấp hành Trung ương Đảng 1973 đó nhận định, hiện tượng trên là biểu hiện

“lừng chừng, hữu khuynh trong việc đối phó với địch” [16,tr 230] Hội nghị Bộ chính trị

(10-1974) kết luận: "Địch thỡ vẫn ngoan cố phỏ hoại, chủ động tiến lờn cũn ta thỡ cú phần ảo tưởng, chờ đợi, thụ động, thậm chí có nơi rút lui” [15, tr.365] Hội nghị Bộ chính trị (1-1975) nhận xét: lúc đầu một số nơi đó để cho địch lấn tới, vì vậy phong trào cách mạng lâm vào thế bị động Sau cuộc tổng tiến công chiến lược năm 1972, những đơn vị, địa phương tổn thất về quân số, về tổ chức, về cơ sở vật chất chưa được bổ sung củng cố kịp thời

Ảo tưởng hũa bỡnh xuất phỏt từ tõm lý chiến tranh kộo dài, muốn "xả hơi" sau thắng lợi Hiệp định Pari cựng với tỡnh trạng buụng lỏng về tổ chức lực lượng làm cho ta không phát huy được khí thế chiến thắng của cách mạng khi Mỹ rút quân Những tư tưởng đó đã làm cho các lực lượng cách mạng đối phó không có hiệu quả với hành động lấn chiếm, bỡnh định của Mỹ-ngụy Khó khăn trên bắt nguồn từ khuyết điểm của các cấp

ủy Đảng chậm phát hiện âm mưu và chính sách gây chiến của địch Tư tưởng chiến lược tiến công và quan điểm cách mạng bạo lực vỡ thế khụng được quán triệt Kết quả là trong những tháng đầu năm 1973, địch đó lấn chiếm hầu hết vựng giải phúng mới và một số vựng giải phúng cũ bao gồm "khoảng 1.900 ấp, đóng thêm 1.774 bốt, kiểm soát hơn một triệu dân" [58, tr.605]

Những khó khăn của cách mạng miền Nam sau khi có Hiệp định Pari cũng là những khó khăn của địa phương tỉnh Mỹ Tho Kẻ thù vẫn ngoan cố tăng cường đôn quân bắt lính, tập trung quân chủ lực ở các nơi về Chính quyền tay sai Nguyễn Văn Thiệu quyết tâm biến Mỹ Tho thành nơi phũng thủ phớa nam Sài Gũn và làm bàn đạp tấn công

ta khắp vùng trọng điểm đồng bằng sông Cửu Long Ngoài việc dùng sức mạnh quân sự, địch cũn dựng nhiều thủ đoạn về kinh tế thâm hiểm để nắm quần chúng Ở vùng giải phóng, bọn ngụy quân, ngụy quyền dùng pháo, bom Napan bắn phá đốt cháy làng mạc, dùng xe M113 càn phá ruộng lúa, cướp bóc tài sản của nhân dân Các huyện Cai Lậy, Cái

Bè, Châu Thành bọn tay sai thường xuyên đốt phá nhà cửa, ngăn chặn không cho quần chúng về vùng giải phóng sản xuất Đồng thời, ở một số xó ven lộ 4, thành phố Mỹ Tho, thị xó Gũ Cụng chỳng lại đưa điện, kỹ thuật, tín dụng về nông thôn; cho nông dân vay vốn, khuyến khích thâm canh tăng vụ, tăng năng suất nhằm lôi kéo nhân dân

Vì vậy tỡnh hỡnh ở miền Nam sau khi Hiệp định Pari được ký kết, tuy buộc phải rỳt quõn hết về nước và ngừng bắn phá, nhưng đế quốc Mỹ tiếp tục giúp đỡ và bao che

cho quân đội Sài Gòn vi phạm Hiệp định một cách trắng trợn và có hệ thống Vỡ vậy tỡnh hỡnh cỏch mạng miền Nam chưa ổn định và đó gặp khụng ớt khú khăn

* Những thuận lợi cơ bản

Thành bại của cuộc cách mạng nói chung là do lực lượng so sánh quyết định Trong chiến tranh, thông thường mạnh thắng, yếu thua Song nói mạnh, yếu là nói theo quan điểm cách mạng, quan điểm phát triển, là căn cứ vào sự đánh giá tổng hợp cả quân

sự và chính trị, cả thế lực và thời cơ, cả điều kiện khách quan và nghệ thuật lónh đạo; là xem xét các yếu tố ấy trong quá trỡnh vận động, trong không gian và thời gian xác định Không thể chỉ lấy số lượng quân đội, đơn vị, đồn bốt, số lượng vũ khí, trang bị và phương tiện chiến tranh để so sánh và đánh giá mạnh, yếu Trong những năm 1965, 1966,

Mỹ đưa 20 vạn quân viễn chinh vào miền Nam; lực lượng cách mạng đó triển khai vững chắc, tạo thành một thế trận vững chắc trên khắp chiến trường Miền Nam Vì vậy Đảng ta đánh giá thế và lực của Mỹ không mạnh Thực tế cho thấy đội quân cách mạng vẫn giữ quyền chủ động và tiếp tục tiến công Trong những năm 1968, số quân địch vượt 1.200.000 tên, Đảng chủ trương đánh vào Sài Gũn và cỏc thành thị khỏc, cỏc cơ quan đầu nóo, căn cứ, kho tàng, buộc chúng phải co về để giữ Thắng lợi của những chủ trương đó thể hiện quan điểm đúng đắn của Đảng trong việc đánh giá, so sánh lực lượng

So sánh lực lượng giữa ta và địch theo quan điểm đó, trước và sau Hiệp định Pari, rừ ràng lực lượng cách mạng đó mạnh, đủ sức thắng Mỹ - ngụy Khi cũn quõn Mỹ phong trào cách mạng đó thắng được như vậy, thỡ sau khi quõn Mỹ rỳt hết ta càng mạnh hơn và nhất định sẽ đánh thắng hoàn toàn quân ngụy Chính vỡ lo ngại điều đó mà bọn cầm đầu Chính phủ Hoa Kỳ đó trỡ hoón nhiều lần việc ký kết Hiệp định, cố kéo dài thời gian để tuồn thêm vũ khí, đạn dược và viện trợ kinh tế vào miền Nam, tranh thủ củng cố, tăng cường lực lượng cho ngụy quân, ngụy quyền nhằm đối phó lại ta Tỡnh hỡnh và lực lượng so sánh sau Hiệp định Pari lẽ ra phải phát triển theo lôgich đó Nhưng năm 1973, bọn ngụy đó giành được chủ động ở một số nơi trên chiến trường Để cho địch làm được như thế là do ở những nơi ấy có một bộ phận cán bộ, chiến sĩ mắc phải sai lầm, khuyết điểm Bọn ngụy quân, ngụy quyền thỡ vẫn ngoan cố phỏ hoại Hiệp định, chủ động lấn tới; cũn ta thỡ cú phần ảo tưởng, chờ đợi, thụ động, thậm chí có nơi rút lui Cuối năm

1973, đầu năm 1974, sau khi lực lượng quân sự, binh vận và quần chúng nhân dân kiờn

quyết tiến cụng, phản cụng thỡ địch bộc lộ rừ những chỗ yếu Quõn chủ lực ngụy lỳc này thế và sức cơ động yếu; vũ khí, đạn dược, phương tiện chiến tranh và dự trữ hậu cần cũng thiếu, tinh thần binh lính càng sa sút hơn Quân địa phương ngụy tuy có hàng vạn đồn bốt, nhưng sức kỡm kẹp bị giảm sút, nhiều đơn vị không dám hành quân, bị quần chúng bao vây, và khi ta đánh thỡ bị tan ró từng mảng lớn Nếu kể cả những khú khăn về chính trị, kinh tế, văn hóa, đời sống trong vùng địch kiểm soát, ở nông thôn cũng như thành thị, đặc biệt là thế yếu về chính trị của ngụy quyền do sự chống đối gay gắt của nhân dân, do mâu thuẫn nội bộ bọn tay sai và mâu thuẫn giữa tập đoàn Nguyễn Văn Thiệu với đế quốc

Mỹ, thỡ sự suy yếu của địch là toàn diện

Trong khi đó phong trào dân tộc, dân chủ ở châu Á, châu Phi và châu Mỹ La tinh ngày càng phỏt triển mạnh mẽ Chớnh phủ cỏch mạng lõm thời Cộng hũa miền Nam Việt Nam ngày càng cú uy tớn trờn trường thế giới "Cho đến ngày 6-10-1973, Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hũa miền Nam Việt Nam đó cú quan hệ ngoại giao với 34 nước trên thế giới Năm 1973 là năm có nhiều nước công nhận ta nhất so với các năm trước đó" [58, tr.610]

Vào thời điểm ấy, thế và lực của cách mạng miền Nam mạnh hơn bất cứ thời kỳ nào từ sau 1954 Lực lượng vũ trang nhân dân đứng vững trên các địa bàn chiến lược Vùng giải phóng miền Nam rộng lớn nối liền với miền Bắc xó hội chủ nghĩa, đỏnh thụng với cỏc vựng giải phúng Campuchia và Lào Nhõn dõn vựng tạm chiếm bị kỡm kẹp vẫn hướng về cách mạng Miền Bắc đang khôi phục kinh tế, là chỗ dựa vững chắc cho cách mạng miền Nam Chiến tranh đến giai đoạn kết thúc thỡ vai trũ của hậu phương càng nổi bật Chúng ta chẳng những sẽ động viên những lực lượng quân sự, chính trị ở miền Nam, trong vùng giải phóng cũng như trong vùng địch tạm thời kiểm soát, mà cũn dốc vào cuộc chiến đấu quyết định này những binh đoàn chủ lực tinh nhuệ hùng mạnh, hầu hết lực lượng dự bị chiến lược và nguồn dự trữ dồi dào của miền Bắc

Âm mưu bỡnh định, lấn chiếm của địch thất bại rừ rệt Lực lượng cách mạng đó giành quyền chủ động trên các chiến trường, trừng trị các cuộc hành quân lấn chiếm của địch, giành lại dân và những vùng bị mất, mở rộng vùng giải phóng Ta đó củng cố và hoàn chỉnh thế chiến lược liên hoàn từ Bắc vào Nam, từ rừng núi Trị Thiên đến Tây

Quõn dõn ở hai tỉnh Mỹ Tho và Gũ Cụng đó giành được quyền chủ động trong đánh địch lấn chiếm và càn quét Lực lượng vũ trang, chính trị đang đứng chân, làm chủ hầu hết ở các vùng nông thôn và các vùng ven lộ 4, thành phố Mỹ Tho Đầu năm 1973, tỉnh Mỹ Tho và Gũ Cụng cú “hơn 7000 đảng viên và 30.000 người trong các tổ chức cách mạng” [2, tr.84]

Trải qua bao nhiêu năm đấu tranh gay go, gian khổ, cách mạng miền Nam, phong trào cách mạng ở tỉnh Mỹ Tho mới tạo được bước chuyển biến quan trọng Chưa bao giờ hai mặt đấu tranh quân sự, đấu tranh chính trị có điều kiện thuận lợi, có khả năng kết lại thành cao trào tiến công như hiện nay Khi nổ ra đồng khởi trong những năm 1959-1960, đội quân chính trị hùng hậu, đấu tranh chính trị mạnh mẽ nhưng lực lượng vũ trang cỏch mạng cũn nhỏ bộ và tiến cụng vũ trang cũn lẻ tẻ Trong cỏc thời kỳ đánh trả “chiến tranh đặc biệt” và “chiến tranh cục bộ” của Mỹ, lực lượng vũ trang ngày càng lớn mạnh, phong trào đấu tranh chính trị tuy có phát triển nhưng không đều; do đó sự kết hợp giữa tiến công quân sự và chính trị chưa nhịp nhàng, đồng bộ Tỡnh hỡnh hiện nay khỏc với trước rất nhiều Mỹ đó thua liờn tiếp và phải rỳt quõn về nước, ngụy quõn, ngụy quyền khụng cũn chỗ dựa như trước Trong khi đó bộ đội càng đánh càng hay, có mặt khắp chiến trường miền Nam Quần chúng nhân dân trong vùng địch đũi hỏi vựng dậy và cú khớ thế mới Đây là những thuận lợi rất lớn, là thời cơ để Đảng ta lónh đạo nhân dân giáng những trận quyết định để kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam, tiến tới thống nhất Tổ quốc

1.2.2 Quán triệt đường lối, chủ trương của Đảng về giải phóng miền Nam sau Hiệp định Pari (1973-1974)

Giữa thỏng 2-1973, Tỉnh ủy Mỹ Tho họp ở xó Long Tiờn, huyện Cai Lậy do đồng chí lê Văn Phẩm (Chín Hải)-Bí thư Tỉnh ủy chủ trỡ Trờn cơ sở quán triệt chỉ thị của Trung ương Đảng, Trung ương Cục về chủ trương đấu tranh chống địch vi phạm Hiệp định Pari, Tỉnh ủy đó đánh giá tỡnh hỡnh và đề ra chủ trương là giáo dục, tập hợp, phát động phong trào đấu tranh chống địch vi phạm Hiệp định, giữ thế bố trí lực lượng, đánh trả bọn lấn chiếm, giành lại các xó vựng nụng thụn nằm sâu trong vùng địch chiếm, bảo đảm yêu cầu giữ vững và mở rộng vùng giải phóng như trước khi Hiệp định công bố Phương châm là kết hợp hai chân, ba mũi tiến công khắp trên ba vùng, đưa lực lượng vũ

trang luồn sâu đánh vào sào huyệt chỉ huy của địch ở thành phố Mỹ Tho và các huyện lỵ,

cùng đồng loạt với đánh địch ở nông thôn, khắc phục tư tưởng “tả”, hữu khuynh trong Đảng bộ Tăng cường phát triển lực lượng cách mạng, phát triển Đảng, củng cố nâng chất lượng các tổ chức cách mạng và các chi bộ cơ sở Tỉnh lấy móng 2 huyện Cai Lậy Nam làm điểm chỉ đạo Điểm chỉ đạo của huyện Cai Lậy Nam là tuyến sông Ba Rài, của Cai Lậy Bắc là móng 3, huyện Cỏi Bố là lộ 20, huyện Chõu Thành Nam là vựng 20-7, huyện Chõu Thành Bắc là đông tây kênh Nguyễn Tấn Thành, huyện Chợ Gạo là các xó Phỳ Kiết, Mỹ Tịnh An, Trung Hũa, Đăng Hưng Phước, Thanh Bỡnh, Lương Hũa Lạc Tỉnh cũn lấy 31 xó trờn lộ 4 (quốc lộ 1A hiện nay) làm điểm tập trung tuyên truyền Hiệp định

Để tăng cường chỉ đạo trong tỡnh hỡnh mới, Quõn khu quyết định thành lập Bộ chỉ huy tiền phương J.10 phụ trách nam, bắc lộ 4 (Mỹ Tho) và J25 phụ trỏch móng 4 Cai Lậy Bắc, Bắc Cỏi Bè Đêm 2-3-1973, toàn Khu bước vào cao điểm tháng 3 đánh địch lấn chiếm, giữ vững và mở rộng vùng giải phóng Ngày 4-3, Trung đoàn 1 và Trung đoàn 3 đánh qụy tiểu đoàn 2/12, diệt hai đại đội ở xó Long Tiờn, hỳt phần lớn lực lượng chủ lực của địch sang vùng 20-7 Ngày 5-3, Trung đoàn 1, Sư đoàn 5 và Tiểu đoàn 2009B uy hiếp căn cứ chùa Phật Đá, đồn chùa Thầy Thắng, cầu Sáu Trứ Ngày 6-3, Tiểu đoàn 2009B và một Đại đội của Tiểu đoàn 514C phục kích diệt hai đại đội của tiểu đoàn 3/10 tại kênh Óc Lăng, xó

Mỹ Phước, huyện Châu Thành Bắc Ngày 7-3, Tiểu đoàn 514C dùng hỏa lực bắn rơi một trực thăng địch, bắn hỏng một chiếc khác, diệt và làm bị thương 19 tên của tiểu đoàn 3/10 trong lúc trực thăng địch đến bốc tiểu đoàn này ở xó Long Định [11, tr.293]

Từ ngày 8 đến ngày 10-3, Trung đoàn 1 Sư đoàn 5 đánh thiệt hại tiểu đoàn 2/10

và 3/12 tại kênh Cũ, chùa Phật Đá, Tiểu đoàn 514C bắn hỏng một tàu trên kênh Nguyễn

Ngày 14-3, du kớch xó Phỳ An, huyện Cai Lậy chặn đánh bọn bảo an đi đốn cây ở rạch Thôn Lưu làm chết và bị thương 19 tên Du kích xó Tõn Hội, huyện Cai Lậy phục kớch diệt 19 tờn Ngày 15-3, bộ đội địa phương huyện Cái Bè chặn đánh tiểu đoàn 70 bảo an ở Đất Sét, xó Hậu Mỹ Nam

Từ ngày 14 đến ngày 17-3, các đồn ở móng 3 bị uy hiếp mạnh, địch điều liên đoàn 120 bảo an từ Gũ Cụng đến thay thế Ngày 18-3, du kích xó Mỹ Hạnh Đông, huyện Cai Lậy chặn đánh phủ đầu bọn này diệt một đại đội địch tại ngó tư Bảy Sơn Sau trận này du kớch xó Mỹ Hạnh Đông được tặng thưởng Huân chương chiến công hạng Ba

Đêm 14-3, Đảng bộ huy động quần chúng đồng loạt đắp mô, đặt chướng ngại trên trục lộ 4 từ xó Tõn Hương, huyện Châu Thành đến bắc Mỹ Thuận và các lộ sườn làm gián đoạn giao thông cho đến 8 giờ sáng hôm sau

Sau một tháng đánh địch lấn chiếm và đấu tranh với địch trên mặt trận pháp lý, Quân khu đó chỉ đạo Tỉnh vận dụng phương châm, phương thức tiến công mới, lấy đấu tranh chính trị, binh vận làm cơ sở, lấy đấu tranh vũ trang làm hậu thuẫn đắc lực, kết hợp với đấu tranh dựa vào pháp lý của Hiệp định là rất quan trọng

Thực tiễn ở Mỹ Tho cho thấy, mặc dù Hiệp định được ký kết, nhưng chính quyền Sài Gòn vẫn ngoan cố phá hoại Hiệp định Trước tỡnh hỡnh bọn ngụy quân, ngụy quyền ngày càng ngoan cố, đẩy mạnh lấn chiếm, mặc dù lực lượng vũ trang và nhân dân ta nổi dậy đánh chúng ở khắp nơi trong Tỉnh, nhưng không ít địa phương đó bị mất đất, mất dân Đầu tháng 5-1973, Tỉnh ủy Mỹ Tho và Gũ Cụng họp nhằm triển khai Chỉ thị

03/CT/73 của Trung ương Cục về “tăng cường đấu tranh vũ trang chống địch vi phạm Hiệp định”

Trên cơ sở phân tích tỡnh hỡnh, Hội nghị nhận định Mỹ Tho là chiến trường trọng điểm Trước mắt kẻ thù có đánh phá ta ác liệt, nhưng thực chất địch không mạnh vỡ

số mũi hành quân càn quét của địch, giữ vững và mở rộng vùng giải phóng hỗ trợ cho phong trào chiến tranh nhân dân phát triển mạnh trên diện rộng [2, tr.85]

Hội nghị cũng đó quyết định tập trung xây dựng lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang, đũi quyền lợi thiết thõn cho dõn chỳng, làm tan ró cỏc đơn vị và tổ chức địch, kiên quyết bám trụ và đánh bại âm mưu lấn chiếm của quân ngụy Sài Gòn Trong Hội nghị này, vấn đề tăng cường xây dựng Đảng được Tỉnh ủy xác định là nhiệm vụ hàng đầu Việc củng cố tư tưởng, xây dựng chi bộ là nhiệm vụ trọng tâm của các Đảng ủy xó và cỏc huyện ủy Ngoài ra, Tỉnh ủy cũn đề ra kế hoạch, biện pháp cụ thể trước mắt cho từng khu vực, từng đơn vị vũ trang và các ban ngành, đoàn thể

Dưới sự lónh đạo của Đảng bộ, quân dân Mỹ Tho và Gũ Cụng vẫn phỏt huy được những thắng lợi đó đạt được, tiếp tục dấy lên phong trào đấu tranh trong điều kiện mới

Trước khi lệnh ngừng bắn được ban hành, quân dân Mỹ Tho và Gũ Cụng đó đồng loạt cắm hàng chục ngàn lá cờ Mặt trận trờn ắ diện tớch của Mỹ Tho và một số ấp ở

Gũ Cụng Ở thành phố Mỹ Tho, cờ cỏch mạng được cắm dọc theo sông Bảo Định, khu chùa Vĩnh Tràng, tuyến lộ Nguyễn Huỳnh Đức Quần chúng ở vùng nông thôn giải phóng, vùng tranh chấp phấn khởi đón mừng hũa bỡnh bằng cỏch liờn tục tổ chức nhiều cuộc mit tinh, biểu tỡnh, hội họp, học tập ý nghĩa Hiệp định Khi lệnh ngừng bắn được ban hành, không khí cách mạng ngày càng thờm sụi sục Ở nụng thụn vựng giải phúng, quần chỳng sau khi tham dự cỏc cuộc mớt tinh, biểu tỡnh đó tổ chức nhiều đoàn đi thăm viếng các thương bệnh binh, thăm viếng các chiến sĩ, gia đỡnh thương binh liệt sĩ, chuẩn

bị cho bộ đội ăn Tết và vận động các gia đỡnh binh sĩ, kờu gọi chồng, con em ró ngũ về với nhõn dõn Ở cỏc vựng bị kiểm soát, quần chúng đấu tranh đũi về quờ cũ làm ăn, thăm

ác liệt để cắm cờ giành đất, giành dân và chốt nhanh các bốt ở khu đông dân Chiến sự diễn ra ác liệt ở cỏc xó Long Tiờn, Nhị Quý, Nhị Mỹ, Tõn Hội thuộc huyện Cai Lậy, ở cỏc xó ven thành phố Mỹ Tho Ngay trong những ngày Tết cổ truyền, lực lượng sư đoàn

7 ngụy cùng nhiều tiểu đoàn bảo an đánh vào sông Long Điền, thuộc các xó Nhị Quý, Nhị Mỹ và Mỹ Long của huyện Cai Lậy; xó Hữu Đạo, Bàn Long, Dưỡng Điềm thuộc huyện Châu Thành, nhằm ngăn chặn những sinh hoạt của quần chúng và ngăn chặn phái đoàn của ta ở khu vực 6 dự kiến tập kết ở xó Dưỡng Điềm, huyện Châu Thành để ra Mỹ Tho

Trước âm mưu thâm độc của kẻ thù, Đảng bộ kiên quyết bám trụ lónh đạo quần chúng đẩy mạnh đấu tranh chính trị nhằm kỡm chân và căng địch khắp nơi, mặt khác phát loa tuyên truyền kêu gọi binh sĩ ngụy ngừng bắn, không được vi phạm Hiệp định và kiên quyết đánh những toán quân thọc sâu lấn chiếm Nhưng lúc đầu do ta có nhiều sơ hở nên địch đó tràn vào vựng giải phúng đóng nhanh các đồn bốt, kỡm kẹp khủng bố phong trào nổi dậy của quần chỳng Trong thỏng 2, thỏng 3 địch đó đóng được:

185 đồn bốt và 9 căn cứ cấp tiểu đoàn, có nhiều đồn đóng sâu vào vùng giải phóng như đồn Chợ Cầu, đồn kênh 10 và chiếm lại hầu hết các vùng ta mới giải phóng năm 1972 Cuối năm 1972 tỉnh Mỹ Tho cú 9 xó, 85 ấp giải phúng liờn hoàn, đến tháng 2, tháng 3 năm 1973 ta chỉ cũn 45 ấp giải phúng nhưng không liên hoàn [2, tr.86]

Mặc dù bị địch đánh phá ác liệt, nhưng dưới sự lónh đạo của Đảng bộ, bước đầu quân dân trong Tỉnh vẫn giành được các thắng lợi có ý nghĩa trên tất cả các mặt chính trị, quân sự, binh vận

Khi địch xua quân phản kích, phong trào quần chúng chuyển sang đấu tranh trực diện, chống lấn chiếm, chống gỡ cờ, chống bắn phá bừa bói, cướp bóc làm thiệt hại tài sản của nhân dân Chiều ngày 22-1-1973, sau khi thất bại trong việc lấn chiếm ở khu vực chùa Vĩnh Tràng thuộc thành phố Mỹ Tho, địch dùng máy bay ném bom hủy diệt, làm thiệt hại lớn tính mạng, tài sản của quần chúng Căm phẫn trước tội ác của kẻ thù, hàng trăm quần chúng liên tục trong nhiều ngày đã kéo tới Trụ sở ủy hội quốc tế tố cỏo tội ỏc

dó man của địch vi phạm Hiệp định, vi phạm quyền tự do dân chủ của nhân nhân và đũi bồi thường thiệt hại Nhiều nơi ở các huyện Cai Lậy, Cái Bè, Châu Thành các má, các chị

đó giăng tay cản đầu xe M113 không cho chúng càn phá lúa, cướp bóc; không nhổ cờ cách mạng khi bị thúc ép Sau đó đoàn người kéo vào các trụ sở của địch để đấu tranh buộc địch bồi thường thiệt hại cho nhân dân Bên cạnh đó Đảng bộ đó tổ chức được nhiều cuộc hội họp, mít tinh chào mừng thắng lợi của Hiệp định Pari, mừng xuân hũa bỡnh Điển hỡnh là cuộc mớt tinh của hơn 5.000 quần chúng vùng Đỡa Đưng thuộc xó Long Tiờn, huyện Cai Lậy mừng thắng lợi, mừng phỏi đoàn quân sự khu vực 6 ra mắt và qua

đó tố cáo tội ác phá hoại Hiệp định của địch Thắng lợi của cuộc mít tinh ở Đỡa Đưng càng cổ vũ tinh thần đấu tranh của quần chúng, làm cho quần chúng tin tưởng hơn nữa vào thắng lợi cách mạng Thắng lợi của phong trào đấu tranh chính trị của quần chúng đó gúp phần cản bước làm chậm tốc độ hành quân, càn quét, lấn chiếm, kiềm chân và căng địch ở khắp nơi tạo điều kiện cho lực lượng vũ trang đánh trả các mũi thọc sâu của chúng vào vùng giải phóng

Từ ngày 18-1 đến cuối tháng 2-1973, địch tập trung hai trung đoàn của sư đoàn 7, nhiều tiểu đoàn bảo an, công binh, pháo binh, xe M113 có phi cơ, pháo binh phối hợp đánh vào căn cứ của Tỉnh ủy và Bộ Tư lệnh tiền phương của Quân khu đóng ở xó Long Tiờn, huyện Cai Lậy Ta chỉ cú một đại đội bảo vệ của Tỉnh ủy, 2 đại đội bảo vệ và trinh sát của Quân khu nhưng đó kết hợp chặt chẽ với 3 mũi giỏp cụng tại chỗ của cỏc xó, ấp quanh khu vực, kiờn cường chiến đấu, bẻ gãy nhiều đợt tấn công của địch, diệt hàng trăm tên

Tháng 3-1973, chính quyền tay sai đưa thêm hai tiểu đoàn bảo an từ Gũ Cụng, Sa Đéc nổi tiếng ác ôn về khu vực trọng điểm ở hai bên nam, bắc lộ 4, cùng với lực lượng sẳn có đánh sâu vào vùng căn cứ, hành lang vận chuyển của cách mạng, chốt nhanh nhiều đồn bốt ở những vùng đông dân nhằm đánh bật lực lượng cách mạng, ngăn chặn các hành

lang chiến lược, bao vây, cô lập ta Đi đôi với lấn chiếm, đóng đồn bốt, ngụy quân, ngụy quyền cũn tiến hành cào nhà, gom dõn, ra sức bắt lính, vơ vét tài sản ở các huyện Cai Lậy, Cái Bè, Châu Thành

Trước tỡnh hỡnh đó, tháng 3-1973, Tỉnh ủy đó dời căn cứ về xó Bỡnh Trưng, huyện Châu Thành nhằm đảm bảo an toàn cho việc lónh đạo và chỉ đạo Rút kinh nghiệm những trận đánh trong thời gian qua, Tỉnh ủy chỉ đạo cho các cơ sở đẩy mạnh rào xó, ấp chiến đấu tạo thế liên hoàn cho từng khu vực; kiên quyết thực hiện khẩu hiệu ba bám: dân bám đất, Đảng bám dân, du kích, bộ đội bám địch Đẩy mạnh phong trào chiến tranh nhân dân khắp trên ba vùng, đặc biệt phải dùng lực lượng ba thứ quân chống càn quét lấn chiếm, chặn viện và hỗ trợ cho ba mũi giáp công tại chỗ bao vây, bức rút đồn bốt, mở rộng vùng giải phóng

Thực hiện sự chỉ đạo của Tỉnh ủy, quân dân Mỹ Tho, Gũ Cụng đó tớch cực tham gia trồng cõy ăn trái gây lại địa hỡnh, rào xó, ấp chiến đấu tạo thành thế liên hoàn theo từng khu vực Các xó tổ chức lực lượng thường trực gồm 30 đến 40 quần chúng hợp pháp sẳn sàng đấu tranh trực diện với địch để chống cướp bóc, bảo vệ của cải, chống xe M113 càn phá lúa; đồng thời tổ chức 5 đến 7 du kích có súng để bắn tỉa ngăn chặn, hạn chế các cuộc hành quân lấn chiếm và bao bức đồn bốt địch Phong trào từng lúc, từng nơi phát triển mạnh Trong tháng 5 và tháng 6-1973, ta đó rào được hàng chục mét hàng rào chiến đấu, tổ chức đấu tranh kỡm căng địch khắp nơi Quần chúng cùng với lực lượng vũ trang bao vây trên 300 đồn bốt, hạn chế địch bung ra lấn chiếm, càn phá, đóng thêm đồn bốt Phong trào phỏt triển mạnh ở móng 3, 4 Cai Lậy, vựng 20-7, phần lớn cỏc xó ở hai bờn nam, bắc lộ 4, lộ 20 ở huyện Cái Bè, làm cho phần lớn lực lượng chủ lực địch bị chôn chân ở đây, tạo điều kiện thuận lợi cho các nơi khác giành thắng lợi

Tuy nhiên, ở một số địa phương của miền Tây Nam Bộ lúc này vẫn chưa có những phương án ngăn chặn được hành động bình định, lấn chiếm của ngụy quân, nguỵ quyền Một bộ phận cán bộ, chiến sĩ có biểu hiện cầu an, thụ động, ngồi trụng chờ hũa bỡnh Vẫn cú những quan điểm cho rằng sau những năm chiến tranh ác liệt (1969-1972) nếu tiếp tục đánh lớn nữa sẽ gặp khó khăn về quân số, vũ khí, lương thực Vỡ vậy, "lỳc này cần phải đẩy mạnh đấu tranh binh vận là chính, kết hợp với đấu tranh ngoại giao buộc địch thi hành Hiệp định, rút chủ lực về tuyến sau, củng cố lực lượng và phát triển vùng giải

phóng vững mạnh chờ đón giải pháp chính trị" [30, tr.512] Xuất phát từ tư tưởng này, tháng 5-1973 một số cán bộ của Trung ương Đảng, Trung ương Cục cũn thành lập đoàn cán bộ xuống các chiến trường phổ biến "5 cấm chỉ" (cấm bao vây đồn bốt, cấm gỡ đồn bốt, cấm đánh địch bung ra, cấm phỏo kớch, cấm làm xó ấp chiến đấu) Những địa phương tích cực chiến đấu chống địch lấn chiếm bị đoàn cán bộ phê phán Những tư tưởng này đó gõy tõm lý lừng chừng hoặc lỳng tỳng ở nhiều cấp, địa phương, đơn vị, khiến những lệch lạc chưa được khắc phục sớm [30, tr.512]

Mặc dù địch vẫn cũn đánh phá ác liệt, không ít địa phương vẫn cũn bị mất đất, mất dân, nhưng cơ bản lực lượng cách mạng đó chủ động trong việc đối phó ở từng khu vực để giữ thế đứng chân ở những vùng trọng điểm, tiến công bẻ góy cỏc cuộc hành quân lấn chiếm của kẻ thù

Quân dân Mỹ Tho dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ, liên tục đánh địch bằng ba mũi giáp công, cho nên đến tháng 6-1973 có rất nhiều đồn bốt ở nụng thụn xin hũa hoón Trong lực lượng chủ lực của chúng bắt đầu xuất hiện tỡnh trạng dao động về tư tưởng, tổ chức kỷ luật bị buông lỏng, binh lính đó hạn chế những hành động hung hăng cướp phá, tỡnh trạng đào ró ngũ, chống lệnh hành quõn ngày càng nhiều Đầu tháng 6, tiểu đoàn 3 trung đoàn 10, sư đoàn 7 ngụy đó chống lệnh càn quột vào vựng Mỹ Hạnh Đông (Cai Lậy) và một số binh sĩ nhờ quần chúng tạo điều kiện để ró ngũ

Từ ngày 20 đến ngày 23-5-1973, Trung ương Cục miền Nam tổ chức hội nghị đề

ra chủ trương phải xây dựng thực lực của cách mạng mạnh về mọi mặt để tiến tới giành những thắng lợi to lớn, quyết định Nghiên cứu kỹ địa hỡnh cỏc tỉnh Kiến Phong, Kiến Tường, Mỹ Tho, Trung ương Cục xác định:

Cần phải xây dựng Đồng Tháp Mười thành căn cứ địa nối liền Đồng Tháp Mười với miền Đông Nam Bộ, Tây Nguyên ra miền Bắc, tạo ra một thế mạnh cho chiến trường Đông Dương Hiện tại Đồng Tháp Mười là một căn cứ đồng bằng có ưu thế về sức người, sức của cung cấp cho kháng chiến và nơi đây có địa thế thuận lợi cả về chớnh trị và quốc phũng [59, tr.961]

Để đạt được những yêu cầu của căn cứ địa, Trung ương Cục miền Nam yêu cầu các tỉnh Kiến Phong, Kiến Tường, Mỹ Tho phải trở thành một đơn vị hoàn chỉnh về chớnh trị, quốc phũng, kinh tế Về việc xõy dựng căn cứ địa, Trung ương Cục nhấn

mạnh, vấn đề mấu chốt, quan trọng là phải phá cho được hệ thống kỡm kẹp của đồn bốt địch, ra sức phát huy quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng mọi mặt ở căn cứ vùng giải phóng của ta Các cấp ủy phải đi vào và phát động quần chúng đấu tranh thi hành Hiệp định, phải chuẩn bị địa bàn để đánh địch Việc xây dựng vùng căn cứ địa Đồng Tháp Mười, phải chỳ ý xõy dựng vững mạnh toàn diện cỏc mặt, nhưng việc phát triển kinh tế là vấn đề quan trọng hàng đầu Vỡ kinh tế phỏt triển mạnh mới đáp ứng cho yêu cầu phục vụ cách mạng tại chỗ của vùng này

Như vậy, đến tháng 6-1973, ngụy quân, ngụy quyền vẫn cũn tập trung đánh phá, nhằm giành dân, chiếm đất, nhưng chúng đó khụng cũn khả năng đóng thêm nhiều đồn bốt nữa Trong khi quân dân miền Nam nói chung, Mỹ Tho nói riêng, ta đó chủ động đối phó với địch ở từng khu vực và tập trung lực lượng ở những vùng trọng điểm, chặn viện, đánh phá đồn bốt, mở rộng vùng giải phóng

Tháng 7-1973, Ban Thường vụ Tỉnh ủy mở Hội nghị để đánh giá tỡnh hỡnh, nhất

là sau khi cú chủ trương về công tác binh vận của Miền Hội nghị đó nghiờm khắc kiểm điểm những thiếu sót của phong trào cách mạng trong Tỉnh vừa qua Tiếp thu sự chỉ đạo của Khu ủy, Hội nghị chủ trương: tiếp tục đánh bại âm mưu bỡnh định, lấn chiếm của địch Trước mắt cần củng cố tư tưởng, tổ chức trong nội bộ Đảng, trong lực lượng vũ trang và quần chúng, chống tư tưởng mất cảnh giác, buông lơi đấu tranh Động viên toàn Đảng bộ, toàn dân, toàn quân trong Tỉnh tham gia phong trào tiến công địch khắp vùng Muốn hoàn thành nhiệm vụ đó phải phát triển lực lượng, đẩy mạnh sản xuất, củng cố tổ chức, tăng cường khả năng chiến đấu trong từng đơn vị

Giữa lúc Hội nghị đang họp thỡ chiến trường miền Nam đó bước sang giai đoạn tiến công địch một cách toàn diện Phong trào phát triển mạnh ở các tỉnh Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Cần Thơ, Cao Lónh, Bến Tre, Long An buộc địch phải căng ra đối phó khắp nơi, làm suy yếu một phần sức tấn công lấn chiếm ở Mỹ Tho và Gò Công

Tháng 8-1973, phong trào đấu tranh chính trị đó bước sang giai đoạn phát triển trên diện rộng Trong đó phong trào đấu tranh giữ và xây dựng vùng giải phóng rất mạnh Các khu vực mới mở, ta và địch giằng co nhau ác liệt Địch ném đủ loại bom, bắn phá bừa bói vào xúm ấp để buộc dân phải ra vùng chúng kiểm soát Nhưng quần chúng vẫn cương quyết đào hầm bám trụ, vừa chiến đấu vừa tăng gia sản xuất, chăn nuôi để đảm

bảo đời sống và góp phần giải quyết khó khăn về lương thực, thực phẩm cho cách mạng Được sự giúp đỡ của các ban ngành, quần chúng ở vùng giải phóng cũn xõy dựng trường lớp cho con em học hành, tham gia xây dựng chính quyền cách mạng, nhằm ổn định xó hội, góp phần phát triển văn hóa, y tế của nhân dân Phong trào này phát triển mạnh ở các huyện Cai Lậy, Cái Bè, Châu Thành và một số ít xó ở huyện Chợ Gạo

Cùng với phong trào xây dựng lực lượng chính trị ở vùng giải phóng, vùng tranh chấp, phong trào đấu tranh đũi dõn sinh, dõn chủ ở đô thị, ở vùng yếu để tập hợp lực lượng quần chúng cũng phát triển Ngoài những nội dung đấu tranh thường xuyên, phong trào cũn phỏt triển thờm một số nội dung như đấu tranh chống bắt lính, chống ăn hối lộ, tham nhũng, ức hiếp quần chúng, chống quân sự hóa học đường, chống bắt bớ người vô cớ, đũi thả tự chớnh trị, giảm cỏc sắc thuế Cỏc phong trào này đó thu hỳt được nhiều tầng lớp người dân tham gia và giành được nhiều thắng lợi

Trước các phong trào nổi dậy mạnh mẽ của quần chúng ở Mỹ Tho, bọn chỉ huy tập trung đưa thêm lực lượng cảnh sát, quân cảnh về đàn áp khủng bố kềm chặt không cho quần chúng đấu tranh ở những nơi chúng kiểm soát Mặt khác, địch vẫn dùng lực lượng chủ lực, bảo an thọc sâu vào các vùng do cách mạng kiểm soát, âm mưu đóng thêm đồn bót, chia cắt và kiểm soát dân

Ta vừa tập trung phát triển lực lượng, bổ sung các đơn vị vũ trang cơ sở nhằm duy trỡ, phỏt huy sức mạnh của cuộc chiến tranh nhõn dõn Đồng thời phối hợp chiến đấu với các lực lượng của Khu, Miền chi viện mở các chiến dịch lớn ở các vùng trọng điểm nhằm mở mãng chuyển vùng

Tháng 7-1973, Hội nghị lần thứ 21 Ban chấp hành Trung ương Đảng đó họp tại

Hà Nội và ra Nghị quyết mang tờn “Thắng lợi vĩ đại của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và nhiệm vụ của cách mạng miền Nam Việt Nam trong giai đoạn mới”

Đánh giá về thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ sau khi quân đội Mỹ và quân chư hầu rút về nước, Hội nghị đó nờu: “Trải qua 18 năm đấu tranh kiên cường, đồng bào và chiến sĩ miền Nam, nhân dân cả nước ta đó liờn tiếp đánh bại bốn chiến lược của bốn đời tổng thống kế tiếp nhau xâm lược nước ta” [16, tr214] Hiệp định Pari phản ánh những thắng lợi rất to lớn của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đánh dấu một bước ngoặt trong cuộc đấu tranh cách mạng của nhân dân ta, làm đảo

Một là, giữ vững tư tưởng chiến lược tiến công

Hai là, nắm vững quan điểm cách mạng bạo lực

Ba là, giương cao ngọn cờ dân tộc dân chủ và chủ nghĩa xó hội

Bốn là, biết thắng từng bước và tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn

Năm là, có phương pháp cách mạng thích hợp

Về tỡnh hỡnh miền Nam, Hội nghị đó chỉ ra: mặc dự Mỹ đó rỳt quõn, nhưng chúng vẫn tiếp tục dùng ngụy quân, ngụy quyền làm công cụ để thực hiện chủ nghĩa thực dân mới, vẫn tiếp tục gây chiến tranh nhằm lấn chiếm các vùng giải phóng Tóm lại, chính sách cơ bản của đế quốc Mỹ ở Việt Nam vẫn là thực hiện "học thuyết Ních-xơn", thi hành chủ nghĩa thực dân mới ở miền Nam, chia cắt lâu dài đất nước ta Đối với quân ngụy, tuy lực lượng vũ trang vẫn cũn tương đối lớn và đang chiếm giữ những địa bàn quan trọng, vẫn được Mỹ viện trợ về vũ khí, tiền bạc, nhưng những mặt yếu rất cơ bản về chính trị, tinh thần, quân sự của chúng không thể bù đắp được

Trong khi đó chính quyền cách mạng ở miền Nam ngày càng được củng cố và có

uy tín cao trong nhân dân và trên trường quốc tế Chính quyền cách mạng đó cú những vựng căn cứ rộng lớn, lực lượng chính trị, quân sự đang phỏt triển mạnh mẽ Bởi vậy tỡnh hỡnh cú thể phỏt triển theo hai khả năng: hoặc do ta tích cực đấu tranh trên ba mặt trận: chính trị, quân sự, ngoại giao buộc địch phải từng bước thực hiện Hiệp định Pari, hoặc do chúng ngoan cố gây chiến, toàn thể nhân dân miền Nam lại phải tiến hành chiến tranh cách mạng gay go, quyết liệt để giành thắng lợi hoàn toàn

Nghị quyết 21 nhấn mạnh:

Con đường cách mạng miền Nam vẫn là con đường bạo lực cỏch mạng Bất kể trong tỡnh hỡnh nào, ta cũng phải nắm vững thời cơ, giữ vững đường lối chiến lược tiến công và chỉ đạo linh hoạt để đưa cách mạng miền Nam tiến lên Vấn đề giành dân, giành quyền làm chủ, phát triển thực lực của cách mạng là yêu cầu vừa bức thiết vừa cơ bản trong giai đoạn mới [16, tr.232-233]

Xác định nhiệm vụ trước mắt của cách mang miền Nam, Hội nghị nêu rừ:

Đoàn kết toàn dân, đấu tranh trên ba mặt trận: chính trị, quân sự, ngoại giao một cách hết sức chủ động, linh hoạt, tùy theo từng lúc, từng nơi mà kết hợp giữa các mặt trận đó cho thích hợp để buộc địch phải thi hành nghiêm chỉnh Hiệp định Pari về Việt Nam, không ngừng giữ vững và phát triển lực lượng cách mạng về mọi mặt, thắng địch từng bước và chủ động trong mọi tỡnh huống đưa cách mạng miền Nam tiến lên [16, tr.237]

Về phương châm và hỡnh thức đấu tranh, Hội nghị đó yêu cầu: cách mạng miền Nam phải nắm vững tư tưởng chiến lược tiến công, nhưng phải căn cứ vào từng thời kỳ, tỡnh hỡnh cụ thể từng vựng, thậm chớ tuỳ cuộc đấu tranh mà vận dụng hỡnh thức, chiến thuật tiến cụng hoặc phũng ngự một cỏch linh hoạt, sắc bộn, đồng thời giữ vững và phát triển lực lượng quân sự, chính trị, làm cho lực lượng so sánh giữa ta và địch ngày càng thay đổi có lợi cho cách mạng Về đấu tranh quân sự, phải kiên quyết phản công và tiến công, giữ vững và phát huy thế chủ động về mọi mặt, đánh bại các cuộc hành quân của địch lấn chiếm vùng giải phóng hoặc bỡnh định các vùng giáp ranh Hội nghị tiếp tục xác định vị trí của hậu phương miền Bắc xó hội chủ nghĩa đối với cách mạng miền Nam

Hội nghị lần thứ 21 của Ban chấp hành Trung ương Đảng có ý nghĩa lịch sử quan trọng Kể từ sau khi Hiệp định Pari, đây là Nghị quyết cơ bản và quan trọng nhất Trên cơ

sở tổng kết cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước sau 18 năm, bước đầu rút ra những kinh nghiệm chủ yếu trong cách mạng miền Nam, Trung ương Đảng đó đề ra chủ trương, biện pháp cơ bản để đưa cách mạng miền Nam tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn

Tuy nhiờn, Hội nghị cũn cú những hạn chế Đó là trong lúc trên thực tế chiến trường, kẻ địch đó dốc lực lượng xóa bỏ vùng giải phóng của ta, xóa bỏ chính quyền nhân dân, thu hẹp phạm vi hoạt động của lực lượng vũ trang Rõ ràng địch kẻ thù đã xé

bỏ Hiệp định Pari, khả năng buộc chúng thi hành Hiệp định không cũn nữa, nhưng Hội nghị vẫn nhận định hai “khả năng phát triển” Ta thấy Hội nghị đã đánh giá hơi cao thắng

lợi, chưa phân tích làm rừ chỗ yếu của phong trào cách mạng để tỡm cỏch khắc phục; đánh giá cao khả năng khởi nghĩa ở vùng địch kiểm soát Đây là giai đoạn cuối của cuộc chiến tranh, đũn tiến cụng quõn sự cú ý nghĩa quyết định trong việc kết hợp ba mũi quân

sự, chính trị, ngoại giao, trong đó đấu tranh quân sự phải đặt lên hàng đầu

Những hạn chế của Hội nghị đó được khắc phục qua thực tế diễn biến ở chiến trường những năm 1973-1974 và thực tiễn thắng lợi ở chiến trường lại bổ sung, hoàn chỉnh và làm sáng tỏ Nghị quyết

Sau khi có Nghị quyết 21 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, từ ngày 28 đến ngày 30-7-1973 Trung ương Cục miền Nam đó tổ chức Hội nghị mở rộng để quán triệt chủ trương của Trung ương Đảng và đề ra nhiệm vụ cụ thể cho cách mạng miền Nam

Hội nghị đó đi sâu đánh giá thắng lợi của Hiệp định Pari về chấm dứt chiến tranh, lập lại hũa bỡnh ở Việt Nam, đánh giá tương quan lực lượng giữa ta và địch, khả năng phỏt triển của tỡnh hỡnh và đề ra những nhiệm vụ, phương châm đấu tranh của cách mạng miền Nam

Đánh giá thắng lợi của Hiệp định Pari, Hội nghị đó thống nhất nhận định: "Thắng lợi của Hiệp định Pari cú ý nghĩa rất to lớn gắn liền cỏch mạng Việt Nam với cách mạng Đông Dương và cách mạng thế giới, là thắng lợi vĩ đại cú ý nghĩa lịch sử và thời đại" [59, tr.973]

Về đánh giá tương quan lực lượng từ sau có Hiệp định Pari, Hội nghị nhận định tình hình chuyển biến ngày càng có lợi cho cách mạng Địch có chỗ mạnh nhưng chỉ tạm thời, quân ngụy ngày càng yếu và đã mất chỗ dựa cơ bản là quân đội Mỹ

Nhận định về khả năng phát triển tình hình ở miền Nam, Hội nghị chỉ rõ: cách mạng miền Nam có thể trải qua nhiều bước quá độ phức tạp và chỉ có thể giành thắng lợi bằng con đường bạo lực cách mạng làm cơ sở cho hai khả năng hoặc là giành thắng lợi bằng cao trào cách mạng của quần chúng, hoặc là lại tiến hành chiến tranh cách mạng để tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn Nhiệm vụ trước mắt của cách mạng miền Nam là đấu tranh buộc địch thi hành Hiệp định Pari

Từ ngày 6 đến ngày 8-9-1973, Hội nghị Trung ương Cục lần thứ 12 về “quán triệt tinh thần Nghị quyết Hội nghị lần thứ 21 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng”

Hội nghị đã nhất trí với Trung ương Đảng về nhiệm vụ, phương hướng, bước đi, phương châm đấu tranh của cách mạng miền Nam trong giai đoạn mới là: tiếp tục thực hiện chiến lược cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, đoàn kết toàn dân, đấu tranh chống

đế quốc Mỹ, giai cấp tư sản mại bản và bọn địa chủ phong kiến, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân

Giữa tháng 10-1973, Tỉnh ủy Mỹ Tho mở Hội nghị tổng kết 10 tháng sau khi thực hiện Hiệp định, đồng thời học tập quán triệt Nghị quyết 21 của Ban chấp hành Trung ương Đảng, tinh thần Hội nghị Trung ương Cục lần thứ 12 về cụng tỏc chống phỏ bỡnh định của địch trong mùa khô, kế hoạch mùa khô 1973-1974 của Khu ủy

Kế hoạch mùa khô 1973-1974 của Khu ủy là: động viên toàn Đảng, toàn quân, toàn dân quyết tâm trừng trị hành động phá hoại Hiệp định, bỡnh định, lấn chiếm của địch Phải nắm vững nội dung chống cướp bóc lúa gạo gắn chặt với chống lấn chiếm giành lúa, giành dân, giành đất Ra sức tập hợp lực lượng, đẩy mạnh tiến cụng quõn sự, chớnh trị, binh vận, kết hợp phỏp lý của Hiệp định Pari và tiến công ngoại giao để đánh bại một bước kế hoạch bỡnh định, lấn chiếm của ngụy quân, ngụy quyền Phục hồi một phần quan trọng vùng bị địch lấn chiếm sau ngày 28-1, giải phúng thờm một số lừm mới,

mở rộng diện làm chủ, giành dõn ở vựng địch kiểm soát Ra sức xây dựng thực lực chính trị, vũ trang trên cả ba vùng, đặc biệt nắm vững khâu tăng cường và củng cố vai trũ tổ chức, lónh đạo của các cấp ủy Đảng của Đảng ở cơ sở, phát huy sức mạnh và thế tiến công mới để sẵn sàng đối phó với địch trong mọi tỡnh huống

Những nhiệm vụ của Trung ương Cục và Khu ủy đề ra giúp cho các cấp, các ngành, toàn quân, toàn dân Mỹ Tho chủ động trên các lĩnh vực nhằm đánh bại âm mưu bỡnh định, lấn chiếm của địch

Sau khi tổng kết tỡnh hỡnh ở địa phương, quán triệt sự chỉ đạo của Trung ương Đảng, Trung ương Cục, Khu ủy, Tỉnh ủy Mỹ Tho đó đề ra nhiệm vụ và những chủ trương

cụ thể để đánh địch lấn chiếm Nhiệm vụ quan trọng là giữ vững và mở rộng vùng giải phóng, tạo thế liên hoàn ở hai bên nam, bắc lộ 4, xây dựng vùng giải phóng phát triển toàn diện về kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế ; xây dựng lực lượng vững mạnh cả về tư tưởng lẫn tổ chức; chú ý xõy dựng lực lượng chính trị, quân sự, binh vận đứng chân ở ven thành phố, thị xó, thị trấn Tăng cường củng cố tư tưởng lập trường giai cấp công

Ở đô thị, quần chúng tích cực tham gia phong trào đấu tranh đũi dõn sinh, dõn chủ dưới nhhiều hỡnh thức như rải truyền đơn, mít tinh, biểu tỡnh, bói khúa, bói thị nhằm chống bắt lớnh, chống bắt người vô cớ, chống quân sự hóa học đường Trong 3 tháng, các ban ngành ở Mỹ Tho đó tuyờn truyền, vận động được khoảng:

Một triệu quần chúng, trong đó tổ chức được gần 150.000 lượt quần chúng kéo vào thành phố, thị xó, thị trấn, đồn bót địch để đấu tranh Trước sức mạnh của quần chúng, địch buộc phải nhận 4.500 lá đơn, tờ kiến nghị Kết quả địch trả tự do hơn 500 người bị chúng giam giữ, 2000 thanh niên học sinh được hoón đi lính, giảm 2% các loại thế và bồi thường thiệt hại cho quần chúng hơn 37 triệu đồng [2, tr.91]

Thắng lợi của phong trào quần chúng đó làm cho mõu thuẫn giữa biện phỏp bung

ra lấn chiếm và tổ chức lực lượng giữ những vùng đó chiếm của địch ngày càng thêm gay gắt, địch ngày càng thêm bị động Trong khi đó, lực lượng vũ trang ở địa bàn trong Tỉnh được bổ sung và có kinh nghiệm trong tiến công, giữ và mở rộng vùng giải phóng

Tháng 10-1973, thực hiện Nghị quyết của Tỉnh ủy, lực lượng ba thứ quân đó phối hợp chặt chẽ với phong trào quần chỳng đấu tranh chính trị, binh vận đó mở nhiều đợi tiến công, chặn viện, bao vây đồn bốt, ở các huyện Cái Bè, Cai Lậy, Châu Thành phát triển thêm nhiều lừm du kớch ở vựng yếu của cỏc huyện thuộc hai tỉnh Mỹ Tho và

Gũ Cụng, làm cho địch phải căng lực lượng đối phó Trong khi đó ta tập trung hai trung đoàn (320, 2) của Sư đoàn 8 đánh phủ đầu các cuộc hành quân lấn chiếm, cứu viện hỗ trợ cho ba mũi giáp công tại chỗ mở rộng vùng giải phóng dọc theo kênh Nguyễn văn

Tiếp A, B Từ ngày 24-10-1973, Trung đoàn 2 (Khu), hai tiểu đoàn đặc công phối hợp với lực lượng chính trị, binh vận bao vây cụm căn cứ của trung đoàn 11 sư đoàn 7 ngụy tại Chà Là Đến ngày 14-11- 1973 quân ngụy buộc phải rút chạy, ta diệt gần 400 tên, vận động ró ngũ 74 tờn Cựng lỳc ở huyện Cai Lậy, lực lượng vũ trang và quần chúng bao vây bức rút 5 đồn, giải phóng xó Mỹ Thành Bắc Trong ba thỏng, từ thỏng 10 đến tháng

12 -1973, ta đó tấn cụng mạnh trờn toàn chiến trường, "bao bức 100 đồn bốt, loại khỏi vũng chiến đấu 8000 tên địch Giải phóng 10 xó với 5 vạn dõn, đưa gần 5000 gia đỡnh về quê cũ làm ăn, sản xuất, góp phần xây dựng vùng giải phóng" [2, tr.91]

Phong trào đấu tranh chính trị, vũ trang phát triển làm cho tinh thần binh lính địch càng thêm hoang mang lo sợ Tỉnh ủy đó chỉ đạo cho các cấp tập trung mọi lực lượng, dùng mọi hỡnh thức để khoét sâu hơn nữa chỗ yếu của địch Thực hiện sự chỉ đạo của Tỉnh ủy, các cấp đó tập trung lực lượng vũ trang, chính trị, binh vận thường xuyên dùng cỏc hỡnh thức đấu tranh từ rỉ tai tuyên truyền giáo dục, dùng loa phóng thanh tuyên truyền đến hướng dẫn, tổ chức nhiều cuộc đào ró ngũ, chống lệnh hành quõn Ngày 26-11-1973, quần chúng nhân dân vận động cho trung 11 sư đoàn 7 chống lệnh hành quân ở khu vực Bà Tồn thuộc xó Bỡnh Phỳ, huyện Cai Lậy Bắc Sau đó tổ chức cho 55 binh sĩ cùng với 100 dân vệ của hai xó Mỹ Lương và Bỡnh Phỳ đồng loạt bỏ súng về nhà làm

ăn

Để đỏnh bại cỏc cuộc hành quõn bỡnh định, lấn chiếm của địch ở đồng bằng, giành dân và giành quyền làm chủ, ngày 13-11-1973, Bộ Chính trị đó điện cho đồng chí Phạm Hùng (Bí thư Trung ương Cục miền Nam) chỉ đạo công tác đấu tranh quân sự ở các vùng đồng bằng Nam Bộ và phát động phong trào đấu tranh chính trị, binh vận ở miền Nam

Về công tác quân sự ở đồng bằng, phải tăng cường lực lượng cho bộ đội địa phương và dân quân du kích ở Khu VIII và Khu IX để căng địch ra khắp nơi, phân tán lực lượng và tiêu diệt địch Trung ương Đảng nhắc Trung ương Cục, trước khi đưa bộ đội chủ lực xuống đồng bằng phải huấn luyện kỹ về phương châm, phương thức công tác, đồng thời phải huấn luyện về công tác chính trị, binh vận, dân vận để bộ đội vừa đánh địch, vừa tham gia xây dựng lực lượng chính trị trong quần chúng, phối hợp ba mũi giáp công đạt kết quả tốt

Để giải quyết những quyền lợi bức thiết nhất đời sống nhân dân, Trung ương Đảng yêu cầu Trung ương Cục phát động phong trào đấu tranh chính trị kết hợp với binh vận, phải tùy từng địa phương và từng thời gian mà sử dụng hỡnh thức đấu tranh cho phù hợp

Hội nghị lần thứ 22 Ban chấp hành Trung ương Đảng họp tháng 12-1973, bàn về

“khôi phục kinh tế ở miền Bắc” Hội nghị xác định nhiệm vụ của miền Bắc trong giai đoạn

mới là: "Đoàn kết toàn dân, đấu tranh giữ vững hũa bỡnh, ra sức tiến hành cụng nghiệp húa

xó hội chủ nghĩa" [16, tr.396] Miền Bắc ra sức làm trũn nghĩa vụ của mỡnh trong cuộc đấu tranh hoàn thành thành độc lập, dân chủ ở miền Nam tiến tới hũa bỡnh thống nhất Tổ quốc

Miền Bắc khôi phục và phát triển kinh tế trong điều kiện miền Nam có chiến tranh và miền Bắc phải dốc sức tăng viện cho miền Nam đánh thắng trận cuối cùng Vỡ thế thành quả về kinh tế khụng thể cựng một lỳc phục vụ cả hai nhiệm vụ tớch lũy để công nghiệp hóa và tăng viện cho chiến trường Đây là một quy luật mà Đảng ta đó nhận thức được trong khi lónh đạo xây dựng nền kinh tế miền Bắc theo hướng làm nhiệm vụ của hậu phương lớn, với khẩu hiệu “tất cả cho tiền tuyến”, “tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”

Thắng lợi huy hoàng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là thắng lợi của dân tộc Việt Nam với một kẻ thù mạnh nhất thế giới Miền Bắc đó gúp vào thắng lợi

đó một cách rất xứng đáng như đánh giá của Đại hội lần thứ IV của Đảng (1976): "Không thể nào có thắng lợi của sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, nếu khụng cú miền Bắc xó hội chủ nghĩa Miền Bắc đó dốc vào chiến tranh cứu nước và giữ nước toàn bộ sức mạnh của chế độ xó hội chủ nghĩa và đó làm trũn một cỏch xuất sắc nghĩa vụ của cứ địa cách mạng của cả nước"[19,tr490]

Lúc này, trên địa bàn tỉnh Mỹ Tho, ta liên tục tiến công địch trên ba mặt chính trị, quân sự, binh vận, vỡ thế chúng đó lõm vào thế bị động, lúng túng trong đối phó Ngày 29-1-1974, bọn chỉ huy tiểu khu Định Tường họp thông qua kế hoạch đánh phá Mỹ Tho, Gò Công trong mùa khô 1974 âm mưu là dùng toàn bộ lực lượng sư đoàn 7, 2 trung đoàn sư đoàn 9 vừa bổ sung, các tiểu đoàn bảo an tấn công cắt đứt các tuyến giao thông hành lang chiến lược của địa phương, đóng quân dài ngày, xây dựng nhiều đồn bót, tạo ra

các lá chắn trên các tuyến giao thông chiến lược như kênh Nguyễn văn Tiếp, Nguyễn Tấn Thành, lộ 4, lộ 12, nhằm khống chế đường giao liên, không để cho lực lượng vũ trang cách mạng tiếp cận được thành phố Mỹ Tho, Nguyễn Văn Thiệu quyết giữ vựng bỡnh định ở Chợ Gạo, Gũ Cụng để vừa bảo vệ phía Nam Sài Gũn, vừa bảo vệ phớa đông nam thành phố Mỹ Tho

Vào cuối tháng 1-1974, Tỉnh ủy Mỹ Tho, Bí thư Tỉnh ủy là đồng chớ Nguyễn Cụng Bỡnh, mở Hội nghị tổng kết một năm đấu tranh buộc địch thi hành Hiệp định và đề

ra nhiệm vụ của mùa khô 1974 Sau khi kiểm điểm đánh giá tỡnh hỡnh, Tỉnh ủy nhận định, trong năm qua mặc dù địch đánh phá ác liệt nhưng phong trào cách mạng vẫn được củng cố và phát triển, nhưng so với yêu cầu đề ra trong năm 1973 cũn nhiều hạn chế Nguyờn nhõn là do cỏc cấp chưa thấy công tác xây dựng vùng giải phóng toàn diện có tính chất làm thay đổi tương quan lực lượng giữa ta và địch, trong khi khả năng của quân

và dân Mỹ Tho cũn rất lớn Để khắc phục những hạn chế trên, Tỉnh ủy chủ trương:

Xây dựng vùng giải phóng phát triển toàn diện với tinh thần tự lực tự cường nhằm phục vụ yêu cầu đánh bại âm mưu bỡnh định lấn chiếm của địch Trước mắt cần nâng cao tư tưởng chiến lược tiến công cho toàn Đảng bộ và quần chúng, chống tư tưởng “tả”, hữu khuynh, tiếp tục tạo khí thế liên hoàn giữa các vùng giải phóng, các lừm căn cứ, giành lại thế chủ động trong bất kỳ tỡnh huống nào [2, tr.92]

Đẩy mạnh phong trào phá thế gom dân của địch, các ban ngành, đoàn thể ở Mỹ Tho đã đưa 10 ngàn hộ gia đỡnh về quờ cũ làm ăn, sản xuất, vận động 2000 thanh niên

bổ sung cho lực lượng vũ trang Phát triển các tổ chức công khai nhằm đáp ứng nhu cầu huy động cao về nhân lực, vật lực ở vùng kháng chiến Tỉnh ủy vạch ra kế hoạch, chỉ tiêu phấn đấu cho các ban ngành, đoàn thể, đơn vị quân đội

Ngày 30-4-1974, Tỉnh ủy Gũ Cụng họp ở xó Bỡnh Ninh, huyện Chợ Gạo Trên

cơ sở quán triệt chủ trương của Khu ủy, tỡnh hỡnh cụ thể của địa phương, Tỉnh ủy đề ra Nghị quyết “chống phá bỡnh định năm 1974” là tập trung mọi lực lượng kiên quyết đánh bại mọi âm mưu bỡnh định mới của địch Trước mắt đẩy mạnh phong trào đấu tranh chính trị, quân sự, binh vận, xây dựng phát triển lực lượng, bảo đảm giành lại thế chủ động trên chiến trường Về xây dựng Đảng, cần quán triệt các chủ trương của Đảng trong toàn Đảng bộ, chống tư tưởng dao động, bi quan, ỷ lại bên trên, xây dựng tinh thần quyết

tâm tự lực, củng cố lại các chi bộ, nhất là các chi bộ hợp pháp ở cơ sở, tăng cường phát triển đảng viên mới Tỉnh ủy cũn đề ra kế hoạch cụ thể cho công tác binh vận, tài chính năm 1974

Thực hiện nghị quyết của các Tỉnh ủy, cấp ủy các cấp hai tỉnh Mỹ Tho và Gũ Cụng đó nhanh chúng triển khai cho cỏc ban ngành, đoàn thể, quần chúng học tập thông suốt, đồng thời ra sức phát triển lực lượng, củng cố các cấp, các ban ngành và xây dựng lại các chi bộ ở các xó, ấp trắng chuẩn bị sẳn sàng cho chiến dịch mùa khô

Phong trào đấu tranh chính trị ở vùng nông thôn giải phóng, vùng tranh chấp phát triển, thu hút phần lớn sinh lực địch, tạo ra sơ hở ở vùng đô thị Trước tỡnh hỡnh đó, Tỉnh ủy tăng cường cán bộ công khai cho đô thị, cùng với lực lượng tại chổ sẵn có phát động, tổ chức lónh đạo quần chúng tham gia đẩy mạnh phong trào đấu tranh đũi dõn sinh, dõn chủ ngày càng cao hơn

Trong tháng 3-1974, Tỉnh ủy tổ chức cho quần chỳng ở thành phố Mỹ Tho tham gia nhiều cuộc biểu tỡnh, bói cụng, bói thị để ủng hộ cuộc đấu tranh của nhân dân hai xó Tõn Lý Tõy, huyện Chõu Thành và Mỹ Phong thuộc thành phố Mỹ Tho bị chớnh quyền ngụy ức hiếp, cướp ruộng Ngày 1-5-1974, Đảng bộ phát động quần chúng đấu tranh với địch đũi dõn sinh, dõn chủ nhân kỷ niệm ngày Quốc tế lao động 1-5 dưới nhiều hỡnh thức như mít tinh, biểu tỡnh, hội thảo, rải truyền đơn, bói khúa, bói thị thu hỳt được "hơn 5.000 quần chúng tham gia Riêng ở thành phố Mỹ Tho, Thành ủy đó tổ chức được cuộc mít tinh ở hội trường Trụ sở liên hiệp nghiệp đoàn địa phương có tới 800 quần chúng dự" [2, tr.93] Trong cuộc mít tinh này có 13 đại biểu đó lờn diễn đàn phát biểu tố cáo chế độ ngụy quyền không lo đời sống cho dân nghèo, đũi phải giải quyết cải thiện đời sống công nhân, công chức, đũi hũa bỡnh để nhân dân yên ổn làm ăn Sau đó quần chúng biểu quyết một bản ý nguyện thư gửi lên chính quyền Trung ương ngụy, Tổng công đoàn lao động ở Sài Gũn Trước áp lực của quần chúng, chính quyền Sài Gòn phải nhận bản ý nguyện thư và hứa sẽ thực hiện Thắng lợi đợt đấu tranh này đã chứng tỏ sự bất lực của ngụy quyền trước phong trào đấu tranh của quần chúng

Phong trào đấu tranh vũ trang từ đầu năm 1974 đó phỏt triển mạnh Lực lượng ba thứ quân thường xuyên được bổ sung Từng xó cú từ 2 đến 3 tiểu đội và nhiều xã đã có trung đội du kích tập trung Mỗi huyện có từ 1 đến 2 đại đội vũ trang Lực lượng du kích

xó thật sự trở thành mũi tiến cụng chủ yếu của cơ sở, sẵn sàng phối hợp với bộ đội địa

Phát huy thắng lợi mùa khô 1973- 1974, Tỉnh ủy chủ trương mở chiến dịch mùa mưa năm 1974 Yêu cầu của chiến dịch là tiếp tục đẩy mạnh phương châm hai chân, ba mũi nhằm đánh bại một bước quan trọng âm mưu bỡnh định, lấn chiếm của địch Tỉnh ủy chỉ đạo ra sức xây dựng vùng giải phóng, cấp tốc nối lại các tuyến hành lang, xây dựng lực lượng dân công tải đạn, lực lượng vũ trang, chính trị, binh vận

Thỏng 7-1974, Tỉnh ủy Gũ Cụng tổ chức hội nghị mở rộng nhằm đánh giá tỡnh hỡnh 6 thỏng đầu năm 1974 Trên cơ sở đánh giá tỡnh hỡnh, Hội nghị đề ra nhiệm vụ là đẩy mạnh thế tiến công ba mũi nhằm kỡm chân và căng địch khắp nơi, làm từng bước tiêu hao sinh lực địch, giữ vững địa bàn đứng chân và khi nào, nơi nào có điều kiện thì nổi dậy giành chính quyền làm chủ Nhiệm vụ trước mắt là khẩn trương củng cố, xây dựng và phát triển lực lượng về mọi mặt, chú ý củng cố phát triển Đảng, các tổ chức bí mật để làm nòng cốt cho phong trào đấu tranh chính trị tại chỗ của quần chúng, tăng cường phát triển lực lượng vũ trang, thu góp tài chính đúng theo chỉ tiêu hàng tháng được giao

Thực hiện chủ trương của hai Tỉnh ủy, quân dân Mỹ Tho và Gũ Cụng đó tham gia sản xuất, trồng cây gây thêm địa hỡnh, phỏt tiển chăn nuôi, xây dựng trường học, làm trạm y tế ở các vùng sâu Quần chúng cũn tớch cực tham gia nhiều đợt, nhiều tuyến dân công đi tải đạn Qua ba tháng, quân dân Mỹ Tho đó vận chuyển được hàng tấn vũ khí, chẳng những đó hoàn thành chỉ tiờu của Tỉnh mà cũn phục vụ cho Khu và cỏc tỉnh bạn lõn cận Ở cỏc thị xó, thị trấn và vựng ven, quần chỳng vẫn thường xuyên tham gia phong trào đấu tranh đũi dõn sinh, dõn chủ, trong đó phong trào chống tham nhũng diễn ra quyết liệt và thu hút nhiều người tham gia Chính những phong trào đấu tranh này đó làm cho nội bộ của chính quyền tay sai càng mâu thuẫn gay gắt

Phong trào đấu tranh vũ trang trong mùa mưa gặp rất nhiều hạn chế, nhưng với tinh thần tiến công, quân dân Mỹ Tho và Gũ Cụng đó mở nhiều đợt tiến công với quy mô lớn Lực lượng cách mạng đó mở ra một số vựng tương đối rộng ở các huyện Cai Lậy, Cái Bè, Châu Thành, Chợ Gạo , nối thông hầu hết các đường vận chuyển chủ yếu Thắng lợi của phong trào càng đẩy địch vào thế hoang mang bị động, chúng đó rỳt bỏ một số đồn ở vùng sâu về giữ những nơi đông dân và các tuyến giao thông quan trọng

Từ đầu mùa khô 1973-1974, quân và dân miền Nam đó giành được những thắng lợi to lớn, toàn diện và vững chắc ở các địa phương đó đánh bại kế hoạch cướp lúa gạo của địch trong mùa khô, đánh bại một bước kế hoạch "lấn chiếm, bỡnh định", quân ngụy

đó suy sụp về tư tưởng, tinh thần Công tác binh vận có bước phát triển mới, mở ra nhiều khả năng trên các vùng, đặc biệt là vùng nông thôn Tuy nhiên, công tác binh vận chưa theo kịp yêu cầu của nhiệm vụ tiến công địch và xây dựng lực lượng cách mạng Để phỏt huy thuận lợi trong tỡnh hỡnh mới, Trung ương Cục tổ chức Hội nghị binh vận toàn B2 vào tháng 8-1974 Hội nghị đó thụng qua Nghị quyết về những nhiệm vụ trọng giai đoạn mới như sau: Phải ra sức khẩn trương xây dựng cơ sở binh vận ở những vùng tranh chấp, xung quanh các đồn bốt, kết hợp đấu tranh trên ba mũi, đấu tranh binh vận ngày càng giữ vai trũ quan trọng Đẩy mạnh công tác binh vận ở đô thị, tập trung chủ yếu vào cơ sở và lực lượng cảnh sỏt Cụng tỏc binh vận phải làm nũng cốt cho cỏc phong trào đấu tranh như chống bắt lính đôn quân, quân sự hóa học đường làm thất bại âm mưu bổ sung quân số của địch Đẩy mạnh củng cố các cơ sở binh vận ở tất cả cỏc cấp, trọng tõm là ban binh vận xó, ấp, sử dụng cú hiệu quả lực lượng binh vận trong 3 mũi giáp công tại cơ sở

Trung ương Cục nhấn mạnh: Tỡnh hỡnh đang chuyển biến nhanh, ngụy quân, ngụy quyền đang có sự phân hóa sâu sắc, suy yếu toàn diện, nguy cơ sụp đổ đang mở ra Trong lónh đạo cũng như chỉ đạo lực lượng binh vận, các cấp ủy phải nắm sát và đánh giá đỳng thực chất tỡnh hỡnh, thấy rừ chỗ yếu mới của địch, chỗ mạnh của ta để mạnh dạn bung lực lượng ra tiến công địch giành thắng lợi Cần nhận rừ tỡnh thế mới của cách mạng miền Nam, thời cơ mới cho công tác binh vận phát triển Trên cơ sở đó động viên toàn Đảng, toàn quân, toàn dân nắm vững phương thức cách mạng bạo lực, vừa đẩy mạnh tiến công quân sự vừa phát huy cao độ tác dụng của mũi binh vận, chính trị, phối hợp thật tốt ba mũi giáp công trên quy mô lớn

Tháng 12-1974, Ban chấp hành Trung ương Đảng họp Hội nghị lần thứ 23 bàn về

“tăng cường sự lónh đạo và nâng cao sức chiến đấu của Đảng”

Đỏnh giỏ về sự lónh đạo của Đảng trong thời gian qua, Hội nghị cho rằng, đa số cán

bộ, đảng viên luôn nêu cao tinh thần chiến đấu, gắn bó chặt chẽ với quần chúng nhân dân Các cán bộ, đảng viên ngày càng có nhiều kinh nghiệm trong giải quyết các vấn đề của cỏch mạng Hội nghị cũng chỉ rừ, chỳng ta tuy đó đạt được những thành tích to lớn nhưng khụng

vỡ thế mà chủ quan Bờn cạnh những thắng lợi đó đạt được, Hội nghị cũng nờu lờn những mặt cũn tồn tại như tỡnh trạng tham ụ, quan liờu, độc đoỏn vẫn cũn xảy ra Cỏc cơ sở đảng thuộc loại yếu kộm vẫn cũn nhiều; cán bộ, đảng viên thiếu tinh thần trách nhiệm chiếm tỷ lệ không nhỏ Đảng chưa chỳ trọng việc tổng kết thực tiễn nhằm tỡm ra những phương pháp cách mạng có lợi nhất

Vấn đề xây dựng Đảng trong giai đoạn này được Đảng ta chỳ ý là phải làm trũn trỏch nhiệm với dõn tộc, với phong trào cộng sản và cụng nhõn quốc tế Phải nắm vững những nguyờn lý chủ nghĩa Mỏc - Lờnin để xây dựng Đảng ngày càng vững mạnh, đáp ứng những yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn cách mạng mới

Nghị quyết Hội nghị lần thứ 23 của Ban chấp hành trung ương Đảng là một văn kiện tương đối hoàn chỉnh về xây dựng Đảng từ khi Đảng cầm quyền Nghị quyết Hội nghị này cú ý nghĩa quan trọng cho Đảng chuẩn bị về lý luận và tổ chức trước khi bước vào giai đoạn mới, lónh đạo hoàn thành sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xó hội

Từ cuối năm 1973 đến cuối năm 1974, Trung ương Cục miền Nam đó tổ chức nhiều hội nghị chỉ đạo cụ thể cho chiến trường miền Nam

Ngày 18-11-1973, Thường vụ Trung ương Cục đó chỉ thị mở đợt chỉnh huấn rộng rói cho các Đảng bộ ở miền Nam Yêu cầu của đợt chỉnh huấn này nhằm tạo điều kiện cho cán bộ, đảng viên trong các Đảng bộ nắm vững và nhất trớ cao về tỡnh hỡnh nhiệm vụ, phương châm của cách mạng miền Nam trong giai đoạn mới; xây dựng được

tư tưởng tiến công, quan điểm bạo lực cách mạng quần chúng triệt để trong cán bộ, đảng viên, chiến sĩ Nâng cao lập trường giai cấp công nhân, chấn chỉnh một bước cụ thể về tổ chức, lề lối làm việc, tác phong công tác và triệt để thực hiện nguyên tắc dân chủ, tập