LUẬN VĂN: Đảng Nhân dân cách mạng Lào lãnh đạo công tác tư tưởng trong thời kỳ 1986-2001 potx

ở Lào, từ khi bắt đầu sự nghiệp đổi mới đến nay, các Nghị quyết Đại hội Đảng, các Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương quan trọng và trong nội dung của các Hội nghị công tác chín

LUẬN VĂN:

Đảng Nhân dân cách mạng Lào lãnh

đạo công tác tư tưởng trong thời kỳ

1986-2001

mở đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngay từ khi mới thành lập (22-3-1955), Đảng NDCM Lào đã là sản phẩm của

sự kết hợp hài hòa chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào yêu nước của nhân dân các

bộ tộc Lào Là đội tiền phong của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, trong suốt quá trình xây dựng và lãnh đạo cách mạng, Đảng NDCM Lào luôn luôn lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hoạt động của mình Công tác tư tưởng luôn được xác định là lĩnh vực công tác có tầm quan trọng trong mọi thời kỳ lãnh đạo cách mạng của Đảng Bởi vì:

a Công tác tư tưởng nhằm thống nhất ý chí, hành động của Đảng và toàn xã hội Do đó, ở thời kỳ lịch sử nào nó cũng có ý nghĩa quan trọng Thời kỳ đổi mới do Đảng NDCM Lào khởi xướng và lãnh đạo có nhiều vấn đề đặt ra về lý luận cũng như

về thực tiễn Công tác tư tưởng càng phải hướng vào các định hướng lớn để góp phần đưa sự nghiệp đổi mới đến thắng lợi

b Cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng diễn ra rất phức tạp, các thế lực thù địch không ngừng phá hoại nhằm làm cho sự nghiệp đổi mới của Lào đi chệch hướng

Vì vậy có thể nói, chưa bao giờ công tác tư tưởng lại cần thiết và có tầm quan trọng như hiện nay Trước tình hình đó, việc nghiên cứu tư tưởng và đẩy mạnh công tác tư tưởng - lý luận đang trở thành một yêu cầu cấp thiết

Tháng 11 năm 1986, Đảng NDCM Lào đã tiến hành Đại hội đại biểu toàn quốc lần IV Sự kiện này đánh dấu bước ngoặt lịch sử trưởng thành của cách mạng Lào Trên cơ sở phân tích tình hình thực tiễn về mặt kinh tế - xã hội, Đảng NDCM Lào đã đề ra đường lối đổi mới, xây dựng phương hướng và nhiệm vụ trong suốt thời

kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Để làm tròn sứ mệnh lịch sử trong giai đoạn mới của cách mạng, Đảng NDCM Lào đặc biệt quan tâm đến công tác tư tưởng và lý luận Đảng coi công tác tư tưởng có vai trò quan trọng trong việc tăng cường sự thống nhất của toàn Đảng, toàn dân đối với đường lối đổi mới của Đảng

c Để làm tròn vai trò lãnh đạo của mình đối với toàn xã hội, Đảng phải thường xuyên vững mạnh cả ba mặt: chính trị, tư tưởng và tổ chức Công tác tư tưởng trong nội bộ Đảng là một trong những nhiệm vụ quan trọng, then chốt của Đảng Nó đảm bảo cho Đảng không ngừng phát triển về lý luận, hoàn thiện về đường lối; nâng

cao bản lĩnh chính trị, xây dựng phương pháp tư duy khoa học, tuyên truyền, vận động thực hiện các nhiệm vụ của Đảng; giáo dục đạo đức, phẩm chất chính trị cho toàn Đảng, toàn quân và toàn dân; dự báo xu hướng phát triển và tình hình diễn biến tư tưởng trong Đảng và toàn dân; nắm bắt các vấn đề lý luận, chính trị nảy sinh ở từng giai đoạn phát triển của xã hội và đất nước

Bước vào thế kỷ XXI, công tác tư tưởng có vai trò hết sức quan trọng trong điều kiện Đảng lãnh đạo công cuộc đổi mới ngày càng đi vào chiều sâu, cùng với những diễn biến nhanh chóng và phức tạp của tình hình trong nước và quốc tế Điều kiện và hoàn cảnh đó mở ra thời cơ, vận hội lớn, song cũng xuất hiện những thách thức, nguy cơ lớn Tình hình đó đòi hỏi công tác tư tưởng phải chủ động, sáng tạo, phải được đổi mới mạnh mẽ hơn nữa, phải thường xuyên nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác tư tưởng

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Trong thời kỳ đổi mới ở Việt Nam, đã có nhiều công trình nghiên cứu chuyên sâu về công tác tư tưởng, vai trò của công tác tư tưởng về nâng cao chất lượng của công tác tư tưởng nói chung, đã có nhiều chỉ thị, nghị quyết của Đảng, có nhiều bài viết của nhiều tác giả về các góc độ khác nhau được đăng tải trên các tạp chí; đồng thời ngành tư tưởng - văn hóa hàng năm đều tiến hành sơ kết, tổng kết với nhiều chuyên đề phong phú, trong đó có một số công trình có liên quan như: Đề tài khoa học

cấp nhà nước: "Đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng" mang

mã số KHXH-05-02, Đào Duy Tùng: "Một số vấn đề về công tác tư tưởng", Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1999; Trần Trọng Tân: "Về công tác tư tưởng và văn hóa", Nxb Thành phố Hồ Chí Minh, 1999; TS Đào Duy Quát: "Về công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản

Việt Nam", Nxb Chính trị quốc gia, 2004

ở Lào, từ khi bắt đầu sự nghiệp đổi mới đến nay, các Nghị quyết Đại hội Đảng, các Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương quan trọng và trong nội dung của các Hội nghị công tác chính trị - tư tưởng đều tổng kết, đánh giá về công tác

tư tưởng như: Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng

(khóa IV) Về công tác chính trị - tư tưởng trong tình hình mới (năm 1989); Nghị quyết của Bộ Chính trị Trung ương Đảng số 13/BCHTW, ngày 31/4/1995 Về công tác

chính trị - tư tưởng trong giai đoạn mới; Nghị quyết của Bộ Chính trị Trung ương

tháng 7/1997 Về những nhiệm vụ chủ yếu của công tác tư tưởng và Nghị quyết số 60 của Bộ Chính trị Trung ương tháng 7/2003 Về phương hướng nhiệm vụ và giải pháp

chung của công tác chính trị - tư tưởng trong tình hình mới Trong báo cáo tổng kết

hàng năm, 5 năm của Ban Tuyên huấn Trung ương Đảng; các bài viết trong Tạp chí Xây dựng Đảng, Tạp chí Tuyên truyền, Tạp chí A Lun May; những tài liệu nghiên cứu

lý luận và thực tiễn và nhiều công trình của các nhà khoa học khác nghiên cứu về công tác tư tưởng Đặc biệt, trong những năm qua đã có một số luận án tiến sĩ viết về

vấn đề này ở Lào như: Xắc - Xa - Vắt Xuân Thếp - Phim - Ma - Son về: "Công tác tư

tưởng của Đảng Nhân dân cách mạng Lào", Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí

Minh, 2002; Phăn - Đuông - Chít - Vông Sa: "Công tác lý luận của Đảng Nhân dân

cách mạng Lào trong thời kỳ đổi mới", Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh,

2002; luận văn thạc sĩ như: Bun Đuông Cay Xỏn: "Nâng cao chất lượng công tác tư

tưởng của Đảng bộ tỉnh Xa Van Na Khệt Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào trong giai đoạn hiện nay", Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, 2002; Chăn - Tha - Vông

Phun - Thị - Bua Thoong: "Đổi mới công tác chính trị - tư tưởng của Đảng Nhân dân

cách mạng Lào trong giai đoạn hiện nay", Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh,

Hà Nội, 2003

ở Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào, việc nghiên cứu và quán triệt tầm quan trọng của công tác tư tưởng được tiến hành thường xuyên liên tục Đặc biệt ở vào các thời điểm bước ngoặt của lịch sử, nhất là từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV trở lại đây Đảng đã có những Nghị quyết về công tác tư tưởng và Nghị quyết về các định hướng lớn trong công tác tư tưởng cùng nhiều cuộc hội thảo về công tác tư tưởng, nhiều bài viết của nhiều tác giả trên các báo, tạp chí đã đi vào nghiên cứu, luận chứng vai trò lãnh đạo của Đảng đối với công tác tư tưởng trong thời kỳ đổi mới, nhưng công trình nghiên cứu có tính hệ thống với tư cách là một luận án khoa học thì chưa

- Góp phần nghiên cứu vai trò lãnh đạo của Đảng Nhân dân cách mạng Lào đối với công tác tư tưởng trong sự nghiệp cách mạng nói chung và sự nghiệp đổi mới đất nước nói riêng

- Góp phần đẩy mạnh công tác tư tưởng, nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng đối với công tác tư tưởng, đáp ứng những yêu cầu bức thiết do thực tiễn công cuộc đổi mới đất nước Lào đặt ra

Để đạt được mục đích trên, luận văn làm rõ những đóng góp của công tác tư tưởng vào việc ổn định và phát triển đất nước của thời kỳ 1986-2001

- Làm rõ tính cần thiết vai trò lãnh đạo của Đảng đối với công tác tư tưởng

Phân tích những thành tựu, hạn chế của công tác tư tưởng và rút ra những kinh nghiệm bước đầu của công tác tư tưởng trong thời kỳ đổi mới

Nội dung nghiên cứu được giới hạn chủ yếu trong thời kỳ đổi mới ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào từ năm1986 đến 2001

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Việc nghiên cứu đề tài dựa trên cơ sở các nguyên lý - lý luận, phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng Nhân dân cách mạng Lào, kinh nghiệm công tác tư tưởng của Đảng trong các giai đoạn cách mạng Luận văn có tham khảo những kinh nghiệm công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam

Phương pháp nghiên cứu chủ yếu là phân tích, tổng hợp, lôgíc và lịch sử kết hợp chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn; đồng thời phân tích những tư liệu, số liệu thực tiễn về thực trạng công tác tư tưởng

5 Những đóng góp mới về mặt khoa học của luận văn

- Hệ thống hóa các quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Nhân dân cách mạng Lào về công tác tư tưởng

- Phân tích thực trạng những thành công và hạn chế trong lãnh đạo công tác tư tưởng của Đảng Nhân dân cách mạng Lào với điều kiện đặc thù của Lào

- Nêu lên một số kinh nghiệm của công tác tư tưởng

6 ý nghĩa của luận văn

Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần nâng cao cơ sở khoa học của công tác tư tưởng theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng NDCM Lào trong giai đoạn hiện nay

Luận văn góp phần vào việc nhận thức và giải quyết những vấn đề đặt ra trong công tác tư tưởng ở Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào thông qua sự phân tích thực trạng của công tác tư tưởng

Luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu phục vụ cho sự chỉ đạo của Đảng

ủy các cấp từ Trung ương đến cơ sở của Đảng NDCM Lào đối với việc tiến hành công tác giáo dục chính trị - tư tưởng; giúp cho các cơ quan nghiên cứu và giáo dục lý luận

- chính trị tham khảo để nâng cao chất lượng và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ của mình

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn gồm 2 chương, 5 tiết

1.1.1 Quan niệm về tư tưởng

* Khái niệm tư tưởng và hệ tư tưởng

Cùng với quá trình tác động vào tự nhiên và xã hội để tạo lập cho mình một phương thức sống thích hợp, con người luôn suy nghĩ, nhận thức về thế giới xung quanh Nói cách khác, suy nghĩ và nhận thức là đặc điểm riêng biệt vốn có của con người và xã hội loài người

Tư tưởng có những đặc trưng cơ bản sau:

- Gắn với cá nhân hay một tổ chức xã hội nhất định, tư tưởng của cá nhân đa dạng, phong phú, phản ánh đời sống, hoạt động vật chất và đời sống tinh thần của con người và xã hội Tư tưởng cá nhân mang tính chủ quan của cá nhân, nhưng tư tưởng của cá nhân cũng chịu sự chi phối của xã hội và có thể trở thành tư tưởng chung của xã hội khi tư tưởng đó phản ánh đúng hiện thực khách quan, tiếp cận được chân lý và luôn bảo vệ lợi ích chung của cộng đồng, xã hội

Tư tưởng bị chi phối và quyết định bởi tồn tại xã hội, là hình thái của ý thức xã hội, tư tưởng phản ánh tồn tại xã hội và chịu sự chi phối, quyết định của tồn tại xã hội Khi xã hội thay đổi thì tâm lý, tình cảm, tư tưởng của con người cũng thay đổi theo Tuy nhiên, nhiều khi xã hội đã thay đổi, nhưng tư tưởng vẫn chưa thay đổi, do ảnh hưởng của tồn tại xã hội cũ đã thấm sâu vào phong tục, tập quán, suy nghĩ, cách sống của con người,

do các lực lượng xã hội, các đảng phái, giai cấp lỗi thời tìm cách duy trì xã hội cũ, chống lại tư tưởng mới tiến bộ Vì thế người ta hay dùng các thuật ngữ "tư tưởng lạc hậu", "tư tưởng bảo thủ"

Tư tưởng có quan hệ mật thiết, tác động qua lại các yếu tố khác của ý thức xã hội, đặc biệt là ý thức chính trị Trong giai đoạn hiện nay, ý thức chính trị của giai cấp cách mạng có vai trò định hướng nhận thức, tư tưởng cho mọi tầng lớp nhân dân, mọi giai tầng trong xã hội theo chiều tích cực, tiến bộ Những hoạt động tư tưởng tách rời ý thức chính

trị, tách rời đường lối chính trị đúng đắn của Đảng sẽ dẫn đến sự nhận thức lệch lạc, những quan điểm sai trái, làm mất ổn định chính trị tư tưởng trong xã hội, không thể đóng góp tích cực vào sự nghiệp cách mạng của nhân dân

Từ sự phân tích trên có thể hiểu khái niệm về tư tưởng như sau: tư tưởng là sự phản ánh hiện thực trong ý thức, biểu thị những lợi ích ít nhiều có tính phổ biến của con người, của xã hội Đó là ý thức xã hội được hình thành một cách bền vững, sâu sắc trong tâm trí con người, có tác dụng lôi cuốn mạnh mẽ, hướng dẫn hành động của con người trong một thời gian tương đối dài Tư tưởng hướng hành động của con người tới mục đích đã vạch ra

Khái niệm tư tưởng liên quan chặt chẽ với khái niệm hệ tư tưởng Theo từ điển triết học "hệ tư tưởng là hệ thống quan điểm, tư tưởng và khái niệm do một giai cấp hay một chính đảng truyền bá" [14, tr.878]

Giáo trình triết học Mác - Lênin do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia xuất bản năm 1999 viết:

Hệ tư tưởng là trình độ cao của ý thức xã hội, nó được hình thành khi con người nhận thức sâu sắc hơn về những điều kiện sinh hoạt vật chất của mình Hệ tư tưởng là nhận thức lý luận về tồn tại xã hội, là hệ thống những quan điểm, tư tưởng (chính trị, triết học, đạo đức, nghệ thuật, tôn giáo), kết quả của sự khái quát những kinh nghiệm xã hội Hệ tư tưởng được hình thành một cách tự giác và được truyền bá trong xã hội [2, tr.570]

Hệ tư tưởng một mặt phản ánh lợi ích giai cấp; mặt khác nó còn vạch rõ mục tiêu, con đường, biện pháp để cho giai cấp mình giành và giữ quyền thống trị đối với xã hội

Trong xã hội có giai cấp, tư tưởng chủ đạo của mỗi giai cấp phản ánh điều kiện sinh hoạt vật chất, địa vị kinh tế của giai cấp mình Giai cấp nào giữ địa vị thống trị trong

xã hội thì tư tưởng của giai cấp đó sẽ là tư tưởng thống trị xã hội

Trong lịch sử nhân loại đã từng tồn tại nhiều hệ tư tưởng khác nhau: hệ tư tưởng phong kiến, hệ tư tưởng tư sản, hệ tư tưởng vô sản Nhưng chưa có một hệ tư tưởng nào chiếm được đỉnh cao như hệ tư tưởng của giai cấp vô sản, hệ tư tưởng Mác - Lênin Bởi

vì, hệ tư tưởng của giai cấp vô sản là sản phẩm của sự kết tinh những tinh hoa của nhân loại Đó là hệ tư tưởng mà toàn bộ tinh thần của nó nhằm phục vụ con người, giải phóng

Tư tưởng và hệ tư tưởng có mối quan hệ chặt chẽ với hoạt động của con người

Vì vậy, khi bước lên vũ đài chính trị thực hiện sự lãnh đạo của mình đối với toàn xã hội, giai cấp nào cũng chú trọng đến công tác tư tưởng, coi công tác tư tưởng như một

vũ khí sắc bén nhất để phục vụ cho sự thống trị của mình

* Quan niệm về tư tưởng

Nhờ bộ não đặc biệt có khả năng tích luỹ được kiến thức và phản ánh sáng tạo trong quá trình đấu tranh với tự nhiên để sống, từ con vượn người dần dần phát triển thành con người Con người sống bằng cách lao động sản xuất ra của cải vật chất, nên một mình không làm được cần phải có quan hệ xã hội

Nhu cầu trao đổi nhằm tạo sự hiểu biết lẫn nhau trong quá trình lao động, làm cho con người có tiếng nói rồi chữ viết Qua tiếng nói, chữ viết, con người truyền đạt cho nhau ý nghĩ của mình Đời sống tư tưởng xuất hiện Đó là một trong những đặc trưng có tính bản chất của cuộc sống loài người Con người là một thực thể tự nhiên và xã hội Do đó, bản chất của con người là tổng hòa các quan hệ xã hội Sự khác biệt giữa con người so với các loài động vật tiến hóa bậc cao là con người có cảm xúc, tình cảm, suy nghĩ được gọi là tư tưởng

Do mục đích của quá trình nhận thức là nhằm phục vụ cho hoạt động trong hiện thực, nên nhận thức của con người không dừng lại ở sự phản ánh, mà còn có những mục tiêu, chương trình, kế hoạch, dự định nhằm tiếp tục nhận thức và cải tạo thế giới

và sự phát triển của thực tại khách quan tác động vào tư tưởng của con người và làm thay đổi nhận thức, tư tưởng của họ

Là một phạm trù thuộc lĩnh vực ý thức xã hội, tư tưởng có sự bảo thủ nhất định

so với những thay đổi của thực tế khách quan, cũng như có khả năng đi trước so với những vận động hiện thực khách quan đó Tư tưởng nhiều khi không hình thành sau khi thực tại đời sống vật chất xã hội đó hình thành, mà lại hình thành đồng thời, trong sự thống nhất với tồn tại xã hội Đôi khi tư tưởng con người còn có trước khi một tồn tại xã hội nào đó diễn ra, hoặc nó còn sau khi tồn tại xã hội đó đã qua Có những tư tưởng tiến

bộ, dựa trên những quy luật vận động khách quan của hiện thực, những tư duy khoa học chỉ ra những bước phát triển tất yếu của hiện thực làm cơ sở cho những hoạt động tự giác của con người

Mặt khác, cũng có những tư tưởng lạc hậu cản trở sự phát triển khách quan của đời sống xã hội Vì thế, vai trò của tư tưởng và công tác tư tưởng có tầm quan trọng đặc biệt; tư tưởng dẫn đầu, hay công tác tư tưởng đi trước một bước là xuất phát từ luận điểm

đó V.I.Lênin khẳng định: "không có lý luận cách mạng thì không thể có phong trào cách mạng" [4, tr.30]

Tư tưởng của con người luôn luôn gắn liền với lợi ích, quan hệ lợi ích tác động trở lại tư tưởng, chi phối quá trình nhận thức và hoạt động của họ

C.Mác đã từng chỉ rõ: tư tưởng luôn luôn gắn liền với lợi ích Tách rời "tư tưởng" với lợi ích chính là "làm nhục" tư tưởng

Có tư tưởng của một người, của một giai cấp, một tầng lớp trong xã hội Căn cứ vào mức độ nhận thức, sự phù hợp với thực tại khách quan, tính chất tiến bộ và lạc hậu của nó, người ta chia ra thành tư tưởng cách mạng và tư tưởng phản cách mạng; tư tưởng

đúng và tư tưởng sai; tư tưởng tích cực và tư tưởng tiêu cực; tư tưởng cấp tiến, tư tưởng

tự do và tư tưởng bảo thủ; tư tưởng lạc quan và tư tưởng bi quan

Xét về cấu trúc, tư tưởng có nhiều loại: thế giới quan, tư tưởng chính trị, tư tưởng triết học, tư tưởng đạo đức, tư tưởng pháp quyền Tư tưởng thâm nhập và chi phối tất cả các lĩnh vực tinh thần của con người và xã hội: hoạt động chính trị, khoa học, nghệ thuật, giáo dục đào tạo, tín ngưỡng tôn giáo Đặc biệt tư tưởng gắn chặt với đạo đức, lối sống của cá nhân, cộng đồng và xã hội Trong đời sống xã hội hiện thực, cần đặc biệt chú ý hai dạng tư tưởng có tầm quan trọng nổi trội là tư tưởng chính trị và tư tưởng đạo đức

1.1.2 Quan niệm về công tác tư tưởng

Cùng với quá trình sản xuất vật chất, xã hội thường xuyên và không ngừng diễn

ra các quá trình tư tưởng Quá trình tư tưởng bắt nguồn từ chỗ, khi con người hình thành

ý thức, thì xuất hiện các nhu cầu về tinh thần và lợi ích nhận thức Con người có nhu cầu vật chất và nhu cầu tinh thần, để thỏa mãn nhu cầu vật chất, con người tổ chức các quá trình sản xuất vật chất Khi ở con người xuất hiện nhu cầu tinh thần thì cũng bắt đầu quá trình sản xuất và tái sản xuất ra "của cải" tinh thần để thỏa mãn nhu cầu đó Khi xã hội loài người phân chia thành giai cấp, thì các giai cấp đối kháng nhau có nhu cầu xác lập hệ

tư tưởng để luận chứng cho sự tồn tại và bảo vệ lợi ích của giai cấp mình Do đó, lịch sử cũng bắt đầu quá trình sản xuất và tái sản xuất ra hệ tư tưởng, làm xuất hiện các quan hệ

tư tưởng, tức là quan hệ giữa người với người trong quá trình sản xuất và tái sản xuất ra

hệ tư tưởng (các quan hệ này là sự phản ánh về mặt tinh thần của các quan hệ sản xuất và các quá trình tư tưởng) Nói một cách cụ thể hơn, đó là quá trình sản xuất ra hệ tư tưởng (hình thành và phát triển hệ thống quan điểm, lý luận), quá trình tái sản xuất hệ tư tưởng (truyền bá hệ tư tưởng), quá trình biến tư tưởng thành sức mạnh vật chất, thành hành động cách mạng ("vật chất hóa" hệ tư tưởng)

Hệ tư tưởng là sự phản ánh của lợi ích giai cấp dưới hình thức lý luận, cho nên

nó mang bản chất giai cấp Vì vậy, các quá trình tư tưởng cũng bị chi phối bởi lợi ích của giai cấp thống trị xã hội Trong lịch sử xã hội loài người, các giai cấp thống trị, thông qua đội ngũ những nhà tư tưởng và các thiết chế tư tưởng luôn tìm mọi cách tác động, chi phối các quan hệ tư tưởng và quá trình tư tưởng nhằm biến hệ tư tưởng của mình thành

Nói cách khác, công tác tư tưởng là hoạt động có mục đích của một giai cấp, một chính đảng, nhằm hình thành, xây dựng, xác lập, phát triển và truyền bá hệ tư tưởng trong quần chúng, định hướng giá trị, tạo niềm tin và thúc đẩy quần chúng hành động vì lợi ích của

"giai cấp mình" chủ thể hệ tư tưởng

Công tác tư tưởng trong chế độ xã hội chủ nghĩa là hoạt động có mục đích của Đảng Cộng sản và Nhà nước nhằm hình thành, phát triển hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa; biến hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa thành hệ tư tưởng thống trị trong xã hội và với hệ tư tưởng này tiến hành động viên, cổ vũ cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân lao động hành động tích cực, sáng tạo vì lý tưởng, mục tiêu của chủ nghĩa xã hội

1.1.3 Vị trí, vai trò của công tác tư tưởng

1.1.3.1 Vị trí, vai trò, tầm quan trọng của tư tưởng

Nói đến vị trí, vai trò của tư tưởng, trước hết là nói đến vị trí, vai trò của hệ tư tưởng, tức là hệ thống quan điểm của một giai cấp về triết học, chính trị và pháp quyền, văn học, nghệ thuật, đạo đức, tôn giáo Những quan điểm ấy phản ánh những điều kiện kinh tế, quan hệ kinh tế nhất định, dưới dạng học thuyết, lý luận, cương lĩnh, đường lối, chính sách, chiến lược, sách lược

Người lãnh đạo thường nói tư tưởng dẫn đầu Có người hiểu, tư tưởng "dẫn đầu" chủ yếu là lòng hăng hái, lòng nhiệt tình và cho rằng, chỉ với lòng hăng hái, con người có thể làm bất cứ những gì mà họ có thể làm được, "dời non, lấp biển" Các suy nghĩ đó không đúng với luận điểm của V.I.Lênin: "không có lý luận cách mạng thì cũng không thể có phong trào cách mạng" Như vậy, tư tưởng dẫn đầu phải là lý luận cách mạng, thể hiện ở đường lối cách mạng của Đảng Lý luận cách mạng là đường lối của Đảng giúp nhân dân các bộ tộc Lào hiểu rõ quy luật phát triển của xã hội Lào, chỉ ra cho con người Lào mục tiêu phải đạt được và con đường để thực hiện mục tiêu ấy trong những giai đoạn cách mạng nhất định

Nói đến tầm quan trọng của tư tưởng phải nói đến tình cảm cách mạng Tình cảm cách mạng biểu hiện trong đạo đức của con người cách mạng và sự hiểu biết về khoa học chủ nghĩa Mác - Lênin Không có tinh thần hy sinh phấn đấu cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân thì càng không có hành động cách mạng Không có tình cảm cách mạng thì không phải là người cộng sản Những người đã biết hy sinh bản thân mình vì sự nghiệp cách mạng, vì đất nước là người có tình cảm cách mạng cao cả, ở bất cứ lúc nào, bao giờ

họ cũng sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc của mình

Như vậy là, tình cảm cách mạng phải kết hợp với lý luận cách mạng, với tri thức cách mạng chủ nghĩa Mác - Lênin Hệ tư tưởng của giai cấp công nhân, là sự thống nhất hữu cơ giữa lý trí và tình cảm, là sự tổng hợp toàn bộ những thành quả tốt đẹp của trí tuệ loài người, là sự biểu hiện tập trung những tư tưởng, tình cảm trong sáng và cao cả của giai cấp công nhân, những ước mơ cao đẹp của những người lao động

Tư tưởng cách mạng đem lại cho quần chúng tri thức cách mạng và tình cảm cách mạng, tri thức cách mạng giúp cho quần chúng hiểu sự vật và hành động phù hợp với quy luật phát triển của sự vật Tình cảm cách mạng là động lực thúc đẩy quần chúng nhằm biểu hiện chủ trương, sách lược thành hiện thực cách mạng

1.1.3.2 Vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác tư tưởng của Đảng hiện nay

Các nhà sáng lập học thuyết Mác nói rằng, khi tư tưởng cách mạng đã thâm nhập, quyền lực sẽ trở thành sức mạnh vật chất C.Mác viết: " lực lượng vật chất chỉ

có thể bị đánh đổ bằng lực lượng vật chất; nhưng lý luận cũng sẽ trở thành lực lượng vật chất, một khi nó thâm nhập vào quần chúng " [7, tr.25]

Như vậy, công tác tư tưởng của Đảng có vị trí, vai trò quan trọng góp phần làm phong phú những tư tưởng lãnh đạo Công tác tư tưởng bao giờ cũng là công tác hàng đầu, sáng tạo, tổng kết thực tiễn Công tác tư tưởng là linh hồn của Đảng, của mọi công việc, nhằm phục vụ những nhiệm vụ cách mạng cụ thể, trước mắt, lâu dài và cái hiểu về mặt tinh thần của toàn thể con người trong xã hội

Tuyệt đối không nên coi nhẹ vị trí, vai trò công tác tư tưởng của Đảng, khi cần thì dùng đến, khi không cần thì xếp lại một bên Làm như vậy là hạ thấp vị trí, vai trò

Đảng Nhân dân cách mạng Lào đã chỉ rõ: toàn Đảng phải làm công tác tư tưởng Đảng có những quy định cụ thể để mỗi đảng viên dù ở cương vị công tác nào đều phải làm công tác tư tưởng, phải coi đó là một trong những công tác căn bản của Đảng mà mỗi đảng viên phải có trách nhiệm tiến hành tốt

Các ngành, các cấp cần nâng cao năng lực, trình độ lãnh đạo công tác của mình lên trình độ lãnh đạo chính trị, lãnh đạo tư tưởng và xem công tác tư tưởng của Đảng là then chốt để hoàn thành tốt mọi mặt công tác

Công tác tư tưởng của Đảng tác động đến tâm tư, tình cảm của con người, có tác dụng phát huy tính tự giác, tính tích cực, chủ động và óc sáng tạo của quần chúng để hoàn thành mọi nhiệm vụ của Đảng giao cho Mỗi cơ quan lãnh đạo của Đảng cần đi sâu nghiên cứu công tác lãnh đạo tư tưởng, dùng nó làm đòn bẩy để đẩy mạnh các công tác khác

Như vậy, công tác tư tưởng có vị trí và tầm quan trọng đặc biệt trong công tác xây dựng Đảng và trong sự lãnh đạo của Đảng Công tác tư tưởng không chỉ góp phần xây dựng nền tảng tư tưởng, xây dựng khối đoàn kết thống nhất trong toàn Đảng, toàn dân, mà còn góp phần xây dựng hệ thống lý luận làm cơ sở cho hoạt động lãnh đạo của Đảng, nâng cao trình độ trí tuệ cho cán bộ, đảng viên; không chỉ góp phần xây dựng đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên, mà còn tham gia xây dựng Đảng vững mạnh cả về chính trị và tổ chức Công tác tư tưởng không chỉ tham gia vào quá trình hoạch định chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, mà còn cổ vũ, động viên, tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục cả dân tộc hăng say lao động, tự giác, vì mục tiêu, lý tưởng chủ nghĩa xã hội, đấu tranh với các tư tưởng sai trái Do đó, công tác tư tưởng liên quan trực tiếp đến vận mệnh của Đảng, đến tương lai, tiền đồ của dân tộc Sự vững mạnh của Đảng về tư tưởng chính là tiền đề và điều kiện tiên quyết để Đảng thực hiện tốt sứ mệnh

lịch sử là lãnh đạo đất nước trong quá trình làm cách mạng dân tộc dân chủ, từng bước tiến lên chủ nghĩa xã hội

1.1.3.3 Những nguyên tắc của công tác tư tưởng

Những nguyên tắc của công tác tư tưởng là những quan điểm, mà dựa vào đó chủ thể của công tác tư tưởng xác định nội dung, phương thức tổ chức và phương pháp tác động đến khách thể, nhằm đạt mục đích đặt ra

Các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin đã chỉ ra những nguyên tắc chung chỉ đạo hoạt động công tác tư tưởng Căn cứ vào đó và xuất phát từ thực tiễn đấu tranh cách mạng, có thể nêu lên những nguyên tắc cơ bản về công tác tư tưởng của Đảng NDCM Lào như sau:

a Nguyên tắc tính đảng

Nguyên tắc tính đảng đòi hỏi tất cả những nội dung, phương pháp của công tác tư tưởng phải xuất phát từ những nguyên lý phổ biến của chủ nghĩa Mác - Lênin Đảng NDCM Lào là đội tiên phong của cách mạng Lào, mục tiêu của Đảng là thực hiện lý tưởng xã hội chủ nghĩa, lý tưởng cộng sản chủ nghĩa

Nguyên tắc tính đảng đòi hỏi công tác tư tưởng phải tuyên truyền, truyền bá lý luận Mác - Lênin, đường lối quan điểm của Đảng vào quần chúng Mỗi bài viết, bài nói đều phải có nội dung tư tưởng, chính trị, các báo cáo của cấp dưới gửi lên cấp trên hoặc của các ngành gửi cho cấp ủy thì không thể thiếu phần nói về công tác tư tưởng vận động nhân dân thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước Trong kế hoạch công tác của các cấp, các ngành cũng cần nêu rõ công tác tư tưởng

Tính chiến đấu là một biểu hiện của tính đảng trong công tác tư tưởng Tính chiến đấu trong công tác tư tưởng đòi hỏi các cán bộ của Đảng phải đấu tranh không khoan nhượng chống những tư tưởng thù địch với lý luận Mác - Lênin, đấu tranh không mệt mỏi để bảo vệ quan điểm của Đảng, đấu tranh trong Đảng để tìm ra nguyên nhân sự mâu thuẫn nội bộ, tạo nên sự thống nhất trong Đảng, cùng nhau bảo vệ Đảng vững mạnh

về mặt tổ chức, làm cho mối quan hệ trong nội bộ được củng cố Tính chiến đấu của công tác tư tưởng là một yêu cầu cơ bản trong công tác tư tưởng của Đảng, đồng thời là thước

đo chất lượng của công tác tư tưởng Hiệu quả của công tác tư tưởng phụ thuộc một phần quan trọng ở tính chiến đấu của nó

Một người cán bộ, đảng viên không có tính đảng cao, không thể được lựa chọn vào hàng ngũ cán bộ lãnh đạo nói chung và cán bộ làm công tác tư tưởng nói riêng Bồi dưỡng về tính đảng phải là một nội dung rất quan trọng trong việc đào tạo, bồi dưỡng cán

bộ, đảng viên, cán bộ làm công tác tư tưởng

Dựa vào tính đảng, các cấp ủy, các cơ quan tham mưu làm công tác tư tưởng có căn cứ để đánh giá đúng một bài giảng, một bài nói, bài viết, một bản báo cáo, một bài báo, một buổi phát thanh Chủ tịch Cay-Xỏn Phôm Vi Hản đã nói: Vấn đề giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện đội ngũ đảng viên, động viên tính gương mẫu và tính tiên phong, chiến đấu của Đảng, đã trở thành vấn đề nguồn gốc mà sẽ phải làm khẩn trương và làm thường xuyên đi đôi với việc giáo dục, rèn luyện, động viên tính giai cấp, gương mẫu, tính tiên phong chiến đấu của Đảng, vấn đề xây dựng đại đoàn kết thống nhất trong nội

Hiện nay, công tác tư tưởng của Đảng phải đứng vững trên nguyên tắc tính Đảng; kiên quyết đấu tranh với những quan điểm sai trái nảy sinh và những tiêu cực trong nội

bộ Đảng, trong xã hội Phê phán nạn tham nhũng, mất dân chủ, chống các âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, bảo vệ sự trong sạch, vững mạnh trong nội bộ Đảng, xây dựng và phát huy tính đảng trong công tác tư tưởng Có như vậy mới góp phần cho sự nghiệp bảo vệ và xây dựng nước Lào đi đến mục tiêu xã hội chủ nghĩa trong tương lai

b Nguyên tắc tính khoa học

Tính khoa học là một nguyên tắc cơ bản của công tác tư tưởng Quán triệt tính khoa học, đòi hỏi toàn bộ công tác tư tưởng phải luôn xuất phát từ quy luật khách quan của sự phát triển xã hội, lấy đó làm cơ sở để giải thích cho quần chúng nhân dân hiểu một

cách có căn cứ khoa học những vấn đề thực tiễn cách mạng đặt ra và hành động một cách

tự giác, có hiệu quả

Tính khoa học trong công tác tư tưởng còn đòi hỏi phải quán triệt quan điểm lịch

sử cụ thể, biện chứng, trong khi lý giải hoặc phân tích các sự kiện và hiện tượng của đời sống xã hội; V.I.Lênin đã dạy rằng: Muốn đánh giá đúng đắn hiện thực, thì "không nên quên mối liên hệ lịch sử căn bản là xem xét mỗi vấn đề theo quan điểm sau đây: Một hiện tượng nhất định đã xuất hiện trong lịch sử như thế nào và đứng trên quan điểm của sự phát triển đó để xem xét hiện nay nó trở thành như thế nào " [6, tr.78]

Điều đó có nghĩa là khi phân tích một vấn đề cụ thể nào đó phải đặt nó trong những điều kiện không gian - thời gian nhất định, phải vạch rõ quá trình phát triển, biến đổi của nó, chỉ rõ bản chất của vấn đề đó hiện nay là gì và phải giải quyết như thế nào mới có hiệu quả

Tính khoa học trong công tác tư tưởng phải phản ánh đúng hiện thực khách quan, phải coi trọng việc nắm vững những quy luật vận động, phát triển của thế giới khách quan Quan tâm sâu sắc đến việc vận động các quy luật ấy

Tính khoa học của công tác tư tưởng còn thể hiện ở tính chân thật Đó là một tiêu chuẩn quan trọng của việc tuyên truyền giáo dục quần chúng Đối với quần chúng, Đảng luôn luôn nói đúng sự thật, làm cho quần chúng ngày càng tin tưởng sâu sắc vào sự lãnh đạo của Đảng Đảng hoạt động vì lợi ích của nhân dân, người đảng viên không thể che giấu sự thật với nhân dân

Các Nghị quyết của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V, VI và thứ VII của Đảng NDCM Lào đã đánh giá tình hình thế giới cũng như tình hình trong nước và khu vực một cách khách quan, có căn cứ khoa học, đã chỉ ra thành tích đổi mới đạt được trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội, về những khuyết điểm, sai lầm và nguyên nhân của nó Từ

đó, Đảng, Nhà nước và nhân dân các bộ tộc Lào phải ra sức phát huy những ưu điểm, nhanh chóng khắc phục những khuyết điểm, lập thành tích mới cao hơn

Tính khoa học của công tác tư tưởng còn đòi hỏi phải nghiên cứu đặc điểm của các tầng lớp nhân dân lao động, nắm vững quy luật của quá trình nhận thức, sử dụng phương pháp thích hợp, nhằm đưa tư tưởng của Đảng đến với nhân dân một cách có hiệu quả nhất Nói cách khác là phải tiến hành công tác tư tưởng một cách khoa học, phải vận

dụng những thành tựu mới của khoa học, tin học, khoa học tâm lý, khoa học sư phạm Kịp thời tổng kết kinh nghiệm công tác tư tưởng của Đảng, tham khảo những bài học về công tác tư tưởng của các Đảng anh em, tạo cho công tác tư tưởng một cơ sở khoa học mới vững chắc hơn

sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn đòi hỏi công tác tư tưởng gắn liền với cuộc sống

Tính thực tiễn đòi hỏi trước hết là nội dung công tác tư tưởng phải gắn chặt với cuộc sống, sát hợp với từng đối tượng, tiến hành phù hợp với hoàn cảnh thực tế, tránh lối động viên tư tưởng chung chung, hình thức, nói và làm phải đi đôi với nhau

Một mặt, công tác tư tưởng phải nhạy bén với cái mới, chú trọng tổng kết thực tiễn và kinh nghiệm sáng tạo của cơ sở, của quần chúng Nói cách khác, mục tiêu, nội dung, hình thức, phương pháp công tác tư tưởng phải xuất phát từ thực tiễn, từ yêu cầu của đời sống nhân dân V.I.Lênin luôn luôn nhắc nhở những người làm công tác tư tưởng

Người viết:

Hãy bớt làm rùm beng về chính trị đi Hãy bớt những nghị luận kiểu trí thức đi Hãy gần gũi đời sống hơn nữa Hãy chú ý nhiều hơn nữa xem trong công việc thường ngày của họ, quần chúng công nông đang thực tế sáng tạo cái mới như thế nào Hãy kiểm nghiệm kỹ hơn xem cái mới đó có tính chất cộng sản đến mức độ nào [5, tr.109]

Công tác tư tưởng không chỉ gắn với thực tiễn, gắn với cuộc sống mà còn góp phần thúc đẩy cuộc sống tiến lên Nó phải trang bị cho quần chúng những tư tưởng mới,

tình cảm mới, những kiến thức khoa học để quần chúng có thể lý giải được những vấn đề vướng mắc trong cuộc sống, xác định được phương hướng, hành động đúng, tích cực tham gia vào các công việc và hoàn thành những nhiệm vụ cụ thể góp phần vào việc xây dựng con người mới và xây dựng thượng tầng kiến trúc mới của đất nước

Trong điều kiện phát triển kinh tế - xã hội hiện nay, công tác tư tưởng của Đảng cần đi sâu vào thực tế của đời sống nhân dân, để đấu tranh với mọi âm mưu của kẻ địch, khi chúng đang có âm mưu đẩy mạnh chiến lược "diễn biến hòa bình" Cuộc đấu tranh trên mặt trận tư tưởng hiện nay hết sức phức tạp, đòi hỏi cán bộ, đảng viên, đặc biệt là những người làm công tác tư tưởng, phải có trí tuệ, bản lĩnh và đi sâu vào đời sống quần chúng, gắn bó với quần chúng, thuyết phục quần chúng bằng những tấm gương trong thực tế

Mỗi nguyên tắc nói trên có yêu cầu riêng, nhưng nội dung là thống nhất, gắn bó, quan hệ hữu cơ với nhau Công tác tư tưởng phải đáp ứng một cách thống nhất và linh hoạt tất cả các nguyên tắc đó để đạt hiệu qủa cao nhất

1.2 Quan điểm và sự lãnh đạo công tác tư tưởng của Đảng nhân dân cách mạng Lào - thành quả, hạn chế

1.2.1 Quan điểm của Đảng Nhân dân cách mạng Lào về công tác tư tưởng

Vấn đề đặt ra là: hiểu công tác tư tưởng của Đảng như thế nào cho đúng Để có một quan niệm tương đối đầy đủ về công tác tư tưởng của Đảng, có thể xuất phát từ ba căn cứ:

Thứ nhất: căn cứ vào vị trí, vai trò và chức năng nhiệm vụ của Đảng đối với sự

nghiệp cách mạng của dân tộc

Thứ hai: căn cứ vào yêu cầu khách quan trong việc xây dựng Đảng

Thứ ba: căn cứ vào các quy luật vận động và phát triển của ý thức xã hội

Với những căn cứ đó, có thể quan niệm về công tác tư tưởng của Đảng như sau: Công tác tư tưởng của Đảng là một bộ phận cấu thành rất quan trọng trong công tác xây dựng Đảng và trong toàn bộ hoạt động cách mạng của Đảng nhằm tác động có định hướng lên trạng thái và quá trình vận động của tư tưởng theo các quy luật riêng của

nó, để phát hiện tiềm năng sáng tạo của tư tưởng, góp phần hình thành con người mới và

Một là: Trong sự nghiệp cách mạng của Đảng, công tác tư tưởng là một bộ phận

cấu thành rất quan trọng, quan hệ trực tiếp đến sự thành công hay thất bại của sự nghiệp cách mạng của nhân dân Lào do Đảng lãnh đạo Để không ngừng đáp ứng với yêu cầu lãnh đạo cách mạng của Đảng, trước hết phải nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn Đây

là nhiệm vụ cơ bản nhất, quan trọng nhất quyết định trực tiếp đến đường lối cách mạng

và liên quan đến vận mệnh của dân tộc Lào

Khi đất nước Lào còn đắm chìm trong những đêm dài nô lệ, Đảng đã vạch ra đường lối cách mạng dân tộc dân chủ và đường lối đó thực sự là ngọn đèn dẫn đường cho nhân dân các bộ tộc Lào vượt qua mọi gian nan, thử thách Khi trở thành Đảng cầm quyền, Đảng Nhân dân cách mạng Lào tiếp tục thực hiện Cương lĩnh chính trị năm 1930

và có sự phát triển trên một số vấn đề cho phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của đất nước

Chủ tịch Cay Xỏn Phôm Vi Hản đã viết: Năm 1930, Đảng Cộng sản Đông Dương ra đời do đồng chí Hồ Chí Minh sáng lập, đánh dấu bước ngoặt lịch sử của ba nước Đông Dương Từ đó dưới sự lãnh đạo của Đảng Mác - Lênin chân chính với ngọn

cờ cách mạng dân tộc dân chủ, cuộc đấu tranh cách mạng của nhân dân các dân tộc Lào bước sang thời kỳ mới với chất lượng hoàn toàn mới [26, tr.85]

Vào đầu những năm 90 của thế kỷ này, khi Liên Xô và các nước XHCN ở Đông

Âu cải tổ lâm vào khủng hoảng và sụp đổ thì Đảng NDCM Lào đã đề ra đường lối đổi mới đúng đắn, kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và dân chủ nhân dân tiến lên CNXH Thành tựu của hơn 10 năm đổi mới vừa qua là một bằng chứng sinh động về sự thành công của Đảng NDCM Lào trên mặt trận tư tưởng lý luận

Cùng với việc nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, công tác tư tưởng của Đảng tham gia tích cực vào việc tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, đưa hệ tư tưởng khoa học, cách mạng là chủ nghĩa Mác - Lênin,

tư tưởng của Đảng vào giai cấp công nhân và nhân dân lao động, đem lại cho họ những hiểu biết về quy luật phát triển của xã hội, những tri thức về thế giới quan khoa học, về đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, giúp cho cán bộ, đảng viên và

Hai là, trong công tác xây dựng Đảng, công tác tư tưởng là nhân tố quyết định trực

tiếp đến năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng NDCM Lào

Có thể khẳng định, cùng với công tác tổ chức và công tác kiểm tra, công tác tư tưởng góp phần xây dựng Đảng thành đội tiên phong, bộ tham mưu chiến đấu của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc Lào Trong xây dựng Đảng, công tác

tư tưởng của Đảng có vai trò bảo vệ hệ tư tưởng của giai cấp công nhân, bảo vệ chủ trương, đường lối của Đảng, tạo cơ sở đoàn kết thống nhất tư tưởng trong Đảng và trong

xã hội Bởi vì, sự thống nhất tư tưởng bao giờ cũng xuất phát từ quan điểm chung, lợi ích chung, mục đích chung Không đảm bảo được các yêu cầu đó sẽ không có cơ sở cho sự tồn tại bền vững của sự đoàn kết thống nhất Một mặt nhờ đấu tranh tư tưởng mà phân biệt được đúng, sai, giữa khoa học, cách mạng với bảo thủ, trì trệ để giúp cho Đảng lớn mạnh và phát triển không ngừng

Thông qua đấu tranh, một mặt khẳng định những vấn đề cơ bản có tính nguyên tắc của Đảng khi phải đứng trước nhận thức còn lệch lạc của một bộ phận cán bộ, đảng viên, hoặc sự xuyên tạc, chống phá của các loại kẻ thù; mặt khác, thông qua đấu tranh tư tưởng mà kịp thời phát hiện những vấn đề còn hạn chế trong chủ trương, đường lối, sửa

chữa và bổ sung kịp thời những vấn đề mới cho phù hợp với thực tiễn cuộc sống Từ trước đến nay, trong cách mạng dân tộc, dân chủ cũng như trong cách mạng XHCN, trước khó khăn, thử thách nhất là trước mỗi bước ngoặt lịch sử của đất nước Lào bao giờ cũng diễn ra cuộc đấu tranh tư tưởng, lý luận sâu sắc trong Đảng Đây là sinh hoạt chính trị bình thường trong Đảng để tìm ra chân lý Bởi vì, thực tế cho thấy, trước khó khăn, thử thách thường xuất hiện những tư tưởng, quan điểm tiên tiến có tác dụng thúc đẩy thực tiễn phát triển Điều này đã được chứng minh khá rõ nét trong tiến trình cách mạng Lào, nhất là trong công cuộc đổi mới hiện nay Do đó, mở rộng dân chủ, phát huy hết mọi tiềm năng trí tuệ trong Đảng và trong quần chúng nhân dân, để xây dựng chủ trương, đường lối của Đảng thật sự khoa học và cách mạng, ngăn ngừa các khuynh hướng tư tưởng cực đoan, nóng vội, bảo thủ, là vấn đề thường xuyên đặt ra trong công tác tư tưởng của Đảng nói riêng và trong mọi hoạt động của Đảng nói chung

Thứ ba: Đối tượng thực hiện chủ yếu công tác tư tưởng của Đảng NDCM Lào là

các tầng lớp nhân dân các bộ tộc Lào Đây là vấn đề khó, phức tạp Vì thế, công tác tư tưởng muốn thành công phải dựa trên những căn cứ khoa học và quy luật vận động phát triển của ý thức xã hội

Một trong những vấn đề cơ bản trong công tác tư tưởng của Đảng NDCM Lào là việc giải quyết tốt mối quan hệ giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội Sự thành công hay thất bại trong công tác tư tưởng của Đảng tùy thuộc vào việc nhận thức và thực hiện mối quan hệ này Nếu công tác tư tưởng của Đảng xuất phát từ thực tiễn đất nước Lào, từ tồn tại xã hội, thấy được vai trò quyết định của tồn tại xã hội đối với ý thức xã hội, sẽ góp phần ngăn ngừa được bệnh chủ quan, duy ý chí trong công tác tư tưởng Mặt khác, nếu thấy được tính độc lập tương đối của ý thức xã hội, sẽ giúp cho công tác tư tưởng của Đảng ngăn ngừa được bệnh rập khuôn, máy móc, hoặc thụ động ở Lào, công tác tư tưởng của Đảng dựa trên cơ sở khoa học còn có nghĩa là, khi phân tích, lý giải những vấn

đề tư tưởng trong đời sống chính trị - xã hội, phải phân tích sâu các hiện tượng, khám phá các mâu thuẫn và giải quyết những mâu thuẫn của xã hội Lào Công tác tư tưởng của Đảng phải thường xuyên phân tích cụ thể các trạng thái, tư tưởng cụ thể, nhất là sự diễn biến tư tưởng của xã hội trước những bước ngoặt lịch sử Mặt khác, quá trình tiến hành công tác tư tưởng phải nghiên cứu, phân tích rõ đặc điểm, tâm lý của đối tượng

Đối tượng công tác tư tưởng của Đảng là con người và ý thức của người Lào, để hiểu đúng tâm trạng xã hội cũng như các tập thể, các cộng đồng, phải đi sâu phân tích các lợi ích trước mắt và lợi ích lâu dài của con người, vừa chú trọng lợi ích vật chất, vừa xét lợi ích tinh thần (đặc biệt lợi ích về chính trị văn hóa của con người )

Thứ tư: Công tác tư tưởng của Đảng NDCM Lào gắn với xây dựng nội bộ Đảng,

làm cho Đảng trở thành đội tiên phong của giai cấp công nhân và nhân dân các bộ tộc Lào, làm cho tư tưởng của các tổ chức chính trị - xã hội và mọi tầng lớp nhân dân ổn định, không thể tạo ra những biến động tiêu cực về mặt tư tưởng Xét đến cùng, công tác tư tưởng của Đảng là phải xây dựng được ý thức tư tưởng mới, quan niệm mới tích cực của con người Lào đối với cuộc sống, đối với xã hội trong từng giai đoạn lịch sử nhất định Những ý thức mới, quan niệm mới đó phải thể hiện ở phong trào hành động cách mạng của quần chúng, phát huy được năng lực "nội sinh" của quần chúng góp phần cải tạo và xây dựng xã hội kiểu mới

Chủ tịch Cay Xỏn Phôm Vi Hản đã nhấn mạnh một số vấn đề về công tác chính trị tư tưởng của Đảng NDCM Lào:

Công tác tư tưởng là một công tác rất quan trọng là một mặt trận của cách mạng Đối với công tác tổ chức, quản lý và xây dựng cán bộ phải thực hiện theo hướng như sau: Giáo dục đường lối chính sách, chủ nghĩa Mác - Lênin cho cán bộ, xây dựng tư tưởng giai cấp công nhân cho cán bộ và nhân dân, xây dựng cho cán bộ trở thành chiến sĩ chính trị tiên phong của giai cấp công nhân, có đủ khả năng để nắm vững đường lối chính trị chủ trương chính sách của Đảng để tuyên truyền giải thích sâu rộng cho quần chúng làm chọn nhiệm vụ của mình Công tác tư tưởng là sự giáo dục đường lối chính sách ngày càng sâu rộng làm cho mọi người tự giác thực hiện, xây dựng cho mọi người trở thành chiến sĩ cách mạng thật sự, thành con người có khả năng, có đạo đức và trở thành con người mới xã hội chủ nghĩa Đảng nắm chính quyền, công tác tư tưởng cần bao phủ toàn xã hội [27, tr.34]

Để thực hiện tốt điều đó, một trong những cốt lõi đặt ra trong công tác tư tưởng

là phải xác lập thế giới quan cách mạng, khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, làm cho tư tưởng khoa học, cách mạng giữ vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần của xã hội

Như vậy, công tác tư tưởng của Đảng NDCM Lào là đòi hỏi khách quan của quá trình hoạt động và lãnh đạo phong trào cách mạng của Đảng Từ bỏ hoặc xem nhẹ công tác tư tưởng của Đảng có nghĩa là Đảng tự bỏ vị trí, vai trò lãnh đạo của Đảng đối với xã hội

1.2.2 Quá trình Đảng lãnh đạo công tác tư tưởng năm 1986-1991

1.2.2.1 Tình hình kinh tế - xã hội của Lào trước những năm đổi mới

Lịch sử của dân tộc Lào là lịch sử đấu tranh cải tạo thiên nhiên và đấu tranh với

kẻ thù để tồn tại và phát triển Từ khi Châu Phạ Nhụm tập hợp các thành phố thống nhất đất nước thành quốc gia Lạn Sạng, bị kẻ thù bên ngoài xâm lược liên tục, nhất là phong kiến Thái Lan xâm chiếm nước Lào lâu dài nhất trong lịch sử Lào, cuộc đấu tranh của nhân dân các bộ tộc Lào để tồn tại và giữ gìn đất nước diễn ra cả nước Cuộc đấu tranh đó dưới sự lãnh đạo trực tiếp của nhà vua và chiến sĩ yêu nước, vì vậy, có lúc thắng lợi và có lúc thất bại, nhưng phong trào đấu tranh của nhân dân cũng tiếp tục diễn ra không ngừng

Đến cuối thế kỷ XIX, năm 1893 thực dân Pháp bắt đầu xâm chiếm Lào Nhân dân các bộ tộc Lào đứng dậy đấu tranh Nhà vua và các quan lại mất vai trò lãnh đạo, nhân dân bị thực dân Pháp lợi dụng, làm tay sai cho Pháp

Trong cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, để giải phóng dân tộc, mỗi người dân Lào đều tham gia cách mạng với tấm lòng yêu nước, yêu hòa bình, tự do Trong cuộc chiến tranh một mất một còn để giành độc lập, rất nhiều chiến sĩ cách mạng non trẻ đã hy sinh ngoài mặt trận, hay bị tàn sát dã man Trong chiến tranh chống Pháp và chống Mỹ nhiều người con của Lào đã hy sinh để bảo vệ Tổ quốc

Tinh thần yêu nước thương người luôn thường trực trong ý thức con người Lào

Nó được kết tinh và hun đúc từ đời này sang đời khác Nhưng dù lòng yêu nước của người Lào có cao đến bao nhiêu chăng nữa, nếu không có công tác tư tưởng của Đảng, không được tập hợp, được giác ngộ về lý tưởng, về lẽ sống, về mục tiêu cách mạng, không biến nhận thức thành niềm tin, thành ý chí, thành quyết tâm, thì khó có thể thức tỉnh được trái tim, khối óc của hàng triệu người, tạo nên một sức mạnh tổng hợp để chống lại kẻ thù giành thắng lợi cho cách mạng Lào

Mặc dù cuộc đấu tranh rất dũng cảm, kéo dài, nhưng cuối cùng các phong trào đó đều thất bại, do nhiều nguyên nhân bên trong và bên ngoài Song, nguyên nhân chủ yếu nhất là chưa có lý luận cách mạng, chưa có Đảng lãnh đạo, như Lênin đã nói: "không có

lý luận cách mạng thì không có phong trào cách mạng" Dù có phong trào đấu tranh, nhưng chưa có Đảng, chưa có chủ nghĩa Mác - Lênin thành kim chỉ nam, vì vậy, nó chưa thành phong trào cách mạng tự giác về chính trị

Chủ tịch Hồ Chí Minh truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào Đông Dương và thành lập Đảng Cộng sản Đông Dương vào ngày 3/2/1930 Đây là sự kiện quan trọng, là bước ngoặt đối với cuộc cách mạng Lào

Cơ cấu tổ chức của Đảng Cộng sản Đông Dương gồm cả xứ ủy Ai Lao, là người đưa chủ nghĩa Mác - Lênin, lý luận cách mạng thâm nhập vào phong trào đấu tranh của nhân dân các bộ tộc Lào Từ nay trở đi cuộc đấu tranh của nhân dân Lào đã có lý luận soi sáng, có Đảng Cộng sản lãnh đạo và bước vào chất lượng mới đó là phong trào cách mạng tự giác Dưới sự lãnh đạo của Đảng, trực tiếp là Xứ ủy Ai Lao, cách mạng Lào là một bộ phận khăng khít không tách rời của cách mạng Đông Dương và cách mạng thế giới

Dưới sự chỉ đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương, tháng 9-1934 Ban Chấp hành Đảng bộ Lào (gọi tắt là Xứ ủy Lào) được thành lập phụ trách chỉ đạo trực tiếp cuộc đấu tranh cách mạng ở Lào Năm 1934 ở Lào có 32 đảng viên, 6 tổ đảng và nhiều tổ chức quần chúng ủng hộ Đảng Đại hội lần thứ nhất Xứ ủy Lào được tổ chức tại một hòn đảo nhỏ trên sông Mê Kông gần thủ đô Viêng Chăn Từ đó những người cộng sản lớp đầu tiên ở Lào đã góp sức cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh truyền bá và giáo dục lý luận cách mạng vào quần chúng nhân dân Lào

Đảng Cộng sản Đông Dương nói chung và Xứ ủy Lào nói riêng đã lãnh đạo nhân dân cả nước Lào chống thực dân Pháp, khi Cách mạng Tháng Tám của Việt Nam thành công, tuyên bố độc lập ngày 2-9-1945, nhân dân Lào cũng nổi dậy đấu tranh giành chính quyền và tuyên bố độc lập ngày 12-10-1945 Nhưng, độc lập của Lào chưa được đầy 5 tháng thì thực dân Pháp tiến hành xâm lược Lào lần thứ hai Đảng phải lãnh đạo nhân dân tiếp tục đấu tranh chống Pháp xâm lược theo phương châm toàn diện, lâu dài

Sau 20 năm dưới sự lãnh đạo chung của Đảng Cộng sản Đông Dương, tình hình của mỗi nước bán đảo Đông Dương có chuyển biến theo hướng có lợi các lực lượng cách mạng, tình hình diễn biến theo đặc điểm của mỗi nước Cho nên, tại Đại hội II tổ chức tại xã Vinh Quang, huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang từ ngày 11-19/2/1951, theo sáng kiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản Đông Dương đã quyết định tổ chức ở mỗi nước Lào và

Campuchia một Đảng độc lập của mình Đây là nghị quyết rất sáng tạo và đúng đắn, thể hiện tính khách quan và sự tôn trọng quyền độc lập dân tộc của các dân tộc ba nước Đông Dương, thể hiện sự sáng suốt của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Để thực hiện Nghị quyết Đại hội II của Đảng Cộng sản Đông Dương về thành lập Đảng riêng của mình, Lào đã chuẩn bị 5 năm, từ năm 1951 đến năm 1955 Trong quá trình chuẩn bị thành lập Đảng phải tiến hành hoạt động công việc: Xây dựng cơ sở chính trị, vận động nhân dân xây dựng căn cứ địa cách mạng, phát động phong trào thi đua sản xuất, cải thiện đời sống, phong trào văn hóa - văn nghệ dân gian, phong trào đấu tranh lập chiến công Nhưng quan trọng hơn cả là giáo dục, truyền bá lý luận, làm cho nhân dân Lào thấy rằng, nước Lào có vị trí, địa lý chiến lược, có thiên nhiên, đất đai phong phú, giàu có, nhưng nhân dân Lào lại đói nghèo, nguyên nhân là do thực dân Pháp xâm lược

và gây ra chiến tranh liên miên

Thực tế khách quan đó cho thấy, vấn đề thành lập Đảng của giai cấp công nhân ở Lào là vấn đề khó khăn và nan giải Những người cách mạng tiền bối - tức là các đồng chí nguyên là Đảng Cộng sản Đông Dương - đã nắm vững và vận dụng các nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, kinh nghiệm của những người cộng sản Việt Nam, tiến hành những công tác chuẩn bị thành lập Đảng Công cuộc hàng đầu và cơ bản nhất là công tác giáo dục tư tưởng chính trị; đẩy mạnh xây dựng cơ sở chính trị, xây dựng lực lượng cách mạng, chú trọng công tác dân vận, tập hợp, đoàn kết xây dựng mặt trận, xây dựng liên minh công - nông - trí thức; phát động phong trào thi đua yêu nước chống kẻ thù; đặc biệt coi trọng công tác phát triển đảng viên mới Đến năm 1955, đã kết nạp khoảng 400 đảng viên mới và có nhiều tổ chức ủng hộ Đảng

Sau khi chuẩn bị chu đáo về tư tưởng, lực lượng và tổ chức trong 5 năm 1955), Đại hội lần thứ nhất thành lập Đảng NDCM Lào vào ngày 22-3-1955 ở tỉnh Hủa Phăn (Sầm Nưa), có 20 đại biểu tham dự, đại diện cho 400 đảng viên cả nước Lào Đảng NDCM Lào ra đời là tất yếu khách quan, đáp ứng sự đòi hỏi của lịch sử và là quy luật đấu tranh giai cấp, đấu tranh cách mạng của nhân dân Lào

(1951-Đảng NDCM Lào ra đời là sản phẩm của sự kết hợp hài hòa giữa chủ nghĩa Mác

- Lênin với phong trào yêu nước chân chính của nhân dân các bộ tộc và với chủ nghĩa quốc tế trong sáng, là sự kế thừa sự nghiệp cách mạng của Đảng Cộng sản Đông Dương

Đảng NDCM Lào ra đời trong một nước nông nghiệp lạc hậu, nông dân lao động chiếm 80%, nhưng là Đảng Mác - Lênin, đại diện của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, luôn luôn kiên cường, đấu tranh bảo vệ quyền lợi và lợi ích chính đáng của nhân dân các bộ tộc, các tầng lớp nhân dân cả nước; phương châm hoạt động

nhân dân

Trong suốt 30 năm tiến hành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ (từ năm 1945 đến 1975), cuộc cách mạng giải phóng dân tộc ở Lào có tính chất đặc thù, dựa vào tình hình thực tiễn của sự so sánh lực lượng, Đảng NDCM Lào đã lãnh đạo cách mạng với tinh thần bất khuất, ở thế tiến công, nhưng không thể tránh được phải trải qua con đường quanh co với việc sử dụng nhiều hình thức, nhiều phương pháp Có lúc Đảng

sử dụng hình thức đấu tranh bằng vũ trang, có lúc sử dụng hình thức đấu tranh chính trị,

có lúc sử dụng phối hợp hai hình thức đấu tranh vũ trang và đấu tranh chính trị và phối hợp đấu tranh ngoại giao, sử dụng sách lược để phục vụ chiến lược, sự hòa hợp có nguyên tắc, sử dụng một số sách lược để phát triển lực lượng cách mạng, tiến tới giành thắng lợi từng phần đến thắng lợi hoàn toàn Giải phóng hoàn toàn đất nước, tuyên bố độc lập và thành lập nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào vào ngày 2-12-1975

1.2.2.2 Quá trình tiến hành sự nghiệp đổi mới ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

* Tính tất yếu khách quan của sự nghiệp đổi mới

Cuối thế kỷ XX, cuộc cách mạng khoa học - kỹ thuật tác động mạnh mẽ vào mọi mặt trong đời sống xã hội, chính trị, kinh tế và nó trở thành nhân tố quan trọng khống chế quá trình phát triển của thế giới, cuộc cách mạng khoa học - kỹ thuật thúc đẩy lực lượng sản xuất của thế giới phát triển với mức độ chưa từng thấy và nó tiến hành theo xu thế chuyển hóa về kinh tế có tính chất quốc tế Tình hình đó đòi hỏi các nước phải nghiên cứu và có nhận thức mới và tiến hành cải cách chiến lược kinh tế - xã hội, cải cách cơ cấu kinh tế, cơ chế quản lý và mở rộng quan hệ kinh tế với nước ngoài để đưa đất nước phát triển và tiến bộ như các nước trên thế giới

Trong giai đoạn đầu của sự nghiệp bảo vệ và xây dựng đất nước, Đảng NDCM Lào chưa nhận thức sâu sắc về chủ nghĩa xã hội, chưa hiểu đầy đủ thực tiễn của đất nước

và có tư tưởng nóng vội, vội vàng, muốn xóa bỏ kinh tế cá thể, kinh tế tư nhân và sản

xuất nhỏ của nông dân mà tập trung vào chế độ chiếm hữu của Nhà nước và chuyển sang tập thể hóa như các nước xã hội chủ nghĩa đi trước Về đường lối Đảng NDCM Lào đề ra đường lối tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội không qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa, với sự tiến hành đồng thời ba cuộc cách mạng như: "cuộc cách mạng về quan hệ sản xuất, cuộc cách mạng khoa học - kỹ thuật và cuộc cách mạng văn hóa" Đường lối đó cơ bản là đúng đắn, nhưng chưa phù hợp với trình độ, khả năng và đặc điểm của nước Lào lúc đó Quá trình tổ chức thực hiện cho thấy sự lãnh đạo và quản lý kinh tế bằng cách sử dụng chỉ thị hành chính là chủ yếu, thiếu biện pháp và quy luật kinh tế, chưa phân biệt rõ vai trò quản lý của Nhà nước với vai trò quản lý sản xuất kinh doanh, chế độ làm chủ, tự quản lý và hạch toán kinh doanh Vì vậy, nếu giữ tính bảo thủ, không có sự đổi mới, thì đất nước Lào không thể thoát khỏi tình trạng nghèo nàn, nhân dân các bộ tộc Lào vẫn nghèo khổ, lạc hậu và còn tiếp tục lạc hậu nữa và đất nước Lào cũng không tiến bộ kịp với sự tiến bộ của thời đại Chính vì vậy, Đảng NDCM Lào quyết tâm tiến hành sự nghiệp đổi mới Vận dụng lý luận kinh tế mới "NEP" của Lênin vào việc xây dựng và quản lý kinh tế ở Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào

Sự nghiệp đổi mới là một quá trình chuyển biến, từ cái cũ, cái lạc hậu sang cái mới cái tiến bộ thông qua hoạt động có tri thức và tổ chức của con người trên cơ sở nguyên tắc, bước đi và biện pháp thích hợp

Sự nghiệp đổi mới là sự nghiệp cách mạng của Đảng, của nhân dân các bộ tộc, có nội dung toàn diện, sâu sắc - có bản chất giai cấp rõ ràng và đi theo quy luật khách quan

Quá trình đổi mới đã diễn ra ở các nước xã hội chủ nghĩa như: cuối năm 1978, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã mở Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 3 (khóa XI) và đề ra đường lối đổi mới gọi là: "cải cách và mở cửa" coi việc xây dựng kinh tế là trọng tâm và kiên trì trên 4 nguyên tắc cơ bản Từ đó, cho thấy sự nghiệp "cải cách và mở cửa" ở Cộng hòa nhân dân Trung Quốc đã đạt được kết quả tốt đẹp cho đến ngày nay

Giữa năm 1985 Đảng Cộng sản Liên Xô (cũ) cũng đề ra đường lối: "cải tổ và công khai dân chủ" "Sự cải tổ và công khai dân chủ" vừa giành được kết quả và vừa gây

ra tình hình phức tạp Nhưng với lý do chủ quan và khách quan làm cho đường lối đó không chỉ không được thực hiện mà làm cho chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô sụp đổ

Sự cải tổ và công khai dân chủ trở thành trào lưu lan tràn đến các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu ở các nước này cũng xảy ra tình hình phức tạp và nổ ra phong trào đấu tranh chống lại chủ nghĩa xã hội

Năm 1986, Đảng Cộng sản Việt Nam đã đề ra đường lối "đổi mới", Đảng và nhân dân Việt Nam giành được nhiều kết quả quan trọng trong sự nghiệp bảo vệ và xây dựng Tổ quốc

* Quá trình tiến hành sự nghiệp đổi mới ở Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào

Đường lối đổi mới ở Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào không phải diễn ra ngẫu nhiên trong một lúc, mà nó nảy sinh trên cơ sở sự tích luỹ kinh nghiệm thực tiễn trong sự lãnh đạo sự nghiệp cách mạng của Đảng NDCM Lào, nhất là sự nghiệp bảo vệ và xây dựng chế độ mới cùng với việc nghiên cứu và rút kinh nghiệm xây dựng chủ nghĩa xã hội

ở các nước trên thế giới Vì vậy, đổi mới là một quá trình có tính đặc thù

Đối với Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào, tư tưởng đổi mới đã khởi đầu từ Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 7 (khóa II) năm 1972, nhưng do điều kiện lúc đó chưa thuận lợi, tư tưởng đó chưa được phát huy thành đường lối Sau này Đảng NDCM Lào cũng tiếp tục lãnh đạo thực hiện một số bước của đổi mới mà xuất phát từ đổi mới về chính sách tiền lương, giá cả, tiền tệ, đi đến đổi mới cơ chế quản lý kinh tế, quy định chính sách cơ cấu kinh tế và đề ra đường lối đổi mới toàn diện do Chủ tịch Cay Xỏn Phôm Vi Hản khởi xướng

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng NDCM Lào năm 1986 là bước ngoặt quan trọng trong sự nghiệp đổi mới của Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào Đại hội

đã đề ra chủ trương, chính sách của sự nghiệp đổi mới mà bắt đầu đổi mới về tư duy trước hết là tư duy kinh tế, cải cách cơ chế quản lý kinh tế, củng cố tổ chức và công tác cán bộ, củng cố phong cách lãnh đạo và phương pháp làm việc của Đảng ủy các cấp, củng cố hệ thống quản lý mới trên lĩnh vực đời sống xã hội và các vấn đề khác Điều được triển khai cụ thể hóa chính sách trong các Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương (khóa IV)

Đại hội lần thứ IV của Đảng NDCM Lào (năm 1986) đã đề ra phương hướng và nhiệm vụ chủ yếu của giai đoạn quá độ lên chủ nghĩa xã hội và sự phát triển kinh tế đến năm 2000 Nghị quyết Đại hội lần thứ IV đã đề nghị tư tưởng đổi mới trong một số lĩnh vực nhất là cải cách cơ chế quản lý kinh tế

Trên cơ sở đường lối của Đại hội lần thứ IV về cải cách cơ chế quản lý kinh tế, Trung ương Đảng tiếp tục chuyển, cụ thể hóa từng bước, thể hiện trong các Nghị quyết của Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 5, 6, 7 và thứ 8 (khóa IV)

Tháng 10 năm 1989 Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 8 (khóa IV) đề ra Nghị quyết về công tác chính trị - tư tưởng trong tình hình mới; quy định 6 nguyên tắc cơ bản của sự nghiệp đổi mới, thể hiện những nội dung sau đây:

- Nguyên tắc thứ nhất: kiên trì mục tiêu xã hội chủ nghĩa

- Nguyên tắc thứ hai: kiên trì chủ nghĩa Mác - Lênin và vận dụng sáng tạo, phù

hợp với đặc điểm của Lào

- Nguyên tắc thứ ba: kiên trì sự lãnh đạo của Đảng, tăng cường tình đoàn kết

thống nhất trong nội bộ Đảng trên cơ sở nguyên tắc tập trung dân chủ và đường lối của Đảng

- Nguyên tắc thứ tư: phát huy dân chủ và quyền làm chủ của nhân dân các bộ tộc

Lào, xây dựng sức mạnh đoàn kết toàn dân và cộng đồng dân tộc thống nhất

- Nguyên tắc thứ năm: tăng cường quyền lực của hệ thống chính trị dân chủ nhân

dân, dựa vào sức mạnh của nhân dân và vì lợi ích của nhân dân, chống hiện tượng quan liêu mọi hình thức

- Nguyên tắc thứ sáu: nâng cao tinh thần độc lập tự chủ, phối hợp với lực lượng

của thời đại

Đi đôi với việc thực hiện 6 nguyên tắc nêu trên, Đảng NDCM Lào còn nhấn mạnh những 6 điều chống như sau:

1) Chống tư tưởng, quan điểm muốn bỏ lập trường giai cấp, không thấy rõ bản chất của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phản động

2) Chống tư tưởng đa nguyên, đa đảng

3) Chống tư tưởng tự do dân chủ kiểu tư bản, sự công khai và dân chủ về nguyên tắc,vô tổ chức, vô kỷ luật

4) Chống tư tưởng bảo thủ, chủ quan, nóng vội, duy ý chí, sao chép, thiếu sáng tạo trong vận dụng chủ nghĩa Mác - Lênin vào hoàn cảnh thực tiễn của Lào

5) Chống chủ nghĩa cơ hội, tả khuynh, muốn xét lại chủ nghĩa Mác - Lênin

6) Chống phong cách làm việc quan liêu, xa rời quần chúng, không muốn xuống

cơ sở và nông thôn, không lên miền núi

Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8 (khóa IV), đã đánh giá khách quan về tình hình trong nước và sự biến động phức tạp của tình hình ở Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu, quy định nhiệm vụ và nội dung của công tác tư tưởng của Đảng NDCM Lào, bảo đảm sự tiến hành đổi mới đúng hướng, vững chắc và không thay đổi

Như vậy, đường lối đổi mới của Đảng NDCM Lào là một quá trình của việc nghiên cứu và góp phần xây dựng từng bước, từng cấp và thành hệ thống, từng bước được bổ sung hoàn thiện phù hợp với điều kiện thực tiễn của đất nước; từ những tư tưởng khởi đầu từ năm 1972, đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V của Đảng NDCM Lào

năm 1991 mới được công nhận là đường lối đổi mới toàn diện có nguyên tắc Được kiện

toàn đầy đủ toàn diện những chủ trương chính sách về đường lối đổi mới, đồng thời cũng nhấn mạnh thêm về đường lối cơ bản là tiếp tục xây dựng và phát triển chế độ dân chủ nhân dân, đổi mới hệ thống chính trị, tăng cường quyền lực của các cơ quan tổ chức quần chúng, nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng trong sự nghiệp đổi mới

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI, VII của Đảng NDCM Lào đã đánh giá cao và khẳng định sự sáng tạo của Đảng NDCM Lào trong quá trình định ra đường lối đổi mới và sự lãnh đạo sự nghiệp đổi mới phù hợp với yêu cầu, nguyện vọng của nhân dân các bộ tộc Lào và xu thế chung của thời đại

Thực hiện đường lối đổi mới, tiếp tục củng cố và phát triển chế độ dân chủ nhân dân, CHDCND Lào đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng: Về chính trị, kinh tế, xã hội

và quan hệ quốc tế có chuyển biến tích cực, đời sống nhân dân các bộ tộc Lào được cải thiện từng bước; tinh thần yêu nước, yêu chế độ mới và khối đoàn kết trong nhân dân được củng cố vững chắc; quan hệ đối ngoại với các nước trong khu vực và quốc tế được

mở rộng Có thể nói những thành tựu đổi mới trong 15 năm qua đã tạo ra bầu không khí phấn khởi, lành mạnh trong Đảng và trong nhân dân các bộ tộc Lào

1.2.3 Những thành tựu của công tác tư tưởng

1.2.3.1 Công tác tư tưởng trước thời kỳ đổi mới

Sau khi Đảng được thành lập, được sự giúp đỡ của Đảng Cộng sản Việt Nam, các lớp tập huấn và bồi dưỡng cán bộ chủ chốt làm công tác xây dựng Đảng, công tác tuyên truyền, công tác cổ động được mở ở vùng căn cứ địa cách mạng "Sầm Nưa" và các vùng

Đến đầu những năm 60 thế kỷ XX, phong trào cách mạng ngày càng vững mạnh,

đã mở rộng vùng giải phóng Thời kỳ này Trung ương Đảng đã quan tâm đến công tác tư tưởng, nên đã mở trường lý luận ở một hang đá cách thị xã Sầm Nưa 20 km, với sự giúp

đỡ của chuyên gia Việt Nam Về sau trường đã chuyển sang Bản Bắc, huyện Viêng - Xay, tỉnh Hủa Phăn (Sầm Nưa) mang tên là " Trường lý luận"

Lần đầu tiên trường đã bắt đầu giảng dạy lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin một cách tương đối có hệ thống Do yêu cầu thực tế về trình độ cán bộ và tình hình cách mạng, các môn học chủ yếu là học tập môn triết học, kinh tế chính trị và chủ nghĩa xã hội khoa học Đồng thời, trường cũng đã chú trọng giảng dạy và học tập về chủ trương, đường lối chiến lược, sách lược của Đảng, con đường cách mạng dân tộc dân chủ và giải phóng đất nước

Về đối tượng học tập, ngoài cán bộ chủ chốt, cốt cán, còn cán bộ chuyên môn làm công tác tư tưởng như nhà báo, báo cáo viên, cán bộ dân vận

Đến cuối những năm 60 và đầu những năm 70, phong trào cách mạng phát triển mạnh mẽ, vùng giải phóng được mở rộng, yêu cầu cán bộ lãnh đạo ở địa phương và các vùng giải phóng phải có cán bộ, không những giỏi về quân sự, vững về chính trị mà còn phải có trình độ lý luận mới thuyết phục, giáo dục, tuyên truyền quần chúng nhân dân, mới hiểu được đời sống, tâm tư, nguyện vọng của dân tộc Vì vậy, Trung ương Đảng đã quyết định thành lập Trường lý luận tại một số địa phương: ở miền Bắc ở tỉnh U Đôm Xay, miền trung ở tỉnh Khăm Muộn, miền Nam ở tỉnh Atapư Nhờ thế, phần lớn cán bộ cốt cán ở các tỉnh, các huyện và các ngành địa phương đã được đi học và được trang bị những kiến thức lý luận cơ bản về chủ nghĩa Mác - Lênin và đường lối của Đảng Về cơ cấu tổ chức, lúc này, Ban Tuyên huấn Trung ương đã trực tiếp chỉ đạo các trường lý luận

và các phương tiện thông tin đại chúng ở cấp Trung ương về nội dung giáo dục

Cùng với việc giáo dục, thuyết phục trong trường lý luận, ở các trường phổ thông cũng đã đưa lý luận Mác - Lênin vào giảng dạy Các trường phổ thông trung học, trường

sư phạm, trung học chuyên nghiệp đã áp dụng chương trình chính trị sơ cấp ở trường cao đẳng và đại học đã giảng dạy chương trình chính trị và lý luận Mác - Lênin trung cấp với các môn quan trọng như: chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử, kinh tế chính trị học, chủ nghĩa xã hội khoa học, đường lối, chủ trương chính sách của Đảng

Sau khi giải phóng đất nước, tuyên bố độc lập và thành lập nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào vào ngày 2-12-1975, vấn đề giữ chính quyền, hoàn thiện chính quyền

và sử dụng chính quyền đặt ra cho công tác tư tưởng của Đảng yêu cầu phải nâng cao trách nhiệm vai trò của mình lên một bước để giáo dục, thuyết phục toàn Đảng, toàn quân

và toàn dân vươn lên làm chủ đất nước, làm chủ bản thân dưới sự lãnh đạo của Đảng

Trước tình hình trên, Đảng và công tác tư tưởng, công tác lý luận của Đảng phải giải quyết những vấn đề cơ bản vừa có tính lý luận, vừa có tính thực tiễn: thiết lập, củng

cố, hoàn thiện chính quyền mới mang bản chất chính quyền của dân, do dân và vì dân; bồi dưỡng cho cán bộ kiến thức, năng lực, bảo đảm cho sự thay thế chế độ cũ, thiết lập chế độ mới ở Lào, là chế độ nửa phong kiến, nửa thuộc địa chuyển sang chế độ Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào là tiền đề quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội

Một trong những dấu hiệu tiêu biểu cho chế độ mới chính là con người phải được

tự do, hạnh phúc Tuy nhiên, trong thời kỳ quá độ vẫn còn tồn tại nhiều giai cấp, nhiều tầng lớp, nhiều hình thức sở hữu Cho nên phải thiết lập phương thức sản xuất mới dựa trên cơ sở lý luận Mác - Lênin và điều kiện thực tiễn ở Lào

Muốn khôi phục nền kinh tế phải có lực lượng sản xuất lớn mạnh và tổ chức lại phương thức sản xuất, xây dựng cơ sở hạ tầng về mọi mặt là yêu cầu trước mắt của Đảng Đảng NDCM Lào, mà trực tiếp là Ban Tuyên huấn Trung ương Đảng, đã ra sức nghiên cứu và rút kinh nghiệm của Đảng Cộng sản Việt Nam và các nước xã hội chủ nghĩa khác Những khó khăn, thách thức, phức tạp bước đầu trong công cuộc xây dựng và bảo vệ chính quyền, bảo vệ chế độ mới đang từng bước được giải quyết; đã tạo tiền đề để đất nước hoàn thiện cơ bản việc xây dựng chế độ dân chủ nhân dân ở Lào và từng bước đi lên chủ nghĩa xã hội

Đảng đã đẩy mạnh công tác tư tưởng, trong đó coi việc giáo dục lý luận là cơ sở cho công tác tư tưởng Do vậy, sau năm 1976 Đảng quyết định chuyển trường lý luận ở Viêng Xay (Sầm Nưa) về Viêng Chăn, tiếp tục mở lớp tập huấn cho cán bộ cao cấp của Đảng và Nhà nước với nội dung chủ yếu là bồi dưỡng kiến thức lý luận trong tình hình mới, lý luận Mác - Lênin, đường lối của Đảng Đội ngũ giảng viên đã được đưa đi đào tạo ở Việt Nam và Liên Xô cũng như các nước XHCN khác Đặc biệt, đã đào tạo được nhiều đợt cho cán bộ làm chuyên môn về công tác tư tưởng (Báo cáo viên, nhà báo, nhà hoạt động công tác dân vận), tổng số mỗi năm từ 200 - 300 lượt cán bộ cả về dài hạn và ngắn hạn

Về nội dung học tập, là môn lý luận Mác - Lênin đã được dịch từ tiếng nước ngoài sang tiếng Lào và đưa giảng dạy ở các trường trung học, đại học, kể cả trường trung học phổ thông và chuyên nghiệp một cách hoàn chỉnh hơn, và lúc này càng trở thành một môn bắt buộc khi tốt nghiệp, Đảng đã đề ra công tác nghiên cứu lý luận kết hợp với nghiên cứu thực tiễn của Đảng trong các giai đoạn cách mạng

Nhìn chung trong thời kỳ này, công tác tư tưởng đã hoạt động tương đối mạnh, góp phần nâng cao vai trò, uy tín của Đảng trên trường quốc tế Nhân dân đã có sự tin cậy vào Đảng và chính quyền mới Các phương tiện thông tin đại chúng đã trở thành công cụ sắc bén của Đảng Các phong trào văn hóa, văn nghệ, phong trào an ninh quốc phòng đã được nâng cao Đời sống tinh thần của nhân dân được khôi phục về cơ bản so với chế độ cũ

1.2.3.2 Công tác tư tưởng thời kỳ đổi mới

Trước thời kỳ đổi mới, Lào ở trong tình trạng hết sức khó khăn: hậu quả chiến tranh nặng nề, quản lý theo kiểu tập trung, bao cấp đã không thích ứng được hoàn cảnh

mới của đất nước Dân số ít, chiến tranh làm xáo trộn sự phân bố dân cư Nguồn nhân lực được đào tạo trong chế độ cũ rất hạn chế Nguồn lực, nhất là nhân lực kỹ thuật và quản lý thiếu nghiêm trọng Cơ sở hạ tầng về giao thông và thông tin liên lạc rất yếu kém Cơ cấu kinh tế chưa hoàn chỉnh Kinh tế nông nghiệp còn trong trạng thái tự cấp, tự túc, lệ thuộc vào thiên nhiên Hạn hán lũ lụt liên tiếp xảy ra gây thiệt hại nghiêm trọng đến sản xuất và đời sống Công nghiệp thiếu nhiều ngành quan trọng thiết yếu, lại chỉ tập trung ở khu vực Viêng Chăn Cơ chế quản lý hành chính tập trung đối với một nền kinh tế tự cung, tự cấp

đã làm cho sức sản xuất không được giải phóng Tiềm năng của các thành phần kinh tế không được phát huy Kinh tế hàng hóa chậm phát triển, mâu thuẫn giữa cung và cầu gay gắt, đời sống của nhân dân chậm được cải thiện Trong khi đó, Lào lại bị bao vây kinh tế, xung đột khu vực xảy ra trầm trọng, tình hình chính trị - an ninh ở nhiều nơi có diễn biến phức tạp

Thực hiện đường lối đổi mới, tiếp thu củng cố và phát triển chế độ dân chủ nhân dân, CHDCND Lào đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng: về chính trị, kinh tế, xã hội

và quan hệ quốc tế có chuyển biến tích cực, đời sống của nhân dân các bộ tộc Lào được cải thiện từng bước, tinh thần yêu nước, yêu chế độ mới và khối đoàn kết trong nhân dân được củng cố vững chắc; quan hệ đối ngoại với các nước trong khu vực và quốc tế được

mở rộng

Lịch sử cách mạng Lào hơn 50 năm qua dưới sự lãnh đạo của Đảng NDCM Lào

là lịch sử đấu tranh không mệt mỏi của Đảng và nhân dân các bộ tộc Lào để khẳng định mục tiêu và con đường đã lựa chọn Ngày nay, tuy đất nước đã vượt qua nhiều khó khăn, nhưng vấn đề đã đặt ra đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân các bộ tộc Lào trong giai đoạn mới còn nặng nề, phức tạp Đó là những nhân tố thường xuyên tác động mạnh mẽ đến tư tưởng, đến đời sống xã hội Từ tình hình trên đặt ra một số vấn đề, đòi hỏi công tác tư tưởng phải thực hiện chức năng, vai trò của mình trên mặt trận tư tưởng

Khi phân tích tình hình tư tưởng, tâm trạng dư luận trong Đảng và xã hội cũng như đánh giá ưu, khuyết điểm của công tác tư tưởng, cần bám sát bối cảnh tình hình Nét nổi bật tình hình trong nước Lào hiện nay là: kinh tế đang tiếp tục tăng trưởng dần, đời sống đa số người dân tiếp tục được cải thiện, công tác xây dựng Đảng có bước chuyển biến tích cực, đã xử lý nghiêm khắc một số cán bộ, đảng viên thoái hóa biến chất, tuy nhiên nội bộ Đảng còn nhiều điều khiến đảng viên lo lắng: việc giải quyết các vấn đề bức

tư tưởng - chính trị và đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên; các hiện tượng sai trái, lệch lạc của cán bộ, đảng viên và nhân dân ở các "điểm nóng" Các biểu hiện tiêu cực trong hoạt động của các phương tiện thông tin đại chúng, xuất bản, văn hóa, văn nghệ; các hoạt động "diễn biến hòa bình" của các thế lực thù địch

Trong giai đoạn hiện nay công tác tư tưởng của Đảng khẳng định rõ chất lượng

và hiệu quả các mặt nghiên cứu, học tập, quán triệt chủ nghĩa Mác - Lênin và các Nghị quyết của Đảng, đã tổ chức thực hiện các chương trình giáo dục lý luận cho cán bộ, đảng viên; đẩy mạnh hoạt động của báo cáo viên và công tác tuyên truyền miệng đến các đối tượng; thường xuyên định hướng tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, hoạt động văn hóa, văn nghệ và thông tin đối ngoại Kết quả thực hiện các chương trình này đã được hướng về cơ sở, góp phần tăng cường đối thoại, bám sát thực tế, mở rộng dân chủ trong thông tin

Trên cơ sở đường lối chính trị đúng đắn của Đảng và sự quan tâm chỉ đạo của Bộ Chính trị Trung ương Đảng, công tác tư tưởng đã góp phần quan trọng và cơ bản vào thắng lợi chung của toàn Đảng, toàn dân trên cơ sở tuyên truyền, giáo dục cho đội ngũ cán bộ, đảng viên nâng cao ý thức giai cấp và tính tiên phong của Đảng Công tác tư tưởng đã góp phần bảo đảm cho đất nước có ổn định về chính trị, bảo đảm nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng, làm cho Đảng có sự thống nhất về tư tưởng, sự nhận thức và sự lãnh đạo

Công tác tư tưởng góp phần tích cực thường xuyên và chủ động, làm cho cán bộ, đảng viên thấy rõ âm mưu, thủ đoạn và hành động của kẻ thù, nâng cao ý thức cảnh giác trong việc bảo vệ và xây dựng kinh tế xã hội ở địa phương cơ sở của mình Đồng thời, công tác tư tưởng còn giáo dục cho cán bộ, đảng viên nhận thức cơ bản về truyền thống tốt đẹp, tinh thần đấu tranh dũng cảm bất khuất vì sự bình đẳng, vì lợi ích của đất nước và của nhân dân các bộ tộc Lào, truyền thống đoàn kết thống nhất, truyền thống về mối quan

Công tác tư tưởng khẳng định sự đúng đắn của chân lý, giúp cơ quan lãnh đạo đề

ra đường lối, chủ trương chính sách đúng đắn, kịp thời Đồng thời xây dựng tư duy mới

để giải quyết kịp thời những vấn đề mới nảy sinh trong đời sống kinh tế - xã hội ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, nhất là trong lúc tình hình thế giới đang có nhiều quan điểm sai trái với chế độ xã hội chủ nghĩa, Đảng NDCM Lào coi trọng việc giáo dục lý luận chính trị, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, giảng viên, xây dựng chương trình giảng dạy, tổ chức cán bộ giảng dạy đi thực tế và tham gia vào công tác nghiên cứu lý luận, nghiên cứu học tập đường lối, chủ trương, chính sách, góp phần vào việc giải quyết những vấn đề nảy sinh trong quá trình đổi mới

- Công tác tư tưởng gắn với công tác tổ chức, vì chỉ có tư tưởng đúng đắn cũng chưa đủ, phải có tổ chức chặt chẽ mới bảo đảm tư tưởng nhất quán, có sự thống nhất trong hoạt động Nếu chỉ nhấn mạnh tổ chức mà coi nhẹ công tác tư tưởng hoặc ngược lại

là đều sai lầm và gây ảnh hưởng xấu đến việc làm tròn nhiệm vụ chính trị

Vì vậy, công tác tư tưởng phối hợp chặt chẽ với công tác tổ chức, Ban Tuyên giáo các cấp phối hợp Ban Tổ chức các cấp với các trường Đảng và các cơ quan làm việc công tác tư tưởng khác

- Trong quá trình tổ chức thực hiện một chủ trương chính sách nào đó, công việc

số một là công tác lãnh đạo tư tưởng, làm cho mọi người nắm và hiểu được ý nghĩa, nội dung chủ trương chính sách và có lòng tin tưởng sự đúng đắn của đường lối, chính sách

đó, thì chắc chắn thực hiện kết quả tốt, hiểu rõ trách nhiệm với công tác của mình, từ đó tích cực thực hiện đường lối, chính sách của Đảng đề ra Trong quá trình đó, phải theo dõi những diễn biến tư tưởng của cán bộ, đảng viên và quần chúng, giải quyết kịp thời những thắc mắc và những sai trái về tư tưởng, vận dụng thực tiễn phong phú trong thực

hiện chủ trương chính sách để bồi dưỡng, nâng cao kiến thức, những kinh nghiệm cho cán bộ, đảng viên và quần chúng

1.2.3.3 Nguyên nhân dẫn đến ưu điểm

- Đường lối đổi mới của Đảng NDCM Lào đúng đắn và phù hợp với điều kiện thực tiễn của Lào và quốc tế Bộ Chính trị Trung ương Đảng đã quan tâm chỉ đạo trực tiếp công tác tư tưởng trong từng giai đoạn, Đảng ủy và chính quyền các cấp có tình đoàn kết thống nhất trên cơ sở đường lối, chính sách và kiên định nguyên tắc tập trung dân chủ,

đa số cán bộ, đảng viên gương mẫu tiên phong trong công tác Đồng thời, cán bộ đảng viên đã được giáo dục đường lối chính sách của Đảng trong từng giai đoạn và chủ động

tổ chức thực hiện đường lối chính sách đó Họ có truyền thống yêu nước, đoàn kết giúp

đỡ lẫn nhau làm công tác tư tưởng để vượt qua mọi khó khăn trong đời sống

- Cơ quan tư tưởng các cấp ở nhiều địa phương, nhiều ban ngành đã trở thành tham mưu cho Đảng ủy cấp mình, chủ động làm công tác tư tưởng từng giai đoạn

- Có sự phối hợp ở mức độ nhất định giữa công tác tư tưởng với công tác tổ chức

và chính sách mà nó tác động biện chứng để thúc đẩy phong trào tổ chức thực hiện đường lối của Đảng

1.2.4 Một số khuyết điểm của công tác tư tưởng cần phải giải quyết

1.2.4.1 Một số khuyết điểm

- Nghị quyết Đại hội lần thứ V của Đảng NDCM Lào và các Nghị quyết Trung ương đều đánh giá rằng: Công tác tư tưởng chưa kịp thời phục vụ nhiệm vụ chính trị, chưa sắc bén và chưa chống lại một cách hiệu quả với chiến tranh tâm lý của kẻ thù

- Trong thời gian qua, mặc dù công tác tư tưởng được tiến hành giáo dục, tuyên truyền đường lối chính sách của Đảng với nhiều hình thức, nhiều mức độ khác nhau, nhưng đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước chưa được quán triệt sâu sắc, thể hiện trong việc tổ chức thực hiện trong từng lĩnh vực chưa đúng đắn và chưa đạt được kết quả tốt

- Lòng tin với chế độ xã hội chủ nghĩa, tư tưởng phấn đấu cách mạng của một số cán bộ, đảng viên bị giảm xuống, ý chí cảnh giác đối với kẻ thù chưa cao, quan điểm lập trường bạn thù chưa rõ ràng

- Một vấn đề quan trọng hơn nữa là lực lượng làm công tác tư tưởng chưa phối hợp chặt chẽ, nội dung, hình thức và phương pháp, chưa biến đổi kịp với tình hình và sự

phát triển của kinh tế - xã hội Bộ máy tổ chức công tác tư tưởng từ trên xuống dưới chưa vững mạnh Đảng ủy các cấp chưa nắm vững và quan tâm chỉ đạo trực tiếp công tác tư tưởng, chưa coi công tác tư tưởng là công việc hàng đầu Trình độ nhận thức, khả năng của cán bộ làm công tác tư tưởng còn hạn chế, phương pháp tiến hành công tác tư tưởng chưa phù hợp với tình hình thực tế Phương tiện phục vụ cho công tác tư tưởng còn lạc hậu và thiếu thốn

- Sự phối hợp giữa công tác tư tưởng với công tác tổ chức, công tác kiểm tra chưa thật tốt, làm cho việc giáo dục đào tạo cho đảng viên chưa đạt được chất lượng cao Việc tiến hành sinh hoạt đảng chưa có nội dung chính trị sâu sắc và chưa tập trung giải quyết những vấn đề quan trọng cần thiết Hình thức và phương pháp chỉ đạo, lãnh đạo của lĩnh vực tư tưởng chưa thống nhất và thông suốt một cách hệ thống từ trên xuống; nội dung cứng nhắc

- Việc nghiên cứu lý luận Mác - Lênin của cơ quan tư tưởng và lý luận chưa sâu rộng, chưa thật sự chủ động, chỉ tập trung một số vấn đề trước mắt, không quan tâm xây dựng chương trình giảng dạy Từ Đại hội lần thứ IV trở lại đây trường Đảng các tỉnh chưa mở lớp bồi dưỡng - đào tạo đảng viên, cán bộ cấp huyện, cấp cơ sở, chỉ triển khai, tuyên truyền trong từng vấn đề theo Nghị quyết; chưa bồi dưỡng đào tạo một cách hệ thống về đường lối, chính sách và kiến thức cần thiết để phục vụ vào việc thực hiện nhiệm vụ của mình Các trường đại học và trung học chuyên nghiệp chưa có giáo trình lý luận chính trị trong chương trình học tập

- Trong thời gian qua, công tác tư tưởng và công tác tổ chức chưa phối hợp chặt chẽ với nhau, vì vậy chưa nắm được tư tưởng của cán bộ, đảng viên Cơ quan tuyên giáo chưa nắm đầy đủ chủ trương, chính sách về công tác tổ chức để góp phần làm cho cán bộ, đảng viên thấm nhuần chủ trương, chính sách đó Việc nâng cao nhận thức và kinh nghiệm cho cán bộ, đảng viên còn chậm chạm Điều quan trọng hơn nữa là công tác tổ chức và công tác tư tưởng đều nhằm bảo đảm làm tròn nhiệm vụ chính trị mà Đảng đề ra, nếu cơ quan công tác tổ chức và cơ quan công tác tư tưởng không phối hợp chặt chẽ với nhau một cách thường xuyên thì không có khả năng giúp cho Đảng ủy giải quyết những vấn đề tổ chức và tư tưởng, gây khó khăn trong việc thực hiện nhiệm vụ chính trị

- Tư tưởng bảo thủ, lười biếng, nóng vội, những hiện tượng cục bộ, cá nhân, địa phương vẫn còn tồn tại

1.2.4.2 Nguyên nhân dẫn đến khuyết điểm

- Một số cơ quan và cán bộ làm công tác tư tưởng chưa chủ động chỉ đạo và lãnh đạo trong việc thực hiện đầy đủ vai trò của mình; chưa có chương trình giáo dục làm tiêu chuẩn cho từng đối tượng, chưa có hình thức và biện pháp phù hợp, trình độ chuyên môn của cán bộ làm công tác tư tưởng còn thấp, chưa được bồi dưỡng một cách hệ thống, chế

độ chính sách đối với cán bộ làm công tác tư tưởng chưa rõ ràng, đồng bộ và đầy đủ, hệ thống tổ chức chỉ đạo, quản lý công tác tư tưởng từ trên xuống còn lỏng lẻo và chưa thường xuyên Việc sắp xếp, sử dụng cán bộ chưa hợp lý

- Một số lãnh đạo các cấp, cán bộ, đảng viên chưa quan tâm đến công tác tư tưởng; coi công tác chính trị - tư tưởng chỉ là công việc của ban tuyên giáo các cấp, mà chưa thấy rõ công tác tư tưởng là công việc của mọi người cán bộ, đảng viên ở mọi cấp, mọi cơ quan, ban ngành Hơn nữa còn có tư tưởng nếu giải quyết tốt vấn đề kinh tế và đời sống thì không cần thiết phải làm công tác chính trị tư tưởng

- Tình hình thế giới biến động nhanh chóng, liên tục, các thế lực thù địch ra sức tuyên truyền, xuyên tạc để phá hoại chế độ mới của CHDCND Lào, trong khi đó việc thông báo tình hình và quan điểm, lập trường cho cán bộ, đảng viên chưa kịp thời và sắc bén, hiệu quả của công tác đấu tranh chống lại sự xuyên tạc của kẻ thù còn thấp

- Phương tiện phục vụ cho công tác tư tưởng còn hạn chế và thiếu thốn

1.2.5 Tình hình tư tưởng của cán bộ, đảng viên và nhân dân các bộ tộc Lào

- Về mặt ưu điểm:

Mặc dù tình hình thế giới và trong nước có những biến động phức tạp, nhưng phần lớn tình hình tư tưởng của cán bộ, đảng viên và nhân dân các bộ tộc Lào vẫn vững vàng, thể hiện:

+ Cán bộ, đảng viên và nhân dân trung thành với CNXH, chủ nghĩa Mác - Lênin

và tinh thần quốc tế vô sản trong sáng

+ Có sự tin tưởng với sự lãnh đạo của Đảng, ủng hộ đường lối, chủ trương, chính sách đổi mới của Đảng, tích cực phấn đấu thực hiện mọi nhiệm vụ mà Đảng và Nhà nước

đề ra

Điều quan trọng nhất làm cho cán bộ, đảng viên và nhân dân các bộ tộc Lào có tư tưởng ổn định là vì: