báo cáo tuần 1 dung sai và kĩ thuật đo

Dưới đây là một số loại caliper phô biến và mục đích sử dụng của từng loại: Caliper số Vernier Caliper: Mục đích sử dụng: Sử dụng để đo kích thước chỉ tiết như đường kính ngoài, đường kí

DAI HQC QUOC GIA THANH PHO HO CHi MINH

TRUONG BAI HQC BACH KHOA KHOA CƠ KHÍ

Gertie

BAO CAO TUAN 1

DUNG SAI VA Ki THUAT DO

Nhom 10 - HK221

Giảng viên hướng dẫn : Trương Quốc Thanh

Sinh viên thực hiện

1 Lê Văn Phước Thắng 2014536

5.Nguyễn Duy Thiên 2012091

Thành phố Hồ Chí Minh — 2023

1 Kích thước danh nghĩa, kích thước thực, dung sai và các sai lệch là gì?

Kích thước danh nghĩa (Nominal Size): Kích thước danh nghĩa là giá trị hoặc

kích thước mà một sản phẩm hoặc thành phần được đặt tên hoặc được thiết kế theo

Đây là giá trị hoặc kích thước mà bạn thường thấy trong tài liệu kỹ thuật hoặc trên

nhãn sản phẩm Kích thước danh nghĩa không nhất thiết phải giống kích thước thực tế

Kích thước thực (Actual Size): Kích thước thực là giá trị hoặc kích thước thực

tế của sản phẩm sau khi sản xuất hoặc làm ra Đây là giá trị được đo bằng các phương

pháp đo lường thích hợp và có thê khác biệt so với kích thước danh nghĩa do sự biến

doi trong qua trinh san xuat

Dung sai (Tolerance): Dung sai la mot pham vi g14 tri cho phép của kích thước

thực tế so với kích thước danh nghĩa Nó cho biết mức độ chấp nhận được của sự biến

đối trong kích thước sản phâm Dung sai thường được chỉ định trong tài liệu kỹ thuật

và là một yếu tố quan trọng để đảm bảo tính đồng nhất và sự hoạt động của các sản

phẩm

Sai léch (Deviation): Sai lệch là sự chênh lệch giữa kích thước thực tế và kích

thước danh nghĩa của sản phẩm Sai lệch có thê được tính toán bằng cách lay kich

thước thực tế trừ đi kích thước danh nghĩa Nếu sai lệch nằm trong phạm vi dung sai,

sản phâm được coi là chấp nhận được

2 Mi lắp lỏng, chặt, trung gian là gì? Mục đích sử dụng của từng loại ?

Mỗi lắp long (Clearance Fit):

Mỗi lắp lỏng là một loại mối kết nỗi trong đó kích thước của bộ phận bên trong

(lỗ) lớn hơn kích thước của bộ phận bên ngoài (trục) một cách có ý định Điều nảy tạo

ra khoảng cách hoặc "lỏng" giữa hai bộ phận

Mỗi lắp lỏng được sử dụng khi bạn muốn mối kết nối cho phép sự di chuyên dễ

đàng, đồng thời vẫn đảm bảo sự tránh chạm và hoạt động trơn tru Méi lắp lỏng có thê

giảm ma sát và cho phép sự điều chỉnh và thay thế nhanh chóng

Mỗi chặt (Interference Fit):

Mỗi chặt là một loại mối kết nối trong đó kích thước của bộ phận bên trong (lỗ)

nhỏ hơn kích thước của bộ phận bên ngoài (trục) một cách có ý định Điều này tạo ra

một sự nén, hoặc sự chặt chẽ giữa hai bộ phận

Múi chặt được sử dụng khi bạn muốn đảm bảo sự 6n định và không di chuyền

giữa các bộ phận Nó tạo ra một mỗi kết nối rất chặt chẽ và có thể truyền tải nhiều lực

hoặc nhiệt độ cao hơn Tuy nhiên, việc lắp và tháo ra có thê khó khăn

Mỗi trung gian (Transition Fit):

Mỗi trung gian là một loại mối kết nối trong đó kích thước của bộ phận bên

trong (lỗ) và bộ phận bên ngoài (trục) được thiết kế để gần bằng nhau, không tạo ra sự

lắp hoan toàn lỏng hoặc chặt

Mỗi trung gian thường được sử dụng khi bạn cần sự cân nhắc giữa sự di

chuyên và sự ôn định Nó có thể đảm bảo mỗi kết nối trung bình và có thê thích hợp

trong nhiều ứng dụng

Mục đích sử dụng của từng loại mối lắp phụ thuộc vào yêu cầu cụ thể của sản

phẩm hoặc ứng dụng Mối lắp lỏng thường được sử dụng khi bạn cần sự di chuyên và

su dé dang thao lắp, mối chặt được sử dụng khi bạn cần sự ôn định và chịu nhiều lực,

và mối trung gian được sử dụng khi bạn cần một sự kết hợp của cả hai yếu td

3 Trong mối lắp ghép ren chọn mối lắp chặt (có độ đôi ) trong trường hợp nao?

Mỗi lắp ghép ren với mối lắp chặt (có độ đôi) thường được chọn trong các trường hợp

sau:

Yéu cau su 6n dinh tuyét đối: Khi bạn cần đảm bảo rằng bộ phận không thé tu

do chuyén động hoặc xoay, mỗi lắp chặt với độ dôi có thê là lựa chọn tốt Nó giữ cho

các bộ phận chặt chẽ và không cho phép bất kỳ sự chuyển động nào giữa chúng

Yêu cầu truyền tải lực lớn: Mối lắp chặt với độ dôi có thể chịu được áp lực lớn

hơn so với mối lắp lỏng Điều này thường được thực hiện trong các ứng dụng yêu cầu

truyền tải lực lớn, ví dụ như trong các kết cầu xây dựng hoặc trong thiết bị máy móc

Yêu cầu chống lại lực tác động từ nhiệt độ: Mỗi lắp chặt có độ dôi có thể chống

lại tác động của biến đối nhiệt độ, nói cách khác, nó giữ cho mối kết nối vẫn chặt chẽ

dù có sự thay đổi về kích thước do nhiệt độ thay đỗi

Yêu cầu chống nước, bụi, hoặc tác nhân môi trường khác: Mối lắp chặt có độ

dôi có thể cung cấp sự kín đáo và chống lại sự xâm nhập của nước, bụi, hoặc các tác

nhân môi trường khác Điều này thường quan trọng trong các ứng dụng ngoài trời

hoặc trong môi trường bất lợi

Tuy nhiên, việc sử dụng mỗi lắp chặt cần được thực hiện cân thận và phải tuân

theo các tiêu chuẩn và quy định kỹ thuật Nó thường yêu cầu các kỹ thuật chính xác và

công cụ đặc biệt để thiết lập và tháo rời mỗi lắp này

4 Có bao nhiêu loại calip Hãy nêu mục dích sử dụng của từng loại ?

Có nhiều loại caliper (thước đo) được sử dụng trong các ứng dụng đo lường

khác nhau Dưới đây là một số loại caliper phô biến và mục đích sử dụng của từng

loại:

Caliper số (Vernier Caliper):

Mục đích sử dụng: Sử dụng để đo kích thước chỉ tiết như đường kính ngoài,

đường kính trong, chiều dày, và chiều rộng của các bộ phận hoặc vật thẻ

Đặc điểm: Caliper số có thiết kế thông thường với thanh đo và nút vít, cho

phép người sử dụng đo chính xác với độ phân giải cao

Caliper luc giac (Micrometer Caliper):

Mục đích sử dụng: Thường được sử dụng để đo độ dày và kích thước bề mặt

chính xác của các chỉ tiết cơ khí hoặc máy móc

Đặc điểm: Caliper lục giác có thiết kế với hình dạng hình lục giác và sử dụng

hệ thống vít để cung cấp độ chính xác cao trong việc đo lường

Caliper đo sâu (Depth Caliper):

Mục đích sử dụng: Sử dụng để đo độ sâu của các rãnh, lỗ, hoặc khoang trong

các chi tiết hoặc vật thê

Đặc điểm: Caliper đo sâu có một thanh đo đài được kết hợp với một thanh thấp

hơn có đầu đo đặc biệt, cho phép đo sâu vào các không gian hẹp

Caliper đồng hồ so (Dial Caliper):

Mục đích sử dụng: Sử dụng để đo kích thước chỉ tiết cơ khí và động cơ với độ

chính xác cao

Đặc điểm: Caliper đồng hồ so có một đồng hồ so đề hiển thị kết quả đo, giúp

đọc và ghi lại kết quả một cách dễ đàng

Caliper laser (Laser Caliper):

Mục đích sử dụng: Sử dụng để đo kích thước và khoảng cách băng cách sử

dụng công nghệ laser Thường được sử dụng trong công nghiệp và khoa học

Dac diém: Caliper laser sử dụng ánh sáng laser dé đo lường và hiển thị kết quả

trên một màn hình

Caliper dau (Vernier Height Gauge):

Mục đích sử dụng: Sử dụng để đo chiều cao và khoảng cách giữa hai bề mặt

song song

Dac diém: Caliper dầu có thiết kế chữ "T" với một đồng hồ so để cung cấp độ

chính xác cao trong việc đo chiều cao

5 Độ mòn của calip ảnh hưởng thế nào đến độ chính xác đo Hãy nêu tiêu chuẩn

quy định về dung sai độ mòn ?

Độ mòn của calip (hoặc các công cụ đo khác) có thể ảnh hưởng đáng kế đến độ

chính xác của quá trình đo Độ mòn xuất phát từ việc sử dụng lặp đi lặp lại, ma sát,

hoặc các yếu tô khác có thể gây ra sự biến dạng hoặc hao mòn trên bề mặt của calip,

dẫn đến sai số trong việc đo kích thước các chi tiết

Đề đảm bảo độ chính xác trong đo lường và quản lý độ mòn, tiêu chuẩn và quy

định cụ thể có thể được áp dụng Một trong những tiêu chuẩn quan trọng liên quan

đến dung sai độ mòn là ISO 14901-1 ISO 14901-1 là một tiêu chuẩn quốc tế do Tổ

chức Tiêu chuẩn Hóa Quốc tế (ISO) đề xuất và được sử dụng rộng rãi cho việc đánh

giá độ mòn trong các công cụ đo

Theo ISO 14901-1, có một số yếu tô quan trọng cần xem xét khi đánh giá và

quan ly dé mon cua calip:

Độ mòn tối đa cho phép: Tiêu chuẩn này đề xuất giới hạn cho độ mòn tối da

cho phép trên bề mặt của calip Điều này đảm bảo rằng calip vẫn đủ chính xác để đo

một cách đáng tin cậy

Chu kỳ đánh giá độ mòn: ISO 14901-1 cũng đề xuất thời gian hoặc số lần đánh

giá độ mòn cần thực hiện Việc đánh giá độ mòn định kỳ giúp xác định khi nao calip

cần được thay thế hoặc sửa chữa

Phương pháp đánh giá độ mòn: Tiêu chuẩn này cung cấp hướng dẫn về cách

đánh giá độ mòn, bao gồm việc sử dụng các phương pháp kiểm tra hình ảnh hoặc sử

dụng máy móc đặc biệt

Tất cả những yếu tổ trên giúp đảm bảo rằng calip được bảo trì và kiểm tra định

kỳ dé dam bao độ chính xác trong quá trình đo lường Việc tuân theo các tiêu chuẩn

như ISO 14901-1 là quan trọng để đảm bảo rằng các công cụ đo luôn hoạt động hiệu

quả và chính xác trong quá trình đo kích thước

6 Hãy nêu các chỉ tiêu về độ nhám bề mặt, có bao nhiêu cấp độ nhám?

Các chỉ tiêu về độ nhám bề mặt bao gồm sai lệch trung bình Ra vả chiều cao

nhấp nhô Rz Có tông cộng 14 cấp độ nhám được quy định theo tiêu chuẩn TCVN

2511:1995, dựa trên các trị số Ra và Rz Bảng sau đây liệt kê các cấp độ nhám và giá

7 Trong chuỗi kích thước, khâu tăng, khâu giảm, khâu khép kín có quan hệ như

thế nào? Nêu công thức xác định mối quan hệ dung sai (bài toán thuận ngược) ?

Trong ngành sản xuất và quản lý chất lượng, có một mối quan hệ quan trọng

giữa chuỗi kích thước, khâu tăng (tăng kích thước), khâu giảm (giảm kích thước) và

khâu khép kín Mối quan hệ này được biểu thị thông qua công thức mối quan hệ dung

sai, còn được gọi là công thức bài toán thuận ngược Công thức này giúp xác định

mức độ sai lệch giữa các khâu trong quá trình sản xuất hoặc quá trình kiểm tra chất

lượng

Công thức mối quan hệ dung sai có dạng sau:

D=K+T+E

Trong do:

D là mối quan hệ dung sai (đoạn sai số tổng hợp)

K là sai số đo chuỗi kích thước (khâu tăng và khâu giảm) K có thể được tính bằng

cách lay giá trị tối đa và giá trị tối thiêu của kích thước trong chuỗi, và sau đó chia cho

2 Công thức cho K là:

Lan byliEjn 1 Ể njoliEjn 1

8

T là sai số do khâu tăng Tính T băng cách lấy giá trị trung bình của kích thước sau

khi đã đi qua khâu tăng và trừ đi giá trị trung bình của kích thước ban đầu Công thức

cho T là:

UO ° HY ony Eboeby; ụ jÖ7

E là sai số do khâu giảm Tính E bằng cách lấy giá trị trung bình của kích thước sau

khi đã đi qua khâu giảm và trừ đi giá trị trung bình của kích thước trước khi đi qua

khâu giảm Công thức cho E là:

FO O Y dboeny, E Yojbn ; jÖ7

Trong đó:

n là số mẫu được sử dụng trong quá trình kiểm tra

Ycpoepy, là kích thước ban đầu của mẫu ¡

Yupon, là kích thước sau khi đi qua khâu tăng của mau i

Ynypn, là kích thước sau khi đi qua khâu giảm của mau i

Mỗi quan hệ dung sai D cho biết mức độ sai số tông hợp giữa chuỗi kích thước,

khâu tăng và khâu giảm Mục tiêu của quản lý chất lượng là giảm thiểu mối quan hệ

dung sai D dé dam bảo rằng sản phẩm hoặc dịch vụ đáp ứng các yêu cầu chất lượng

được đặt ra

§ Đề truyền lực hoặc định vị tịnh tiến thường dùng then Cho biết có bao nhiêu

loại then được sử dụng? Các dạng mối lắp then như thế nào ?

Có nhiều loại then được sử dụng dé truyén lực hoặc định vị tịnh tiến Các loại

then bao gồm: then bằng, then bán nguyệt và then vát

Then bằng: Là loại then dạng hình hộp chữ nhật với kích thước rộng x cao x dai (b

xhx]) sử dụng để truyền lực và mô men nhưng nhỏ Được quy định trong tiêu chuẩn

TCVN 2261-771

Then ban nguyệt: Là loại then được quy định trong tiêu chuẩn TCVN 4217-86

Với hai thông số rộng x cao (b x h) Loại then này dùng đề truyền lực và mô men tương

đối nhỏ nhưng có khả năng tự điều chỉnh được vị trí

Then vát: Là loại dùng dé truyén lực và mô men lớn Loại then này được chia làm

ba loại: then tròn, then vuông, then mấu Then vát được quy định trong TCVN 4214-861

Các dạng mối lắp then bao gồm: ghép bằng then, ghép bằng then hoa và ghép bằng

chốt

Ghép băng then: Dùng trong các cơ cấu tải trọng nhỏ và trục lắp trượt hay lắp cố

định với lỗ băng vít Khi lắp hai mặt bên của then là mặt tiếp xúc Then bằng có kiểu đầu

tròn, kiêu đầu vuông về hình dạng và cách thê hiện môi ghép l

Ghép băng then hoa: Dùng để truyền được lực và mô men lớn Mối ghép then hoa

có ba loại sau: Mối ghép then hoa chữ nhật, mối ghép then hoa thân khai, mối ghép then

hoa tam giác Các thông số cơ bản của then hoa đã được tiêu chuân hoá

Ghép bằng chốt: Dùng đề lắp ghép hay định vị các chỉ tiết lắp ghép với nhau Chốt

là chỉ tiết được tiêu chuẩn hoá, gồm có hai loại: chốt trụ và chốt côn

9 Profile thực và profile áp của chỉ tiết có mặt tròn là gì? Trình bày các phương

pháp đo các sai số của chỉ tiết hình trụ:

-Sai lệch hình dáng theo mặt cắt ngang: độ không tròn( ô van), đa cạnh

( độ méo)?

-Sai lệch hình đáng theo mặt cắt đọc: độ côn, độ lồi, độ lõm?

Profile thực và profile áp của một chị tiết có mặt tròn là hai khái niệm chúng ta

thường sử dụng trong lĩnh vực cơ khí và thiết kế để mô tả hình dạng và kích thước của

một mặt tròn Dưới đây là mô tả về cả hai khái niệm:

Profile Thực (Actual Profile):

Profile thực của một mặt tròn là hình dạng và kích thước thực tế của mặt tròn

đó Nó được đo bằng cách sử dụng các công cụ đo lường như caliper hoặc máy đo chỉ

tiết chính xác để đánh giá hình dạng và kích thước của mặt tròn trên chị tiết cụ thể

Profile thực biểu thị sự biến đối thực tế của mặt tròn so với hình đạng và kích thước lý

thuyết hoặc yêu cầu

Profile Áp (Profile ofa Surface):

Profile áp là một yêu cầu hoặc đặc điểm kỹ thuật đặc biệt mà một chi tiết phải

tuân thủ để đảm bảo răng nó đáp ứng được độ chính xác và hình dạng cần thiết Nó để

cập đến các sai số trong việc cách mà mặt tròn được cắt hoặc hoàn thiện, và nó có thể

được xác định dưới dạng các đường cong hoặc hình dạng được vẽ hoặc quét trên mặt

tròn trên bản vẽ kỹ thuật Profile áp đặc định sự chấp nhận được của sai số trong hinh

dạng và kích thước của mặt tròn va là một phần quan trọng của kiểm tra và đảm bảo

chất lượng chỉ tiết

Tóm lại, profile thực là hình dạng và kích thước thực tế của mặt tròn trên chỉ

tiết, trong khi profile áp là một yêu cầu hoặc chuẩn kỹ thuật đặc biệt để kiểm tra và

kiểm soát sự biến đối trong hình dạng và kích thước của mặt tròn

Có nhiều phương pháp để đo các sai số của chỉ tiết hình trụ, bao gồm sai lệch

hình đáng theo mặt cắt ngang và sai lệch hình dáng theo mặt cắt dọc Dưới đây là một

số phương pháp thường được sử dụng để đo các sai số này:

Độ Không Tròn (Ô Van):

10

Su dung may do khéng tron (ovality gauge): May do nay sé do kích thước của

chi tiết hình trụ ở nhiều điểm xung quanh mặt cắt ngang và tính toán độ không tròn

băng cách so sánh các giá trị này với nhau

Sử dụng máy đo hình dáng 3D: Máy đo 3D có khả năng quét toàn bộ chỉ tiết

hình trụ và tạo ra mô hình 3D đề đánh giá độ không tròn

Độ M¿ẻo (Đa Cạnh):

Sử dụng máy đo hình đáng 3D: Máy đo 3D có thể xác định độ méo bằng cách

quét toàn bộ chỉ tiết và so sánh hình dạng thực tế với hình dạng lý thuyết

Độ Côn:

Sử dụng máy đo côn (taper gauge): Máy đo côn có thể đo góc nghiêng của mặt

trụ theo mặt cắt dọc và tính toán độ côn

Độ Lỗi và Độ Lõm:

Sử dụng máy đo hình đáng 3D: Máy đo 3D có khả năng xác định độ lồi và độ

lõm bằng cách so sánh hình dạng thực tế với hình dạng lý thuyết và tính toán sai số

Ngoài các phương pháp truyền thống trên, công nghệ hiện đại đã giới thiệu các

hệ thống máy đo 3D hoặc máy quét laser 3D có khả năng đo các sai số của chỉ tiết

hình trụ một cách nhanh chóng và chính xác Điều này giúp đảm bảo chất lượng và

chính xác trong sản xuất và kiểm tra các chi tiết hình trụ

10 Trong lắp ghép bằng then hoa, có bao nhiêu dạng mối lắp (cho ví dụ và giải

thích) ?

Trong lắp ghép bằng then hoa, có ba dạng mối lắp khác nhau :

Mỗi ghép then hoa chữ nhật: Mối ghép này có profin răng hình chữ nhật và được

quy định trong tiêu chuẩn TCVN 1803-762

Mỗi ghép then hoa thân khai: Mối ghép này có proñn răng dạng thân khai và được

quy định trong tiêu chuẩn TCVN 1801-762

il

Mỗi ghép then hoa tam giác: Mối ghép này có profñn răng dạng tam giác và được

quy định trong tiêu chuẩn TCVN 1802-762

11.Vòng bí (bạc đạn) là chỉ tiết chuẩn Hãy nêu các dạng lắp thường dùng khi

lắp chỉ tiết Trục với vòng trong và chỉ tiết Lỗ với vòng ngoài?

Khi lắp chỉ tiết Trục với vòng trong và chỉ tiết Lỗ với vòng ngoài của vòng bí (bạc

đạn), có một số dạng lắp thường được sử dụng dựa trên yêu cầu cụ thể của ung dung

và thiết kế Dưới đây là một số dạng lắp phố biến:

e©_ Lắp cầu nguyên (Press Fit): Trục và vòng trong của vòng bị được lắp với nhau

bang cách nén mạnh, đảm bảo rằng chúng khớp chặt và không di chuyên Điều

này thường yêu cầu sử dụng một công cụ hoặc áp lực đề thực hiện lắp ráp

e Lắp nới lỏng (Clearance Fit): Trong trường hợp này, chỉ tiết Trục có kích thước

nhỏ hơn so với vòng trong của vòng bị Sự chênh lệch này tạo ra một khoảng

trống giữa Trục và vòng bí, giúp giảm ma sát và cho phép trục quay dễ dang

hơn trong vòng bị

e Lắp dịch chuyền axitôm (Slip Fit): Dạng này giống với lắp nới lỏng, nhưng cho

phép trục dịch chuyền axitôm trong vòng bị Điều này giúp điều chỉnh vị trí của

Trục trong vòng bí khi cần thiết

e©_ Lắp có ren (Threaded Fit): Một số ứng dụng yêu cầu vòng bi có ren ở đầu vòng

trong và Trục có ren tương ứng đề lắp chặt Đây là một dạng lắp chắc chắn và

giữ vòng bi và Truc 6 vi tri cố định

e Lắp cánh xước (Keyed Fit: Trong trường hợp này, một cánh xước hoặc ranh

đường được tạo trên cả Trục và vòng trong của vòng bí Điều này dam bao rang

chúng khớp với nhau và không di chuyên, giữ cho vòng bi và trục luôn cùng

mot vi tri quay

12 Đường kính trung bình biểu kiền của ren là gì?

Đường kính trung bình của ren (hoặc còn được gọi là đường kính ren) là đường

kính trung bình của lõi ren của một chỉ tiết ren Nó được tính băng cách lấy tông

đường kính của hai bê mặt đôi diện của lõi ren và chia cho 2 Điêu này đặc biệt quan

12

trọng trong thiết kế và sản xuất các loại ren vì đường kính trung bình biểu kiến quyết

định nhiều khía cạnh của việc kết nối và lắp ráp Đường kính trung bình biểu kiến của

ren giúp xác định khả năng kết nối và phù hợp của ren với đính hoặc trục mà nó sẽ

được lắp vào

13 Có bao nhiêu dạng môi lắp ghép?

Có nhiều dạng môi lắp ghép khác nhau, tùy thuộc vào loại ứng dụng và công

việc cụ thê Dưới đây là một sô dang phô biên:

e Moi lắp vít: Được sử dụng đề kết nối hai chỉ tiết bằng việc lắp ren vít vào lỗ

trong chỉ tiết khác Chúng bao gồm mùi vít, bánh vít, vít dạng U, vít tự

khoan

e©_ Môi lắp bìa (Clevis): Được sử dụng để kết nối dây cáp hoặc đỉnh với các chỉ

tiết khác Chúng có hình dạng bản ngang với lỗ bên trong để đính cáp hoặc

đỉnh

e©_ Môi lắp hình U: Loại mỗi này có hình dạng giống chữ "U" và được sử dụng để

kết nối và treo các chỉ tiết cần đặt vào bên trong đó

e©_ Môi lắp mắt cầu (Eye Bolt): Đây là một thanh ren có đầu hình mắt cầu Chúng

thường được đặt vảo vật liệu để tạo một điểm treo hoặc nắp

e©_ Môi lắp bánh xe (T-Bolt): Được sử dụng để gắn các mô-đun hoặc thiết bị lên

các kết cau, đặc biệt là đùng trong ngành công nghiệp ô tô

e©_ Môi lắp bóng đầu (Dome Head): Môi này có đầu bóng, thường được sử dụng

để đặt vào lỗ tròn

e©_ Môi lắp mắt trụ (Lifting Eye Bolt): Thuong duoc str dung trong qua trình nâng

và treo đồ với sự hỗ trợ của thiết bị nâng hệ thống

e Moi lap thanh (Channel Bolt): Được sử dung để kết nối với các thanh dầm hoặc

thanh vuông

14 Tìm hiểu cách đọc thước cặp (co/ điện tử)/ panme/ dụng cụ đo góc) Hãy phân

biệt thế nào dụng cụ đo và thế nào dưỡng đo (căn mẫu/ calip .)?

13

Cách đọc và sử dụng các dụng cụ đo như thước cặp cơ điện tử, panme, và

øoniometer (đụng cụ đo góc) phụ thuộc vào từng loại dụng cụ cụ thể Dưới đây là một

số hướng dân cơ bản:

- Thucc cap co (Vernier Caliper):

Đề sử dụng thước cơ, hãy mở nó để đặt chiều dài hoặc đường kính của đối

tượng cần đo giữa hai cái kẹp

Đề đọc kết quả, hãy xem sát vào vị trí của dấu chia trên thanh đo và dấu chia

trên thanh trượt

Dấu chia trên thanh đo thể hiện đơn vị chính, ví dụ mm hoặc ínch Dấu chia

trên thanh truot (Vernier scale) sẽ trùng khớp với một vị trí trên thanh đo, va

chúng thê hiện thập phân của đơn vị đo chính Điểm nào trùng khớp đại diện

cho kết quả đo

Kết quả đo là tông của số trên thanh đo và số trên thanh trượt

- Thucce cap dién tr (Digital Caliper):

Thước cặp điện tử hoạt động tương tự thước cơ, nhưng đọc kết quả thường hiển

thị trên một màn hình điện tử Khi bạn đặt nó, màn hình hiển thị kết quả trực

tiếp

Không cân doc dau chia, vi man hinh cung cap kêt quả chính xác

- Panme (Micrometer):

Panme là dụng cụ đo chính xác hơn, thường được sử dụng để đo chỉ tiết nhỏ

Đề sử dung, dat chi tiét vao gitra que do va vit, sau do van vit dé nén chi tiét

Đọc kết quả trên thước đo (thanh trượt)

Thường có hai loại thước đo, một thước đo chính và một thước đo thập phân

(Vernier scale) Do két qua bang cach doc sé trén thanh chính và số thứ hai trên

thanh thập phân

- Dung cu do géc (Goniometer):

Dụng cụ đo góc dùng để đo góc giữa hai đoạn hoặc mat phang Cach sử dụng

có thê thay đôi tùy loại, nhưng thường bao gồm việc đặt dụng cụ vào vị trí cần

đo và đọc kết quả từ vòng tròn hoặc bộ chia góc

Đọc góc đo dựa trên vị trí của kim đo trên vòng tròn hoặc dâu chia góc

14

Phân biệt thế nào dụng cụ đo và dụng cụ đưỡng đo (căn mẫu/ calip .)

Loại hình

Chúng có thể bao gồm nhiều loại dụng cụ như thước đo, thước cặp, thước gập, thước vuông, đồng hỗ

đo vòng, cân bằng, nhiệt kế và nhiêu công cụ khác

Các dụng cụ đo dưỡng đo thường bao gồm caliper đo bằng điện tử (điện tử caliper), caliper đo bằng tay (caliper cơ hoc), caliper ngoại (đo đường kính ngoại) và caliper nội (đo đường kính trong)

Đo chính xác Dụng cụ đo thường không đo kích

thước chính xác mà cung cấp giá trị tương đối hoặc gần đúng của đặc tính cần xác định Dụng cụ đo dưỡng đo (caliper) cho phép

đo kích thước và đặc tính với độ chính xác cao hơn so với dụng cụ đo thông thường Chúng thường dùng trong môi trường công nghiệp và đòi hỏi độ chính xac cao

15 Một dụng cụ đo (đo trực tiếp/ đo gián tiếp) bao gồm các bộ phận nào?

Một dụng cụ đo (có thế đo trực tiếp hoặc đo gián tiếp) bao gồm các bộ phận sau:

e Than Dung Cụ (Chassis or Main Body): Đây là phần cơ bản của dụng cụ, nơi

các bộ phận khác được gan vao No cung cấp sự ôn định cho dụng cụ đo

15

e B6 Do (Measuring Element): B6 phan nay duoc str dung dé thire hién đo lường

Điều này có thể bao gồm một thanh đo, thanh đo quang học, bánh răng và

thanh vặn, hoặc các thiết bị đặc biệt khác tùy thuộc vảo loại dung cu do

e_ Cánh Đo (Jaws or Contacts): Cánh đo hoặc các điểm tiếp xúc nơi dụng cụ tiếp

xúc với bề mặt hoặc phần cần đo Cánh đo có thể có nhiều hình dạng và kích

thước khác nhau tủy thuộc vào mục đích cụ thé

e B6 Doc (Readout): Néu dụng cụ đo là loại điện tử, nó sẽ có bộ đọc hiển thị kết

quả đo Nếu là loại cơ học, bạn sẽ đọc kết quả trên thang đo cơ học

e_ Bộ Điều Khiến (Controls): Trong trường hợp dụng cụ đo điện tử, nó có thể có

các nút điều khiển để thực hiện chức năng như cài đặt khả năng ghi nhớ hoặc

cai dat don vi đo

e Nut Khoa (Locking Mechanisms): Mét số dụng cụ đo có nút khóa hoặc cơ cầu

khóa đề giữ vị trí của cánh đo, đảm bảo rằng kết quả đo được duy trì 6n định

e Phan Bảo Vệ (Protective Cover): Đặc biệt trong trường hợp dụng cụ đo điện tử,

nó có thé có một phần bảo vệ hoặc vỏ boc dé bảo vệ cảm biến va man hình

khỏi bụi ban và hỏa tiến

16 Hãy nêu tên các loại dụng cụ đo: thước/ đồng hồ so/ dưỡng v.v trong xường

cơ khí để xác định kích thước và vị trí tương quan mà em biết? Công dụng và

thông số của chúng?

Có nhiều loại dụng cụ đo khác nhau được sử dụng trong xưởng cơ khí để xác

định kích thước và vị trí tương quan của các chỉ tiết Dưới đây là một số loại dụng cụ

đo phô biến:

e© Thước Đo (Vernier Caliper): Thước đo được sử dụng để đo kích thước ngoại,

kích thước trong, chiều đài, và độ dày của các chỉ tiết Thước đo có thang đo đo

điểm phay, thang do do met, va thang do đo inches Công dụng chính là đo

kích thước chỉ tiết và có độ chính xác cao, thông số thường được đọc trên một

vạch số và dựa vào độ chia của thang đo

e_ Đồng Hồ So (Dial Indicator): Đồng hồ so thường được sử dụng để đo độ lệch

hoặc sai số trên bề mặt Công dụng chính là xác định độ nghiêng, lệch hoặc sai

16

số so với một chuẩn Nó thường được sử dụng trong quá trình lắp ráp và kiểm

tra chất lượng

© Thước Gập (Micrometer Caliper): Thước gập được sử dụng đề đo kích thước

rất nhỏ với độ chính xác cao, thường trong khoảng từ 0.01mm đến 0.001mm

Công dụng chính là đo kích thước rất nhỏ với độ chính xác cao, chẳng hạn như

đường kính của trục

e Thước Đo Cóc: (Depth Gauge): Thước đo cóc được sử dụng đề đo chiều sâu

của lỗ hoặc khoảng cách từ một bề mặt tới một điểm có định Công dụng chính

là đo chiều sâu hoặc khoảng cách dọc theo trục z

e Thước Ðo Vạch Điện Tu (Digital Caliper): Thước đo vạch điện tử hoạt động

tương tự như thước đo truyền thống nhưng có màn hình số hiển thị kết quả

Điều nay làm cho việc đọc dễ đàng hơn và thường có độ chính xác cao

e May Do Goc (Angle Gauge): Máy đo góc được sử dụng để đo và kiểm tra góc

của các chỉ tiết Công dụng chính là xác định góc giữa hai bề mặt hoặc đo góc

quay

17 Dụng cụ đo có các thông số nào? Thế nào là độ tin cậy của một dụng cụ đo?

Dụng cụ đo có một số thông số quan trọng Dưới đây là một số thông số cơ ban

và cách định nghĩa độ tin cậy của dụng cụ do:

e_ Độ chính xác (Accuracy): Đây là khả năng của dụng cụ đo hiển thị kết quả gần

đúng với giá trị thực tế của đối tượng được đo Ví dụ, nếu dụng cụ đo chiều dài

đo I mét, độ chính xác xác định mức độ sai lệch so với l mét thực tế

e_ Độ phân giải (Resolution): Độ phân giải xác định đơn vị nhỏ nhất mà dụng cụ

đo có thê hiến thị hoặc đọc Ví dụ, một thước đo có độ phân giải 0.01 mm có

thể hiển thị đến 0.01 mm

e_ Độ lặp lại (Repeatability): Đây là khả năng của dụng cụ đo đo lại và cho kết

quả giống nhau khi đo cùng một đối tượng nhiều lần

e_ Độ ôn định (Stability): Độ ôn định đo lường khả năng của dụng cụ đo duy trì

độ chính xác qua thời gian vả điều kiện khác nhau Nếu dụng cụ đo thay đổi độ

chính xác với thời gian hoặc theo điều kiện môi trường, độ ôn định sẽ kém

17

e Két qua trung bình (Average Reading): Đôi khi, đo lường sẽ được lặp lại nhiều

lần và trung bình các kết quả để giảm sai số do nhiễu Kết quả trung bình giúp

cải thiện độ tin cậy của kết quả đo

e Pham vi do (Measurement Range): Phạm vi đo là khoảng giá trị mà dụng cụ đo

có thê đo lường một cách chính xác Ví dụ, một thước đo có phạm vi đo từ 0

mm dén 150 mm

Độ tin cậy của một dụng cụ đo phụ thuộc vào độ chính xác, độ lặp lại và độ én

định của nó Một dụng cụ đo đáng tin cậy là dụng cụ có độ chính xác cao, độ lặp lại

tốt và độ ôn định ôn định Điều này đảm bảo kết quả đo được cung cấp sẽ gần với giá

trị thực tế và không thay đổi đáng kế theo thời gian và điều kiện môi trường

18 Khi đo gián tiếp về áp suất, gia tóc, nhiệt độ, biền dạng hoặc đo lực v.v

thường người ta dùng Strain gauge hay vật áp điện (Piezoelectric) Hay thich

co ché đo của hai đối dõi tượng trên

Strain gauge va vat ap dién (Piezoelectric) la hai công cụ quan trọng trong đo

lường áp suất, gia tốc, nhiệt độ, biến dang, luc va nhiều tham số khác Co chế hoạt

động của chúng khác nhau như sau:

Strain Gauge:

e© Nguyên lý Hoạt Động: Strain gauge hoạt động dựa trên hiện tượng thay đôi

trạng thái cơ học của các tài liệu dẫn điện khi chúng bị uốn cong hoặc biến

dang Khi déi tượng bị biến dang, đặc biệt là khi áp suất, lực hoặc biến dạng

được áp dụng, gia tốc xuất hiện trong dây giúp thay đối điện trở của dây

e_ Cơ Chế Đo: Một đoạn dây giúp kết nối với vật mà bạn muốn đo (như một bề

mặt uốn cong) và dây này được kết nối vào một mạch điện Sự thay đối trong

điện trở của dây sẽ được đo và quan sat để xác định áp suất, lực, hoặc biến

dang đã được ap dung

e© Ưu điểm và ứng dụng: Được sử dụng cho đo áp suất, biến đạng, và lực trong

các ứng dụng nhiều và phức tạp Nó có thê được gắn trực tiếp vào cấu trúc cần

đo

vat Ap Dién (Piezoelectric):

Tô

e Neuyén ly Hoat Déng: Piezoelectric la một loại hiện tượng điện cơ khi chat vat

bị biến dạng, nó tạo ra một điện áp Nghĩa là khi một áp lực, biến dạng hoặc gia

tốc được áp dụng vào chât pIezoelectrie, nó sẽ tạo ra một điện áp

e Cơ Chế Đo: Một cảm biến piezoelectric duoc gan vao déi tượng hoặc bề mặt

mà bạn muốn đo Khi đối tượng bị áp dụng áp lực hoặc biến dạng, cảm biến sẽ

tạo ra một điện áp tương ứng

e Ưu điểm và ứng dụng: Được sử dụng rộng rãi cho đo lực đột ngột hoặc g1a tốc

như trong các ứng dụng đo rung động, đo tác động của tia, hoặc đo áp lực trong

các loại cảm biên áp lực

19 Hãy nêu tất cả đơn vị đo áp suát và tên và ký hiệu? Đơn vị pascal, psi, torr và

mmHg có giá trị quan hệ như thế nào (số hóa)?

Dưới đây là danh sách một số đơn vị đo áp suât, cùng với tên, ký hiệu và gia tri quan

e Pound per Square Inch (psi):

Ky hiéu: psi Giá trị quan hệ: | psi ~ 6894.76 Pa

e = Torr:

Ky hiéu: Torr Giá trị quan hệ: 1 Torr = 133.322 Pa

e Milimeter of Mercury (mmHg):

19

Ky hiégu: mmHg

Giá trị quan hệ: | mmHg ~ 133.322 Pa

e Atmosphere (atm):

Ky hiệu: atm

Gia tri quan hé: | atm ~ 101,325 Pa

e Inch of Mercury (inHg):

Ky hiéu: inHg

Gia tri quan hé: 1 inHg ~ 3,386.389 Pa

e Pound per Square Foot (psf):

Ky hiéu: psf

Giá trị quan hệ: | psf ~ 47.88 Pa

20