Cấu trúc của đề tài ……… DÀN Ý NỘI DUNG NGHIÊN CỨU ……… Chương 1: Cơ sở lý luận về kỹ năng thực hành môn Hóa học ở bậc THPT 1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của kỹ năng thực hành môn Hóa h
Trang 1Mẫu: Trang chính bìa Tiểu luận TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC KHOA ………
HỌ VÀ TÊN HỌC VIÊN
TIỂU LUẬN
TÊN TIỂU LUẬN GIẢI PHÁP NÂNG CAO KĨ NĂNG THỰC HÀNH MÔN HOÁ HỌC Ở LỚP 10 TẠI TRƯỜNG THPT MAI SƠN, TỈNH SƠN LA
HỌC PHẦN:
MÃ HỌC PHẦN:
NGÀNH:
KHÓA ĐÀO TẠO:
Sơn La, tháng ….năm …
Trang 2Mẫu: Trang phụ bìa Tiểu luận
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC KHOA ………
HỌ VÀ TÊN HỌC VIÊN:
TIỂU LUẬN
TÊN TIỂU LUẬN GIẢI PHÁP NÂNG CAO KĨ NĂNG THỰC HÀNH MÔN HOÁ HỌC Ở LỚP 10 TẠI TRƯỜNG THPT MAI SƠN, TỈNH SƠN LA
HỌC PHẦN:
MÃ HỌC PHẦN:
NGÀNH:
KHÓA ĐÀO TẠO:
Sơn La, tháng … năm …
Trang 3MỤC LỤC
MỞ ĐẦU………
1 Lý do chọn đề tài ………
2 Lịch sử nghiên cứ vấn đề ………
3 Mục đích nghiên cứu………
4 Nhiệm vụ nghiên cứu ………
5 Đối tượng và khách thể nghiên cứu ………
6 Giả thuyết nghiên cứu………
7 Phạm vi nghiên cứu………
8 Phương pháp nghiên cứu………
9 Đóng góp mới của đề tài………
10 Cấu trúc của đề tài ………
DÀN Ý NỘI DUNG NGHIÊN CỨU ………
Chương 1: Cơ sở lý luận về kỹ năng thực hành môn Hóa học ở bậc THPT 1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của kỹ năng thực hành môn Hóa học 1.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng thực hành môn Hóa học của học sinh lớp 10 1.3 Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến vấn đề kỹ năng thực hành môn Hóa học Chương 2: Thực trạng kỹ năng thực hành môn Hóa học ở lớp 10 tại Trường THPT Mai Sơn 2.1 Giới thiệu chung về Trường THPT Mai Sơn và đặc điểm của học sinh lớp 10 2.2 Phương pháp nghiên cứu: thiết kế công cụ, thu thập và phân tích dữ liệu 2.3 Kết quả khảo sát, đánh giá thực trạng kỹ năng thực hành môn Hóa học của học sinh lớp 10 Chương 3: Giải pháp nâng cao kỹ năng thực hành môn Hóa học ở lớp 10 tại Trường THPT Mai Sơn 3.1 Nguyên tắc thiết kế và tiêu chí lựa chọn các giải pháp 3.2 Các giải pháp cụ thể đề xuất, bao gồm: đổi mới phương pháp dạy học, trang bị cơ sở vật chất, tổ chức hoạt động ngoài giờ, bồi dưỡng giáo viên,
3.3 Kế hoạch triển khai và các biện pháp kiểm tra, đánh giá hiệu quả của các giải pháp
Trang 4KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ……… DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
………
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Theo chương trình đổi mới phương pháp dạy học và đổi mới sách giáo khoa hiện nay, việc sử dụng thiết bị dạy học trong các tiết học giữ vai trò hết sức quan trọng để đem lại hiệu quả cao trong quá trình dạy học Hóa học là môn khoa học thực nghiệm, vì vậy sử dụng các thiết bị dạy học, thí nghiệm vào bài học giúp nâng cao chất lượng dạy và học, giúp học sinh làm quen với các tính chất, các hiện tượng thí nghiệm xảy ra với mối quan hệ và quy luật của nó, giúp học sinh khả năng vận dụng những quá trình đó vào trong cuộc sống Qua các giờ học thực hành, thí nghiệm sẽ góp phần tạo hứng thú, kích thích trí tìm tòi, khám phá cho học sinh.Việc khám phá và tiếp thu kiến thức phụ thuộc rất nhiều vào các thí nghiệm bởi đặc điểm của Hóa học vốn là khoa học thực nghiệm và nguyên tắc dạy học là nguyên tắc trực quan “học đi đôi với hành” Làm các thí nghiệm Hóa học giúp các em quen dần với phương pháp nghiên cứu khoa học, vì qua đó các em được tập quan sát, tư duy biện chứng, rèn luyện tính cẩn thận, kiên trì, góp phần giáo dục kỹ năng sống, chuẩn bị cho học sinh tham gia hoạt động thực tế Do được tự mình tiến hành các thao tác thí nghiệm các em có thể nhanh chóng làm quen với những dụng
cụ và thiết bị dùng trong đời sống và sản xuất sau này
2 Lịch sử nghiên cứ vấn đề
Dưới đây là tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề "Giải pháp nâng cao
kỹ năng thực hành môn Hóa học ở lớp 10 tại Trường THPT Mai Sơn,tỉnh Sơn La"
Nghiên cứu trong nước:
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra tầm quan trọng của kỹ năng thực hành trong dạy học Hóa học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục
Một số nghiên cứu tập trung vào các giải pháp như đổi mới phương pháp dạy học, cải thiện cơ sở vật chất, nâng cao năng lực giáo viên
Các nghiên cứu này chủ yếu được thực hiện ở các trường THPT trên toàn
Trang 5quốc, nhưng chưa có nghiên cứu cụ thể tại Trường THPT Mai Sơn.
Nghiên cứu quốc tế:
Nhiều nước phát triển như Mỹ, Anh, Nhật Bản đã có nhiều nghiên cứu về dạy học kỹ năng thực hành Hóa học
Các nghiên cứu tập trung vào các giải pháp như sử dụng công nghệ trong thí nghiệm, ứng dụng mô phỏng thí nghiệm, tổ chức hoạt động trải nghiệm Những nghiên cứu này cung cấp nhiều kinh nghiệm quý báu cho việc nâng cao kỹ năng thực hành Hóa học tại Việt Nam
Ứng dụng trong thực tiễn:
Các giải pháp đã được áp dụng tại một số trường THPT ở Việt Nam, mang lại hiệu quả tích cực
Tuy nhiên, việc áp dụng các giải pháp này vào bối cảnh cụ thể của Trường THPT Mai Sơn cần có những điều chỉnh, bổ sung phù hợp
Qua tổng quan lịch sử nghiên cứu, có thể thấy vấn đề nâng cao kỹ năng thực hành Hóa học là một chủ đề được quan tâm và đã có nhiều nghiên cứu ở cả trong và ngoài nước Tuy nhiên, nghiên cứu cụ thể tại Trường THPT Mai Sơn vẫn còn thiếu, đây chính là cơ sở để tôi thực hiện đề tài này
3.Mục đích nghiên cứu
Xác định thực trạng và nguyên nhân của hạn chế trong kỹ năng thực hành Hóa học của học sinh lớp 10 tại Trường THPT Mai Sơn
Đề xuất các giải pháp cụ thể để nâng cao kỹ năng thực hành Hóa học cho học sinh lớp 10 tại trường này, bao gồm:
Đổi mới phương pháp dạy học, tổ chức hoạt động trải nghiệm thí nghiệm Cải thiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ thí nghiệm
Nâng cao năng lực giáo viên trong dạy học kỹ năng thực hành
Tăng cường sự tham gia của gia đình và cộng đồng
Thử nghiệm và đánh giá hiệu quả của các giải pháp đề xuất tại Trường THPT Mai Sơn
Mục đích cuối cùng là đưa ra những giải pháp cụ thể, khả thi và có tính ứng dụng cao, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học môn Hóa học, đặc biệt là
kỹ năng thực hành của học sinh tại trường
4.Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích nghiên cứu, đề tài "Giải pháp nâng cao kỹ năng thực hành môn Hóa học ở lớp 10 tại Trường THPT Mai Sơn, tỉnh Sơn La" sẽ thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu chính sau:
Nghiên cứu lý luận:
Nghiên cứu vai trò, tầm quan trọng của kỹ năng thực hành trong dạy học Hóa học
Trang 6Tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài nước về giải pháp nâng cao kỹ năng thực hành Hóa học
Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng thực hành Hóa học của học sinh Khảo sát, đánh giá thực trạng:
Khảo sát thực trạng kỹ năng thực hành Hóa học của học sinh lớp 10 tại Trường THPT Mai Sơn
Phân tích nguyên nhân của hạn chế trong kỹ năng thực hành Hóa học Đánh giá điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ thí nghiệm tại trường
Khảo sát năng lực giáo viên về dạy học kỹ năng thực hành Hóa học
Đề xuất và thử nghiệm giải pháp:
Đề xuất các giải pháp cụ thể để nâng cao kỹ năng thực hành Hóa học cho học sinh
Xây dựng kế hoạch triển khai và thử nghiệm các giải pháp tại Trường THPT Mai Sơn
Đánh giá hiệu quả của các giải pháp đề xuất
Hoàn thiện và kiến nghị:
Tổng hợp, hoàn thiện các giải pháp đã được thử nghiệm
Đưa ra các kiến nghị về chính sách và giải pháp triển khai tại các trường THPT khác
5.Đối tượng và khách thể nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu:
Kỹ năng thực hành Hóa học của học sinh lớp 10 tại Trường THPT Mai Sơn Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng thực hành Hóa học của học sinh, bao gồm: Phương pháp dạy học của giáo viên
Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ thí nghiệm
Năng lực giáo viên về dạy học kỹ năng thực hành
Sự tham gia của gia đình và cộng đồng
Khách thể nghiên cứu:
Học sinh lớp 10 tại Trường THPT Mai Sơn, tỉnh Sơn La
Giáo viên Hóa học tại Trường THPT Mai Sơn
Ban giám hiệu và các cán bộ quản lý giáo dục của Trường THPT Mai Sơn Cha mẹ học sinh lớp 10 tại Trường THPT Mai Sơn
Nghiên cứu sẽ tập trung vào Trường THPT Mai Sơn, nhưng kết quả và kiến nghị của đề tài có thể được tham khảo và áp dụng cho các trường THPT khác
có tình hình tương tự
6.Giả thuyết nghiên cứu
Trang 7Dựa trên nghiên cứu lý luận và khảo sát thực trạng, đề tài "Giải pháp nâng cao kỹ năng thực hành môn Hóa học ở lớp 10 tại Trường THPT Mai Sơn, tỉnh Sơn La" đề ra các giả thuyết nghiên cứu như sau:
- Giả thuyết 1:
Các yếu tố như phương pháp dạy học của giáo viên, cơ sở vật chất và trang thiết bị thí nghiệm, năng lực giáo viên về dạy học kỹ năng thực hành, sự tham gia của gia đình và cộng đồng ảnh hưởng đáng kể đến kỹ năng thực hành Hóa học của học sinh lớp 10 tại Trường THPT Mai Sơn
- Giả thuyết 2:
Việc áp dụng các giải pháp như đổi mới phương pháp dạy học, nâng cấp cơ
sở vật chất và trang thiết bị thí nghiệm, bồi dưỡng năng lực giáo viên về dạy học kỹ năng thực hành, và tăng cường sự tham gia của gia đình và cộng đồng
sẽ giúp nâng cao đáng kể kỹ năng thực hành Hóa học của học sinh lớp 10 tại Trường THPT Mai Sơn
- Giả thuyết 3:
Các giải pháp đề xuất để nâng cao kỹ năng thực hành Hóa học có thể được áp dụng hiệu quả tại các trường THPT khác có tình hình tương tự
Các giả thuyết này sẽ được kiểm chứng thông qua quá trình thu thập và phân tích dữ liệu từ các hoạt động nghiên cứu Kết quả nghiên cứu sẽ xác định mức
độ chính xác của các giả thuyết này
7.Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu của đề tài "Giải pháp nâng cao kỹ năng thực hành môn Hóa học ở lớp 10 tại Trường THPT Mai Sơn, tỉnh Sơn La" bao gồm:
- Về không gian:
Nghiên cứu được thực hiện tại Trường THPT Mai Sơn, tỉnh Sơn La Đây là một trường THPT công lập nằm tại huyện Mai Sơn, một vùng miền núi của tỉnh Sơn La
- Về đối tượng:
Học sinh lớp 10 tại Trường THPT Mai Sơn, bao gồm khoảng 300 học sinh được chia thành 8 lớp
Giáo viên Hóa học tại Trường THPT Mai Sơn, hiện có 5 giáo viên dạy môn Hóa học
Ban giám hiệu và cán bộ quản lý giáo dục của Trường THPT Mai Sơn, gồm hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và các tổ trưởng chuyên môn
Cha mẹ của học sinh lớp 10 tại Trường THPT Mai Sơn
- Về nội dung:
Nghiên cứu thực trạng kỹ năng thực hành Hóa học của học sinh lớp 10, bao gồm các kỹ năng như: chuẩn bị dụng cụ, tiến hành thí nghiệm, quan sát và ghi
Trang 8chép, xử lý số liệu, và rút ra kết luận.
Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng thực hành Hóa học như: phương pháp dạy học của giáo viên, cơ sở vật chất và trang thiết bị thí nghiệm, năng lực giáo viên, sự tham gia của gia đình và cộng đồng
Đề xuất các giải pháp để nâng cao kỹ năng thực hành Hóa học như: đổi mới phương pháp dạy học, nâng cấp cơ sở vật chất, bồi dưỡng giáo viên, và tăng cường sự tham gia của gia đình và cộng đồng
Đánh giá hiệu quả của các giải pháp đề xuất thông qua việc theo dõi và so sánh kết quả học tập của học sinh trước và sau khi áp dụng các giải pháp
- Về thời gian:
Nghiên cứu được thực hiện trong suốt năm học 2023-2024, bắt đầu từ tháng 9/2023 đến tháng 5/2024
8.Phương pháp nghiên cứu
Về phương pháp nghiên cứu của đề tài "Giải pháp nâng cao kỹ năng thực hành môn Hóa học ở lớp 10 tại Trường THPT Mai Sơn, tỉnh Sơn La", nghiên cứu này sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, bao gồm:
Phương pháp nghiên cứu định tính:
Phỏng vấn sâu: Phỏng vấn giáo viên Hóa học, ban giám hiệu nhà trường, và một số phụ huynh học sinh lớp 10 để tìm hiểu quan điểm, nhận thức và các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng thực hành Hóa học
Quan sát lớp học: Quan sát các tiết học Hóa học ở lớp 10 để ghi nhận thực trạng kỹ năng thực hành của học sinh và phương pháp giảng dạy của giáo viên
Nghiên cứu tài liệu: Phân tích các tài liệu, báo cáo, và kế hoạch giảng dạy liên quan đến việc dạy và học môn Hóa học ở trường
Phương pháp nghiên cứu định lượng:
Khảo sát bằng bảng hỏi: Thiết kế bảng hỏi khảo sát để thu thập thông tin về
kỹ năng thực hành Hóa học, yếu tố ảnh hưởng, và mức độ hài lòng của học sinh, giáo viên và phụ huynh
Kiểm tra đánh giá: Tiến hành các bài kiểm tra, đánh giá để đo lường kỹ năng thực hành Hóa học của học sinh trước và sau khi áp dụng các giải pháp Phân tích số liệu: Sử dụng các phần mềm thống kê như SPSS để phân tích,
mô tả và so sánh dữ liệu định lượng thu thập được
Kết hợp các phương pháp định tính và định lượng giúp nghiên cứu này thu thập được thông tin đa chiều, toàn diện về thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng thực hành Hóa học, từ đó đề xuất được các giải pháp phù hợp và
có thể đánh giá được hiệu quả của các giải pháp
Trang 99.Đóng góp mới của đề tài
Về đóng góp mới của đề tài "Giải pháp nâng cao kỹ năng thực hành môn Hóa học ở lớp 10 tại Trường THPT Mai Sơn, tỉnh Sơn La", nghiên cứu này có những đóng góp sau:
Về mặt lý luận:
Hệ thống hóa và làm rõ các khái niệm, lý thuyết liên quan đến kỹ năng thực hành Hóa học ở bậc THPT
Xác định và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng thực hành Hóa học của học sinh lớp 10
Về mặt thực tiễn:
Đánh giá thực trạng kỹ năng thực hành Hóa học của học sinh lớp 10 tại Trường THPT Mai Sơn
Đề xuất các giải pháp cụ thể và khả thi nhằm nâng cao kỹ năng thực hành Hóa học cho học sinh, như:
Đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường hoạt động thực hành trong giờ học
Trang bị đầy đủ các thiết bị, dụng cụ thí nghiệm cho phòng thí nghiệm
Tổ chức các hoạt động trải nghiệm, thực hành ngoài giờ lên lớp
Tăng cường công tác bồi dưỡng, tập huấn kỹ năng thực hành cho giáo viên Kiểm tra, đánh giá hiệu quả của các giải pháp đề xuất thông qua các bài kiểm tra, đánh giá trước và sau khi áp dụng
Về mặt phương pháp nghiên cứu:
Kết hợp sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng để thu thập
và phân tích thông tin toàn diện
Áp dụng các kỹ thuật nghiên cứu như phỏng vấn sâu, quan sát lớp học, khảo sát bằng bảng hỏi, kiểm tra đánh giá,
Như vậy, đề tài này có những đóng góp mới về mặt lý luận, thực tiễn cũng như phương pháp nghiên cứu, hướng tới nâng cao chất lượng dạy và học môn Hóa học ở bậc THPT
10.Cấu trúc của đề tài
Chương 1: Cơ sở lý luận về kỹ năng thực hành môn Hóa học ở bậc THPT 1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của kỹ năng thực hành môn Hóa học
1.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng thực hành môn Hóa học của học sinh lớp 10
1.3 Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến vấn đề kỹ năng thực hành môn Hóa học
Chương 2: Thực trạng kỹ năng thực hành môn Hóa học ở lớp 10 tại Trường
Trang 10THPT Mai Sơn
2.1 Giới thiệu chung về Trường THPT Mai Sơn và đặc điểm của học sinh lớp 10 2.2 Phương pháp nghiên cứu: thiết kế công cụ, thu thập và phân tích dữ liệu 2.3 Kết quả khảo sát, đánh giá thực trạng kỹ năng thực hành môn Hóa học của học sinh lớp 10
Chương 3: Giải pháp nâng cao kỹ năng thực hành môn Hóa học ở lớp 10 tại Trường THPT Mai Sơn
3.1 Nguyên tắc thiết kế và tiêu chí lựa chọn các giải pháp
3.2 Các giải pháp cụ thể đề xuất, bao gồm: đổi mới phương pháp dạy học, trang
bị cơ sở vật chất, tổ chức hoạt động ngoài giờ, bồi dưỡng giáo viên,
3.3 Kế hoạch triển khai và các biện pháp kiểm tra, đánh giá hiệu quả của các giải pháp
NỘI DUNG Chương 1
Cơ sở lý luận về kỹ năng thực hành môn Hóa học ở bậc THPT
1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của kỹ năng thực hành môn Hóa học 1.1.1 Khái niệm kỹ năng thực hành môn Hóa học:
Kỹ năng thực hành Hóa học là khả năng của học sinh thực hiện các hoạt động thí nghiệm, quan sát, ghi chép, xử lý, phân tích kết quả nhằm xác định, kiểm tra, ứng dụng các kiến thức Hóa học
Bao gồm các kỹ năng cơ bản như: Chuẩn bị dụng cụ, hóa chất; Tiến hành thực hiện thí nghiệm; Quan sát, ghi chép các hiện tượng xảy ra; Xử lý, phân tích kết quả thu được
Kỹ năng thực hành là một trong những kỹ năng chủ chốt trong học tập và nghiên cứu Hóa học
1.1.2 Đặc điểm kỹ năng thực hành Hóa học:
Gắn liền với kiến thức lý thuyết, giúp học sinh hiểu sâu, vận dụng tốt các khái niệm, quy luật Hóa học
Đòi hỏi sự khéo léo, cẩn thận, tỉ mỉ trong các thao tác thực hành như chuẩn bị dụng cụ, tiến hành thí nghiệm
Yêu cầu học sinh có khả năng quan sát, ghi chép kết quả thí nghiệm một cách chính xác
Đòi hỏi học sinh biết cách xử lý, phân tích kết quả thí nghiệm để rút ra các kết luận
Giúp hình thành và phát triển tư duy khoa học, kỹ năng giải quyết vấn đề
1.1.3 Vai trò của kỹ năng thực hành Hóa học:
Góp phần nâng cao hiệu quả dạy và học môn Hóa học, tăng hứng thú, động lực học tập cho học sinh