Tài sản cơ sở của hợp đồng tương lai có thể là tiền tệ, hàng nông sản, khoáng sản, chỉ số chứng khoán, lãi suất… - Ký quỹ: là khoản đặt cọc để tham gia giao dịch chứng khoán phát sinh đó
Trang 1TRUONG DAI HOC KINH TE - DAI HQC DA NANG
KHOA NGAN HANG
AQ OD
University of Economics
BAO CAO BAI TAP NHOM
QUAN TRI NGAN HANG
DE TAI: HOP DONG TUONG LAI
Sinh vién : Lê Thị Thúy Hằng
: Lê Thị Thanh Ngân
: Uông Thị Hồng Quyên
: Lé Thanh Tuan
: Ông Văn Tay
: Phan Thị Mỹ Linh
Giảng viên hướng dẫn: Võ Hoàng Diễm Trinh
Đà Nẵng; 2023
Trang 2Muc luc
Danh muc hinh anh
Trang 3Chuong 2: QUAN TRI RUI RO LAI SUAT
Có 2 kĩ thuật quản trị rủi ro lãi suất
- - Tái cấu trúc bảng cân đối hoặc tái câu trúc Tài sản và Nợ
+ Quản lý khe hở nhạy cảm lãi suất
+ Quản lý khe hở kỷ hạn bình quân
- Sử dụng các công cụ phái sinh
+ Hợp đồng tương lai
+ Hợp đồng quyền chọn
+ Hợp đồng hoán đôi
HỢP ĐÔNG TƯƠNG LAI
Tông quan vê hợp đông tương lai
Khái niệm
- Hop đồng tương lai là một sự thỏa thuận giữa hai bên tham gia về việc mua hoặc
bán một tài sản tại một thời điểm nhất định trong tương lai với giá được xác định
trước
- Tai san (tài sản cơ sở) của hợp đồng tương lai: là hàng hóa hoặc công cụ tài chính được sử dụng làm cơ sở đề thiết kế hợp đồng tương lai Tài sản cơ sở có thê được biểu đạt bằng nhiều tên gọi khác như: công cụ cơ sở, công cụ gốc, công cụ cơ sở trên thị trường giao ngay Tài sản cơ sở của hợp đồng tương lai có thê là tiền tệ, hàng nông sản, khoáng sản, chỉ số chứng khoán, lãi suất
- _ Ký quỹ: là khoản đặt cọc đề tham gia giao dịch chứng khoán phát sinh đóng vai trò đám báo khả năng thanh toán của hai bên hợp đồng
- Vi thé: la trạng thai giao dịch và khối lượng của hợp đồng phái sinh mà nhà đầu tư hiện đang nắm giữ
- Đóng vị thể: mở một địa vị đối ứng với một vị thế đang được nam giữ có cùng tài
sản cơ sở và ngày đáo hạn
- Gia thanh toán cuối ngày: là mức giá của hợp đồng phái sinh được dùng đề tính toán giá trị lãi/1ỗ phái sinh trong ngày của từng hợp đồng
Trang 4Too long to read on your phone? Save to read later on your
- Gia thanh toán cuối cùng: là mức giá củ: computer
giao dịch cuối cùng của chứng khoán ph
dùng để tính toán giá trị lãi lỗ phát sinh t (J Save to a Studylist đồng
- _ Hệ số nhân hợp đồng: chính là hệ số quy au: gia uy Cua uyp Ưng tu ờng xu văn sƠ
thành tiền
- _ Khối lượng mở: số lượng hợp đồng của một loại chứng khoán phái sinh đang tồn
tại ở một thời điểm
* Khi tham gia vào hợp đồng tương lai, bên mua và bên bán đều được biết trước về:
- Loai hang hóa (tải sản) sẽ mua — bán là gì
- _ Khối lượng hàng hóa (tài sản) sẽ mua — bán là bao nhiêu
- - Thời điểm diễn ra giao dịch đó
- Gia giao dich
Các loại hợp đồng tương lai:
- _ Hợp đồng tương lai hang hoa co ban( Commodity Futures): Đây là loại hợp đồng tương lai liên quan đến các sản phẩm tự nhiên hoặc hàng hoá, chăng hạn như dầu, vàng, ngô, bông, sắt, hoặc đường Những người tham gia trong thị trường hàng
hóa tương lai thường sử dụng hợp đồng này đề bảo vệ giá cả hoặc đầu tư vào các tài sản hàng hoá
- _ Hợp đồng tương lai tỷ giá hối đoái (Currency Futures): Loại hợp đồng này liên
quan đến tỷ giá hồi đoái giữa các đồng tiền khác nhau Chúng thường được sử
dụng để bảo vệ rủi ro tỷ giá hối đoái khi doanh nghiệp hoạt động quốc tế hoặc để đầu tư vào thị trường ngoại hồi
- _ Hợp đồng tương lai chứng khoán (Stock Futures): Các hợp đồng này dựa trên giá
cả của chứng khoán cụ thể, chăng hạn như cô phiếu công ty hoặc các chỉ số chứng khoán Chúng có thê được sử dụng để đầu tư vào thị trường chứng khoán hoặc để bảo vệ rủi ro trong giao dịch cô phiếu
- _ Hợp đồng tương lai lãi suất (Interest Rate Futures): Loại hợp đồng này liên quan đến lãi suất hoặc những biến động về lãi suất Chúng thường được sử dụng để
quản lý rủi ro liên quan đến lãi suất, chẳng hạn như trong việc lãi suất tín dụng,
mua bán trái phiêu, hoặc quản lý danh mục đầu tư
- _ Hợp đồng tương lai tiền tệ mã hóa (Cryptocurrency Futures): Đây là một loại hợp đồng tương lai mới nỗi, liên quan đến các loại tiền điện tử như Bitcoin, Ethereum
và Litecoin Chúng cho phép nhà đầu tư đặt cược vào gia của tiền điện tử trong
tương lai và tham gia vào thị trường tiền điện tử mà không cần sở hữu thực sự các
đồng tiền này
Trang 5- Hop déng tuong lai chi số (Index Futures): Các hợp đồng này dựa trên các chỉ số chứng khoán, chăng hạn như S&P 500, Nasdaq, hoặc Dow Jones Chúng cho phép nhà đầu tư tham gia vào biến động của toàn bộ thị trường chứng khoán
- _ Hợp đồng tương lai thời tiết (Weather Futures): Loại hợp đồng này liên quan đến
các yếu tô thời tiết như nhiệt độ, mưa, hoặc bão Chúng được sử dụng bởi các
doanh nghiệp có liên quan đến ngành công nghiệp nông nghiệp hoặc du lịch để
bảo vệ khỏi rủi ro thời tiết
1.3 Ưu điểm và nhược điểm của hợp đồng tương lai:
1.3.1 Ưu điểm của hợp đồng tương lai
- _ Tính thanh khoản cao: Hợp đồng tương lai là loại chứng khoán phái sinh được chuẩn hóa có tính thanh khoản cao do được niêm yết và giao dịch tập trung trên Sở giao dịch chứng khoán Vì người mua và người bán là tập trung nên tạo ra khả
năng thanh khoản cao nhất có thể Hơn nữa, việc định giá, khối lượng và giá trị
giao dịch được công bồ công khai cũng giúp thị trường minh bạch và tăng thanh khoản
- _ Lợi thế đòn bẩy: Khi tham gia giao dịch Hợp đồng tương lai, nhà đầu tư có khả
năng thu được những khoản lợi nhuận hấp dẫn chỉ với một khoản tiền ký quỹ có
giá trị nhỏ hơn nhiều so với giá trị của hợp đồng mà nhà đầu tư muốn tham gia (giá trị hợp đồng) Mức sinh lời này thường cao hơn nhiều so với mức sinh lời trên
thị trường cơ sở
- _ Công cụ bảo hộ trên thị trường tài chính: Hợp đồng tương lai giúp nhà đầu tư quản
lý rủi ro biến động giá một cách hiệu quả Bằng cách bán hợp đồng tương lai, nhà đầu tư đang nắm giữ cô phiêu trên thị trường cơ sở có thê hạn chế thua 16 trong trường hợp thị trường giảm điểm
1.3.2 Nhược điểm của hợp đồng tương lai
- Hợp đồng tương lai phù hợp với nhà đầu tư lướt sóng, dành cho nhà đầu tư có
nhiều thời gian xem bảng điện và biêu đồ
- _ Mức độ đòn bẩy cao tiềm ân rủi ro cao cho nhà đầu tu: Don bay la con dao hai lưỡi vì vậy khi dự báo về sự thay đôi của giá tài sản cơ sở trên thị trường không đúng với những gì thực sự diễn ra trên thị trường hay giá hợp đồng tương lai biến
động theo chiều hướng bất lợi, thua lỗ sẽ xảy ra Mức độ thua lỗ tính theo tỷ lệ
phần trăm trên “số vốn đầu tư ban đầu” sẽ lớn hơn rất nhiều
- - Hạn chế khả năng tận dụng biến động có lợi của thị trường khi sử dụng hợp đồng
tương lai để phòng ngừa rủi ro
Trang 6Đặc điểm
2.1 Tính chuẩn hóa
- Hop đồng tương lai là một công cụ được niêm yết và giao dịch trên sở giao dịch
chứng khoán phái sinh Vì vậy, đặc điểm hợp đồng tương lai là các điều khoản của
hợp đồng đều được chuẩn hóa
- _ Cụ thê, sở giao dịch nơi niêm yết hợp đồng tương lai sẽ quy định cụ thê các nội dung chỉ tiết của một hợp đồng, như: loại và chất lượng tài sản cơ sở, quy mô của hợp đồng (số lượng tải sản cơ sở giao dịch tương ứng với một hợp đồng), cách thức giao — nhận cũng như thanh toán giữa hai bên khi hợp đồng đáo hạn 2.2 Được niêm yết
- _ Được niêm yết và tiêu chuẩn trên Sở giao dịch chứng khoán phái sinh, vì vậy hợp đồng tương lai được chuẩn hóa về điều khoản, giá trị, khối lượng của tài sản cơ
SỞ,
2.3 Bù trừ và ký quỹ
- _ Trên thị trường hợp đồng tương lai, ký quỹ là biện pháp bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ mang tính bắt buộc theo hợp đồng đối với cả bên mua và bên bán khi hợp đồng được thanh toán Nhà đầu tư tham gia thị trường này phải đáp ứng các yêu cầu về ký quỹ do sở giao dịch và trung tâm thanh toán bù trừ quy định cụ thê cho từng loại HĐTL
- _ Hợp đồng tương lai yêu cầu các bên tham gia thực hiện ký quỹ để:
-_ Đảm bảo việc thanh toán mang tính bắt buộc
- _ Thanh toán và bù trừ theo giá thực tế hằng ngày và sẽ thông báo lỗ lãi vào tài khoản ký quỹ của nhà đầu tư theo giá thực tế và gọi ký quỹ bố sung khi cần Do đó làm giảm rủi ro mất khả năng thanh toán của các bên tham gia
2.4 Dễ đóng vị thế
- - Nhà đầu tư tham gia HĐTL có thể thực hiện dong vi thé bat cứ lúc nào bằng cách
tham gia vị thế ngược đối với hợp đồng tương lai tương tự Từ đó, giúp người sử dụng hợp đồng tương lai linh hoạt trong việc sử dụng vốn
2.5 Đòn bây tài chính
- _ Khi tham gia thị trường hợp đồng tương lai nhà đầu tư có khả năng thu được
những khoản lợi nhuận hết sức ấn tượng chỉ với một số tiền đầu tư ban đầu rất nhỏ
(so với việc đầu tư trên thị trường tài sản cơ sở)
Trang 7Một nhà đầu tư muốn mua hay bán hợp đồng tương lai chỉ cần đáp ứng yêu cầu ký
quỹ với tính chất là khoản cam kết tài chính đảm bảo thực hiện hợp đồng
Khi dự đoán của nhà đầu tư về biến động giá của tài sản cơ sở trở thành hiện thực,
nhà đầu tư sẽ kiếm được lợi nhuận từ vị thế hợp đồng tương lai mà mình năm giữ
Do hiệu ứng đòn bẩy của khoản tiền ký quỹ, mức sinh lời trên thị trường này
thường cao hơn nhiều so với mức sinh lời trên thị trường tài sản cơ SỞ
2.6 Tính cam kết về việc thực hiện nghĩa vụ trong tương lai
Khi giao dịch HĐTL, cả hai bên giữ vị thế mua và bán của hợp đồng đều bi rang
buộc bởi những quyền và nghĩa vụ nhất định
Cụ thê, khi đáo hạn HĐTL, bên bán có nghĩa vụ giao một khối lượng tài sản cơ sở
xác định cho bên mua và có quyền được nhận tiền từ bên mua còn bên mua có
nghĩa vụ trả tiền theo thỏa thuận trong HĐTL và nhận tài sản chuyền giao từ bên bán
2.7 Tính thanh khoản
Căn cứ vào các điều khoản trong hợp đồng, NDT tham gia vào thị tường mua bán
HĐTL đều biết được trước một cách rõ rang họ có thé (hoặc sẽ) mua — bán cai gi,
cách thức giao dịch vào thời điểm nào trong tương lai
Vì vậy, các NĐT có thể mở và đóng vị thế khi cần một cách dễ dàng Điều này làm cho thị trường hợp đồng tương lai có tính thanh khoản rất cao, và biến hợp
đồng tương lai thành công cụ thuận lợi cho các nhà đầu tư sử dụng vào những mục
đích khác nhau
https://saigonfutures.com/hop-dong-tuong-lai/
Loi ich
Phòng ngừa rủi ro: Hợp đồng tương lai đem lại cho những người muốn quán lý rủi
ro biến động giá cơ hội chuyên rủi ro đó sang cho những người sẵn sàng chấp nhận rủi ro với hy vọng không ngừng gia tăng lợi nhuận — Quá trình chuyên rủi ro này được gọi là phòng ngừa rủi ro Trên thực tế, việc phòng ngừa rủi ro được thực hiện bằng cách bù trừ rủi ro về giá hiện hữu trên thị trường giao ngay thông qua việc giữ một vị thê trái ngược nhưng có giá trị tương đương trên thị trường hợp đồng tương lai Bằng cách này, người phòng ngừa rủi ro sẽ có định được mức giá
hay là mức lãi suất mà họ có thê chấp nhận được và hạn chế, thậm chí loại bỏ,
những thiệt hại do biến động bất lợi của giá gây ra
Trang 8Giảm thiểu rủi ro: Hợp đồng tương lai cho phép các nhà đầu tư giảm thiểu rủi ro
đối với các danh mục đầu tư Khi một nhà đầu tư quyết định bán HĐTL và không
sở hữu tài sản cơ bản thì tình huỗng này thường được gọi là “vị thể trần”
Đa dạng hóa tài sản: Nhà đầu tư có thê giảm thiều rủi ro với các tai san khó có thê
giao dịch tại chỗ Điền hình như các loại hàng hóa như xăng, dầu thường đòi hỏi
chỉ phí lưu trữ và chỉ phí vận chuyên cao Tuy nhiên thông qua việc sử dụng HĐTL các nhà giao dịch và nhà đầu tư không phải thực hiện trực tiếp các giao
dịch mà có thể vào đầu cơ nhiều loại tài sản khác nhau
Phát hiện giá thị trường: Thị trường tương lai có thê xem tương tự như cửa hàng một điểm đến, tại đó người mua và người bán có thể thực hiện các giao dịch đối với một số loại tài sản đa dạng chăng hạn như hàng hóa (tức là khi cung và cầu cân bằng gặp nhau)
Các chủ thể liên quan
Cơ quan quản lý
+ Ban hành các văn bản pháp luật quy định
+ Thanh tra và giám sát các hoạt động của thị trường chứng khoán phái sinh nói chung và hợp đồng quyên chọn nói riêng
Sở giao dịch
+ Tổ chức giao dịch và niêm yết các sản phâm chứng khoán phái sinh
+ Giảm sát các hoạt động giao dịch chứng khoán phái sinh
+ Tính toán các loại giá quan trọng như giá thanh toán cuỗi ngày hay giá lý thuyết, V.V
+ Cung cấp các thông tin về sản phẩm và giao dịch
Trung tâm thanh toán bù trừ chứng khoán phái sinh
+ Trung tâm thanh toán bù trừ chứng khoán phái sinh được hoạt động theo mô
hình bù trừ đối tác trung tâm (CCP) được tô chức dưới một trong hai hình thức: là
một tô chức độc lập với SGDCK phải sinh hay là một đơn vị trực thuộc SGD CKPS Trung tâm thanh toán bù trừ có một số chức năng cụ thể như sau: + Tính toán ký quỹ ban đầu cho mỗi hợp đồng
+ Tính ký quỹ đồng thời thông báo những yêu cầu bồ sung ký quỹ của từng thành viên bủ trừ
+ Tính giới hạn vị thế cho từng nhà đầu tư trong mỗi loại hợp đồng
+ Giám sát, theo dõi khối lượng giới hạn vị thế cho phép của từng thành viên hay
nhà đầu tư;
+ Thực hiện hạch toán mỗi ngày (mark-to-market);
+ Giảm sát và quản lý và các thành viên bù trừ;
Trang 9+ Quan lý tài khoản ký quỹ của các thành viên cũng như khách hàng;
+ Quản lý các tài sản thế chấp:
+ Quản lý các quỹ dự phòng được thành lập đề sử dụng trong trường hợp thành viên bù trừ mất khả năng thanh toán;
+ Đưa ra những cơ chế quản lý rủi ro cho thị trường, các văn bản pháp quy liên quan đến sản phâm, quản lý, giám sát thị trường
Thành viên giao dịch phái sinh
+ Là các tô chức tài chính đáp ứng được các quy định thực hiện nghiệp vụ môi
giới, và tự doanh, tư vấn đối với giao dịch sản phẩm phái sinh (cụ thê là hợp đồng
tương lai) ví dụ như công ty chứng khoán, Ngân hàng thương mại, Quỹ đầu tư Những tô chức này thường đã đăng ký tư cách là thành viên giao dịch cho sản
phâm phái sinh và là thành viên với SGDCK, phải thực hiện các trách nhiệm và
nghĩa vụ của thành viên giao dịch của SGDCK/SGDCK phải sinh
Thành viên bủ trừ
+ Các tô chức tài chính đáp ứng được các quy định đề có quyền thực hiện nghiệp
vụ bù trừ cho giao dịch sản phâm phái sinh, đã đăng ký tư cách thành viên với
Trung tâm thanh toán bù trừù/Bộ phận bu trừ nằm trong Sở Thành viên bu trừ thực
hiện các nghiệp vụ bu trừ chứng khoán phái sinh cho các giao dịch tự doanh của chính mình và cho khách hàng
+ Trung tâm thanh toán bù trừ cũng có quy định rõ mức ký quỹ bắt buộc và mức
ký quỹ duy trì cho các thành viên bù trừ Tại một số thị trường nước ngoài, khi ký quỹ được chấp nhận như các tài sản khác ngoài tiền mặt, Trung tâm thanh toán bù trừ cũng có quy định rõ về giá trị của các tài sản thế chấp ký quỹ đó Theo đó,
thành viên bù trừ sẽ thực hiện kiểm định giá trị của các tài sản ký quỹ và sau đó
báo cáo với Trung tâm thanh toán bù trừ
Nhà tạo lập thị trường
+ Mục đích có nhà tạo lập thị trường là đê đảm bảo cân bằng và tạo tính thanh
khoản cho giao dịch đối với các sản phẩm chứng khoán phái sinh
+ §GDCK thường áp dụng các chính sách khuyên khích cho các nhà tạo lập thị trường như giảm phí thanh toán và phí giao dịch Nhà tạo lập thị trường phải tuân thủ các quy định theo Sở đặt ra, ví dụ:
+ Chào giá hai chiều và chào giá liên tục;
+ Nhà tạo lập thị trường bắt buộc phải thực hiện chào giá hai chiều với thời gian
tồn tại và thời gian chào giá của lệnh được quy định theo Sở đặt ra, khi nhận được
yêu cầu chào giá
+ Mức chênh lệch giữa giá chào mua/bán và khối lượng phải được thực hiện theo
quy định của Sở
Trang 10- Ngan hang thanh toán
+ Ngân hàng thanh toán dựa trên kết quả hạch toán theo giá thực tế hàng ngày của
trung tâm thanh toán bù trừ đề thực hiện chuyển khoản và hạch toán cho các tài
khoản giao dịch sản phẩm phái sinh Bên cạnh đó, đề thực hiện việc giám sát giá
trị tài khoản thực của khách hàng tại ngân hàng thanh toán, ngân hàng thanh toán còn kết nồi với Trung tâm thanh toán bù trừ Ngân hàng thanh toán thực có hiện
thu phí đối với các giao dịch này
- Nha dau tr
+ Thành phần tham gia dau tư vào thị trường chứng khoán phái sinh có thể là các nha dau tư có tổ chức hay cũng có thê là các nhà đầu tư nhỏ lẻ Những cá nhân, tổ chức này không thể trực tiếp tham gia vào thị trường mà phải thông qua các tô chức đóng vai trò trung gian môi giới để có thê thực hiện các hoạt động giao dịch trên thị tường Nhà đầu tư khi tham gia giao dịch chứng khoán phái sinh có thể có
một sô mục đích cụ thể như sau:
+ Đầu cơ về giá trên thị trường
+ Phòng ngừa rủi ro danh mục đầu tư
+ Giao dịch để hạn chế chênh lệch giá
https://phapluatdansu.edu.vn/20 16/09/15/11/17/mot-so-kien-thuc-co-ban-ve-hop-dong- tuong-lai/amp/?
foclid=IwARINxM4uWMfLTPGy0480GaPJxZy 1W30_7HreCPRDEHDz eSmPz1LDk
aH3_U
hfttps://yuanfta.com.vn/tin-tuc/hop-dong-tuong-lai-la-øi-san-pham-hop-dong-tuong-lai-ta1- vief-nam-2?fbclid=IwAR0 LhGaFtNy6ZVIVdZZ62ZL3p8aw4b-
2SRH3DavqdFnLzkFrKuGZ5tgfk7w
Quy trình thiết lập
- Ngườmua Môigliới Trung tâm thanhtoánbùtrừ Môigiới Người bán
- _ Người mua sẽ ở vị thế mua trong một hợp đồng tương lai và người bán sẽ ở vị thé bán trong một hợp đồng tương lai Các thông tin giao dịch như gia théa thuận, khối lượng hợp đồng, ngày đáo hạn sẽ được xác định rõ ràng
- _ Trung tâm thanh toán bù trừ (Clearing House): Hợp đồng tương lai được giao dịch
ở các thị trường tập trung được tô chức dưới hình thức Sở giao dịch Một bộ phận
chính yếu của Sở giao dịch là Trung tâm thanh toán bù trừ (TTBT) Trung tâm TTBT giữ các vai trò quan trọng sau:
10