Nghiên cứu khoa học:ÁP LỰC ĐỒNG TRANG LỨA ĐỐI VỚI SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI HIỆN NAY

1. Lí do chọn đề tài “Con người là trung tâm của quá trình phát triển, là nhân tố quyết định sự phát triển đất nước”. Nền kinh tế phát triển tịnh tiến giúp đời sống của con người được cải thiện về nhiều mặt. Chất lượng cuộc sống ngày càng được nâng cao, đời sống vật chất ngày càng thêm đầy đủ. Ngày nay, chúng ta không chỉ quan tâm đến đời sống vật chất mà còn quan tâm tới đời sống tinh thần. Trong đó, sức khỏe tinh thần đang là vấn đề ngày càng được chú ý, nhất là đối với lứa tuổi thanh thiếu niên. “Áp lực” dường như đã trở thành khái niệm quá quen thuộc với chúng ta – những ai đang sống trong một xã hội hiện đại. Xã hội hiện đại mang đến cho con người rất nhiều cơ hội để cải thiện chất lượng cuộc sống, nhưng đồng thời cũng mang lại rất nhiều thách thức, khi mà các nhu cầu ngày càng tăng, chúng ta lại càng phải cố gắng để thỏa mãn và đáp ứng những nhu cầu đó – nhu cầu của bản thân nói riêng và của xã hội nói chung. Trong những năm gần đây, “Áp lực đồng trang lứa” dường như đã quen thuộc với giới trẻ thông qua các bài báo, bài đăng trên mạng xã hội. Xuất phát từ sự cạnh tranh trong cuộc sống, áp lực đồng trang lứa đã len lỏi vào trong suy nghĩ và nhận thức của chúng ta. Vấn đề càng được quan tâm hơn khi bước vào thời kì kinh tế phát triển, thời đại của thông tin và công nghệ số. Điều này đã dẫn đến sự cạnh tranh, ganh đua trong xã hội. Sinh viên – là một phần của thế hệ trẻ đã và đang đứng trước những khó khăn, thách thức lựa chọn con đường phù hợp với bản thân. Do bước vào môi trường mới, nhu cầu thay đổi liên tục để thích nghi với sự phát triển, áp lực tâm lý ngày càng đè nặng, căng thẳng kéo dài làm ảnh hưởng lớn đến đời sống, sức khỏe của họ [8]. Khi còn nhỏ bạn luôn bị cha mẹ so sánh với “con nhà người ta”, bạn bị áp lực trước điểm số và thứ hạng trong lớp. Cùng với thay đổi chóng mặt của thời đại, xã hội cũng phải có sự thay đổi tương ứng, phải nói rằng việc gặp vấn đề stress do xung quanh quá nhiều người tài giỏi là điều khó có thể tránh khỏi. Trong quá khứ, áp lực đồng trang lứa dường như chưa thực sự thể hiện rõ trong từng ngóc ngách của xã hội. Bởi lẽ lúc ấy tính cạnh tranh chưa cao, chưa có quá nhiều thử thách cho mọi người, đặc biệt là các bạn trẻ chưa có cơ hội trải nghiệm, làm việc nhóm hay teamwork. Thêm nữa, do chưa có nhiều người quá quan tâm đến mục tiêu hay những yêu cầu đặt ra trước mắt nên loại áp lực này chưa thực sự phổ biến. Thời gian gần đây, chúng ta dễ dàng bắt gặp cụm từ “peer pressure” hay còn gọi là “áp lực đồng trang lứa” trên khắp các diễn đàn. Thanh thiếu niên nói riêng và những người trẻ nói chung thường là đối tượng được đề cập nhiều nhất khi nói về “peer pressure” [8]. Có thể là do sự thiếu hụt về kinh nghiệm sống, thay đổi trong tâm sinh lý, tình cảm khiến càng nhiều người bị tác động tiêu cực bởi áp lực này hơn. Người trẻ thường chưa xác định được giá trị của riêng mình, họ đang loay hoay tìm một hướng đi và sẽ lấy những hình mẫu lý tưởng làm mục tiêu phấn đấu. Khi đó họ không thể tránh được việc so sánh bản thân với các cá nhân khác, đặc biệt là khi họ chưa có quá nhiều thành tựu cho bản thân mình dẫn đến tâm lý tiêu cực, mất niềm tin vào chính mình, khơng nhìn thấy được tiềm năng và phát huy chúng. Đây là tình trạng phổ biến của nhiều người trẻ, từ học sinh sinh viên cho đến người đã đi làm [8]. Áp lực đồng trang lứa là một trong những vấn đề về sức khỏe tinh thần được quan tâm sâu sắc cả trong nước và quốc tế như:… Tuy nhiên, hầu hết các đề tài nghiên cứu đều phân tích nguyên nhân, tình trạng áp lực đồng trang lứa ở những phạm vi khác nhau và ở những độ tuổi khác nhau nhưng chưa có đề tài nào nghiên cứu chi tiết về áp lực đồng trang lứa đối với sinh viên trường Đại học Văn hóa Hà Nội. Trên tinh thần đó, nhóm chúng tôi quyết định chọn đề tài “Áp lực đồng trang lứa đối với sinh viên trường Đại học Văn hóa Hà Nội hiện nay” nhằm tìm hiểu góc nhìn của xã hội về vấn đề này, cách mọi người đối mặt và giải quyết với áp lực này như thế nào để từ đó đưa ra hướng nhìn tích cực hơn về áp lực đồng trang lứa. Đề tài không chỉ đóng góp thêm vào phương pháp thu thập, phân tích, xử lí và diễn giải số liệu, làm rõ hơn về khái niệm, các quan điểm về áp lực đồng trang lứa cũng như giảm bớt tình trạng áp lực đồng trang lứa trong đời sống. Đó là cung cấp thêm thông tin, kiến thức về nâng cao mức sống dân cư cũng như tầm quan trọng của sức khỏe tinh thần trong đời sống xã hội hiện đaị ngày nay.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI KHOA THÔNG TIN – THƯ VIỆN

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

“Con người là trung tâm của quá trình phát triển, là nhân tố quyết định sự phát triểnđất nước” Nền kinh tế phát triển tịnh tiến giúp đời sống của con người được cải thiện vềnhiều mặt Chất lượng cuộc sống ngày càng được nâng cao, đời sống vật chất ngày càngthêm đầy đủ Ngày nay, chúng ta không chỉ quan tâm đến đời sống vật chất mà còn quantâm tới đời sống tinh thần Trong đó, sức khỏe tinh thần đang là vấn đề ngày càng được chú

ý, nhất là đối với lứa tuổi thanh thiếu niên “Áp lực” dường như đã trở thành khái niệm quáquen thuộc với chúng ta – những ai đang sống trong một xã hội hiện đại Xã hội hiện đạimang đến cho con người rất nhiều cơ hội để cải thiện chất lượng cuộc sống, nhưng đồngthời cũng mang lại rất nhiều thách thức, khi mà các nhu cầu ngày càng tăng, chúng ta lạicàng phải cố gắng để thỏa mãn và đáp ứng những nhu cầu đó – nhu cầu của bản thân nóiriêng và của xã hội nói chung

Trong những năm gần đây, “Áp lực đồng trang lứa” dường như đã quen thuộc với giớitrẻ thông qua các bài báo, bài đăng trên mạng xã hội Xuất phát từ sự cạnh tranh trong cuộcsống, áp lực đồng trang lứa đã len lỏi vào trong suy nghĩ và nhận thức của chúng ta Vấn đềcàng được quan tâm hơn khi bước vào thời kì kinh tế phát triển, thời đại của thông tin vàcông nghệ số Điều này đã dẫn đến sự cạnh tranh, ganh đua trong xã hội Sinh viên – là mộtphần của thế hệ trẻ đã và đang đứng trước những khó khăn, thách thức lựa chọn con đườngphù hợp với bản thân Do bước vào môi trường mới, nhu cầu thay đổi liên tục để thích nghivới sự phát triển, áp lực tâm lý ngày càng đè nặng, căng thẳng kéo dài làm ảnh hưởng lớnđến đời sống, sức khỏe của họ [8]

Khi còn nhỏ bạn luôn bị cha mẹ so sánh với “con nhà người ta”, bạn bị áp lực trướcđiểm số và thứ hạng trong lớp Cùng với thay đổi chóng mặt của thời đại, xã hội cũng phải

có sự thay đổi tương ứng, phải nói rằng việc gặp vấn đề stress do xung quanh quá nhiềungười tài giỏi là điều khó có thể tránh khỏi Trong quá khứ, áp lực đồng trang lứa dường nhưchưa thực sự thể hiện rõ trong từng ngóc ngách của xã hội Bởi lẽ lúc ấy tính cạnh tranhchưa cao, chưa có quá nhiều thử thách cho mọi người, đặc biệt là các bạn trẻ chưa có cơ hộitrải nghiệm, làm việc nhóm hay teamwork Thêm nữa, do chưa có nhiều người quá quantâm đến mục tiêu hay những yêu cầu đặt ra trước mắt nên loại áp lực này chưa thực sự phổbiến Thời gian gần đây, chúng ta dễ dàng bắt gặp cụm từ “peer pressure” hay còn gọi là “áplực đồng trang lứa” trên khắp các diễn đàn Thanh thiếu niên nói riêng và những người trẻnói chung thường là đối tượng được đề cập nhiều nhất khi nói về “peer pressure” [8]

Có thể là do sự thiếu hụt về kinh nghiệm sống, thay đổi trong tâm sinh lý, tình cảmkhiến càng nhiều người bị tác động tiêu cực bởi áp lực này hơn Người trẻ thường chưa xác

định được giá trị của riêng mình, họ đang loay hoay tìm một hướng đi và sẽ lấy những hìnhmẫu lý tưởng làm mục tiêu phấn đấu Khi đó họ không thể tránh được việc so sánh bản thânvới các cá nhân khác, đặc biệt là khi họ chưa có quá nhiều thành tựu cho bản thân mình dẫnđến tâm lý tiêu cực, mất niềm tin vào chính mình, khơng nhìn thấy được tiềm năng và pháthuy chúng Đây là tình trạng phổ biến của nhiều người trẻ, từ học sinh sinh viên cho đếnngười đã đi làm [8]

Áp lực đồng trang lứa là một trong những vấn đề về sức khỏe tinh thần được quan tâmsâu sắc cả trong nước và quốc tế như:… Tuy nhiên, hầu hết các đề tài nghiên cứu đều phântích nguyên nhân, tình trạng áp lực đồng trang lứa ở những phạm vi khác nhau và ở những

độ tuổi khác nhau nhưng chưa có đề tài nào nghiên cứu chi tiết về áp lực đồng trang lứa đốivới sinh viên trường Đại học Văn hóa Hà Nội

Trên tinh thần đó, nhóm chúng tôi quyết định chọn đề tài “Áp lực đồng trang lứa đốivới sinh viên trường Đại học Văn hóa Hà Nội hiện nay” nhằm tìm hiểu góc nhìn của xã hội

về vấn đề này, cách mọi người đối mặt và giải quyết với áp lực này như thế nào để từ đó đưa

ra hướng nhìn tích cực hơn về áp lực đồng trang lứa

Đề tài không chỉ đóng góp thêm vào phương pháp thu thập, phân tích, xử lí và diễngiải số liệu, làm rõ hơn về khái niệm, các quan điểm về áp lực đồng trang lứa cũng như giảmbớt tình trạng áp lực đồng trang lứa trong đời sống Đó là cung cấp thêm thông tin, kiến thức

về nâng cao mức sống dân cư cũng như tầm quan trọng của sức khỏe tinh thần trong đờisống xã hội hiện đaị ngày nay

2 Lịch sử nghiên cứu đề tài

2.1 Tình hình nghiên cứu ngoài nước

Bài báo “Peer Pressure and Risk-Taking Behaviors Among Adolescent Girls in aRegion Impacted by HIV/AIDS in Southwestern Uganda” của tập thể tác giả FlaviaNamuwonge M.B.A., Samuel Kizito M.D., Vicent Ssentumbwe M.P.H., Anita KabarambiM.D., Natasja K Magorokosho M.A., Proscovia Nabunya Ph.D., Florence Namuli,Rashida Namirembe M.S.W., Fred M Ssewamala Ph.D đã sử dụng dữ liệu từ Thử nghiệmđối chứng ngẫu nhiên theo cụm 3 nhóm, Suubi4Her (N = 1260; nữ sinh đang đi học 14–17tuổi) để (1) đánh giá mối quan hệ giữa áp lực ngang hàng và hành vi chấp nhận rủi ro củathanh thiếu niên; và (2) kiểm tra tác động trung gian của áp lực đồng trang lứa đối với sự canthiệp đối với hành vi chấp nhận rủi ro của thanh thiếu niên [28]

Nghiên cứu “EXAMINATION OF PEER PRESSURE IN HIGH SCHOOLSTUDENTS BASED ON TEACHERS' OPINIONS” của tác giả Mustafa Can Koç (2023)

đã xem xét các hành vi bắt nạt bạn bè ở học sinh trung học trong độ tuổi từ 15 đến 18 dựa

trên ý kiến của giáo viên Nhóm mẫu bao gồm tổng cộng 30 giáo viên, trong đó có 22 giáoviên nữ và 8 giáo viên nam Tất cả những giáo viên này đều làm việc tại các trường trunghọc và các trường tương đương ở Istanbul Tổng cộng có 23 người tham gia có bằng đại học

và 7 người trong số họ có bằng sau đại học Những người tham gia được lựa chọn từ cácngành khác nhau Dữ liệu được thu thập bằng kỹ thuật phỏng vấn trực tiếp Giáo viên đượchỏi 11 loại câu hỏi về áp lực từ bạn bè và câu trả lời của họ đã được ghi lại Dữ liệu được thuthập từ các giáo viên tình nguyện vẫn đang trực 'Bảng câu hỏi bắt nạt bạn bè trong trườnghọc' do các nhà nghiên cứu phát triển và xác định theo ý kiến chuyên gia và bao gồm haiphần, được sử dụng làm công cụ thu thập dữ liệu Phần đầu tiên của bảng câu hỏi bắt nạt bạn

bè bao gồm các đặc điểm nhân khẩu học của người tham gia và phần thứ hai bao gồm 11loại câu hỏi dành cho giáo viên về áp lực bạn bè Do đó, nghiên cứu này phản ánh cáctrường hợp bắt nạt bạn bè mà học sinh đã gặp phải, cách học sinh phản ứng với hành vi bắtnạt đó, thái độ của giáo viên đối với những hành vi đó, cách họ hành động với tư cách làgiáo viên, tại sao hành vi bắt nạt lại phát triển và cách họ hành động như thế nào họ đề xuấtgiải pháp cho những hành vi như vậy Kết quả của nghiên cứu này cho thấy bắt nạt bạn bè làmột vấn đề rất phổ biến ở các trường trung học và học sinh chủ yếu bị bắt nạt bằng lời nói và

xã hội Các yếu tố gia đình được cho là nguyên nhân chính dẫn đến bắt nạt bạn bè Các giáoviên cho biết nguồn đầu tiên họ sử dụng để đối phó với nạn bắt nạt là các dịch vụ tư vấn vàhướng dẫn tâm lý của trường Các kết quả của nghiên cứu này đã được thảo luận dựa trêncác tài liệu sẵn có, những hạn chế của nghiên cứu đã được chỉ ra và các đề xuất cho cácnghiên cứu lý thuyết và thực tiễn trong tương lai đã được trình bày [29]

Nghiên cứu “A Comprehensive Analyses of Affective Health and Sex Differences inAdolescents as a Function of Peer Pressure and Internet Addiction” của tác giả ArinjoyBhattacharjee (2023) đã chỉ ra rằng động lực của các đặc điểm trầm cảm ở thanh thiếu niên

bị ảnh hưởng nặng nề bởi các yếu tố tâm lý xã hội khác nhau như áp lực từ bạn bè và xuhướng gây nghiện Mục đích Nghiên cứu được thực hiện để điều tra mối quan hệ qua lạigiữa chứng nghiện internet và áp lực từ bạn bè đối với chứng trầm cảm ở tuổi vị thành niên.Phương pháp luận Mẫu thanh thiếu niên ( N = 94) trong độ tuổi 13–18 được thu thập bằngcách sử dụng thiết kế lấy mẫu ngẫu nhiên phân tầng Ba công cụ đo lường tâm lý chính đãđược sử dụng cho mẫu, đó là Kiểm tra chứng nghiện Internet, Kiểm kê áp lực ngang hàng

và Thang đánh giá trầm cảm Hamilton Phân tích tương quan và suy luận đã được thực hiệntrên dữ liệu thu được Các phát hiện Mẫu phản ánh xu hướng vừa phải về áp lực từ bạn bè,nghiện internet và trầm cảm Nó cũng cho thấy mối tương quan tích cực đáng kể giữanghiện internet và trầm cảm, mối quan hệ tích cực không đáng kể giữa áp lực bạn bè và trầmcảm cùng với tác động đáng kể của tình dục đối với chứng trầm cảm ở tuổi vị thành niênnhưng sự khác biệt giới tính không đáng kể đối với áp lực bạn bè và chứng nghiện internet.Hạn chế Bản chất mô tả của nghiên cứu tiết lộ ít hơn về mối quan hệ nhân quả giữa các biến

Ý nghĩa Nghiên cứu khuyến khích các bậc cha mẹ xác định lại vai trò và phong cách nuôidạy con cái của họ khi đối xử với thanh thiếu niên [26].

Tác giả Xiaodong Zhang đã thực bài nghiên cứu “Peer pressure and web-based peerlearning: an exploratory case study” năm 2023 Nghiên cứu này khám phá liệu áp lựcngang hàng có ảnh hưởng như thế nào đến sự tham gia của học sinh vào hoạt động học tậpngang hàng trên web (WPL) Mười lăm sinh viên đăng ký khóa học đọc ở trường đại họcđược theo dõi trong suốt một học kỳ và các cuộc phỏng vấn với họ cùng với những ghi chúquan sát của nhà nghiên cứu về hoạt động học tập của họ đã được phân tích một cách địnhtính Áp lực ngang hàng xảy ra từ từ và đều đặn trong WPL của học sinh, khiến học sinhcảm nhận khác nhau về nó ở các cấp độ khác nhau Tất cả các sinh viên đã phần nào quenvới nó vào cuối học kỳ Áp lực ngang hàng chủ yếu bị ảnh hưởng bởi các yếu tố công nghệ(ví dụ: tính mở của nền tảng web) và các yếu tố phi công nghệ (ví dụ: khoảng cách học tậpgiữa các sinh viên), cùng với các lý do đi kèm khác (ví dụ: động lực bản thân để trông có vẻđàng hoàng về mặt học thuật) Nghiên cứu kết luận rằng trải nghiệm của học sinh về áp lựcbạn bè liên quan đến WPL liên quan đến một quá trình dần dần, có nhiều nguyên nhân vàcuối cùng tác động tích cực đến học sinh, mặc dù trong quá trình đó, áp lực ngang hàng đãtạo ra sức mạnh tiêu cực hoặc tích cực đối với học sinh [31]

Nghiên cứu “The multidimensionality of peer pressure in adolescence” của tập thể tácgiả Donna Rae Clasen & B Bradford Brown đã sử dụng Một mẫu gồm 689 thanh thiếu niên(lớp 7–12) từ hai cộng đồng Trung Tây được bạn bè xác định là thành viên của một trong banhóm bạn bè chính đã trả lời một cuộc khảo sát tự báo cáo đo lường nhận thức về áp lực bạn

bè trong năm lĩnh vực hành vi: tham gia vào bạn bè, sự tham gia của trường học, sự tham giacủa gia đình, sự tuân thủ các chuẩn mực của bạn bè và hành vi sai trái Áp lực được cảmnhận đối với sự tham gia của bạn bè đặc biệt mạnh mẽ, trong khi áp lực của bạn bè liên quanđến hành vi sai trái lại tương đối mâu thuẫn Áp lực được nhận thấy đối với hành vi sai tráităng lên ở các cấp lớp và áp lực phải tuân theo các chuẩn mực của bạn bè đồng trang lứagiảm đi; sự khác biệt về điểm số trong nhận thức về áp lực của bạn bè liên quan đến sự thamgia của gia đình là đặc thù của cộng đồng So với những người nghiện ma túy, những người

ưa thích jock nhận thấy áp lực ngang hàng mạnh mẽ hơn đối với sự tham gia của trường học

và gia đình, và ít áp lực hơn đối với hành vi sai trái (áp lực mạnh mẽ hơn đối với) hành vi saitrái; mô hình áp lực nhận thức được giữa những người cô đơn có nhiều thay đổi hơn trongcác cộng đồng Các kết quả đã xây dựng nên quá trình ảnh hưởng của bạn bè đồng trang lứatrong quá trình xã hội hóa và phát triển bản sắc của thanh thiếu niên [27]

2.2 Tình hình nghiên cứu trong nước

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đoàn Lương Hùng nghiên cứu về “Thực trạng áp lựcđồng trang lứa ở sinh viên trường Đại học Văn Lang” đã nghiên cứu tổng quát về cơ sở lí

luận của thực trạng áp lực đồng trang lứa ở sinh viên trường đại học Văn Lang; các phươngpháp nghiên cứu thực trạng áp lực đồng trang lứa ở sinh viên trường Đại học Văn Lang;điều tra, nghiên cứu về thực trạng đồng trang lứa ở sinh viên trường Đại học Văn Lang; từ

đó đưa ra kết luận và bàn luận nhằm giảm thiểu tình trạng áp lực đồng trang lứa ở sinh viên [8]

Nghiên cứu “Ảnh hưởng của áp lực đồng trang lứa đến quyết định lựa chọn trường đạihọc của học sinh sinh viên” của tập thể tác giả Phạm Thị Huyền, Trần Phương An, Trần ThịLinh Chi, Nguyễn Thị Thu Hà, Nguyễn Thị Vân Anh, Đỗ Hoàng Đức Mạnh được thực hiệnnhằm xây dựng mô hình nghiên cứu ảnh hưởng của áp lực đồng trang lứa tới việc lựa chọntrường đại học của học sinh, sinh viên Bằng tổng quan các nghiên cứu, nhóm tác giả đã điđến mô hình nghiên cứu với 6 biên độc lập thể hiện bản chất của áp lực đồng trang lứa: (1)

Sự so sánh xã hội; (2) Sự tự tin vào bản thân; (3) Sự tin tưởng vào bạn bè; (4) Nhu cầu hòanhập xã hội; (5) Mức độ chấp nhận rủi ro; (6) Mạng xã hội Trong đó, biến sô' “Sự tự tin vàobản thân” có ảnh hưởng nghịch chiều tới biến phụ thuộc là “Quyết định lựa chọn trường đạihọc” Qua nghiên cứu định tính, phỏng vấn sâu 17 người, gồm: học sinh, sinh viên, giảngviên và phụ huynh, nhóm nghiên cứu đã bổ sung thêm biến “Sự hài lòng với quyết định lựachọn trường đại học” vào mô hình Kết quả này có ý nghĩa quan trọng giúp cho việc triểnkhai các nghiên cứu định lượng sau này [13]

Nghiên cứu “Tác động của ảnh hưởng đồng trang lứa tới hành vi tiêu dùng: Vai trò củathành kiến quốc gia” của tác giả Nguyễn Thu Thủy quan tâm tới lý do người tiêu dùng chọnmua mỹ phẩm Trung Quốc tại Việt Nam, là thương hiệu mỹ phẩm bình dân trong một thịtrường có nhiều thương hiệu nổi tiếng và có chất lượng cao từ các nước phát triển Nghiêncứu kiểm định tác động của ảnh hưởng đồng trang lứa tới hành vi tiêu dùng mỹ phẩm TrungQuốc trong mối quan hệ giữa cảm nhận về chất lượng và hình ảnh thương hiệu sản phẩm vàvai trò điều tiết thành kiến quốc gia mà người tiêu dùng Việt Nam đang có với đất nướcTrung Quốc Mẫu nghiên cứu gồm 582 thanh niên trên địa bàn Hà Nội Kết quả nghiên cứucho thấy ảnh hưởng đồng trang lứa có ảnh hưởng đến cảm nhận về chất lượng sản phẩm, vàhình ảnh thương hiệu, qua đó tác động tới hành vi tiêu dùng mỹ phẩm Trung Quốc Mốiquan hệ này khác biệt ở những cá nhân có thành kiến quốc gia khác nhau Kết quả nghiêncứu gợi ý một số giải pháp cho các doanh nghiệp kinh doanh các sản phẩm thương hiệu bìnhdân trong tiến hành marketing sản phẩm thúc đẩy người tiêu dùng mua hàng [18]

Như vậy, qua tìm hiểu một số công trình nghiên cứu, luận văn, bài viết đã đề cập đếnnghiên cứu về áp lực đồng trang lứa ở cả trong và ngoài nước nhưng chưa có công trìnhnghiên cứu nào nghiên cứu một cách hệ thống về “Áp lực dồng trang lứa ở sinh viên TrườngĐại học Văn hóa Hà Nội hiện nay”

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là điều tra, nghiên cứu và phân tích hiện trạng áp lựcđồng trang lứa của sinh viên Trường Đại học Văn hóa Hà Nội hiện nay Từ đó đề xuất nhữnggiải pháp nhằm hạn chế tình trạng áp lực đồng trang lứa của sinh viên Trường Đại học Vănhóa Hà Nội nói riêng, sinh viên trên địa bàn cả nước nói chung trong tương lai, nâng cao đờisống tinh thần của sinh viên trong thời đại xã hội phát triển ngày nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được những mục tiêu trên, đề tài cần tập trung giải quyết, nghiên cứu nhữngnhiệm vụ sau đây:

- Tổng quan cơ sở lí luận về áp lực đồng trang lứa

- Phân tích và đánh giá hiện trạng áp lực đồng trang lứa của sinh viên trường Đại họcVăn hóa Hà Nội

- Đề xuất những giải pháp nhằm hạn chế áp lực đồng trang lứa của sinh viên trườngĐại học Văn hóa Hà Nội

4 Đối tượng nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là mứa độ áp lực đồng trang lứa của toàn bộ sinh viênđang học tập tại Trường Đại học Văn hóa Hà Nội

- Phạm vi thời gian

Thời gian nghiên cứu được thực hiện từ tháng 10/2023 đến tháng 12/2023

- Phạm vi không gian

Đề tài được thực hiện trên phạm vi địa bàn Trường Đại học Văn hóa Hà Nội

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Phương pháp thu thập dữ liệu

6.1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp

Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp nhằm phục vụ cho nghiên cứu lí luận chủ yếu lànghiên cứu các tài liệu; dữ liệu, báo cáo khoa học chuyên ngành; bài báo từ kênh thông tin

và truyền thông; gồm các giai đoạn: phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa và khái quát hóanhững lí luận, phương pháp luận về vấn đề áp lực đồng trang lứa của sinh viên Trường Đạihọc Văn hóa Hà Nội

Mục đích: Nghiên cứu tài liệu, dữ liệu, các báo cáo để khái quát hóa những vấn đề cóliên quan đến đề tài nghiên cứu trong và ngoài nước của các tác giả nhằm hình thành cơ sởkhoa học lí luận chung của đề tài Từ đó, phân tích và giải thích về khía cạnh khoa học, đồngthời tính hợp lí cho các quan điểm nghiên cứu đã nêu ra của đề tài

Nội dung: Những lí luận chung về áp lực đồng trang lứa, những yếu tố tác động đến

áp lực đồng trang lứa và một số chỉ tiêu phân tích áp lực đồng trang lứa

Các hình thức tiến hành: Nghiên cứu, thu thập thông tin từ các tài liệu học thuật; dữliệu, báo cáo khoa học chuyên ngành; bài báo từ kênh thông tin và truyền thông để hệ thốnghóa những lí luận có liên quan đến đề tài

6.1.2 Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp

- Phương pháp quan sát: Quan sát là phương pháp cơ bản được sử dụng rộng rãi để

người nghiên cứu có những nhận thức đầu tiên về sự vật, sự việc trực quan một cách dễdàng nhất Song phương pháp này vẫn có ý nghĩa rất lớn trong quá trình nghiên cứu khoahọc

Mục đích: Thu thập thông tin của sinh viên Trường Đại học Văn hóa Hà Nội để làm rõmức sống dân cư của người dân nơi đây

Nội dung: Quan sát các hoạt động học tập và đời sống hằng ngày của sinh viên trườngĐại học Văn hóa Hà Nội để có những đánh giá khách quan và chính xác nhất, phục vụ chomục đích nghiên cứu

- Phương pháp phỏng vấn: Phương pháp phỏng vấn là phương pháp được sử dụng

phổ biến để tìm hiểu, thu thập thông tin của từng cá nhân cụ thể hoặc để làm rõ hơn về mộtvấn đề nào đó

Nội dung: Phỏng vấn được thực hiện trực tiếp xoay quanh các vấn đề về học tập và đờisống của sinh viên trường Đại học Văn hóa Hà Nội (phụ lục 2)

- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: Quá trình khảo sát bằng bảng hỏi gồm ba giai

đoạn: Giai đoạn thiết kế bảng hỏi, giai đoạn điều tra thử, giai đoạn điều tra chính thức.Mục đích khảo sát: Tiến hành khảo sát điều tra bằng bảng hỏi nhằm mục đích làm rõthực trạng áp lực đồng trang lứa ở sinh viên trường Đại học Văn hóa Hà Nội

Đối tượng khảo sát: sinh viên trường Đại học Văn hóa Hà Nội

Tổng số sinh viên trường Đại học Văn hóa Hà Nội tính đến tháng 11 năm 2023 làkhoảng 6000 sinh viên Để xác định cỡ mẫu, chúng tôi sử dụng công thứcn= N

Địa điểm khảo sát: Trường Đại học Văn hóa Hà Nội

Nội dung khảo sát (Xem phụ lục 1)

6.2 Phương pháp xử lí, phân tích và diễn giải dữ liệu

Phương pháp thu thập và xử lí dữ liệu là một phương pháp đóng vai trò quan trọngtrong hoạt động nghiên cứu khoa học Phương pháp này hỗ trợ cho nhóm tác giả trong côngviệc thu thập và tập hợp những số liệu, dữ liệu mà tác giả sưu tập được có liên hệ, kết nối vớinội dung mà đề tài nghiên cứu đề cập đến, rồi từ những số liệu đó để tiến hành công việcphân tích, xử lý, hình thành nên những dữ liệu số và chữ để phục vụ cho việc minh chứng,dẫn chứng hay để làm sáng tỏ hơn nội dung của đề tài nghiên cứu khoa học của nhóm tác

giả Đồng thời, phương pháp trên sẽ là sự khẳng định về tính chính xác và tính khoa học mànội dung của đề tài nghiên cứu đề cập đến.

Áp lực là một phương thức mà cơ thể đáp ứng với các thách thức Sau một sự kiện áplực, cách cơ thể đáp ứng với căng thẳng là thông qua sự kích hoạt hệ thần kinh giao cảm dẫnđến đáp ứng căng thẳng cấp hay còn gọi là phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy [15].

Áp lực là phản ứng tự nhiên của cơ thể để chống lại áp lực, căng thẳng trong cuộcsống Nếu để bệnh kéo dài sẽ ảnh hưởng đến nặng nề đến cảm xúc, thể chất và hành vi Theothống kê gần đây của Bộ Y tế Việt Nam, có 15% dân số mắc các rối loạn liên quan đến stressnhư hoảng sợ, ám ảnh, lo âu,… và đang chật vật đối phó Vậy stress là gì? Nguyên nhân,dấu hiệu và biến chứng thường gặp như thế nào [1]?

Áp lực là phản ứng của cơ thể khi đối diện với các tình huống bản thân thấy quá tải, cóhại cho bản thân cho dù đó là thực hay cảm nhận Khi bị stress người bệnh sẽ có những căngthẳng mệt mỏi, nhịp tim tăng nhanh, thở gấp, cơ thắt chặt và huyết áp tăng đột ngột Nhữngcăng thẳng đó ảnh hưởng đến tất cả chúng ta Người bệnh có thể cảm thấy căng thẳng khi bị

áp lực công việc quá lớn hay những nỗi lo âu kéo dài khi dạy dỗ con trẻ hay đối phó với mộtmối quan hệ đầy thử thách Một số những căng thẳng có thể giúp bản thân người bệnh tốtlên, tuy nhiên cũng có những căng thẳng khiến người bệnh mệt mỏi, lo âu tạo ra những ràocản trong cuộc sống [9]

1.1.2 Khái niệm áp lực đồng trang lứa

Áp lực đồng trang lứa (Peer pressure) là sự tác động, ảnh hưởng từ những người cùnglứa tuổi hoặc cùng một nhóm xã hội được cho là thành công hơn, hạnh phúc hơn đối với một

cá nhân Điều này có thể gây ra các cảm xúc như tự ti, bất an và lo lắng với người bị áp lực

Áp lực đồng trang lứa có thể xuất phát từ từ bên trong cá nhân hoặc do các yếu tố xungquanh tác động vào [25]

Áp lực đồng trang lứa hay Peer pressure là một thuật ngữ được dùng rất nhiều hiệnnay trong chuyên ngành tâm lý và giáo dục Hiểu một cách đơn giản nhất, áp lực đồng tranglứa xuất hiện ở một cá nhân chịu tác động, ảnh hưởng từ những người đồng lứa tuổi hoặccùng một nhóm xã hội nhưng được cho là thành công hơn, hạnh phúc hơn Các tác động này

có thể xuất phát từ bên trong của cá nhân đó hoặc do các yếu tố xung quanh thúc đẩy và hìnhthành áp lực [25]

Áp lực đồng trang lứa hay còn có tên tiếng anh là Peer Pressure là một trong nhữngthuật ngữ thường xuyên được nhắc đến trong thời gian gần đây, đặc biệt là đối với thế hệgiới trẻ Số liệu thống kê nhận thấy, cứ trong khoảng 10 người thì sẽ có tối thiểu khoảng 6người đang rơi vào trạng thái Peer Pressure và dần trở nên mệt mỏi, suy sụp, căng thẳng vềcuộc sống

Dựa vào từ điển tâm lý học của Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ thì áp lực đồng trang lứađược xác định khi một cá nhân phải chịu sự ảnh hưởng, áp lực từ những người thuộc cùngmột nhóm xã hội và bản thân họ phải có sự thay đổi, chuyển biến về giá trị, thái độ, hành vi,năng lực để có thể phù hợp và đáp ứng tốt với chuẩn mực chung của nhóm xã hội đó Hiểutheo một cách đơn giản hơn đó chính là cảm giác mặc cảm, tự ti, xấu hổ của bản thân khithua kém và không đạt được những thành công giống với những bạn bè xung quanh [12]

Áp lực đồng trang lứa (Peer Pressure) còn được gọi là áp lực từ bạn bè Tình trạng nàyđược hiểu đơn giản là những ảnh hưởng từ bạn bè đồng trang lứa gây tác động trực tiếp hoặcgián tiếp khiến cho một người bị chi phối về mặt tâm lý, suy nghĩ và hành vi [20]

“Peer pressure” hay còn được gọi là “áp lực đồng trang lứa”, là hiện tượng xảy ra khibạn trẻ chịu ảnh hưởng bởi nhóm bạn cùng tuổi, các bạn cùng lớp hay đồng nghiệp Nó hiệndiện từ sâu trong tiềm thức, khiến cho chúng ta làm những phép so sánh giữa bản thân vànhững người đồng lứa tuổi, từ đó làm nảy sinh những áp lực và cảm xúc buồn bã khôngđáng có [3]

1.1.3 Khái niệm sinh viên

Sinh viên chủ yếu là những người đăng ký tham gia các lớp học trong khóa học trình

độ cao đẳng hoặc đại học để đạt được mức độ thành thạo môn học theo hướng dẫn củangười hướng dẫn, và dành thời gian bên ngoài lớp để thực hiện bất kỳ hoạt động nào màgiảng viên chỉ định là cần thiết cho việc chuẩn bị lớp học hoặc để gửi bằng chứng về sự tiến

bộ đối với sự thành thạo đó Theo nghĩa rộng hơn, sinh viên là bất kỳ ai đăng ký chính mình

để được tham gia các khóa học trí tuệ chuyên sâu với một số chủ đề cần thiết để làm chủ nónhư là một phần của một số vấn đề ngoài thực tế trong đó việc làm chủ các kiến thức nhưvậy đóng vai trò cơ bản hoặc quyết định

Theo Từ điển Giáo dục học: “Sinh viên là người học của cơ sở giáo dục cao đẳng, đạihọc” Theo Từ điển Tiếng Việt: Khái niệm “sinh viên” được dùng để chỉ người học ở bậc đạihọc Theo Từ điển Hán - Việt: “Sinh viên là người học ở bậc đại học, bao gồm hệ cao đẳng

và hệ đại học” Theo Luật Giáo dục Đại học: Sinh viên là người đang học tập và nghiên cứukhoa học tại cơ sở giáo dục đại học, theo học chương trình đào tạo cao đẳng, chương trìnhđào tạo đại học Như vậy, có thể thấy khái niệm sinh viên được hiểu khá thống nhất vàthường được dùng với nghĩa phổ thông nhất là người học trong các trường cao đẳng và đạihọc Trong bài viết này, chúng tôi chỉ nghiên cứu các sinh viên thuộc hệ đại học chính quytập trung, học đại học văn bằng thứ nhất

Sinh viên là một bộ phận của thanh niên đang theo học ở các trường đại học và caođẳng Họ là một nhóm xã hội đặc thù, đang trong giai đoạn phát triển và hoàn thiện nhâncách, tích cực học tập, rèn luyện chuẩn bị gia nhập đội ngũ trí thức, lao động kỹ thuật caocủa đất nước Trong bất cứ giai đoạn lịch sử nào, thanh niên sinh viên luôn luôn là lực lượngnăng động và sáng tạo và là nguồn nhân lực có chất lượng cao của xã hội Sinh viên phầnlớn ở vào tuổi 18-25 với những đặc điểm tâm lý, xã hội đặc trưng cho lứa tuổi này [6]

1.2 Khái quát chung về áp lực đồng trang lứa

1.2.1 Vai trò của áp lực đồng trang lứa đối với sinh viên hiện nay

1.2.1.1 Tích cực

Thứ nhất, thúc đẩy sự phát triển bản thân: Áp lực đồng trang lứa có thể giúp cá nhânnhận thức được những điểm mạnh, điểm yếu của bản thân, từ đó có động lực để phát triểnbản thân, đạt được mục tiêu của mình Giúp cá nhân nhận thức được những điểm mạnh,điểm yếu của bản thân: Khi so sánh bản thân với những người khác, cá nhân có thể nhận ranhững điểm mạnh, điểm yếu của bản thân Điều này có thể giúp cá nhân cải thiện nhữngđiểm yếu và phát huy những điểm mạnh của mình

Ví dụ minh họa cho vai trò giúp cá nhân nhận thức được những điểm mạnh, điểm yếucủa bản thân của áp lực đồng trang lứa Ví dụ 1: Một bạn học sinh có điểm trung bình môntoán kém hơn so với các bạn trong lớp Bạn ấy cảm thấy tự ti, mặc cảm vì điều đó Tuynhiên, chính sự so sánh này đã khiến bạn ấy nhận ra rằng mình cần phải cải thiện khả nănghọc toán của mình Bạn ấy đã bắt đầu dành nhiều thời gian hơn cho việc học toán, nhờ đó

mà điểm số của bạn ấy dần dần được cải thiện Ví dụ 2: Một bạn trẻ có sở thích chơi thể thaonhưng khả năng thể thao của bạn ấy còn hạn chế Bạn ấy thường xuyên bị thua các bạn kháctrong các cuộc thi thể thao Tuy nhiên, chính sự so sánh này đã khiến bạn ấy nhận ra rằngmình cần phải rèn luyện thể thao nhiều hơn Bạn ấy đã bắt đầu tham gia các câu lạc bộ thểthao, tập luyện chăm chỉ hơn Nhờ đó, khả năng thể thao của bạn ấy đã được cải thiện đáng

kể

Trong cả hai ví dụ trên, áp lực đồng trang lứa đã giúp các bạn trẻ nhận ra những điểmyếu của bản thân Từ đó, các bạn ấy đã có động lực để cải thiện những điểm yếu đó, giúpbản thân trở nên tốt hơn Để áp lực đồng trang lứa phát huy vai trò này, cá nhân cần có nhậnthức đúng đắn về áp lực đồng trang lứa Áp lực đồng trang lứa không phải là điều xấu,nhưng cần phải biết cách biến áp lực đó thành động lực để thúc đẩy bản thân phát triển.Thứ hai, Tăng cường tinh thần cạnh tranh lành mạnh: Áp lực đồng trang lứa có thểgiúp cá nhân phát huy tinh thần cạnh tranh lành mạnh, từ đó nỗ lực hơn để đạt được thànhcông.

Ví dụ minh họa cho vai trò thúc đẩy tinh thần cạnh tranh lành mạnh của áp lực đồngtrang lứa: Ví dụ 1, một nhóm bạn cùng nhau học tập, thi cử Mỗi bạn đều có mục tiêu đạtđược kết quả cao trong học tập Sự cạnh tranh giữa các bạn trong nhóm đã thúc đẩy mỗi bạnhọc tập, rèn luyện chăm chỉ hơn, nhờ đó mà kết quả học tập của cả nhóm đều được cải thiện

Ví dụ 2, một nhóm bạn cùng nhau tham gia các hoạt động thể thao, nghệ thuật Mỗi bạn đềumuốn trở thành người giỏi nhất trong nhóm Sự cạnh tranh lành mạnh giữa các bạn trongnhóm đã giúp các bạn nỗ lực hơn để phát triển bản thân, đạt được những thành tích caotrong các hoạt động

Trong cả hai ví dụ trên, áp lực đồng trang lứa đã thúc đẩy tinh thần cạnh tranh lànhmạnh giữa các bạn trẻ Tinh thần cạnh tranh này đã giúp các bạn ấy nỗ lực hơn để đạt đượcthành công, giúp bản thân phát triển và trưởng thành hơn Để áp lực đồng trang lứa phát huyvai trò này, cần có sự hỗ trợ của gia đình, nhà trường và xã hội Gia đình, nhà trường cần tạo

ra môi trường cạnh tranh lành mạnh, khuyến khích các bạn trẻ phát huy tinh thần cạnh tranhlành mạnh

Thứ ba, Nâng cao khả năng hòa nhập xã hội: Áp lực đồng trang lứa có thể giúp cánhân học cách hòa nhập với nhóm bạn bè, từ đó phát triển các kỹ năng xã hội cần thiết

Ví dụ minh họa cho vai trò nâng cao khả năng hòa nhập xã hội của áp lực đồng tranglứa: Ví dụ 1, một bạn học sinh mới chuyển đến trường mới Bạn ấy cảm thấy lo lắng, ngạingùng vì không có bạn bè Tuy nhiên, bạn ấy đã chủ động tham gia các hoạt động của lớp,câu lạc bộ, Nhờ đó, bạn ấy đã có cơ hội giao lưu, kết bạn với các bạn khác Cuối cùng, bạn

ấy đã hòa nhập với lớp mới và trở thành một thành viên tích cực của lớp Ví dụ 2, một bạntrẻ có sở thích chơi thể thao nhưng bạn ấy không biết cách giao tiếp với người khác Bạn ấythường ngại ngùng, rụt rè khi tham gia các hoạt động thể thao Tuy nhiên, bạn ấy đã bắt đầutham gia các câu lạc bộ thể thao, nơi có nhiều bạn bè cùng sở thích Nhờ đó, bạn ấy đã có cơhội giao lưu, kết bạn với các bạn khác Cuối cùng, bạn ấy đã trở nên tự tin, hòa đồng hơn.Trong cả hai ví dụ trên, áp lực đồng trang lứa đã giúp các bạn trẻ học cách hòa nhậpvới nhóm bạn bè Từ đó, các bạn ấy đã phát triển các kỹ năng xã hội cần thiết, giúp bản thântrở nên hòa đồng, dễ gần hơn Để áp lực đồng trang lứa phát huy vai trò này, cần có sự hỗ trợ

của gia đình, nhà trường và xã hội Gia đình, nhà trường cần tạo điều kiện cho các bạn trẻtham gia các hoạt động xã hội, giao lưu, kết bạn với những người khác.

1.2.1.2 Tiêu cực

Dễ thất bại hơn do chỉ muốn thành công nhanh chóng, làm mọi việc vội vàng màkhông chịu nhìn nhận vấn đề một cách thấu đáo rõ ràng hơn nên thường khó thành công Cóthể xa rời các mối quan hệ do chịu nhiều áp lực, luôn lo lắng rằng mọi người sẽ hỏi về thứhạng, công việc hay tiền đồ của mình Ngoài ra những người này còn có xu hướng nóng nảy,

dễ gây ra tranh cãi hơn, đặc biệt với những người thân trong gia đình Chẳng hạn một ngườichồng chịu áp lực về việc kiếm tiền nuôi gia đình lại nhìn thấy bạn bè đều đã mua nhà, mua

xe thì lòng tự trọng bị hạ thấp nên sẽ thường xuyên cáu gắt khó chịu với vợ con, dễ cục súc

Ở một số người luôn muốn thể hiện rằng mình không thua kém những người xung quanhnên cực kỳ dễ bị tác động bởi những lời kích động, khích tướng từ người khác Chặng hạnkhi đi ăn chung, những người này có thể chấp nhận bỏ ra hàng chục triệu để thanh toán, luônchọn những dịch vụ Vip nhất để mời bạn bè chỉ vì muốn chứng minh rằng mình không hềthua kém ai Điều này sẽ vô tình tạo ra các khoản nợ lớn khiến cuộc sống của họ càng thêmnhiều khó khăn [17]

Giảm lòng tự trọng và sự tự tin, luôn sống trong căng thẳng mệt mỏi, tinh thần tiêucực, sa sút, thường xuyên thiếu ngủ nếu không được chia sẻ với ai rất có nguy cơ mắc cácvấn đề tâm lý như trầm cảm, rối loạn lo âu Thay đổi suy nghĩ, hành vi để phù hợp với cácchuẩn mực xã hội, với bạn bè khiến bản thân họ không là chính mình, luôn phải đeo một lớpmặt nạ giả tạo nên cũng luôn cảm thấy bức bối, mệt mỏi Có xu hướng tìm đến bia rượu,thuốc lá hay các chất kích thích để giải tỏa áp lực Suy giảm chất lượng sức khỏe do thườngxuyên làm việc quá sức, thiếu ngủ, tinh thần sa sút, ăn uống không ngon miệng [17].Một số ví dụ cụ thể về ảnh hưởng tiêu cực của áp lực đồng trang lứa tác động đếnchúng ta:

Ví dụ 1: Ví dụ, một bạn học sinh có điểm trung bình môn toán kém hơn so với các bạntrong lớp Bạn ấy cảm thấy tự ti, mặc cảm vì điều đó Bạn ấy thường xuyên so sánh bản thânvới các bạn khác và cảm thấy mình thua kém Bạn ấy bắt đầu bỏ học toán, không muốntham gia các hoạt động học tập liên quan đến môn toán

Ví dụ 2: Ví dụ, một nhóm bạn cùng nhau sử dụng chất kích thích, bắt nạt người khác

Sự ảnh hưởng của nhóm bạn có thể khiến các bạn trẻ thực hiện những hành vi lệch chuẩn

mà bản thân không muốn

Nhìn chung, ví dụ trên là một ví dụ tốt về vai trò tiêu cực của áp lực đồng trang lứa Ví

dụ này có thể được sử dụng trong các bài giảng, bài viết, để giúp người đọc hiểu rõ hơn về

những tác động tiêu cực của áp lực đồng trang lứa và cách ứng phó với áp lực đồng trang lứamột cách hiệu quả [17].

Chương 1 không cần đưa biểu đồ

Qua biểu đồ phân tích 100 sinh viên Đại học Văn Hóa Hà Nội chúng ta có thể thấyđược vai trò quan trọng của áp lực trang lứa rất quan trọng đối với mỗi sinh viên hiện nay

Số lượng sinh viên mà chịu tác động bởi áp lực đồng trang lứa một cách tích cực (tạo độnglực học tập và phát triển, ) chiếm 48% Số lượng sinh viên mà chịu tác động bởi áp lựcđồng trang lứa một cách tiêu cực thì chiếm 56,9 % trong đó ảnh về các vấn đề về sức khỏechiếm 44,2%, ảnh hưởng về tâm lý chiếm 7,8 %

Số liệu trên cho ta thấy được một tỉ lệ đáng buồn nhưng rất thực tế khi ảnh hưởng tíchcực đồng trang lứa tới các bạn sinh viên tiêu cực chiếm tỉ lệ cao hơn so với tích cực Nhưvậy chúng ta cần có những giải pháp một cách thiết thực thực tế để có thể cải thiện tỉ lệ đángbáo động này

Qua biểu đồ trên chúng ta thấy được áp lực đồng trang lứa đóng một vai trò cực kìquan trọng đối với mỗi sinh viên nói chung và sinh viên Đại học Văn Hóa nói riêng Tỉ lệgiúp sinh viên thúc đẩy sự cạnh tranh chiếm 59%, giúp tạo động lực phát triển chiếm 69%,xây dựng mới quan hệ chiếm 26% Cùng với đó tỉ lệ áp lực đồng trang lứa gây ra cho sinhviên những ảnh hưởng tiêu cực cũng là một con số không hề nhỏ với gây căng thẳng chiếm31%, ảnh hưởng tâm lý chiếm 31% Qua số liệu trên chúng ta thấy được áp lực đồng tranglứa có mặt lợi và hại rất rõ ràng, có thể giúp chúng ta phát triển một cách vượt trội hoặc cũng

có thể giúp chúng ta bị thụt lùi, nên mỗi chúng ta cần có những nhận thức đúng đắn về áplực đồng trang lứa, giúp chúng ta phát triển hơn mỗi ngày

1.2.2 Biểu hiện của áp lực đồng trang lứa

Các biểu hiện và ảnh hưởng của áp lực đồng trang lứa, nghiên cứu về áp lực đồngtrang lứa đã được quan tâm từ lâu và được thể hiện trong rất nhiều các nghiên cứu Bắt đầu

từ lý thuyết về so sánh xã hội Festinger, L (1954) thiết lập hai dạng thức so sánh xã hội là sosánh thực lực (social comparison of ability) và so sánh quan điểm (social comparisonofopinion) Trong đó, so sánh thực lực tập trung vào tính ganh đua và có mục đích là để xácđịnh hơn thua giữa mình và đối tượng được so sánh Ngược lại, so sánh quan điểm tập trungvào việc thu thập thông tin để học hỏi về thế giới và bản thân; mục đích của so sánh quanđiểm là để có thể đưa ra những nhận định và quyết định với sự cân nhắc cẩn thận Có thểthấy, dạng thức so sánh thực lực đã tạo áp lực buộc con người tham gia vào cuộc ganh đua

để thể hiện chính mình [2]

Yang, C.C et al (2018) tiếp nối kết quả nghiên cứu đó và chỉ ra rằng, so sánh thực lực

có khả năng mang lại hệ quả tiêu cực cho sức khỏe tâm lý, một điều không được tìm thấy ở

xu hướng so sánh quan điểm Việc so sánh thực lực của bản thân với người khác sẽ dẫn đến

xu hướng mất định hướng về bản thân, mất phương hướng và không biết mình thật sự là ai,

có vai trò gì trong xã hội Cuối cùng, việc thường xuyên so sánh thực lực của bản thân vớingười khác cũng có liên quan đến việc người này thường xây dựng ước mơ, giá trị và nhândạng của bản thân nói chung dựa trên những điều xã hội cho là đáng khao khát hơn tự xâydựng giá trị cá nhân Các tác giả này cũng cho biết, mạng xã hội chính nguồn thông tin cơbản nhất được sử dụng để so sánh thực lực bản thân xây dựng nhân dạng theo quy chuẩn xãhội (normative identity processing) ám chỉ việc người dùng sẽ tiếp nhận thông tin từ sốđông trên mạng và xây dựng những giá trị cá nhân, như: mục tiêu và ham muốn dựa trênnhững gì người khác cũng muốn có

Trình độ học vấn đóng vai trò quan trọng trong nhận thức và suy nghĩ của mỗi người.Trình độ học vấn khác nhau quyết định hiểu biết và hành vi khác nhau Laurence Steinberg

và Kathryn C Monahan (2007) cho rằng, các cá nhân nhạy cảm hơn và dễ bị ảnh hưởng bởibạn bè hơn trong khoảng từ 14 đến 18 tuổi và ảnh hưởng của bạn bè ít tăng trưởng trongkhoảng 18 đến 25 tuổi Tương tự với quan điểm này, Mai Thi Ngoc Dao và Anthony Thorpe(2015) cũng đưa ra kết luận học sinh, sinh viên chưa tốt nghiệp sẽ chịu ảnh hưởng bởi ý kiến

từ bạn bè ít hơn so với học sinh, sinh viên đã tốt nghiệp [30]

Ở Việt Nam, chưa nhiều nghiên cứu và mục tiêu nghiên cứu của các đề tài khá rời rạc.Nhưng vẫn có một số bài báo cáo có đề cập tới ảnh hưởng của áp lực đồng trang lứa đến cácđối tượng học sinh, sinh viên Năm 2002, nghiên cứu sinh Lê Bá Đạt với đề tài “Rối nhiễutrầm cảm ở học sinh Trung học phổ thông hiện nay” có kết luận 8.8% học sinh THPT HàNội bị trầm cảm Nguyên nhân chủ yếu là do sức ép từ gia đình, cha mẹ có sự kỳ vọng rấtlớn so với khả năng của học sinh Ngoài ra còn có áp lực từ nhà trường và “bạn bè cùngtrang lứa”

Anouk de Boer và cộng sự (2016) đã khẳng định, thanh thiếu niên coi rằng sự chấpnhận của xã hội, đặc biệt với bạn bè là rất quan trọng Áp lực bạn bè, lo ngại về sự từ chốicủa xã hội và mong muốn được thể hiện có một ảnh hưởng đến hành vi của thanh thiếu niên

Họ cảm thấy bắt buộc phải tuân theo các tiêu chuẩn và kỳ vọng của xã hội, ở đây là nhómbạn đồng trang lứa để được hòa đồng, quan tâm, yêu thích Theo Thuyết hành động hợp lýTRA (Theory of Reasoned Action) được Ajzen và Fishbein xây dựng từ năm 1967 đã địnhnghĩa “các chuẩn chủ quan” là nhận thức về các áp lực xã hội để thực hiện hoặc không thựchiện hành vi; và cho rằng, đây là một trong những nhân tố chính quyết định thực hiện hành

vi và nhận thức của các cá nhân Từ đó, có thể thấy quan hệ hai chiều khi những quan điểm,định kiến từ xã hội có tác động rất lớn đến hành vi, nhưng đồng thời con người cũng khôngngừng thay đổi bản thân để phù hợp với các nhóm xã hội

Áp lực đồng trang lứa có thể xảy ra ở nhiều lứa tuổi khác nhau trong cuộc sống, nhưng

nó thường xuất hiện mạnh mẽ trong giai đoạn tuổi trẻ Dưới đây là các giai đoạn tuổi mà áplực đồng trang lứa thường xảy ra phổ biến:

Giai đoạn thiếu niên (từ 12 - 15 tuổi): Áp lực đồng trang lứa nhen nhóm khi họ bắt đầukhám phá thế giới và xây dựng nhóm bạn bè Trong giai đoạn này, họ có xu hướng bị tácđộng nhiều về hành vi và quyết định của mình bởi bạn bè và các mối quan hệ xã hội.Giai đoạn thanh niên (từ 16 - 30 tuổi): Áp lực đồng trang lứa tăng cao hơn khi conngười đi vào giai đoạn tự lập Lúc này, họ đối diện với nhiều thách thức trong học tập, nghềnghiệp, tình cảm và các mối quan hệ xã hội Mặc dù đây là giai đoạn con người đã định hìnhnhững tính cách, lối sống, mục tiêu riêng nhưng áp lực từ gia đình, bạn bè và cộng đồng xãhội vẫn ảnh hưởng lớn đến quyết định và tâm lý của họ

Giai đoạn trung niên (từ 30 tuổi trở đi): Áp lực đồng trang lứa tiếp tục tồn tại trong giaiđoạn này, khi mà người trưởng thành đối mặt và gánh vác những trách nhiệm lớn lao hơntrong cuộc sống như gia đình, sự nghiệp, sức khỏe Áp lực từ bạn bè, đồng nghiệp và xã hội

có thể tác động đến quyết định về công việc, tài chính và các khía cạnh khác của cuộc sống

Áp lực đồng trang lứa không giới hạn ở bất kỳ độ tuổi cụ thể nào và có thể xuất hiện ởnhiều giai đoạn khác nhau của cuộc sống Điều quan trọng là mỗi người cần nhìn nhận về áplực này theo hướng tích cực Sau đó, phát triển khả năng tự quyết định, giữ vững giá trị bảnthân và không bị chi phối bởi áp lực từ người khác [14]

1.2.2.1 Biểu hiện bằng hành động

Áp lực đồng trang lứa là sự ảnh hưởng của những người cùng tuổi tác, địa vị xã hội,nghề nghiệp, sở thích, đến suy nghĩ, hành vi của một người Áp lực đồng trang lứa có thểbiểu hiện bằng nhiều cách khác nhau, trong đó biểu hiện bằng hành động là một cách phổbiến

Một số biểu hiện của áp lực đồng trang lứa bằng hành động như tuân theo ý kiến củabạn bè, đồng nghiệp Đây là một biểu hiện phổ biến của áp lực đồng trang lứa Khi bị áp lực,người ta thường có xu hướng tuân theo ý kiến của bạn bè, đồng nghiệp, ngay cả khi những ýkiến đó không đúng với bản thân họ Ví dụ, một học sinh có thể đồng ý đi chơi đêm cùngbạn bè, mặc dù họ biết rằng điều đó là không tốt cho sức khỏe và học tập của mình Haytham gia vào các hoạt động không phù hợp với bản thân, áp lực đồng trang lứa cũng có thểkhiến người ta tham gia vào các hoạt động không phù hợp với bản thân, chẳng hạn như sửdụng chất kích thích, đánh nhau, Ví dụ, một học sinh có thể bắt đầu hút thuốc lá hoặc sửdụng chất kích thích vì bạn bè của họ cũng làm như vậy.Cũng có thể làm tổn hại đến bảnthân,áp lực đồng trang lứa có thể dẫn đến những hành vi tự làm hại bản thân, chẳng hạn như

tự tử, tự gây thương tích, Ví dụ, một học sinh có thể nghĩ đến việc tự tử nếu bị bạn bè bắtnạt hoặc chế giễu.

Ngoài ra, áp lực đồng trang lứa cũng có thể biểu hiện bằng một số hành động khác,chẳng hạn như so sánh bản thân với người khác Khi bị áp lực đồng trang lứa, người tathường có xu hướng so sánh bản thân với người khác, đặc biệt là những người có thànhcông hơn họ Ví dụ, một học sinh có thể so sánh điểm số của mình với điểm số của bạn bè,đồng thời cảm thấy tự ti về bản thân Hoặc từ chối kết bạn với những người khác biệt Áplực đồng trang lứa cũng có thể khiến người ta từ chối kết bạn với những người khác biệt,chẳng hạn như những người có ngoại hình, sở thích, không giống với họ Ví dụ, một họcsinh có thể từ chối kết bạn với một học sinh mới chuyển đến vì họ có ngoại hình khác biệt [17]

Nếu đã gặp tình trạng chúng ta phải làm sao? Hay chúng ta cần làm gì để có thoát khỏitình trạng ấy? Đó là những câu hỏi cần được trả lời cấp thiết để giải quyết được tình trạngnày Cần phải có những phương án hiệu quả để giảm thiểu tình trạng này hoặc đưa ra nhữngchiều hướng tích cực để giải quyết thực trạng một cách kịp thời

1.2.2.2 Biểu hiện bằng tâm lý

Biểu hiện của áp lực đồng lứa thông qua tâm lý

Áp lực đồng lứa là hiện tượng phổ biến trong xã hội, đặc biệt là ở lứa tuổi thanh thiếuniên Áp lực đồng lứa có thể gây ra những tác động tiêu cực đến tâm lý của cá nhân, cụ thểlà:

Cảm giác tự ti, mặc cảm: Áp lực đồng lứa có thể khiến cá nhân cảm thấy tự ti, mặccảm về bản thân, dẫn đến những suy nghĩ tiêu cực về bản thân Ví dụ, một bạn học sinh bịbạn bè chê bai về ngoại hình, khiến bạn ấy cảm thấy tự ti, mặc cảm, thậm chí có những suynghĩ tiêu cực về bản thân như muốn tự tử

Sự lo lắng, căng thẳng: Áp lực đồng lứa có thể khiến cá nhân cảm thấy lo lắng, căngthẳng, thậm chí có thể dẫn đến các vấn đề về sức khỏe tâm thần như trầm cảm, lo âu Ví dụ,một bạn trẻ bị bạn bè ép buộc phải tham gia các hoạt động nguy hiểm như đua xe, sử dụngchất kích thích, khiến bạn ấy cảm thấy lo lắng, căng thẳng, thậm chí có thể dẫn đến cácvấn đề về sức khỏe tâm thần

Sự thay đổi về hành vi: Áp lực đồng lứa có thể khiến cá nhân thay đổi hành vi củamình để phù hợp với mong muốn của nhóm Ví dụ, một bạn trẻ bị bạn bè bắt nạt, khiến bạn

ấy thay đổi hành vi của mình trở nên rụt rè, nhút nhát

Sự cô lập: Áp lực đồng lứa có thể khiến cá nhân cảm thấy cô lập, lạc lõng, không có ai

để chia sẻ Ví dụ, một bạn trẻ bị bạn bè tẩy chay, khiến bạn ấy cảm thấy cô lập, lạc lõng,không có ai để chia sẻ

Dưới đây là một số biểu hiện cụ thể của áp lực đồng lứa thông qua tâm lý, được tríchdẫn từ bài báo "Áp lực đồng lứa: Vai trò và tác động" của tác giả Nguyễn Thị Thanh Thủy:Thay đổi về cảm xúc: Cảm thấy buồn bã, chán nản, thất vọng Cảm thấy lo lắng, căngthẳng, bồn chồn Về nhà Cảm thấy tức giận, bực bội, khó chịu Thay đổi về hành vi: Tránhtiếp xúc với bạn bè Rút lui khỏi các hoạt động xã hội Thay đổi sở thích, phong cách cánhân Thay đổi về thể chất: Mất ngủ, mệt mỏi Đau đầu, đau bụng Rối loạn tiêu hóa.Nếu bạn cảm thấy bản thân đang gặp phải những biểu hiện trên, bạn cần tìm kiếm sựgiúp đỡ từ cha mẹ, thầy cô, bạn bè thân thiết hoặc các chuyên gia tâm lý

1.2.2.3 Biểu hiện bằng lời nói

Theo Tạp chí Tâm lý học, áp lực đồng lứa là hiện tượng phổ biến trong xã hội, đặc biệt

là ở lứa tuổi thanh thiếu niên Áp lực đồng lứa có thể được thể hiện thông qua nhiều cáchkhác nhau, trong đó lời nói là một trong những cách phổ biến nhất Dưới đây là một số biểuhiện của áp lực đồng lứa thông qua lời nói, được trích dẫn từ bài báo "Áp lực đồng lứa: Vaitrò và tác động" của tác giả Nguyễn Thị Thanh Thủy:

Những lời nói mang tính chỉ trích, chê bai: "Mình không thích bạn mặc nhưthế.""Mình không tin bạn có thể làm được." "Bạn thật ngốc." Những lời nói này có thểkhiến người nhận cảm thấy tự ti, mặc cảm về bản thân, dẫn đến những suy nghĩ tiêu cực vềbản thân Ví dụ, một bạn học sinh bị bạn bè chê bai về ngoại hình, khiến bạn ấy cảm thấy tự

ti, mặc cảm, thậm chí có những suy nghĩ tiêu cực về bản thân

Những lời nói mang tính bắt buộc, ép buộc:"Bạn phải mặc như thế này." "Bạn phải đichơi với chúng mình." "Bạn phải làm thế này." Những lời nói này có thể khiến người nhậncảm thấy bị áp đặt, không có quyền lựa chọn Ví dụ, một bạn trẻ bị bạn bè ép buộc phải thamgia các hoạt động nguy hiểm như đua xe, sử dụng chất kích thích, khiến bạn ấy cảm thấy

bị áp đặt, không có quyền lựa chọn

Những lời nói mang tính dụ dỗ, lôi kéo: "Bạn thử hút thuốc đi, nó rất thú vị."; “Bạn thử

đi chơi đêm đi, rất vui." ; "Bạn thử ăn thử chất kích thích đi, nó rất sướng." Những lời nóinày có thể khiến người nhận cảm thấy bị cám dỗ, từ đó thực hiện những hành vi mà bản thânkhông muốn Ví dụ, một bạn trẻ bị bạn bè dụ dỗ sử dụng chất kích thích, khiến bạn ấy cảmthấy bị cám dỗ, từ đó thực hiện những hành vi mà bản thân không muốn

Ngoài ra, áp lực đồng lứa thông qua lời nói còn có thể được thể hiện thông qua nhữngcách khác như: Những lời nói mang tính mỉa mai, châm biếm: "Bạn thật vụng về." ; "Bạn

thật kém cỏi." ; "Bạn chẳng có gì đáng để tự hào cả."Những lời nói mang tính đe dọa, uyhiếp: "Nếu bạn không làm thế này thì bạn sẽ bị chúng tôi bỏ rơi." ; "Nếu bạn không làm thếnày thì bạn sẽ bị chúng tôi bắt nạt." ; "Nếu bạn không làm thế này thì bạn sẽ bị chúng tôi côlập." Những lời nói mang tính phân biệt đối xử: "Bạn là người thiểu số nên bạn không thểlàm được."; "Bạn là người khuyết tật nên bạn không thể làm được." ; "Bạn là người ngoạitỉnh nên bạn không thể làm được."[17]

1.2.3 So sánh áp lực đồng trang lứa

1.2.3.1 Áp lực đồng trang lứa trong thời đại trước

Trong quá khứ, khi áp lực đồng trang lứa của sinh viên thường xuất phát từ các mốiquan hệ trực tiếp trong gia đình, cộng đồng học tập và xã hội Áp lực xuất phát từ gia đình

và môi trường bạn bè, xã hội xung quanh Áp lực từ sự kỳ vọng quá lớn từ gia đình, thu nhập

cá nhân hay các mối quan hệ, lựa chọn nghề nghiệp và xây dựng sự nghiệp, so sánh bản thânvới bạn bè xung quanh thông qua các sự kiện trường học, cuộc thi, và cuộc sống xã hộitruyền thống Các tiêu chí đánh giá chủ yếu là thành tích học tập, hoạt động ngoại khóa, và

sự nổi bật trong các lĩnh vực khác nhau Áp lực này đặt ra một tiêu chuẩn cao về sự xuất sắc

và đòi hỏi sự cạnh tranh không ngừng để chiếm lấy vị trí đầu bảng trong các lĩnh vực khácnhau

1.2.3.2 Áp lực đồng trang lứa trong hiện tại

Áp lực đồng trang lứa của sinh viên trong quá khứ và hiện tại về cơ bản là giống nhaunhưng yếu tố khác biệt rõ nhât là sự phát triển của mạng xã hội Sự lan truyền nhanh chóngcủa thông tin trên mạng xã hội có thể tạo ra áp lực về việc theo kịp xu hướng, nắm bắt thôngtin mới và không ngừng cập nhật kiến thức Mạng xã hội đã thay đổi cách sinh viên trảinghiệm áp lực đồng trang lứa Việc có thể chia sẻ thành công, thất bại, và cuộc sống hàngngày ngay lập tức đã tạo ra một nền tảng mới cho sự so sánh và đánh giá Sinh viên hiện naykhông chỉ đối mặt với áp lực truyền thống từ cộng đồng trực tiếp xung quanh mình mà cònphải đối diện với sự so sánh trực tuyến trên các nền tảng mạng xã hội Số lượng người theodõi, lượt thích, và bình luận trở thành những chỉ số của sự thành công và ảnh hưởng cá nhân

Áp lực đồng trang lứa có thể đến từ bên ngoài, từ gia đình, từ xã hội hoặc từ chỉnh bản thânqua việc so sánh Những tin tức vô tình lướt thấy trên mạng hay những bài viết mang tínhkhoe khoang vô tình hay cố ý hiện lên trong suy nghĩ và tiềm thức, làm nảy sinh những áplực và suy nghĩ tích cực hay thậm chí là tiêu cực

Đặc biệt hiện nay, thói quen chia sẻ cuộc sống lên mạng xã hội hay những bài báo, bàichia sẻ về sự thành công chính là những yếu tố gây áp lực đồng trang lứa của rất nhiềungười Dù không gặp, không nói chuyện nhưng bạn vẫn có thể biết cô bạn cùng bàn củamình mới mua nhà,mới mua xe Những áp lực đồng trang lứa trong thời đại này không chỉ

gói gọn trong những mối quan hệ quen biết mà còn được rộng mở ra rất nhiều, trên toàn xãhội Chỉ cần mở Facebook lên là bạn lại cảm thấy áp lực vì nay thấy bạn A khoe xe, mai thấybạn B khoe mua nhà, ngày kia thấy bạn C đăng hình đi du lịch Càng nhìn lại bản thân bạnlại càng thấy bản thân kém cỏi và chán thường hơn.

Là sinh viên năm 4 Trường Đại học Middlesex, Nguyễn Thùy Linh thường xuyên thấy

áp lực, nhất là khi sử dụng mạng xã hội trong thời gian dài ở nhà Việc các bạn cùng tuổi hay

ít tuổi hơn khoe trên Instagram, Facebook việc giành được suất học bổng, hay mua iPhone,laptop bằng lương khiến Linh cảm thấy chạnh lòng và áp lực Không chỉ Thùy Linh, LưuThúy Quỳnh (Đại học Công Nghiệp Hà Nội) cũng nhận thấy Internet đã khiến áp lực đồngtrang lứa trở nên hiện hữu Mỗi khi mở Facebook lên, Quỳnh thường bắt gặp bài viết củacác bạn cấp 3 "khoe" bản thân được làm việc trong công ty lớn Lướt thêm chút nữa lại thấybài báo về bạn này giành được học bổng đi du học nước ngoài hay giành giải trong một cuộcthi kia Đóng Facebook, Quỳnh chuyển qua Instagram, nhưng những story dù chỉ dài 15giây cũng khiến cô cảm thấy áp lực [5]

Cảm giác kém cỏi, tự ti thậm chí gen tỵ với cả những “con nhà người ta” càng đượcnhân lên khi lướt mạng xã hội Dù tốt nghiệp loại ưu chuyên ngành tiếng Pháp Trường ĐHNgoại Ngữ, ĐH Quốc Gia Hà Nội nhưng Trần Hồng Ngát thỉnh hoảng vẫn có đôi chút gatokhi thấy những bạn trẻ thành công, giàu có trên Tiktok “Gặp lúc áp lực công việc, nhìn thấynhững hình ảnh đó khiến mình cảm thấy cực kỳ stress luôn" [11]

Áp lực đồng trang lứa cũng giống như con dao hai lưỡi Nó giúp các bạn trẻ đi đúnghướng nhưng một khi áp lực trở thành gánh nặng, nó sẽ ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sốngcủa các bạn trẻ rất nhiều Nhưng cũng không thể không nhắc đến mặt tích cực của áp lựcnày sẽ giống như những cú hích khi nhìn bạn bè bằng tuổi mình đã có những thứ này rồi, tạisao mình chưa làm được như bạn, việc mình cần làm là như thế nào và từ đó bạn bắt tay vàohành động Thách thức này có thể trở thành cơ hội để bản thân khám phá và phát triển khảnăng nghiên cứu, sáng tạo và giải quyết vấn đề tạo động lực để họ vươn lên và định rõ hơn

về sức mạnh cá nhân, học cách quản lý thời gian, ưu tiên công việc, xác định rõ mục tiêu cánhân Họ có thể xem xét định hình lại sự nghiệp, đặt ra mục tiêu rõ ràng và hướng dẫn hànhđộng để đạt được mục tiêu đó Thay vì sợ hãi cạnh tranh, họ có thể thúc đẩy bản thân để nổibật qua sự sáng tạo và tư duy độc đáo động lực để phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề.Bạn Nguyễn Thùy Linh (Đại học Middlesex) chia sẻ, sau một thời gian dài đối diệnvới áp lực đồng trang lứa, giờ đây đã có thể chung sống hòa hợp, biết cách biến áp lực đồngtrang lứa đã trở thành động lực để nỗ lực hơn mỗi ngày Trong khi đó, Lưu Thúy Quỳnh(Đại học Công nghiệp Hà Nội) cho rằng để vượt qua áp lực đồng trang lứa, các bạn trẻ nêngiảm bớt thời gian lên mạng, từ TikTok đến Instagram, Twitter, hay Facebook, thay thếbằng những hoạt động tích cực Tham gia các khóa học, hoạt động ngoại khóa để có thêm

trải nghiệm mới và tích lũy kỹ năng mềm Khi đó tố chất của các bạn sẽ dần bộc lộ mà nếu ởnhà lên trên mạng sẽ không bao giờ có được [5].

1.3 Khái quát về sinh viên trường Đại học Văn hóa Hà Nội

1.3.1 Quy mô sinh viên

Trường Đại học Văn hóa Hà Nội bao gồm khoảng hơn 6000 sinh viên từ các khoa vàngành khác nhau như quản lý văn hoá nghệ thuật, báo chí, luật, du lịch, thông tin thư viện…Sinh viên Trường Đại học Văn hóa Hà Nội là những người đam mê văn hóa, nghệ thuật và

du lịch Họ chú trọng vào việc nghiên cứu và hiểu sâu về các khía cạnh văn hóa, lịch sử, vànghệ thuật của Việt Nam và thế giới Sinh viên này thường tham gia vào các hoạt động sángtạo và nghệ thuật, cùng với việc chuẩn bị cho sự nghiệp trong các lĩnh vực liên quan nhưquản lý du lịch, truyền thông văn hóa, thông tin và giảng dạy Họ đóng góp vào việc bảo tồn

và phát triển giá trị văn hóa truyền thống và thường tham gia vào việc truyền bá và bảo tồnvăn hóa đặc trưng của quốc gia

1.3.2 Đặc điểm của sinh viên trường Đại học Văn hóa Hà Nội

1.3.2.1 Độ tuổi

Sinh viên trường Đại học Văn hóa Hà Nội là sinh viên có độ tuổi từ 18-24 tuổi Hiệnđang theo học các chuyên ngành khác nhau liên quan đến văn hoá, du lịch báo chí, luật,thông tin… Sinh viên năng động sáng tạo hăng hái tham gia các hoạt động văn hoá vănnghệ, hoạt động tình nguyện giúp ích cho xã hội Tất cả sinh viên của trường đều tốt nghiệptrung học phổ thông, có khả năng tiếp thu tri thức ở mức độ nhất định

Là một cơ sở đào tạo trọng điểm và lớn nhất thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch,Trường Đại học Văn hóa Hà Nội đào tạo chuyên về các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật nên

sinh viên của trường sớm có điều kiện tiếp cận các môn học về khoa học xã hội nói chung

và các ngành văn hóa, nghệ thuật nói riêng Trong quá trình học tập của mình, sinh viên vừa

là người tiếp nhận thông tin, tri thức về các lĩnh vực văn hóa, vừa là người học cách để tổchức các hoạt động văn hóa, dịch vụ văn hóa sau này cho công chúng Sinh viên ngành Sángtác văn học sẽ là những nhà văn, nhà thơ, nhà phê bình văn học trong tương lai; sinh viênngành Quản lý văn hóa sẽ là những nhà quản lý văn hóa, người biểu diễn nghệ thuật; sinhviên ngành Việt Nam học sẽ là các hướng dẫn viên du lịch; sinh viên ngành Thông tin - Thưviện sẽ là người tổ chức và quản lý các thư viện và cơ quan thông tin Với đặc điểm này, sinhviên Trường Đại học Văn hóa Hà Nội cần phải được thỏa mãn tốt nhất đời sống văn hóa tinhthần bởi lẽ họ sẽ là các “chiến sĩ” trên mặt trận văn hóa, người góp phần xây dựng đời sốngvăn hóa cho đất nước

Theo số liệu của phòng Đào tạo, năm học 2016 – 2017 nhà trường có gần 5 nghìn sinhviên đại học, cao đẳng chính quy trong đó sinh viên nữ chiếm tỉ lệ trên 80% và sinh viên từkhu vực nông thôn, miền núi cũng chiếm khoảng 75% sinh viên toàn trường Sinh viên Nhàtrường xuất phát từ khu vực nông thôn hoặc miền núi như các tỉnh Cao Bằng, Hà Giang,Thái Bình, Bắc Giang, Vĩnh Phúc, Hải Dương

1.3.3 Chương trình đào tạo

Đại học Văn hoá Hà Nội là ngôi trường lớn nhất của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch,

có quy mô tuyển sinh và chất lượng đào tạo hàng đầu về lĩnh vực Văn hóa, Nghệ thuật, Dulịch Kim chỉ nam hoạt động của trường là giữ vững mô hình đào tạo kết hợp nghiên cứukhoa học, từng bước mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng, hiệu quả trong đào tạo vànghiên cứu khoa học

Hiện nay, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội đang tuyển sinh và đào tạo 11 ngành học:

a Ngành Quản lí văn hóa

Người học được trang bị những kiến thức để quản lý, tổ chức, điều hành các hoạt độngvăn hóa nghệ thuật trong khu vực nhà nước và ngoài nhà nước, đáp ứng nhu cầu xây dựngphát triển nền văn hóa Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế Sau khi tốt nghiệp, ngườihọc đủ khả năng làm việc tại các Sở Văn hóa, Phòng và Trung tâm văn hóa; các Bộ, Ngành

có chức năng xây dựng chính sách văn hóa và quản lý hoạt động văn hóa nghệ thuật; BanQuản lý các dự án phát triển văn hóa nghệ thuật, các công ty tổ chức sự kiện và hoạt độngtruyền thông; các đơn vị tổ chức biểu diễn; bộ phận Marketing của doanh nghiệp [22]

b Ngành Việt Nam học (Văn hóa du lịch)

Người học được trang bị những kiến thức lý luận và nghiệp vụ chuyên môn về du lịchmột cách hệ thống để có thể thiết kế, tổ chức, quản lý các chương trình du lịch Sau khi tốtnghiệp, người học đủ khả năng làm việc tại các cơ quan quản lý hoạt động du lịch, các

doanh nghiệp kinh doanh lữ hành, hướng dẫn du lịch, các cơ quan nghiên cứu và xây dựngchính về du lịch [22]

c Ngành Kinh doanh xuất bản phẩm

Người học được trang bị những kiến thức cơ bản về nghiệp vụ kinh doanh xuất bảnphẩm để có năng lực, khả năng phân tích, nghiên cứu, tổ chức và quản lý hoạt động kinhdoanh xuất bản phẩm Sau khi tốt nghiệp, người học đủ khả năng làm viêc tại các doanhnghiệp kinh doanh văn hóa phẩm, các cơ quan xuất bản, phát hành; bộ phận phát triển thịtrường của các cơ quan báo chí, truyền thông; các cơ quan quản lý nhà nước về hoạt độngxuất bản, phát hành [22]

d Ngành Bảo tàng học

Người học được trang bị những kiến thức cơ bản về Bảo tàng học để người học có đủnăng lực thực hiện các nhiệm vụ được giao tại thiết chế bảo tàng, di tích và tại các cơ quan,các tổ chức chính trị xã hội – xã hội nghề nghiệp có chức năng liên quan đến sự nghiệp bảotàng, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa như các Quỹ Quốc tế về Bảo tồn, các banQuản lý di tích, các ban Quản lý dự án trùng tu, tôn tạo, bảo tồn di tích [22]

e Ngành Khoa học Thư viện

Người học được trang bị những kiến thức cơ bản về khoa học thư viện để tổ chức cáchoạt động nghiệp vụ trong thư viện và cơ quan thông tin Sau khi tốt nghiệp, người học có

cơ hội làm việc tại các cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động thư viện; các thư viện trongtoàn hệ thống từ thư viện của các Bộ, Ngành đến tỉnh thành, quận huyện, xã phường, trườnghọc; các Trung tâm lưu trữ; các bộ phận Quản lý dữ liệu của cơ quan, doanh nghiệp [22]

f Ngành Thông tin học

Người học được trang bị những kiến thức cơ bản để tổ chức hoạt động thông tin: xâydựng, quản trị, khai thác các loại nguồn lực thông tin, xử lý phân tích, tổng hợp và đánh giáthông tin; tổ chức các hoạt động dịch vụ cung cấp thông tin; sử dụng công nghệ hiện đạitrong công tác thu thập, tổ chức và phân phối thông tin Người học có cơ hội làm việc tại cácTrung tâm thông tin tư liệu, các doanh nghiệp khai thác và cung cấp dịch vụ tin, bộ phận xử

lý và phân tích thông tin của Bộ, Ngành, Tập đoàn; các website và cổng thông tin điện tử…[22]

g Ngành Văn hóa dân tộc thiểu số

Người học được trang bị những kiến thức cơ bản về văn hóa các dân tộc Việt Nam để

có thể nghiên cứu, tổ chức, quản lý các hoạt động văn hóa về dân tộc thiểu số Người học có

cơ hội được làm việc tại các Viện Nghiên cứu, các cơ quan làm công tác dân tộc ở Trungương và địa phương như Ủy ban dân tộc, Hội đồng dân tộc, các Ban dân tộc và Tôn giáo,

các Sở Văn hóa, Trung tâm văn hóa Người học còn có cơ hội làm việc tại các cơ quan anninh văn hóa, các đơn vị làm công tác quản lý hoạt động có liên quan đến dân tộc thiểu số vàvùng biên giới như an ninh, quốc phòng, xuất nhập cảnh; các tổ chức chính phủ và phi chínhphủ hỗ trợ phát triển dân tộc thiểu số, các dự án xóa đói giảm nghèo; các cơ quan khác nhưĐoàn Thanh niên, Hội phụ nữ… [22]

cơ quan quản lý báo chí, xuất bản; Làm cán bộ nghiên cứu, giảng dạy tại các cơ sở đào tạo

và nghiên cứu về báo chí truyền thông [22]

k Ngành Văn hóa học

Người học được trang bị những kiến thức cơ bản để có thể nghiên cứu văn hóa; xâydựng và tổ chức các chương trình truyền thông; tổ chức, điều hành, tư vấn, giám sát các hoạtđộng văn hóa để phát triển cộng đồng Sau khi tốt nghiệp, người học có thể giảng dạy tại cáctrường đại học, cao đẳng; công tác tại các Viện, cơ quan nghiên cứu; các công ty truyềnthông; các tổ chức phát triển văn hóa cộng đồng; các đơn vị tổ chức sự kiện; các đơn vị tưvấn xây dựng và quản lý dự án văn hóa [22]

l Ngành Luật

Người học được trang bị những kiến thức cơ bản về pháp luật, thực tiễn pháp lý vànhững kiến thức về chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội có liên quan đến lĩnh vực pháp luật;bước đầu có định hướng chuyên sâu và rèn luyện kỹ năng thực hành, có thể giải quyết đượcmột số vấn đề thông thường trong lĩnh vực pháp luật Sau khi tốt nghiệp, người học có thể

công tác trong tòa án, Viện kiểm sát, cơ quan thi hành án, phòng công chứng nhà nước, bộ

tư pháp… [22]

Trường Đại học Văn hóa Hà Nội là nơi đào tạo, nghiên cứu khoa học hàng đầu tronglĩnh vực văn hóa ở Việt Nam Trường cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao, bồi dưỡngnhân tài, tham gia hoạch định chính sách của Nhà nước về văn hóa và hội nhập quốc tế.Hiện nay, Đại học Văn hoá thực hiện triển khai đào tạo các cấp bậc bao gồm:

Đào tạo đại học: thời gian đào tạo trong vòng 4 năm, sử dụng phương thức đào tạo:đào tạo chính quy tập trung, đào tạo không chính quy, vừa học vừa làm (tại chức) cấp bằng

Cử nhân Toàn trường hiện có 14 ngành và 22 chuyên ngành đào tạo bậc đại học, trong đó

có 3 ngành học đào tạo từ cao đẳng, liên thông tới thạc sỹ, tiến sỹ: ngành Quản lý văn hoá,Văn hoá học, Khoa học Thư viện [23]

Đào tạo sau đại học: có hai khả năng, thứ nhất là trình độ Thạc sĩ về thời gian đào tạoChính quy tập trung 2 năm hoặc chính quy tập trung theo định kỳ 3 năm, Chuyên ngành đàotạo: Khoa học Thông tin – Thư viện, Văn hoá học, Quản lý Văn hoá và cấp bằng Thạc sĩ.Thứ hai là trình độ Tiến sĩ Thời gian đào tạo: 5 năm đối với người có bằng đại học và 3-4năm đối với người có bằng thạc sỹ Những chuyên ngành đào tạo: Khoa học Thông tin –Thư viện, Văn hoá học, Quản lý Văn hoá cấp bằng Tiến sĩ [23]

Đào tạo ngắn hạn: thời gian từ 1 tuần đến 6 tháng (tuỳ theo từng lớp) Chuyên ngànhđào tạo: Một số chuyên ngành và chuyên đề của bậc đào tạo đại học và cấp chứng chỉ [23]

Chương II: Thực trạng của áp lực đồng trang lứa và nguyên nhân gây ra vấn đề đối với sinh viên trường Đại học Văn hóa Hà Nội hiện nay

2.1 Nhận thức về vấn đề áp lực đồng trang lứa

2.1.1 Nhận thức của sinh viên về áp lực đồng trang lứa

Nhận thức của sinh viên về áp lực đồng trang lứa là một vấn đề cần được quan tâm.Nhận thức đúng đắn về áp lực đồng trang lứa sẽ giúp sinh viên có cách đối phó phù hợp,giảm thiểu những tác hại tiêu cực của áp lực này Nhìn chung, nhận thức của sinh viên về áplực đồng trang lứa ở Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế Một số sinh viên chưa hiểu rõ bảnchất của áp lực đồng trang lứa, dẫn đến việc so sánh bản thân một cách tiêu cực, tự ti, mặccảm Một số sinh viên khác lại coi áp lực đồng trang lứa là một động lực để phấn đấu, nhưnglại không biết cách kiểm soát áp lực này, dẫn đến tình trạng căng thẳng, mệt mỏi, ảnh hưởngđến sức khỏe và kết quả học tập Để nâng cao nhận thức của sinh viên về áp lực đồng tranglứa, cần có sự phối hợp của nhiều bên, bao gồm gia đình, nhà trường và xã hội Gia đình cầnquan tâm, chia sẻ, động viên con cái, giúp con hiểu được giá trị bản thân, không nên so sánh

con với người khác Nhà trường cần có những chương trình giáo dục, tuyên truyền về áp lựcđồng trang lứa, giúp sinh viên hiểu rõ về bản chất, nguyên nhân, tác hại và cách đối phó với

áp lực này Xã hội cần tạo ra môi trường lành mạnh, không gây áp lực cho sinh viên.Tóm lại, việc nâng cao nhận thức của sinh viên về áp lực đồng trang lứa là một quátrình lâu dài, cần sự nỗ lực của nhiều bên Tuy nhiên, nếu được quan tâm đúng mức, đây sẽ

là một giải pháp hiệu quả để giảm thiểu những tác hại tiêu cực của áp lực đồng trang lứa,giúp sinh viên phát triển toàn diện

Thiếu bảng số liệu Biểu đồ không nêu dc nội dung cụ thể- do câu hỏi không cụ thể

2.1.1.1 Nhận thức đúng đắn

Nhận thức đúng về áp lực đồng trang lứa là nhận thức đầy đủ, toàn diện về bản chất,nguyên nhân, tác động của áp lực đồng trang lứa, từ đó có thái độ và hành vi phù hợp để đốiphó với áp lực này Theo khảo sát cho thấy có 88,3% sinh viên có nhận thức đúng về áp lựcđồng trang lứa, các sinh viên trả lời đúng câu hỏi: Áp lực đồng trang lứa là gì? Áp lực đồngtrang lứa có tác động tích cực và tiêu cực như thế nào? Tóm lại kết quả cho thấy, sinh viêntrường Đại học Văn hóa Hà Nội đã được trang bị kiến thức cơ bản về áp lực đồng trang lứa

2.1.1.2 Nhận thức chưa đúng đắn

Tuy nhiên, vẫn còn 11,7% sinh viên chưa nhận thức đúng đắn về áp lực đồng tranglứa Một số nguyên nhân sinh viên nhận thức chưa đúng do thiếu hiểu biết về bản thân, sinhviên Đại học Văn hóa Hà Nội là những người trẻ tuổi, đang trong quá trình phát triển về tâmsinh lý Họ chưa có đủ kinh nghiệm sống, chưa xác định được giá trị bản thân, chưa có khả

năng tự chủ và kiểm soát cảm xúc Do đó, họ dễ bị ảnh hưởng bởi những tác động tiêu cực

từ bên ngoài, đặc biệt là áp lực đồng trang lứa Ảnh hưởng của lối sống hiện đại, trong xãhội hiện đại, con người ngày càng có xu hướng chạy theo những giá trị vật chất, danh vọng,địa vị xã hội Điều này khiến cho sinh viên Đại học Văn hóa Hà Nội dễ bị áp lực phải thànhcông, phải đạt được những thành tích cao để không thua kém bạn bè, người khác Ảnhhưởng của truyền thông, truyền thông, đặc biệt là mạng xã hội, đã góp phần tạo nên nhữngđịnh kiến về thành công, hạnh phúc Điều này khiến cho sinh viên Đại học Văn hóa Hà Nội

dễ dàng bị cuốn vào những cuộc so sánh, ganh đua không lành mạnh, dẫn đến áp lực đồngtrang lứa Vì vậy, ta phải nâng cao nhận thức của sinh viên Từ đó, sinh viên có thể đưa ranhững phán đoán đúng dễ dang vượt qua các thử thách trong xã hội

2.1.2 Tình trạng áp lực đồng trang lứa của sinh viên trường Đại học Văn hóa Hà Nội

2.1.2.1 Tỷ lệ sinh viên gặp áp lực đồng trang lứa

Xã hội ngày càng phát triển, thế hệ trẻ hiện nay cũng phải chịu rất nhiều áp lực từ mọikhía cạnh Trong đó, phải nói đến là áp lực đồng trang lứa, Áp lực đồng trang lứa là một vấn

đề phổ biến ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là ở lứa tuổi học sinh, sinh viên Khi bước vào môitrường đại học, các bạn sinh viên phải đối mặt với nhiều áp lực từ học tập, công việc, cuộcsống, trong đó có áp lực đồng trang lứa Và dưới đây là biểu đồ thể hiện tỷ lệ sinh viên Đạihọc Văn hóa Hà Nội gặp phải áp lực đồng trang lứa, kết quả khảo sát dựa trên hơn 100 sinhviên đang học tại trường

Nhìn vào biểu đồ, ta thấy được tình trạng sinh viên gặp phải áp lực đồng trang lứa đốivới sinh viên trường Đại học Văn hóa là rất lớn, chỉ có khá ít sinh viên chưa gặp thực trạngnày (chiếm 2,9% mẫu nghiên cứu) Xem xét tỷ lệ các bạn chọn các mức độ gặp trong cuộcsống, ta cũng có thể nhận thấy đại đa số các bạn đang gặp tình trạng áp lực đồng trang lứa(chiếm 71,6% mẫu nghiên cứu) và số lượng người đã từng gặp phải lên đến 25,5% Đây là

con số đáng báo động và chứng tỏ rằng hiện tượng áp lực đồng trang lứa xảy ra khá phổbiến Với những sinh viên đang gặp áp lực đồng trang lứa rất cần sự trợ giúp kịp thời vàđúng đắn của bạn bè, gia đình và xã hội, nếu không thì sự căng thẳng này có thể phát triểntới mức trở thành bệnh lý, dẫn tới trầm cảm, khi đó hậu quả thật khó lường Nhưng tráchnhiệm đặt ra là ai sẽ là người giúp đỡ các sinh viên trong trường hợp này, ai sẽ là người sẵnsàng quan tâm, lắng nghe và chia sẻ với các sinh viên những vấn đề này? Khi các sinh viênthực sự cần sự nâng đỡ về mặt tinh thần các sinh viên phải tìm đến đâu? Đây thực sự là vấn

đề cần được quan tâm đúng mức

2.1.2.2 Mức độ hiểu biết của sinh viên về áp lực đồng trang lứa

Tuy tỉ lệ sinh viên gặp phải áp lực đồng trang lứa rất lớn, nhưng khả năng tự tìm cáchgiải quyết áp lực đồng trang lứa của sinh viên Trường Đại học Văn hóa Hà Nội khá là tốt.Dưới đây là biểu đồ thể hiện mức độ sinh viên tự tìm cách giải quyết áp lực đồng trang lứa,kết quả dựa trên ý kiến của 100 sinh viên tại trường

Nhìn vào biểu đồ ta thấy sinh viên tự tìm cách giải quyết khi gặp áp lực đồng trang lứakhá lớn (chiếm 70% mẫu nghiên cứu) Trong số 30% sinh viên còn lại họ chưa tìm đượccách giải quyết cho thực trạng này Họ gặp khó khăn trong việc tự tìm cách giải quyết áp lựcđồng trang lứa do thiếu kỹ năng sống, thiếu sự tự tin, hoặc do môi trường sống và học tập cónhiều tiêu cực Những kết quả này cho thấy, sinh viên trường Đại học Văn hóa đã đượctrang bị những kiến thức và kỹ năng cần thiết để tự tìm cách giải quyết áp lực đồng tranglứa Tuy nhiên, vẫn còn một số sinh viên gặp khó khăn trong việc này, do đó cần có sự phốihợp của nhiều bên để giúp sinh viên nâng cao khả năng này

2.1.3 Nhận thức của sinh viên về áp lực đồng trang lứa

Nhận thức của sinh viên về áp lực đồng trang lứa là một vấn đề cần được quan tâm.Nhận thức đúng đắn về áp lực đồng trang lứa sẽ giúp sinh viên có cách đối phó phù hợp,giảm thiểu những tác hại tiêu cực của áp lực này Nhìn chung, nhận thức của sinh viên về áplực đồng trang lứa ở Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế Một số sinh viên chưa hiểu rõ bảnchất của áp lực đồng trang lứa, dẫn đến việc so sánh bản thân một cách tiêu cực, tự ti, mặccảm Một số sinh viên khác lại coi áp lực đồng trang lứa là một động lực để phấn đấu, nhưnglại không biết cách kiểm soát áp lực này, dẫn đến tình trạng căng thẳng, mệt mỏi, ảnh hưởngđến sức khỏe và kết quả học tập Để nâng cao nhận thức của sinh viên về áp lực đồng tranglứa, cần có sự phối hợp của nhiều bên, bao gồm gia đình, nhà trường và xã hội Gia đình cầnquan tâm, chia sẻ, động viên con cái, giúp con hiểu được giá trị bản thân, không nên so sánhcon với người khác Nhà trường cần có những chương trình giáo dục, tuyên truyền về áp lựcđồng trang lứa, giúp sinh viên hiểu rõ về bản chất, nguyên nhân, tác hại và cách đối phó với

áp lực này Xã hội cần tạo ra môi trường lành mạnh, không gây áp lực cho sinh viên.Tóm lại, việc nâng cao nhận thức của sinh viên về áp lực đồng trang lứa là một quátrình lâu dài, cần sự nỗ lực của nhiều bên Tuy nhiên, nếu được quan tâm đúng mức, đây sẽ

là một giải pháp hiệu quả để giảm thiểu những tác hại tiêu cực của áp lực đồng trang lứa,giúp sinh viên phát triển toàn diện

2.1.3.1 Nhận thức đúng đắn

Nhận thức đúng về áp lực đồng trang lứa là nhận thức đầy đủ, toàn diện về bản chất,nguyên nhân, tác động của áp lực đồng trang lứa, từ đó có thái độ và hành vi phù hợp để đốiphó với áp lực này Theo khảo sát cho thấy có 88,3% sinh viên có nhận thức đúng về áp lựcđồng trang lứa, các sinh viên trả lời đúng câu hỏi: Áp lực đồng trang lứa là gì? Áp lực đồng

trang lứa có tác động tích cực và tiêu cực như thế nào? Tóm lại kết quả cho thấy, sinh viêntrường Đại học Văn hóa Hà Nội đã được trang bị kiến thức cơ bản về áp lực đồng trang lứa.

2.1.3.2 Nhận thức chưa đúng đắn

Tuy nhiên, vẫn còn 11,7% sinh viên chưa nhận thức đúng đắn về áp lực đồng tranglứa Một số nguyên nhân sinh viên nhận thức chưa đúng do thiếu hiểu biết về bản thân, sinhviên Đại học Văn hóa Hà Nội là những người trẻ tuổi, đang trong quá trình phát triển về tâmsinh lý Họ chưa có đủ kinh nghiệm sống, chưa xác định được giá trị bản thân, chưa có khảnăng tự chủ và kiểm soát cảm xúc Do đó, họ dễ bị ảnh hưởng bởi những tác động tiêu cực

từ bên ngoài, đặc biệt là áp lực đồng trang lứa Ảnh hưởng của lối sống hiện đại, trong xãhội hiện đại, con người ngày càng có xu hướng chạy theo những giá trị vật chất, danh vọng,địa vị xã hội Điều này khiến cho sinh viên Đại học Văn hóa Hà Nội dễ bị áp lực phải thànhcông, phải đạt được những thành tích cao để không thua kém bạn bè, người khác Ảnhhưởng của truyền thông, truyền thông, đặc biệt là mạng xã hội, đã góp phần tạo nên nhữngđịnh kiến về thành công, hạnh phúc Điều này khiến cho sinh viên Đại học Văn hóa Hà Nội

dễ dàng bị cuốn vào những cuộc so sánh, ganh đua không lành mạnh, dẫn đến áp lực đồngtrang lứa Vì vậy, ta phải nâng cao nhận thức của sinh viên Từ đó, sinh viên có thể đưa ranhững phán đoán đúng dễ dang vượt qua các thử thách trong xã hội

2.1.4 Mức độ hiểu biết của sinh viên về áp lực đồng trang lứa

2.1.4.1 Hiểu biết về nguyên nhân của áp lực đồng trang lứa

Theo khảo sát nhóm tính ra có khoảng 80% sinh viên cho biết họ hiểu biết đúng về nguyênnhân của áp lực đồng trang lứa Cụ thể, những sinh viên này có thể xác định được cácnguyên nhân chính của áp lực đồng trang lứa, bao gồm tính cách hướng nội, dễ bị ảnhhưởng bởi người khác những sinh viên có tính cách hướng nội, dễ bị ảnh hưởng bởi ngườikhác thường dễ bị áp lực đồng trang lứa hơn Môi trường sống và học tập có nhiều tiêu cực,môi trường sống và học tập có nhiều tiêu cực cũng có thể khiến sinh viên dễ bị áp lực đồngtrang lứa Các kỹ năng sống của sinh viên, sinh viên có các kỹ năng sống tốt, như kỹ nănggiao tiếp, kỹ năng giải quyết vấn đề, thường có khả năng ứng phó với áp lực đồng tranglứa tốt hơn

2.1.4.2 Hiểu biết về biểu hiện của áp lực đồng trang lứa

Theo kết quả khảo sát nhóm tính được có 79,7% sinh viên cho biết họ hiểu biết khá tốt

về biểu hiện của áp lực đồng trang lứa Cụ thể, những sinh viên này có thể xác định được cácbiểu hiện tiêu biểu của áp lực đồng trang lứa, như tự ti, lo lắng, trầm cảm, khi bị áp lực từbạn bè, sinh viên có thể cảm thấy tự ti về bản thân, lo lắng không đáp ứng được kỳ vọng củabạn bè, hoặc thậm chí rơi vào trầm cảm Lạm dụng chất kích thích, rượu bia, cờ bạc, áp lựcđồng trang lứa có thể khiến sinh viên tìm đến các hành vi tiêu cực để giải tỏa căng thẳng,

như lạm dụng chất kích thích, rượu bia, cờ bạc Hành vi bạo lực, phạm pháp, áp lực đồngtrang lứa có thể khiến sinh viên tham gia vào các hành vi bạo lực, phạm pháp, như đánhnhau, trộm cắp, sử dụng ma túy,

2.1.4.3 Hiểu biết về vai trò của áp lực đồng trang lứa

Theo khảo sát có 70% sinh viên cho biết họ hiểu rõ về vai trò của áp lực đồng tranglứa Cụ thể, những sinh viên này có thể xác định được vai trò tích cực và tiêu cực của áp lựcđồng trang lứa, và cách ứng phó với áp lực đồng trang lứa Dưới đây là một số phân tích cụthể về mức độ hiểu biết về vai trò của áp lực đồng trang lứa của sinh viên trường Đại họcVăn hóa Hà Nội

Về vai trò tích cực của áp lực đồng trang lứa:

Dựa vào biểu đồ, 49,5% sinh viên cho rằng áp lực đồng trang lứa có thể thúc đẩy sinhviên học tập và phát triển bản thân 13,9% sinh viên cho rằng áp lực đồng trang lứa có thểgiúp sinh viên hòa nhập với môi trường mới và xây dựng các mối quan hệ xã hội 29,7%hình thành mục tiêu cho các cá nhân, 17,8% chuẩn bị cho tương lai và 53,5 % sinh viênnhận định tất cả vai trò trên

Về vai trò tiêu cực của áp lực đồng trang lứa:

Dựa vào biểu đồ ta thấy 65% sinh viên cho rằng áp lực đồng trang lứa ảnh hưởng đếntinh thân, nó có thể khiến sinh viên cảm thấy tự ti, lo lắng, căng thẳng và trầm cảm 9,7%sinh viên cho rằng áp lực đồng trang lứa ảnh hưởng đến thể chất, nó khiến cho sinh viêncảm thấy mệt mỏi về thể xác từ đó sinh ra những bệnh như đau đầu, suy nhược cơ thể Cuốicùng là 25,2% sinh viên dưa ra ý kiến rằng áp lực đồng trang lứa ảnh hưởng đến hành vì củamình, điều đó thể hiện qua các hoạt động thường ngày của sinh viên như khó hòa nhập cộngđồng, tự cô lập bản thân và nặng hơn có thể khiến sinh viên tìm đến các hành vi tiêu cực đểgiải tỏa căng thẳng

2.2 Biểu hiện của áp lực đồng trang lứa

2.2.1 Trong học tập

Hiện nay đối với sinh viên trường đại học văn hóa thì có đến hơn 80% áp lực đồngtrang lứa đến từ việc học tập vậy thì những biểu hiện đó được thể hiện ra bằng những dấuhiệu sau:

so sánh về điểm số và thành tích học

tập

tăng thời gian

tự học lớp học thêm, tham gia các

trung tâm để nâng cao kiến thức

mất tập chung trong học tập lắng trong các mệt mỏi, lo

bài kiểm tra

lập kế hoạch để cải thiện thành tích 0

biểu hiện của áp lực đồng trang lứa trong học tập

biểu hiện của áp lực đồng trang lứa trong học tập

2.2.1.1 So sánh về điểm số và thành tích học tập

Là biểu hiện rõ ràng nhất của các bạn sinh viên với 100% số lượng các bạn tham giakhảo sát lựa chọn Áp lực đồng trang lứa là khi mà các bạn cảm thấy bị thua kém hơn cácbạn xung quanh vậy nên tâm lý so sánh luôn tồn tại và gây ra áp lực Đặc biệt trong môitrường đại học thì thành tích luôn là thước đo để đánh giá, xếp hạng sinh viên và được nhàtrường khuyến khích bằng các phần thưởng, giấy khen đặc biệt là học bổngĐối tượng khảosát là các bạn sinh viên trong trường đại học văn hóa thì độ tuổi trung bình từ 18 đến 24 thìđây là độ tuổi có sự cạnh tranh cao, có cái tôi cá nhân lớn lên chuyện so sánh là đều khôngthể tránh khỏi

2.2.1.2 Mệt mỏi, lo lắng trong các bài kiểm tra

Đây là biểu hiện được thể hiện ra nhiều với 95 lựa chọn Việc áp lực không tránh khỏinhững mệt mỏi về tâm lý dẫn tới tình trạng lo lắng thiếu tự tin trước những bài kiểm tra.Lolắng không biết đề bài có khó hay không, giám thị coi thi có phải giảng viên dạy mình haykhông và thầy cô đó có dễ tính hay khó tính.Thiếu tự tin vào kiến thức mình đã chuẩn bị,không biết có làm được bài hay không hay có ngồi gần bạn nào học tốt để chép hay không.Đây lag những suy nghĩ, tâm lý của các bạn sinh viên trong mỗi bài kiểm tra hay kỳ thi diễnra

2.2.1.3 Mất tập chung trong học tập

Không chỉ mỗi các kì thi mà còn trong quá trình học tập, người có biểu hiện áp lựckhông phải lúc nào cũng có động lực để phấn đấu mà sẽ lơ là việc học với suy nghĩ rằngđiểm số không thể cải thiện trong thời gian ngắn được nên sẽ thả lỏng bản thân rồi sau này

cố gắng Vì vậy trong giờ học thì các bạn có thể nói chuyện, làm việc riêng, chơi game hoặc

ăn uống

2.2.1.4 Các biểu hiện khác

Ngoài những bạn có suy nghĩ như trên thì có 1 số bạn lại có ý thức tích cực hơn nhưng

số lượng lại chiếm ít hơn chỉ có 40 bạn lựa chọn Khi cảm thấy thành tích có bị kém hơn sovới bạn học thì các bạn ấy lựa chọn cải thiện tình hình học tập ngoài việc học trên giảngđường thì các bạn còn tự học thêm trong thời gian rảnh Đây là 1 thói quen tích cực có thểđem lại hiệu quả trong việc cải thiện thành tích học tập

Tham gia các lớp học thêm, trung tâm dể nâng cao kiến thức: chương trình đào tạo củanhà trường rất khó có thể bao quát toàn diện nên 1 số bạn có nhu cầu cải thiện, học thêm kĩnăng, kiến thức mới sẽ đăng kí tham gia tuy nhiê số lượng rất ít chỉ khoảng 12%

Lập kế hoạch cải thiện thành tích: đây không phải là 1 công việc dễ dàng vì cần phảilên kế hoạch phù hợp, tuân theo 1 cách nghiêm túc và trong thời gian dài thì mới có thể thấyđược hiệu quả nên có ít bạn sinh viên lựa chọn ( chỉ 5 bạn lựa chọn )

2.2.2 Trong cuộc sống

Mất ngủ thay đổi thói

quen sinh hoạt

hay cáu gắt tức giận cô lập với xã hội vào bản thân thiếu tự tin 0